Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Υπενθύμιση προς τον κ. Τζ. Πάιατ: Καστελόριζο και η αξία του, κάποτε… για ΗΠΑ-Βρετανία

Δημοσιεύτηκε στις

Πολύς λόγος γίνεται για το Καστελόριζο και τα ελληνοτουρκικά γενικότερα, συνεπεία της πίεσης που ασκεί στην Ελλάδα η Τουρκία, καθώς οι ραγδαίες εξελίξεις στην περιοχή της Μεσογείου της δημιουργούν ανασφάλεια, με αποτέλεσμα μέσω επιθετικών κινήσεων να διαμηνύει ότι κάθε διευθέτηση θα πρέπει να την περιλαμβάνει, ασχέτως εάν επίμαχες περιοχές της ανήκουν ή όχι. Προς αυτό, προωθεί μια προσαρμοσμένη στα συμφέροντά της ερμηνεία των διατάξεων του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, δηλώνοντας ετοιμότητα να… επιβάλλει αυτή την ερμηνεία μέσω της στρατιωτικής ισχύος.

Όσον αφορά το Καστελόριζο, η τουρκική πίεση μεγιστοποιείται διά της κατηγορηματικής άρνησης αποδοχής του δικαιώματός του σε θαλάσσιες ζώνες πλην του ελαχίστου των 6 ναυτικών μιλίων χωρικών υδάτων, στην προσπάθεια να οικοιοποιηθεί το σύνολο του υπόλοιπου θαλάσσιου χώρου.

Η τουρκική πλευρά δεν χάνει την ευκαιρία να “γκρινιάζει” για την υποτιθέμενη παραβίαση από την πλευρά της Ελλάδας της υποτιθέμενης υποχρέωσης της Ελλάδας για αοστρατιωτικοποίηση των νήσων  του Ανατολικού Αιγαίου. Αυτό είχε εισαχθεί στη Λωζάνη (1923) για να προστατευθεί από ενδεχόμενη ελληνική απόπειρα… απόβασης στην Τουρκία για την ανάκτηση ελληνικών περιοχών.

Το ότι η υποτιθέμενη απειλή για την Τουρκία που επέβαλλε τα περί αποστρατιωτικοποίησης αντιστράφηκαν με τη Στρατιά του Αιγαίου και με τις συνεχείς υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών. Παρά ταύτα, η τουρκία επιμένει…

Αντικείμενο της σημερινής όμως αναφορά στο θέμα είναι άλλο. Είναι μια υπενθύμιση προς τον αμερικανικό παράγοντα που έχει εκ των πραγμάτων τον ρόλο του επιδιαιτητή στην περιοχή, ορισμένων ιστορικά καταγεγραμμένων περιστατικών που έπαιξαν ρόλο στην εξυπηρέτηση αμερικανικών και βρετανικών στρατευμάτων.

Στη Βρετανία ίσως περιττεύει να απευθύνει έκκληση κανείς να ξαναδεί τη συμπεριφορά της απέναντι στην Τουρκία και να αντιληφθεί ότι η Ελλάδα θα συνταχθεί με τη νομιμότητα, ακόμα και αν δεν αποδειχθεί ότι της εξασφαλίζει το 100% όσων θα επιθυμούσε.

Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όχι διότι έχουν αποφύγει τη δουλική συμπεριφορά απέναντι στον μεγάλο ταραξία της περιοχής, αλλά διότι έχουν δώσει σαφείς ενδείξεις ότι στη στρατηγική τους χωράει και η Ελλάδα. Δείχνουν να έχουν αντιληφθεί ότι οι τουρκικοί εκβιασμοί δεν μπορούν να συνεχιστούν στο διηνεκές.

Αυτό που ακολουθεί είναι ένα απόσπασμα από το το δεύτερο μέρος της πολιτικής αυτοβιογραφίας του πρώην υπουργού Εθνικής Άμυνας, Γιάννη Βαρβιτσιώτη. Το απόσπασμα περιλαμβάνει τουρκικό εκβιασμό και πως οι ΗΠΑ, αλλά και οι Βρετανοί, βρήκαν τη λύση μέσω Ελλάδος. Με τρόπο μάλιστα που απεδείκνυε την ορθότητα ελληνικών επιχειρημάτων…

Το απόσπασμα αφορά τις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν οι ΗΠΑ οικοδομούσαν σταδιακά τις δυνάμεις τους στον Κόλπο για να “διευθετήσουν” τους λογαριασμούς τους με τον Σαντάμ Χουσεΐν του Ιράκ. Λανθασμένα ή σωστά, αυτά πλέον τα έχει καταγράψει η Ιστορία. Αυτό που δεν είναι και πολύ γνωστό, είναι ο ελληνικός ρόλος. Ας το δούμε λοιπόν:

…Από τον Οκτώβριο του 1991 μέχρι τον Απρίλιο του 1992 κατέπλευσαν στο λιμάνι της Ρόδου περισσότερα από 30 πολεμικά πλοία. Το γεγονός αυτό χαροποίησε τους εμπόρους της Ρόδου, λόγω της αυξημένης κινήσεως που δημιουργήθηκε, ενόχλησε όμως την Άγκυρα.

Λίγο αργότερα, ο Αμερικανός πρέσβης με ενημέρωσε ότι ο αρμόδιος διευθυντής του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών κάλεσε τον Αμερικανό στρατιωτικό ακόλουθο και του μετέφερε τις ανησυχίες της Κυβέρνησης του ότι οι συχνές επισκέψεις των αμερικανικών πολεμικών πλοίων υπονομεύουν την αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκανήσων.

Οφείλω να παραδεχθώ ότι, όταν έκανα τα διαβήματα για τις επισκέψεις των πολεμικών πλοίων στα Δωδεκάνησα, η παράμετρος αυτή δεν μου είχε διαφύγει. Πάνω από τέσσερις δεκαετίες μετά την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα με τη Συνθήκη Ειρήνης, που υπογράφτηκε στο Παρίσι το 1947, η ρήτρα που διατυπωνόταν στο άρθρο 14 του παραρτήματος ΧΙΙΙ της συνθήκης, ύστερα από απαίτηση της Σοβιετικής Ένωσης, και η οποία καθόριζε ότι: «αι ανωτέρω νήσοι θα αποστρατιωτικοποιηθούν και θα παραμείνουν αποστρατιωτικοποιημέναι», ήταν, από καιρού, ξεπερασμένη. Τόσο εξαιτίας του ψυχρού πολέμου όσο και εξαιτίας της εξέλιξης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Όπως είναι φυσικό, η ρήτρα αυτή δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στην αμυντική οχύρωση όλων των νησιών του δωδεκανησιακού συμπλέγματος. Διότι, τα νησιά αυτά βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τα τουρκικά παράλια και, σε περίπτωση ελληνο-τουρκικής σύρραξης, διατρέχουν άμεσο κίνδυνο τουρκικής απόβασης. Για αυτό το λόγο αναζητούσα ευκαιρίες για να δημιουργηθούν επιχειρήματα προκειμένου να υποστηριχθεί ότι η αποστρατιωτικοποίηση έχει ατονίσει.

Ο προϊστάμενος της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του υπουργείου Εξωτερικών καθηγητής Κώστας Οικονομίδης, είχε συμβάλει σημαντικά στην θεμελίωση αυτής της άποψης υποστηρίζοντας ότι η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών δεν ισχύει. Θεμελίωνε την παραπάνω άποψή του στηριζόμενος σε δύο ισχυρά νομικά επιχειρήματα:

• Πρώτον, διότι είχαν μεταβληθεί ουσιωδώς οι περιστάσεις από το 1947 μέχρι τότε (1990), ιδίως μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και
• Δεύτερον, διότι η οχύρωση των νησιών είναι άσκηση κυριαρχικού δικαιώματος νόμιμης άμυνας.

Το σκεπτικό ήταν ξεκάθαρο: Από τη στιγμή που η Τουρκία έχει συγκροτήσει απέναντι από τα ελληνικά νησιά τη λεγόμενη Στρατιά του Αιγαίου, η οποία είναι, εκτός των άλλων, εφοδιασμένη με πληθώρα αποβατικών σκαφών, τα οποία απειλούν αποκλειστικά την Ελλάδα, η ελληνική πλευρά έχει υποχρέωση να θωρακίσει τα νησιά της εναντίον αυτής της τουρκικής απειλής.

Την άποψη αυτή, όπως μου είπε ο Οικονομίδης, αποδέχονταν και πολλοί άλλοι διαπρεπείς δημοσιολόγοι. Γνωρίζοντας την άποψη του Οικονομίδη συνεννοήθηκα μαζί του. Συμφωνήσαμε ότι έπρεπε να ενισχύσουμε την επιχειρηματολογία μας.

Διότι, εκτός από τα νομικά επιχειρήματα, έπρεπε να δημιουργήσουμε και πραγματικές καταστάσεις, οι οποίες να αντιμετωπίζουν το ξεπερασμένο καθεστώς της αποστρατιωτικοποίησης στην πράξη.

Οι επισκέψεις στη Ρόδο των αμερικανικών πολεμικών πλοίων ήταν το πρώτο βήμα. Τα επόμενα δύο περιστατικά, τα οποία θεωρώ σημαντικά στην υπόθεση της υπεράσπισης των εθνικών μας συμφερόντων, είχε στενή σχέση με τον Πόλεμο του Κόλπου.

Αφορούσαν στη χρησιμοποίηση του Καστελόριζου ως ενδιάμεσου σταθμού για της μεταστάθμευση των αμερικανικών ελικοπτέρων αεροδιακομιδών και έρευνας και διάσωσης πληρωμάτων αέρος, καθώς και στη μεταστάθμευση στα αεροδρόμια της Ρόδου, επί δεκαήμερον, βρετανικών στρατιωτικών αεροσκαφών.

Αμερικανικά ελικόπτερα στο Καστελόριζο
Προς το τέλος του πρώτου δεκαημέρου του Αυγούστου του 1990, ενώ είχε αρχίσει η κινητοποίηση και οι μετασταθμεύσεις των αμερικανικών δυνάμεων προς την περιοχή του Κόλπου -κυρίως προς την Σαουδική Αραβία- παρουσιάστηκε ο Αεροπορικός Ακόλουθος Άμυνας των ΗΠΑ στο Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας και ζήτησε σχετική άδεια διευκολύνσεων και σταθμεύσεως αμερικανικών ελικοπτέρων κατά τη μεταστάθμευσή τους από τη Γερμανία προς τη Σαουδική Αραβία, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδα της Ερήμου» όπως ονόμασε το Αμερικανικό Πεντάγωνο την όλη επιχείρηση προετοιμασίας.

Συγκεκριμένα, ο Αμερικανός Σμήναρχος ζήτησε την υπέρπτηση 10-12 ελικοπτέρων στον εναέριο χώρο του FIR Αθηνών και τον ανεφοδιασμό τους στα αεροδρόμια Κέρκυρας, Αράξου και Αθηνών.

Υπόψη ότι τα αμερικανικά ελικόπτερα τύπου UH-60 Black Hawk, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν κάθε ένα μια πλήρη ομάδα 11 ανδρών με τον φόρτο μάχης, χρησιμοποιούνται στις αεροδιακομιδές και σε αποστολές έρευνας/διάσωσης προσωπικού. Είχαν απογειωθεί από την αμερικανική βάση του Ramstein στη Γερμανία και ιπτάμενα υπεράνω Ιταλίας, Ελλάδος, Τουρκίας, θα μεταστάθμευαν στη Σαουδική Αραβία.

Μέσα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, το ΓΕΑ, αφού με ενημέρωσε, εκχώρησε τις αιτούμενες άδειες στον Αμερικανό Ακόλουθο, ο οποίος και αποχώρησε εμφανώς ικανοποιημένος από την άμεση θετική ανταπόκριση των ελληνικών αρχών.

Την επομένη, ο Αμερικανός Ακόλουθος επισκέφθηκε εκ νέου το ΓΕΑ και προσπάθησε να εκμαιεύσει εναλλακτική λύση, ώστε τα ελικόπτερα να κατευθυνθούν απευθείας στην Κύπρο μέσω FIR Αθηνών, αποφεύγοντας υπέρπτηση εντός του τουρκικού εναερίου χώρου.

Στον υπαινιγμό δε του επιτελούς του ΓΕΑ «τι παζαρεύει πάλι ο πάντοτε επιτήδειος ουδέτερος γείτονάς μας;» ο Αμερικανός Ακόλουθος απέφυγε να απαντήσει ευθέως, αλλά άφησε να γίνει αντιληπτό ότι οι τουρκικές αρχές μέχρι τη στιγμή εκείνη (;) δεν είχαν εκχωρήσει ακόμη τις απαιτούμενες άδειες για χρησιμοποίηση των τουρκικών αεροδρομίων και πτήση στον τουρκικό εναέριο χώρο.

Έτσι, υπήρχε πρόβλημα ως προς τη μετάβαση των αμερικανικών ελικοπτέρων στον Κύπρο και εκείθεν στη Μέση Ανατολή και τη Σαουδική Αραβία επειδή, η δεδομένη αυτονομία των 200 ναυτικών μιλίων που διαθέτουν, δεν μπορούσε να καλυφθεί ούτε από τη Ρόδο ούτε και από την Κρήτη.

Μπροστά σε αυτό το επιχειρησιακό αδιέξοδο και την αγωνία του Αμερικανού Ακολούθου Άμυνας για εξεύρεση κάποιας λύσεως, ο επιτελής του ΓΕΑ υπέδειξε στον χάρτη τη νήσο Καστελόριζο δηλώνοντας στον Αμερικανό Σμήναρχο «εάν το αεροδρόμιου αυτού του νησιού ικανοποιεί τις επιχειρησιακές σας ανάγκες, θα μεριμνήσουμε για την έκδοση των σχετικών αδειών».

Άμεσα ο Ακόλουθος, παράλληλα με την έκπληξή του, επέδειξε ενδιαφέρον, το οποίο ενίσχυσε ο επιτελής του ΓΕΑ ενημερώνοντάς τον ότι «το Καστελόριζο διαθέτει ενεργό πολιτικό αεροδρόμιο με διάδρομο 3.000 ποδιών, το οποίο χρησιμοποιείται μεταξύ των άλλων και από ελαφρά επιβατικά αεροσκάφη της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας επί καθημερινής βάσεως».

Ο ακόλουθος αποχώρησε, εμφανώς ενθουσιασμένος, λέγοντας ότι θα ενημερώσει σχετικώς τις προϊστάμενες αρχές του και θα επανέλθει το συντομότερο δυνατόν. Την επομένη, η αμερικανική απάντηση ως προς τη χρησιμοποίηση του Καστελόριζου ήταν θετική και τελικά η όλη επιχείρηση μετάβασης των αμερικανικών ελικοπτέρων στην Κύπρο, χρησιμοποιώντας αποκλειστικώς τον ελληνικό εναέριο χώρο με ενδιάμεσο σταθμό το αεροδρόμιο του Καστελόριζου, πραγματοποιήθηκε με απόλυτη επιτυχία στα μέσα Αυγούστου του 1990.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο επιτελής που χειρίστηκε με επιτυχία το θέμα ήταν ο τότε Κλαδάρχης Επιχειρήσεων του ΓΕΑ, ταξίαρχος Γιώργος Σκαρλάτος, ένας από τους αξιότερους και ικανότερους αξιωματικούς της Πολεμικής μας Αεροπορίας, τον οποίο προόριζα για αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, αν ο Μητσοτάκης δεν επέμενε να διατηρηθεί ο Αθανάσιος Σταθιάς ως Αρχηγός ΓΕΑ πολύ περισσότερο χρόνο από όσον αρχικά είχε προβλεφθεί.

Μεταστάθμευση βρετανικών πολεμικών αεροσκαφών σε αεροδρόμιο της Ρόδου
Το περιστατικό που ακολουθεί δεν έχει την παρασκηνιακή πλοκή του προηγούμενου, αλλά, από πολιτική άποψη, το θεωρώ εξ ίσου σημαντικό και εξελίχθη βάσει της διπλωματικής οδού.

Συγκεκριμένα, δύο εβδομάδες περίπου πριν την έναρξη της επιχειρήσεως «Καταιγίδα της Ερήμου» στις 17 Ιανουαρίου 1991, οι βρετανικές αρχές ζήτησαν, δια της διπλωματικής οδού, τη μεταστάθμευση στη Καλαμάτα στρατιωτικών αεροσκαφών για περίοδο 8-10 ημερών.

Όταν ετέθη υπόψιν μου το εν λόγω αίτημα, το αποδέχθηκα υπό την προϋπόθεση ότι η μεταστάθμευση θα πραγματοποιηθεί στο αεροδρόμιο της Ρόδου. Η βρετανική πλευρά αποδέχθηκε την αλλαγή αυτή.

Έτσι, στα μέσα του πρώτου δεκαημέρου του μηνός Ιανουαρίου του 1991, προσγειώθηκαν στη Ρόδο επτά βρετανικά στρατιωτικά αεροσκάφη: 4 Hunter, 1 Canberra, 1 Falcon και 1 Jet Stream.

Τα βρετανικά αυτά αεροσκάφη, εξυπηρετούμενα από βρετανικό κλιμάκιο σε συνεργασία με τις ελληνικές δυνάμεις του νησιού, παρέμειναν στη Ρόδο επί δέκα ημέρες περίπου και εξετέλεσαν έναν αριθμό αεροπορικών εξόδων επί καθημερινής βάσεως σε άψογη συνεργασία με το ελληνικό σύστημα αεράμυνας.

Οι αποστολές που εξετέλεσαν τα αεροσκάφη αυτά κατά την παραμονή τους στη Ρόδο, ήταν εξοικείωση των πληρωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, επιτήρηση θαλασσίων γραμμών και αναγνώριση πλοίων, συλλογή πληροφοριών και ασκήσεις ηλεκτρονικού πολέμου, σε συνεργασία πάντοτε με τους Έλληνες συναδέλφους τους.

Με δεδομένη τη Συνθήκη Παρισίων οι επιχειρήσεις των βρετανικών αεροσκαφών αποτελούσαν μια πρωτόγνωρη εμπειρία για τους κατοίκους του νησιού, που έβλεπαν για πρώτη φορά, μετά την ενσωμάτωσή τους στη μητέρα Ελλάδα, στρατιωτικά αεροσκάφη να απογειώνονται και να προσγειώνονται στα αεροδρόμια της Ρόδου.

Το γεγονός αυτό έγινε αντικείμενο κοινοβουλευτικού ελέγχου και η επίκαιρη ερώτηση του βουλευτού της Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου Μαρίας Δαμανάκη συζητήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 1991. Παραθέτω τον σχετικό διάλογο: (πρακτικά Συνεδριάσεων της Βουλής, 25 Ιανουαρίου 1991, σελ. 5542)

– Ιωάννης Βαρβιτσιώτης (Υπ. Εθνικής Άμυνας): Είπε η κα Δαμανάκη κάτι, το οποίο δεν περίμενα να λεχθεί απ’ αυτήν. Ειλικρινά, το αν βρέθηκαν τα βρετανικά αεροπλάνα στη Ρόδο χωρίς οπλισμό, είναι προσωπική μου απόφαση και αναλαμβάνω το βάρος της ευθύνης. Ξέρετε γιατί;

– Μαρία Δαμανάκη: Ενημερώστε μας.

– Ιωάννης Βαρβιτσιώτης (Υπ. Εθνικής Άμυνας): Αφού το θέλετε, θα πάρετε την απάντηση, κυρία συνάδελφε. Ζητούσαν οι Βρετανοί για την υποστήριξη της δικής τους ασκήσεως τη μεταστάθμευση για ολίγες ημέρες, βάσει της υφιστάμενης διακρατικής συμφωνίας, ορισμένου αριθμού άοπλων αεροσκαφών και ζητούσαν το αεροδρόμιο της Καλαμάτας. Και εγώ επέμεινα να είναι το αεροδρόμιο της Ρόδου.

– Νικόλαος Κωνσταντόπουλος: Για να είναι πιο κοντά;

– Ιωάννης Βαρβιτσιώτης (Υπ. Εθνικής Άμυνας): Αφού το πάτε έτσι κύριε Κωνσταντόπουλε, θα σας απαντήσω. Για να αποδείξουμε, ότι δεν ισχύει η αποστρατιωτικοποίηση της Δωδεκανήσου. Λυπάμαι που δεν καταλαβαίνετε αυτό το απλό εθνικό θέμα και λυπάμαι γιατί θέλετε και αυτό το θέμα να τα μεταβάλετε σε σημείο της αντιπολιτευτικής σας δραστηριότητας.

– Νικόλαος Κωνσταντόπουλος: Αυτό είναι;

– Ιωάννης Βαρβιτσιώτης (Υπ. Εθνικής Άμυνας): Βεβαίως. Διότι μας δίνει πολλά επιχειρήματα να ισχυριστούμε, ότι η Συμφωνία του 1947 δεν ισχύει. Λυπάμαι που δεν θέλετε να καταλάβετε. Εγώ πάντως δεν ήθελα να φτάσω στο σημείο αυτό.

– Μαρία Δαμανάκη: Γιατί αυτό δεν το λέτε;

– Προεδρεύων (Θεόδωρος Αναγνωστόπουλος): Παρακαλώ, κύριε Υπουργέ, ολοκληρώστε.

– Ιωάννης Βαρβιτσιώτης (Υπ. Εθνικής Άμυνας): Μα, δεν το καταλαβαίνετε γιατί; Δεν το καταλαβαίνετε ούτε αυτό το απλό «γιατί»;

Και σε άλλο σημείο της τοποθετήσεώς μου τόνισα:
– Ιωάννης Βαρβιτσιώτης (Υπ. Εθνικής Άμυνας): Είπε ο κ. Κύρκος ότι έκανα αιτίαση στην Αντιπολίτευση για το θέμα της μετασταθμεύσεως των βρετανικών αεροσκαφών στη Ρόδο. Και είπα ξεκάθαρα: Ήταν δική μου απόφαση. Και πιστεύω, ότι ήταν σωστή απόφαση η άποψη ότι τα Δωδεκάνησα δεν είναι αποστρατιωτικοποιημένα.

Και γι’ αυτήν την επιλογή αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη. Και πιστεύω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι η επιλογή της Ρόδου για βρετανικά, χωρίς οπλισμό, το επαναλαμβάνω χωρίς κανένα οπλισμό αεροπλάνα, είναι μία πολιτική, η οποία στο μέλλον θα αποδώσει καρπούς.

Μετά τη συζήτηση αυτή, η οποία έλαβε δημοσιότητα αφού δημοσιεύτηκε σ’ όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες και προφανώς έλαβε γνώση και η τουρκική πλευρά, με εξέπληξε το υποτονικό ύφος της τουρκικής αντιδράσεως. Προφανώς αυτό οφειλόταν στην επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου», η οποία ευρίσκετο σε πλήρη εξέλιξη.

Τα περιστατικά αυτά, αλλά και άλλα ήσσονος σημασίας είχαν δημιουργήσει επιχειρήματα ισχυρά για να υποστηριχθεί ότι η αποστρατιωτικοποίηση στη πράξη είχε ατονίσει.

Για να ενισχύσω αυτήν την άποψη, έδωσα εντολή να διεξαχθεί την 1η Απριλίου 1993 στη νότια Ρόδο από τις δυνάμεις που βρίσκονταν στο νησί στρατιωτική άσκηση. Σε αυτήν συμμετείχαν αεροπορικές και χερσαίες δυνάμεις με πεζικό, πυροβολικό και μονάδες τεθωρακισμένων.

Το σενάριο της άσκησης ήταν να επανακτηθούν ελληνικά εδάφη, που είχε καταλάβει ο εχθρός. Για να δώσω μεγαλύτερη δημοσιότητα, παρακολούθησα μαζί με τον Αρχηγό του ΓΕΣ αντιστράτηγο Ευστάθιο Καπραβέλο την τελευταία φάση της ασκήσεως, η δε παρέλαση έγινε ενώπιόν μου στο στάδιο της πόλης.

Ο Καπραβέλος είχε επιλεγεί λίγους μήνες πριν Αρχηγός ΓΕΣ. Επρόκειτο για μια επιλογή, η οποία επικροτήθηκε από όλο το στράτευμα. Λόγων των υψηλών προσόντων του, του ήθους του και του ακέραιου χαρακτήρα του ήταν ιδιαίτερα αγαπητός από όλους τους αξιωματικούς του ελληνικού στρατού. Ήταν άριστος αξιωματικός και έχοντας υπηρετήσει σε όλες τις μονάδες του στρατού γνώριζε τα προβλήματα σε βάθος.

Ήταν από τους ελάχιστους μη αμερικανούς αξιωματικούς που είχαν αποφοιτήσει από τις πιο δύσκολες σχολές του αμερικανικού στρατού. Δυστυχώς, παρέμεινε μόλις δέκα μήνες στην ηγεσία του στρατεύματος. Αποστρατεύθηκε μόλις το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε την εξουσία, τον Δεκέμβριο του 1993.

Περίμενα τις τουρκικές αντιδράσεις. Άργησαν αρκετές μέρες. Τελικά ήταν μια διαμαρτυρία στον ΟΗΕ, στην οποία οι Τούρκοι κατηγορούσαν την Ελλάδα για παραβίαση άρθρου της Συνθήκης Ειρήνης του 1947.

Είχε προηγηθεί (Σεπτέμβριος 1992) διάβημα του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών προς τον πρέσβη της Ελλάδος στην Άγκυρα, με το οποίο διαμαρτυρόταν για την επίσκεψή μου στη Κω, κατά την οποία επιθεώρησα τις εκεί στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Πιστεύω ότι, αν η τακτική αυτή συνεχιζόταν από τους διαδόχους μου με τον ίδιο ενεργητικό τρόπο, θα ενισχύαμε με βάσιμα επιχειρήματα την θέση της χώρας μας ότι η ρήτρα της αποστρατιωτικοποίησης έχει αδρανοποιηθεί.

www.defencepoint.gr

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός6 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις6 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή