Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Ανάλυση: Οι γεωπολιτικές ανατροπές, η «έξυπνη» Τουρκία και μια Ελλάδα που «ψάχνεται»

Δημοσιεύτηκε στις

Η τρέχουσα ένταση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία δεν αποτελεί απλώς επανάληψη των προηγούμενων. Το διεθνές τοπίο έχει αλλάξει, η Τουρκία δείχνει να θέλει να το εκμεταλλευτεί και η Ελλάδα κινείται με βάση μια προηγούμενη κατάσταση

Παναγιώτης Σωτήρης

Οι ελληνοτουρκικές εντάσεις δείχνουν ενίοτε απλώς να επαναλαμβάνονται. Συχνά μάλιστα αντιμετωπίζουμε και τις δύο χώρες ως να έχουν μια συνεκτική διαχρονική πολιτική. Όμως, τόσο το πλαίσιο, όσο και το περιεχόμενο των συγκρούσεων έχει αλλάξει σημαντικά μέσα στις δεκαετίες που έχουν περάσει.

Και αυτό γιατί οι ελληνοτουρκικές σχέσεις διαμορφώθηκαν σε μεγάλο βαθμό εντός διπολικού κόσμου που εξελίχτηκε σε μονοπολικό με τις δύο χώρες να ανήκουν στο ίδιο πολιτικό και στρατιωτικό μπλοκ εξ αρχής. Υπενθυμίζουμε ότι και οι δύο χώρες μπήκαν στο ΝΑΤΟ στην ίδια εποχή και αντιμετωπίστηκαν από τις ΗΠΑ ως προκεχωρημένα φυλάκια του Ψυχρού Πολέμου. Στην μεν Ελλάδα αυτό είχε να κάνει με τον Εμφύλιο Πόλεμο και το γεγονός ότι συνόρευε με χώρες του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, στη δε Τουρκία επειδή η γεωγραφική της θέση την έκανε ένα κρίσιμο προγεφύρωμα και στρατηγικό σημείο ως προς την επιτήρηση της ΕΣΣΔ και ένα ανάχωμα στα φαινόμενα αντιιμπεριαλιστικού ριζοσπαστισμού στη Μέση Ανατολή.

Αυτό έδωσε ένα ιδιαίτερο στοιχείο στις ελληνοτουρκικές προστριβές: η αντιπαράθεση που άρχισε να κλιμακώνεται με αφορμή το Κυπριακό (με την Τουρκία να θεωρεί ότι δεν μπορούσε να ανεχθεί άλλη «απώλεια εθνικού χώρου) και αργότερα με την εκκίνηση των «αναθεωρητικών» διεκδικήσεων σε σχέση με τα διμερή θέματα στο Αιγαίο, ήταν η αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο Νατοϊκές χώρες, με πολιτικές και στρατιωτικές ηγεσίες που είχαν στενούς δεσμούς ιδίως με τις ΗΠΑ.

 

Αυτό διαμόρφωσε και ένα σχήμα, ειδικά για τις ελληνικές κυβερνήσεις, που θεωρούσε ότι το βασικό ήταν να εξασφαλιστεί η θετική υποστήριξη των ΗΠΑ, ώστε να μεσολαβήσουν και ρίχνοντας το βάρος τους να πιέσουν την τουρκική πλευρά προς την κατεύθυνση μιας μεσολάβησης.

Αυτό μάλιστα δημιούργησε και ένα ευρύτερο πολιτικό κλίμα όπου η κριτική σε αυτή την πολιτική ήταν ότι κατά βάση οι ΗΠΑ δεν θα εγκατέλειπαν ποτέ την Τουρκία ή ότι την ευνοούσαν περισσότερο, εξ ου και οι προτάσεις για αναζήτηση άλλων στηριγμάτων προς την πλευρά της ΕΣΣΔ ή/και των Αδεσμεύτων.

Αυτό το πλαίσιο επέτρεψε σε ορισμένες περιπτώσεις και στην ελληνική πλευρά να δείξει ότι μπορούσε να πάρει πρωτοβουλίες που να υπερβαίνουν τα παραδοσιακά πλαίσια. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η κρίση του Μαρτίου 1987, όταν η πρωτοβουλία της κυβέρνησης Παπανδρέου όχι μόνο να κλιμακώσει την αντιπαράθεση αλλά και να απευθυνθεί ευθέως σε χώρα του Συμφώνου της Βαρσοβίας, άλλαξε τους κανόνες του παιχνιδιού αλλά και οδήγησε σε μια πρώτη επαναπροσέγγιση.

Η εποχή του μονοπολικού κόσμου

Η κατάρρευση της ΕΣΣΔ και η μετάβαση σε έναν –φαινομενικά τουλάχιστον– «μονοπολικό» κόσμο επίσης διαμόρφωσε ένα ιδιαίτερο τοπίο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Σε αυτό προστέθηκε και ένα κρίσιμο επιπλέον στοιχείο. Η πορεία διεύρυνσης της ΕΕ αποτέλεσε για μεγάλο διάστημα και μια στρατηγική επιλογή του τουρκικού πολιτικού συστήματος. Για την ακρίβεια η εισδοχή στην ΕΕ φαινόταν να αποτελεί ταυτόχρονα αναγκαίο βήμα για την πρόσδεση σε μια διαδικασία που υποσχόταν ταχεία οικονομική ανάπτυξη και πρόσβαση σε μια μεγάλη αγορά, αλλά και επικύρωση διαδικασιών εκσυγχρονισμού, εξευρωπαϊσμού και εκδημοκρατισμού.

Στην περίοδο αυτή δεν υποχώρησαν οι εντάσεις. Το 1996 οι δύο χώρες έφτασαν στο παραπέντε μιας ένοπλης σύγκρουση που θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες, με αφορμή την κρίση στα Ίμια.

Όμως, σε εκείνη την περίπτωση και οι δύο χώρες αποδέχονταν ότι ένας τρόπος να επιλυθεί μια ένταση ήταν να υπάρξει μια παρέμβαση ιδίως του αμερικανικού παράγοντα και αυτό να αποτελέσει την αφετηρία για ένα νέο σημείο ισορροπίας. Δεν είναι τυχαίο επομένως που η συγκεκριμένη κρίση έληξε ύστερα από αμερικανική παρέμβαση και το περίφημο τηλέφωνο του Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ που όρισε ως συμφωνία το “no troops, no ships, no flags.” 

Την ίδια στιγμή η πραγματική επιθυμία της Τουρκίας να μπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμόρφωνε ένα πεδίο πάνω στο οποίο μπορούσαν να ασκηθούν πιέσεις για μια εκδοχή επίλυσης των διμερών διαφορών. Δεν είναι τυχαίο ότι είναι η εποχή ανάμεσα στη Συμφωνία του Ελσίνκι του 1999 και το 2004 όπου θα υπάρξουν εκτεταμένες διαπραγματεύσεις για επίλυση σημαντικού μέρος των διαφορών, με την τουρκική ηγεσία να θεωρεί ότι μπορούσε να κάνει υποχωρήσεις για να εξασφαλίσει την ενταξιακή διαδικασία. Τότε ήταν και το κοντινότερο που φτάσαμε στην υπογραφή συνυποσχετικού για παραπομπή των ελληνοτουρκικών διαφορών στη Χάγη.

Ωστόσο, η ενταξιακή διαδικασία θα μπλοκαριστεί σχεδόν εξαρχής καθώς μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες θα εκτιμήσουν ότι η ΕΕ δεν μπορεί να διευρυνθεί με μια τόσο μεγάλη μουσουλμανική χώρα, ενώ θα έρθει και απόρριψη του Σχεδίου Ανάν από την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Ούτως ή άλλως, οι κυβερνήσεις του Κώστα Καραμανλή θα θεωρήσουν ότι δεν είχαν ωριμάσει τα πράγματα και θα κινηθούν (όπως και στο Μακεδονικό) με μια τακτική που ουσιαστικά επιβράδυνε τους ρυθμούς προσέγγισης, παρότι είμαστε ακόμη στην εποχή που ο Ερντογάν παίζει το χαρτί της ευρωπαϊκής προοπτικής. Η προσπάθεια επανεκκίνησης διαλόγου, με ορίζοντα συνυποσχετικό για προσφυγή στη Χάγη, δεν θα προχωρήσει, γιατί ούτως ή άλλως η χώρα θα μπει στην περιπέτεια των Μνημονίων.

Το νέο πολυπολικό τοπίο

Όμως, σταδιακά το τοπίο άρχιζε να αλλάζει και μαζί και η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας. Το κλειδί είναι ότι η Τουρκία στη δεκαετία του 2010 κινήθηκε πέραν των ορίων της ευρωπαϊκής προοπτικής. Δεν επέλεξε μια γενική ρήξη με τη Δύση, όμως σταμάτησε να κινείται κυρίως εντός ενός Νατοϊκού πλαισίου. Αυτό αποτυπώθηκε στη ρήξη με το Ισραήλ και κυρίως στον τρόπο που η Τουρκία είδε την «Αραβική Άνοιξη» ως την μεγάλη ευκαιρία να αναδειχτεί σε περιφερειακή δύναμη και μάλιστα εκπροσωπώντας μια εκδοχή πολιτικού Ισλάμ ανάλογου με αυτό της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Το κυριότερο είναι ότι η Τουρκία σταδιακά επέλεγε μια τακτική που παρέπεμπε σε μια εκτίμηση ότι έχουμε περάσει στην εποχή ενός περισσότερο πολυπολικού κόσμου και κατά συνέπεια  μπορούσε να κινείται με περισσότερους ρυθμούς ελευθερίας.

Καταλύτης για αυτό η εμπειρία της εμπλοκής στη Συρία, όπου η αρχική αλαζονική σχεδόν πεποίθηση ότι θα μπορούσε να είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη επιρροή στις δυνάμεις που θα ανέτρεπαν την κυβέρνηση Άσαντ, διαψεύστηκε από την εμπλοκή άλλων δυνάμεων, διαμόρφωσε νέους κινδύνους, αλλά και νέες εντάσεις με τις ΗΠΑ, ιδίως από τη στιγμή που οι τελευταίες αποφάσισαν να στηριχτούν στη συνεργασία με τις κουρδικές πολιτοφυλακές στη Βορειοανατολική Συρία.

Σε εκείνη τη φάση ήταν που η Τουρκία του Ερντογάν επέλεξε να δείξει μια γεωπολιτική ευελιξία που δεν την είχε στο παρελθόν. Επέλεξε την τακτική συμπόρευση με τη Ρωσία αλλά και το Ιράν, θεωρώντας ότι έτσι ανέκοπτε την προοπτική κουρδικής οιονεί κρατικής οντότητας, παρότι διαφωνούσε με τη στήριξη που παρείχαν στην κυβέρνηση Άσαντ. Και μπορεί να μην υιοθέτησε μια ευρασιατική προοπτική πλήρως, ήταν διατεθειμένη να μην γυρίσει εντελώς την πλάτη και σε αυτή την κατεύθυνση, εξ ου και η αναβαθμισμένη συνεργασία με τη Ρωσία π.χ. για την κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου αλλά και για την προμήθεια οπλικών συστημάτων.

Σε εκείνη τη φάση η Τουρκία αποφάσισε να κλιμακώσει και τις διεκδικήσεις σε σχέση με τις εξορύξεις στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο, αυτές που αποτυπώθηκαν στο σχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα».

Στο ίδιο πλαίσιο κλιμακώθηκε και η προσπάθεια η Τουρκία να αποκτήσει χαρακτηριστικά περιφερειακής δύναμης. Στη Συρία κατορθώνει και εξασφαλίζει τη συναίνεση και της Ρωσίας και των ΗΠΑ στην εισβολή και διαμόρφωση μιας «ζώνης ασφαλείας», αποκτώντας έτσι και δικαίωμα επιρροής των μεταπολεμικών πραγμάτων. Στη Σομαλία αποκτά στρατιωτική βάση, διεκδικώντας ρόλο και στην Αφρική. Αναβαθμίζει τη συνεργασία με το Κατάρ, όχι μόνο οικονομικά αλλά και πολιτικά. Και βέβαια στη Λιβύη αποφάσισε να εμπλακεί σε έναν ενεργό εμφύλιο πόλεμο στηρίζοντας τη μία πλευρά, σε σύγκρουση με ένα ευρύ φάσμα δυνάμεων που στηρίζει την άλλη πλευρά.

Κρίσιμη πλευρά αυτής της περιόδου: ενώ η πρώτη περίοδος Ερντογάν έδειχνε να στοχεύει σε μια επίλυση του κουρδικού στη βάση μιας μεγαλύτερης παραχώρησης δικαιωμάτων στον κουρδικό πληθυσμό σταδιακά,  η γραμμή άλλαξε και θα κλιμακωθεί ξανά η πολιτική και στρατιωτική καταστολή του κουρδικού κινήματος. Αυτό συνδυάστηκε με μια συνολικότερη αυταρχική «βοναπαρτιστική» πολιτική μετατόπιση, που συνδυάστηκε με έντονη επιστροφή ενός εθνικισμού (συχνά συνδυασμένου και με στοιχεία «θρησκευτικού πατριωτισμού, όπως φάνηκε και στην περίπτωση της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί).

Σε αυτό το μιας νέας διεκδίκησης ενός πιο αυτόνομου ρόλου που πρέπει να δούμε και τον τρόπο που η Τουρκία βλέπει τις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Το νέο τοπίο και η νέα αντίληψη της διαπραγμάτευσης

Για όσο διάστημα η Τουρκία θεωρούσε ότι το πλαίσιο κίνησης ήταν κατά βάση Νατοϊκό και Ευρωπαϊκό, ήταν προφανές ότι ακόμη και όταν παρόξυνε κρίσεις στα ελληνοτουρκικά, ο ορίζοντας ήταν μια μεσολάβηση του διεθνούς παράγοντα που θα την ευνοούσε, ενώ αντίστοιχη ήταν και η βασική τακτική της ελληνικής πλευράς.

Όμως, πια η Τουρκία θεωρεί ότι οι όροι του παιχνιδιού έχουν αλλάξει. Δεν επενδύει στην ευνοϊκή μεσολάβηση. Επενδύει σε μια διαπραγμάτευση που θα διαμορφώσει ευνοϊκούς όρους με δικές της μονομερείς ενέργειες και μια διαρκή προσπάθεια διαμόρφωσης τετελεσμένων.

Αυτό σημαίνει ότι τα παραδοσιακά εργαλεία άσκησης της ελληνικής πλευράς δεν επαρκούν ακριβώς γιατί δεν έχουν τον ίδιο χαρακτήρα πίεσης προς την Τουρκία. 

Οι ΗΠΑ έχουν σχεδόν αποχωρήσει από την Συρία και με την εξαίρεση της πίεσης προς το Ιράν δεν παίζουν τον ίδιο ρυθμιστικό ρόλο στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, την ώρα που ούτως ή άλλως, δεν επιθυμούν την πλήρη ρήξη με την Τουρκία. Με την ευρωπαϊκή προοπτική να αποτελεί παρελθόν και την Ευρώπη να στηρίζει την πολιτική της για το προσφυγικό στην Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκία, είναι σαφές ότι ο βαθμός που η ΕΕ θα ασκήσει πίεση είναι πεπερασμένος. Ούτε βέβαια βοηθάει η εικόνα μιας ΕΕ διαιρεμένης και ανίκανης όχι μόνο να έχει κοινή εξωτερική και αμυντική πολιτική αλλά ακόμη και μια αποτελεσματική κοινή οικονομική πολιτική που να εκμεταλλεύεται π.χ. τη δυνατότητα έκδοσης κοινού χρέους. Δεν είναι τυχαίο ότι η Γερμανία δείχνει να προκρίνει μια κατά βάση κατευναστική τακτική.

Την ίδια στιγμή οι όποιες μετατοπίσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια, όπως ήταν η αναβάθμιση της συνεργασίας με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, μάλλον δεν έχουν ανακόψει την τουρκική επιθετικότητα, δεδομένου ότι οι συγκεκριμένες χώρες επίσης δεν επιθυμούν μια ρήξη με την Τουρκία.

Από την άλλη, η υποχώρηση των ελληνορωσικών σχέσεων αυτή την περίοδο, αποτέλεσμα και του κλίματος του «Νέου Ψυχρού Πολέμου» σήμαινε ότι δεν υπήρχε ο ίδιος δίαυλος με μια χώρα που μπορούσε να ασκήσει μια ορισμένη πίεση στην Τουρκία.

Όλα αυτά διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, πιο δύσκολο και πιθανώς πιο επικίνδυνο, κυρίως ως προς τη διαφαινόμενη δυσκολία του ελληνικού πολιτικού συστήματα να προχωρήσει στην «αλλαγή παραδείγματος» που θα απαιτούσε η αναμέτρηση με αυτά τα ζητήματα.

in.gr

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash

Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.

Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.

Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.

Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες

Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.

Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.

Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.

Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία

Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.

Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.

Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.

Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.

Το προηγούμενο της Αρμενίας

Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.

Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.

Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν

Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.

Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.

Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.

Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.

Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.

Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».

Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.

Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.

Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός9 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις10 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή