Πολιτική
Η προσφυγή στη Χάγη και ο τουρκικός “Εθνικός Όρκος” (MISAK I MILLI)
Όσο η ένταση με την Τουρκία ‘‘χτυπάει κόκκινο’’, τόσο περισσότερο και όλο και πιο έντονα ο πολιτικός κόσμος της χώρας συλλήβδην, στελέχη των ενόπλων δυνάμεων, πολλοί έγκριτοι διεθνολόγοι και προβεβλημένοι αναλυτές υποστηρίζουν την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (από εδώ και εμπρός ΔΔΧ ή απλά ‘‘Χάγη’’) ως τη ‘‘δέουσα λύση’’ και ‘‘αποτελεσματική διέξοδο’’ επί της συγκρουσιακής πια δυναμικής στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ζούμε, αναμφισβήτητα, στην εποχή μιας ιδιότυπης ‘‘Χαγηάδας’’ (αν μου επιτρέπεται τούτος ο ‘‘πρωτότυπος νεολογισμός’’), την εποποιία της οποίας συντηρούν και τρανώνουν οι πολυπληθείς πλέον ‘‘Χαγολόγοι’’.
Έχω ήδη γράψει* για το προϋποθετικό πλαίσιο της προσφυγής στο ΔΔΧ και τις εν γένει αντικειμενικές δυσκολίες του εγχειρήματος, αυτού καθ’ εαυτού, ωστόσο φρονώ ότι εάν δεν εισδύσει κανείς στα ‘‘έγκατα του τουρκικού ψυχισμού’’ και, συνεπαγωγικά, στις ‘‘μύχιες προθέσεις’’ του τουρκικού γεωστρατηγικού σχεδιασμού, δύσκολα θα εκτιμήσει τις πραγματικές πιθανότητες και τη ρεαλιστική βασιμότητα των προσδοκιών για μια τέτοια προσφυγή στη ‘‘Χάγη’’, η οποία είναι πολύ της… ‘‘διπλωματικής μοδός’’, ειδικά στις μέρες μας.
Αυτήν δε την είσδυση στα… ‘‘φαιά κύτταρα της πολιτικής ηγεσίας’’ των γειτόνων (και δη όχι μόνο της τρέχουσας), την εξαρτώ, κάνοντας μια αναγωγή στο ιστορικό παρελθόν και στα γεγονότα βάσει των οποίων ‘‘δημιουργήθηκε’’ η σημερινή ‘‘Τουρκική Δημοκρατία’’, από την αληθή ερμηνεία του τουρκικού εθνικού όρκου, ο οποίος θεωρητικά αποτελεί γνήσια πολιτική παρακαταθήκη των απανταχού Τούρκων.
Ο τουρκικός εθνικός όρκος (περίφημος ως ‘‘Misak i Milli’’*) είναι μια διακήρυξη έξι σημείων που ψήφισε το τελευταίο Οθωμανικό Κοινοβούλιο το 1920, θέτοντας τα σύνορα της μελλοντικής Τουρκικής Δημοκρατίας, τα οποία σε κάποιο (μελλοντικό) χρονικό σημείο, προς ‘‘αναβίωση’’ ή ‘‘επανασύσταση’’ της εδαφικής επικράτειας της συνθηκολογήσασας, ως ηττημένης μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν περιοχές που ιστορικά ανήκαν σ’ αυτήν. Μεταξύ των άλλων, αυτό που ιδιαίτερα ενδιαφέρει, καθώς μας αφορά, είναι ότι τα σύνορα του Τουρκικού Κράτους κάποια στιγμή, με βάση τον εθνικό όρκο, είναι επιθυμητό να συμπεριλάβουν, πέρα από το Κιρκούκ και τη Μοσούλη στο Ιράκ και το Χαλέπι στη Συρία, και τη δική μας Θεσσαλονίκη (!), ενώ σύμφωνα με μια από τις έξι αναφορές του όρκου, το καθεστώς της περιοχής της Δυτικής Θράκης (της ελληνικής Θράκης δηλαδή) θα πρέπει να καθοριστεί με δημοψήφισμα των κατοίκων της!
Προσεγγίζοντας, λοιπόν, όλα τα παραπάνω όχι με το πάθος της μισαλλοδοξίας και …‘‘αντιτουρκισμό’’, αλλά με το πνεύμα του αρχαίου, σοφού Κινέζου Στρατηγού Sun Tzu*, του συγγραφέα της ‘‘Τέχνης του Πολέμου’’, προσπαθώντας δηλαδή να ψηλαφήσουμε νοητά τις ίδιες τις ρίζες της σκέψης του ‘‘τουρκικού ιδεόκοσμου’’, δύο είναι τα άμεσα ερωτήματα που προκύπτουν: Κατά πρώτον, αναφύεται το ερώτημα περί της ισχύος και επήρειας του άνω όρκου όχι μόνο στις ψυχές των γειτόνων μας, αλλά και στη σμίλευση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και κατά δεύτερον ενδιαφέρει το ερώτημα περί της συνάρτησης και συνδετικής σχέσης που πιθανώς αυτή η ισχύς και επήρεια έχει σε μια υποθετική συμφωνία των Τούρκων να συμπροσφύγουμε, υπό προϋποθέσεις, στη ‘‘Χάγη’’.
Στο πλαίσιο του πρώτου ερωτήματος, ο προβληματισμός εστιάζεται στο εάν ο τουρκικός εθνικός όρκος είναι απλά μια μάταιη ρητορεία, μια τρόπον τινά κενοδοξία ενός υπερφίαλου και μεγαλοϊδεατικού τουρκικού εθνικισμού, ένα ‘‘απολειφάδι’’ μιας ιστορικής μεν, αλλά ‘‘σκουριασμένης’’, παρωχημένης και ανεπίκαιρης τουρκικής δοξασίας που δεν έχει να κάνει όχι μόνο με το παρόν της Τουρκίας και τις σύγχρονες φιλοδοξίες της, αλλά ούτε και με το όλο και πιο περίπλοκο, απαιτητικό και δυσανάγνωστο γεωπολιτικό παίγνιο της περιοχής. Ή, αντιθέτως, αν ο όρκος αυτός είναι ένας υπαρκτός και μεγαλεπήβολος τουρκικός στόχος, μια ιερή ‘‘φλόγα’’, που άσχετα αν άλλοτε σιγοκαίει και αν άλλοτε φουντώνει, δεν παύει ωστόσο, ασίγαστη ούσα, να τροφοδοτεί σταθερά την ευρύτερη εθνική στρατηγική των Τούρκων. Κινδυνεύουμε, άραγε, αν οι Τούρκοι ακολουθήσουν τον όρκο τους και τον… ‘‘πετύχουν’’, να τους δούμε μέχρι και την… Θεσσαλονίκη, όπως οραματίζεται ο εθνικός τους όρκος, γεγονός που σήμερα δεν υπάρχει ούτε στην πιο κακοφορμισμένη και απεχθή φαντασία μας;
Επί του ερωτήματος, ουσιαστικά, έγραψε και απάντησε ο μέγας θεωρητικός του τουρκικού αναθεωρητισμού Ahmed Davutoglu (‘‘Το στρατηγικό βάθος, η Διεθνής Θέση της Τουρκίας’’ σελ. 304): ‘‘Τα σύνορα του εθνικού όρκου (Misak i Milli) τα οποία προσδιορίζουν τον ζωτικό χώρο των οθωμανικών καταλοίπων που προέκυψαν μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και από την άποψη αυτήν νομιμοποιούν και τα μελλοντικά γεωγραφικά όρια της Τουρκικής Δημοκρατίας, αποτυπώνουν αυτήν την προσπάθεια.’’
Ενώ ο σημερινός Τούρκος Πρόεδρος Erdogan, κινούμενος στο πλαίσιο της εξουσίας και της πραγματικής πολιτικής, εδώ και κάποια χρόνια υπερθεματίζει και επιδαψιλεύει ιδιαίτερες μνείες και τιμές στη σημασία του όρκου αυτού για όλους τους Τούρκους (https://www.hurriyetdailynews.com/misak-i-mill-or-the-national-oath-turkeys-new-foreign-policy-compass-105529).
Περαιτέρω, εξετάζοντας το δεύτερο άνω βασικό ερώτημα (της επήρειας δηλαδή του άνω εθνικού όρκου σε μια πιθανή απόφαση των Τούρκων να δεχθούν συνυποβολή των διαφορών τους με την Ελλάδα στο ΔΔΧ), νόημα έχει πάλι να εντρυφήσουμε στα κατάβαθα των τουρκικών βουλητικών κινήτρων και εθνικών στρατηγημάτων. Και σε τούτη την περίπτωση, από τη μια πλευρά o θεωρητικός guru Davutoglu υπογράμμιζε (ίδετε το άνω βιβλίο, στη σελ. 270): ‘‘Η Τουρκία, για να γίνει μια πραγματική περιφερειακή δύναμη, είναι υποχρεωμένη να αυξήσει την οικονομική και πολιτική της επιρροή στις θαλάσσιες αρτηρίες που εκτείνονται από το Αιγαίο έως την Αδριατική και από το Σουέζ έως την Ερυθρά Θάλασσα.’’, ενώ από την άλλη ο Πρόεδρος Erdogan διακηρύττει πανταχόθι ότι η Τουρκία, στα επόμενα χρόνια, θα είναι μια ‘‘ασταμάτητη δύναμη’’ (unstoppable power) στη γεωγραφική της περιφέρεια (https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/07/erdogan-turkey-path-unstoppable-power-syria-russia-iran.html).
Υπ’ αυτό το πρίσμα, ο άνω εθνικός όρκος είναι ιστορικά αναλλοίωτος ‘‘μύλος’’ που διαπλάθει τις προδιαγραφές και στοχεύσεις του τουρκικού ηγεμονισμού. Ωστόσο, φρονώ ότι οι σύγχρονες περιστάσεις αναδιατυπώνουν ως προς τις ‘‘πραγματιστικές του ορίζουσες’’ και τη ρεαλιστική εφικτότητά του το νοηματικό περιεχόμενο του τουρκικού εθνικού όρκου και τους ενυπάρχοντες συμβολισμούς του. Η ανασύσταση του οθωμανικού ιδεώδους δεν συνδέεται σήμερα, πρακτικά και εννοιολογικά, με την κατοχή εδαφών και τη γεωγραφική επικυριαρχία επί άλλων κρατών, αλλά μάλλον παραπέμπει στη δημιουργία και λειτουργική αυτοτέλεια ενός εκτεταμένου γεωπολιτικού δικτύου υπό την εποπτεία και καθοδήγηση της σημερινής Τουρκίας, ενός δικτύου απλωμένου σε όσο το δυνατόν περισσότερα από τα εδάφη της πάλαι ποτέ Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στα οποία η Τουρκία χρησιμοποιώντας ως ‘‘συγκολλητική ουσία’’ το Ισλάμ, τις πολιτιστικές καταβολές και επιρροές της και την ισχύ της οικονομικής διεισδυτικότητας θα μπορεί να ασκεί σε ισχνότερους απ’ αυτήν εθνικούς σχηματισμούς εξουσιαστική επιρροή ή ήπια κυριαρχική επιβολή (soft power), θα ελέγχει την πορεία της βαλκανικής πραγματικότητας, θα επηρεάζει και θα καθορίζει τις γεωπολιτικές εξελίξεις και κυρίως θα έχει το δικαίωμα, ως καθολικά αποδεκτή περιφερειακή δύναμη και de facto τοποτηρητής, να παρεμβαίνει*.
Επίδειξη δε αυτής της ‘‘παρεμβατικότητας’’ είναι όλα όσα ζούμε. Έτσι εξηγείται γιατί ο Erdogan αμφισβητεί τη Συνθήκη της Λωζάνης, ήτοι τη Συνθήκη που ‘‘τελείωσε’’ και με τη διεθνή βούλα την Οθωμανική Αυτοκρατορία, έτσι αιτιολογείται γιατί οι Τούρκοι θεωρούν τους Έλληνες Μουσουλμάνους που ζουν στη (Δυτική) Θράκη ως ‘‘τουρκική μειονότητα’’, έτσι ερμηνεύεται γιατί δεν σταματούν τις παράνομες πτήσεις των πολεμικών αεροσκαφών τους πάνω από τον εναέριο χώρο μας, γιατί διεμβολίζουν ακταιωρούς μας και γιατί ‘‘γκριζάρουν’’ το Αιγαίο με επιτελικό στόχο τη συνδιαχείρισή του. Έτσι γίνεται κατανοητό γιατί πάση θυσία προσπαθούν, αν όχι να επιβάλλουν, τουλάχιστον να μην αποκλειστούν από τον έλεγχο των θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, έτσι ‘‘δικαιολογείται’’ γιατί εισέβαλαν στη Συρία, ενεπλάκησαν στο Ιράκ και πρωτοστατούν στο Λιβυκό Ζήτημα.
‘‘Αφοσιωμένοι’’, συνεπώς, σε δικές τους μεγα-επιθυμίες και στον δικό τους ‘‘γεωπολιτικό οραματισμό’’, όσο κι αν κάποιοι δυσαρεστούνται ή διαφωνούν, οι Τούρκοι είναι σχεδόν αδύνατον να συμφωνήσουν μαζί μας μια προσφυγή στη ‘‘Χάγη’’, ειδικά αν θεωρηθεί ότι τούτη η προσφυγή ενδέχεται να ‘‘καλουπώσει’’ και ‘‘συστείλει’’ στα στενάχωρα κιτάπια του διεθνούς δικαίου τα δικά τους εθνικά στρατηγήματα.
Η ‘‘Χάγη’’, λοιπόν, για την οποία σχεδόν όλοι μιλούν εδώ στην Ελλάδα, με τα σημερινά τουλάχιστον δεδομένα, είναι μάλλον μια συλλογική, εθνική ‘‘παρηγοριά’’, ένα ‘‘επιχειρηματολογικό’’, νομικό και ‘‘διεθνολογικό’’ ελληνικό ‘‘αποκούμπι’’ όταν τα πράγματα ζορίζουν. Στην καλύτερη περίπτωση, (είναι) μια ιδεατή πρόταση στον όποιο διμερή διάλογο, ‘‘βάση’’ και κεντρική, αξονική παράμετρος για τις εκατέρωθεν συνομιλίες, η ‘‘Ιθάκη’’ που πάντα θα υπάρχει, είτε στη θεωρία είτε στην άμεση οπτική επαφή μας, αλλά θα είναι από πολύ δύσκολο έως ανέφικτο να πατήσουμε σε αυτήν. Ένα desideratum, ίσως, που πάντα θα επικαλούμαστε.
Ωστόσο, το κυριότερο με τη ‘‘Χάγη’’ (για το οποίο δεν μιλά κυριολεκτικά κανείς στην Ελλάδα) είναι θαρρώ άλλο: Το κυριότερο δεν είναι αυτή καθ’ εαυτή η προσφυγή στη ‘‘Χάγη’’, αλλά η ‘‘μετά τη Χάγη εποχή’’. Και εξηγούμαι:
Εάν κάποτε Έλληνες και Τούρκοι προσφύγουμε στη ‘‘Χάγη’’, η απόφαση του Δικαστηρίου της προβλέπω ότι θα έχει ριζικά διαφορετική αντιμετώπιση από τις δύο πλευρές. Για εμάς θα είναι μια απόφαση που θα εμφορείται από τις προδιαγραφές του διεθνούς, γραπτού και εθιμικού, δικαίου, τις κεκυρωμένες από τη δικανική σοφία ενός έμπειρου διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, θα συνιστά ένα δικαιο-πολιτικό διεθνούς χαρακτήρα ‘‘θέσφατο’’ που πρέπει να εφαρμοστεί, θα αποτελεί αντικείμενο σεβασμού και αρχική και τελευταία αναφορά της εθνικής μας πολιτικής, μια διεθνής νόρμα ασφάλειας και συνεργασίας, δικλείδα σταθερότητας για όλη την ευρύτερη περιοχή.
Για τους Τούρκους όμως, η απόφαση της ‘‘Χάγης’’ θα είναι το ‘‘σκαλί’’ για την επόμενη διεκδίκηση. Με πιο δυναμικά μέσα και από το σημείο που η Χάγη θα ‘‘σταματήσει’’ τη διεύρυνση του κύκλου των τουρκικών αιτημάτων, που θα θέσει ως όρια του τουρκικού βουλιμικού επεκτατισμού. Το ΔΔΧ δεν έχει κατασταλτική δύναμη στις αποφάσεις του, ούτε δυνατότητα απαρέγκλιτης και κυριαρχικής εξουσιαστικής επιβολής. Η απόφαση της ‘‘Χάγης’’ ούτε θα είναι ‘‘mandatum divinum’’ (θεϊκή εντολή), αλλά και ούτε θα μπορούσε να καταστεί αδιαμφισβήτητη ‘‘εγγύηση’’ πολιτικής σταθερότητας και διαρκούς ειρήνης στην περιοχή. Πολύ περισσότερο δεν θα είναι μια τέτοια απόφαση ο ‘‘ex machina Deus’’ (ο από μηχανής Θεός) που μονομιάς οριστικά και αμετάκλητα, εις το διηνεκές, με απολυτότητα και πέραν κάθε αμφισβήτησης θα τακτοποιήσει τις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Είναι, μάλλον, ευήθης και αφελής αυτός που πιστεύει ότι με τη ‘‘Χάγη’’ όλα τελειώνουν στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ειδικά στις μεταξύ μας διαφορές. Με τη ‘‘Χάγη’’ και μετά από αυτήν, αντιθέτως, όλα επαναρχίζουν σε νέα βάση. Ο μεγαλοϊδεατισμός του τουρκικού αναθεωρητισμού δεν ανακόπτεται από τη ‘‘Χάγη’’, δεν περιστέλλεται με νομικές αποφάσεις, δεν περιορίζεται με επιβαλλόμενες δικαιϊκές υποχρεώσεις, δεν ‘‘απονευρώνεται’’ από τον ήσσονα βαθμό σχετικότητάς του με αυτά που προβλέπει το διεθνές δίκαιο.
Ο μαξιμαλιστικός ορίζοντας του νεοθωμανισμού μπορεί να γκριζάρει από την τρομερή δυναμική των μαζικών αντισυσπειρώσεων που προκαλεί σε διεθνές επίπεδο (Ήδη η Γαλλία, το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ορθώνουν ανάχωμα στον Παντουρανισμό). Μπορεί να συσταλεί από την εξάντληση που προκαλεί η τριβή της πολυειδίας των συμφερόντων του και οι απώλειες σε πολυεπίπεδες γεωστρατηγικές στοχεύσεις και στρατιωτικές επιχειρήσεις, στις οποίες ‘‘άγει’’ τη σύγχρονη Τουρκία, μπορεί να ανακοπεί από την οικονομική περιδίνηση που ήδη βιώνουν οι γείτονες, να ζαρώσει από τη ‘‘σεισμογένεια’’ των εσωτερικών αντιθέσεων, της πολιτικής αστάθειας και της εθνοτικής αντιφατικότητας της σημερινής ή και της μετά τον Erdogan Τουρκίας.
Γι’ αυτό και υποστήριξα και συνεχίζω να υποστηρίζω ότι η εθνική μας στρατηγική είναι απαραίτητο να εγκολπώσει και παραμετροποιήσει στη ‘‘διαλεκτική σχέση’’ της με την Τουρκία το ‘‘βάθος του χρόνου’’, το οποίο μπορεί να προσδώσει στα ελληνικά συμφέροντα εκφραστική δύναμη και εφαρμοστική δυναμική.
Είναι προφανές και βέβαιο, ωστόσο, ότι η ‘‘Χάγη’’ (αν ποτέ καταλήξουμε σ’ αυτήν) θα αποτελέσει έναν ‘‘σταθμό’’, σίγουρα αξιομνημόνευτο και σημαντικό, στην ταραχώδη και πολυκύμαντη διαδρομή της Ιστορίας των σχέσεων των δύο λαών. Όπως ακόμα πιο βέβαιο είναι το γεγονός ότι δεν θα σταματήσει ούτε η Ιστορία, ούτε η Διπλωματία ούτε το ‘‘γεωπολιτικό γίγνεσθαι’’ στη ‘‘Χάγη’’.
Η ‘‘Χάγη’’, επομένως, δεν πρέπει να μετατραπεί σε εθνικό ‘‘κυνήγι μαγισσών’’, σε ιστορικό ‘‘χυτήριο’’ που αναζωπυρώνει τις συλλογικές αυταπάτες. Είναι, άλλωστε, στο ιστορικο-γεωγραφικό πεπρωμένο της Ελληνόσφαιρας, από τότε που από το 1830 με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου άρχισε να διαμορφώνεται η κρατική της δομή (αυτό που καλούμε ‘‘ελληνική επικράτεια’’) να συνυπάρχει (στην ίδια γεωγραφική γειτονιά) με τους Τούρκους. Και αυτό είναι κάτι που δεν αλλάζει. Η ‘‘Χάγη’’, λοιπόν, έχει νόημα να καταλαμβάνει θέση στο εθνικό μας αφήγημα όχι ως καταφυγή της ελληνικής υποχωρητικότητας και ως ‘‘θεσμικός προστάτης’’ ενός αδύναμου και ενδοτικού ελληνισμού, αλλά ως ‘‘πυρηνική’’ έννοια μιας πολυδιάστατης διπλωματίας, ως ‘‘προβολή’’ της ελληνικής αυτοπεποίθησης, ως πιθανός φορέας κατάφασης της ισχύος των δικαίων μιας ολιστικής και γενναίας εθνικής στρατηγικής.
Κατερίνη, 12/8/2020
ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΚΟΥΓΚΟΥΡΕΛΑΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW
LLM IN EUROPEAN LAW
Cer. LSE in Business, International
Relations and the political science
* Ό λόγος είναι για το από τις 14-12-2019 άρθρο μου με τίτλο ‘‘Είναι η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ‘‘πανάκεια’’ για την Ελλάδα ως προς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις;’’ (https://www.pierianews.gr/2019/12/14/ine-i-prosfygi-sto-diethnes-dikastirio-tis-chagis-panakia-gia-tin-ellada-os-pros-tis-ellinotourkikes-schesis/) το οποίο συνίσταται να διαβαστεί ή επαναδιαβαστεί για την κατανόηση και του παρόντος άρθρου.
* Δείτε περισσότερα στο βιβλίο του Douglas Howard, 2016, The History of Turkey, 2nd Edition. Για μια σύντομη δε γνωστική διερεύνηση του εν λόγω όρκου, δείτε στη διεύθυνση:
* Ο Κινέζος Στρατηγός Sun Tzu έδινε απόλυτη σημασία στην κατανόηση του αντιπάλου. Σε αυτόν ανήκει η φράση: ‘‘Αν ξέρεις τον εχθρό σου και ξέρεις και τον εαυτό σου, δεν χρειάζεται να φοβάσαι για το αποτέλεσμα 100 μαχών. Αν ξέρεις τον εαυτό σου, αλλά όχι τον εχθρό, για κάθε κερδισμένη μάχη, θα υποφέρεις και μια ήττα. Αν όμως δεν γνωρίζεις ούτε τον εχθρό σου, αλλά ούτε και τον εαυτό σου, θα υποκύπτεις σε κάθε μάχη.’’
* Για τις βλέψεις της Τουρκίας να καταστεί περιφερειακή δύναμη συνιστώ να διαβαστεί το από 9-6-2020 άρθρο μου με τίτλο ‘‘Το Γεωπολιτικό Δυναμικό στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και οι επιλογές της Ελλάδας’’ (http://olympiobima.gr/geopolitiko-dynamiko-stis-ellinotoyrkikes-sheseis-kai-oi-epiloges-tis-elladas).
Παρακάτω, μελετήστε τον Χάρτη του Misak i Milli
Πολιτική
Ευρωκοινοβούλιο: Σφοδρές καταγγελίες κατά της Τουρκίας για Αιγαίο, Κύπρο και «Γαλάζια Πατρίδα» – Στο επίκεντρο ο GSI
Στο επίκεντρο της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βρέθηκαν στις 8 Οκτωβρίου οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, το casus belli, η συνεχιζόμενη κατοχή κυπριακού εδάφους και οι παρεμβάσεις της Άγκυρας σε ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα. Έλληνες, Κύπριοι και άλλοι Ευρωπαίοι ευρωβουλευτές ζήτησαν ουσιαστικότερη αντιμετώπιση της τουρκικής πολιτικής, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέλαβε την αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα και την Κύπρο, επιμένοντας παράλληλα στη σημασία του διαλόγου με την Τουρκία.
Με έντονες τοποθετήσεις και ευθείες επικρίσεις προς την Άγκυρα διεξήχθη την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 στο Στρασβούργο η συζήτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας 2026/2908(RSP), με αντικείμενο τις πρόσφατες τουρκικές προκλήσεις και τις επιπτώσεις τους στην περιφερειακή ασφάλεια.
Στις παρεμβάσεις καταγράφηκαν ανησυχίες για το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», την αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, τις παραβιάσεις στον αέρα και στη θάλασσα, καθώς και την παρεμπόδιση ενεργειακών σχεδίων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Μαυρίδης: Η πολιτική κατευνασμού δεν αποδίδει
Ο Κύπριος ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης άσκησε έντονη κριτική στην ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της Τουρκίας.
Υποστήριξε ότι οι ήπιες διατυπώσεις και η λεγόμενη θετική ατζέντα δεν έχουν αποτρέψει την τουρκική πολιτική αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου.
Ο ίδιος έθεσε ζήτημα διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, ζητώντας εξηγήσεις για την απουσία ανάλογων οικονομικών και πολιτικών κυρώσεων απέναντι στην Άγκυρα.
Φουρλάς: 520 αεροπορικές και 23 θαλάσσιες παραβιάσεις
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Κύπριου ευρωβουλευτή Λουκά Φουρλά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Κυπριακή Δημοκρατία κατέγραψε μέσα σε διάστημα τριών μηνών 520 αεροπορικές και 23 θαλάσσιες παραβιάσεις από την Τουρκία.
Ο Φουρλάς κατηγόρησε την Άγκυρα ότι αμφισβητεί δικαιώματα κρατών-μελών, διατηρεί την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας και παρεμβαίνει σε ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα.
Οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποτελούν στοιχεία που επικαλέστηκε ο ευρωβουλευτής κατά την παρέμβασή του.
Ο GSI στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση κατέλαβε ο Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Ευρωβουλευτές αναφέρθηκαν στις τουρκικές παρεμβάσεις που εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξη του έργου, τονίζοντας ότι αφορά την ενεργειακή ασφάλεια κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συζήτηση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα μετά τη δημόσια υποστήριξη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προς την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα περιοριστεί στην πολιτική στήριξη ή θα αναπτύξει πιο συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την προστασία των στρατηγικών υποδομών της.
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετήθηκε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Ραφαέλε Φίτο.
Ο Φίτο υπογράμμισε την υποχρέωση της Τουρκίας να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών-μελών σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη αποκλιμάκωσης και επίλυσης διαφορών μέσω διαλόγου, στη βάση των αρχών καλής γειτονίας και του πνεύματος της Διακήρυξης των Αθηνών του 2023.
Για το Κυπριακό επανέλαβε την υποστήριξη της ΕΕ σε συνολική λύση εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Η τοποθέτηση ανέδειξε τη διπλή προσέγγιση των Βρυξελλών: αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά ταυτόχρονα διατήρηση της συνεργασίας με την Τουρκία σε ζητήματα ευρύτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Από τις δηλώσεις στις αποφάσεις
Η συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο ανέδειξε διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις ως προς την αντιμετώπιση της Άγκυρας.
Ορισμένοι ευρωβουλευτές ζήτησαν κυρώσεις και αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική, ενώ άλλες παρεμβάσεις προέκριναν τη διπλωματική επίλυση των διαφορών.
Προς το παρόν, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν συνιστά απόφαση επιβολής κυρώσεων.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η πραγματική σημασία των παρεμβάσεων θα κριθεί από το κατά πόσον θα ακολουθήσουν συγκεκριμένες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ιδίως στο πεδίο της ενεργειακής ασφάλειας, του Δικαίου της Θάλασσας και της προστασίας κυριαρχικών δικαιωμάτων
GEOPOLITICO
Σάλος στις ΗΠΑ με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ! Η πρώτη αντίδραση Τραμπ για τα 100.000 δολάρια και οι σοβαρές καταγγελίες
Διαστάσεις αποκτά στην Ουάσιγκτον η υπόθεση που αφορά την Αμερικανίδα πρέσβη στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μετά το αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Wall Street Journal για αίτημα καταβολής 100.000 δολαρίων από δωρητή των Ρεπουμπλικανών. Ο Ντόναλντ Τραμπ τοποθετήθηκε για πρώτη φορά δημοσίως, αποφεύγοντας να υπερασπιστεί επί της ουσίας την πρέσβη, ενώ οι Δημοκρατικοί ζητούν την παράδοση οικονομικών στοιχείων και προσωπικής αλληλογραφίας. Η υπόθεση ανακύπτει σε μια περίοδο ενισχυμένης ελληνοαμερικανικής συνεργασίας, λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Στο επίκεντρο της αμερικανικής πολιτικής επικαιρότητας βρίσκεται η πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, καθώς οι αποκαλύψεις για τις οικονομικές της συναλλαγές πριν από την επικύρωση του διορισμού της προκαλούν πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κλήθηκε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου να σχολιάσει τις καταγγελίες, κατά τη διάρκεια συνομιλίας του με δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο, λίγο πριν αναχωρήσει για πολιτική συγκέντρωση των Ρεπουμπλικανών στην Αλαμπάμα.
Η απάντησή του ήταν σύντομη και προσεκτική.
«Μόλις το άκουσα κι εγώ, πολύ δυσάρεστο», ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι δεν γνώριζε αρκετές λεπτομέρειες για την υπόθεση, αλλά ότι η Γκίλφοϊλ ήταν πάντοτε πολύ ευγενική.
Η τοποθέτηση του Τραμπ παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς δεν συνοδεύτηκε από σαφή υπεράσπιση της Αμερικανίδας πρέσβεως απέναντι στις συγκεκριμένες καταγγελίες. Ταυτόχρονα, όμως, ο πρόεδρος δεν διατύπωσε κατηγορία εναντίον της ούτε προανήγγειλε κάποια ενέργεια σε βάρος της.
Reporter: “Are you concerned about some of these reports about Kimberly Guilfoyle, your ambassador to Greece?”
President Trump: “I just heard about it. It’s too bad. I mean, I don’t know. She’s an ambassador. I just heard a little bit about it. I don’t know too much. But she was always very nice.
NOTE: U.S. Ambassador to Greece Kimberly Guilfoyle is facing pay-to-play allegations after the Wall Street Journal reported she asked Trump donor Eric Deters to wire $100,000 to her American Express account days before her 2025 Senate confirmation hearing, in exchange for access and help with his tax and legal affairs.
— RedWave Press (@RedWavePress) October 9, 2026
Η αποκάλυψη της Wall Street Journal για τα 100.000 δολάρια
Η υπόθεση άρχισε να λαμβάνει δημοσιότητα μετά το ρεπορτάζ της αμερικανικής εφημερίδας Wall Street Journal, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ φέρεται να είχε ζητήσει από τον Έρικ Ντέτερς, δωρητή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, να καταβάλει 100.000 δολάρια για την αποπληρωμή οφειλής της προς την American Express.
Το περιστατικό φέρεται να σημειώθηκε πριν από την ακρόασή της στη Γερουσία, στο πλαίσιο της διαδικασίας επικύρωσης του διορισμού της ως πρέσβεως των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το περιεχόμενο ηλεκτρονικών μηνυμάτων που φέρονται να ανταλλάχθηκαν μεταξύ των εμπλεκομένων.
Σύμφωνα με το The Hill, σε μήνυμα της 3ης Ιουλίου 2025 μέσω της εφαρμογής Signal, η Γκίλφοϊλ φέρεται να εξηγούσε ότι η μεταφορά χρημάτων απευθείας στην American Express δεν θα αποτυπωνόταν στα σχετικά έγγραφα.
Η αναφορά αυτή δημιουργεί ερωτήματα για τη φύση της συναλλαγής και τις προθέσεις των εμπλεκομένων.
Πρέπει, πάντως, να υπογραμμιστεί ότι πρόκειται για ισχυρισμούς δημοσιογραφικών ερευνών. Δεν συνιστούν από μόνοι τους δικαστική διαπίστωση παράνομης συμπεριφοράς.
Στο μικροσκόπιο των Δημοκρατικών η Αμερικανίδα πρέσβης
Η υπόθεση απέκτησε και θεσμική διάσταση, καθώς οι Δημοκρατικοί της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων ζήτησαν στοιχεία για τις οικονομικές συναλλαγές της Γκίλφοϊλ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του ΣΚΑΪ στις 9 Οκτωβρίου, ο Δημοκρατικός βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία, ανώτερο μέλος της επιτροπής, απέστειλε επιστολή ζητώντας την παράδοση οικονομικών εγγράφων και σχετικής αλληλογραφίας.
Το αίτημα αφορά, μεταξύ άλλων, επικοινωνίες με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ.
Ως προθεσμία για την υποβολή των στοιχείων ορίστηκε η 22α Οκτωβρίου 2026.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δείχνει ότι οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να διερευνήσουν κατά πόσον υπήρξαν οικονομικές συναλλαγές συνδεδεμένες με υποσχέσεις πολιτικής επιρροής ή πρόσβασης.
Η διερεύνηση, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ενοχής.
Ο παράγοντας Μάρκο Ρούμπιο και η επίσκεψη στην Αθήνα
Το θέμα έχει πρόσθετο διπλωματικό ενδιαφέρον, καθώς ήρθε στην επιφάνεια σχεδόν ταυτόχρονα με τη σημαντική επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα.
Στις 3 Οκτωβρίου, πριν από την επίσκεψη, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας είχε εκφραστεί θετικά για την παρουσία της Γκίλφοϊλ στην Αθήνα.
Ο Ρούμπιο είχε χαρακτηρίσει την πρέσβη ιδιαίτερα αποτελεσματική στην προώθηση της αμερικανικής πολιτικής, αναφερόμενος ειδικά στην ενεργειακή συνεργασία και στον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο.
Είχε επίσης υπογραμμίσει ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο πρόεδρος Τραμπ εκτιμούσαν το έργο της.
Οι δηλώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπό το φως των μεταγενέστερων αποκαλύψεων.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ελλάδα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αντιμετώπισε ερωτήσεις δημοσιογράφων σχετικά με την υπόθεση, στις οποίες, σύμφωνα με το δημοσίευμα του ΣΚΑΪ, αντέδρασε με έντονη δυσαρέσκεια.
Το γεγονός ότι η υπόθεση απασχολεί την αμερικανική πολιτική ηγεσία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αμφισβητείται ο διπλωματικός ρόλος της πρέσβεως. Δημιουργεί, ωστόσο, ένα νέο επικοινωνιακό και πολιτικό δεδομένο.
Τι σημαίνει η υπόθεση για την Ελλάδα
Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ βρίσκεται στην Αθήνα σε μία περίοδο κατά την οποία οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις έχουν αποκτήσει αυξημένη γεωπολιτική σημασία.
Η συνεργασία των δύο χωρών στην άμυνα, στην ενέργεια, στις επενδύσεις και στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί βασικό άξονα της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή.
Η πρόσφατη επίσκεψη Ρούμπιο και ο έκτος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ ανέδειξαν αυτή τη συνεργασία.
Η υπόθεση Γκίλφοϊλ αφορά πρωτίστως το αμερικανικό πολιτικό και θεσμικό σύστημα.
Δεν υπάρχουν, με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία, αποδείξεις ότι επηρεάζει τις διμερείς συμφωνίες ή τη συνέχεια της στρατηγικής συνεργασίας Αθήνας και Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, υπάρχουν τρία κρίσιμα ζητήματα που θα καθορίσουν τη συνέχεια.
Το πρώτο είναι εάν η Γκίλφοϊλ θα δώσει δημόσιες εξηγήσεις για τις αναφερόμενες οικονομικές συναλλαγές.
Το δεύτερο αφορά τα στοιχεία που θα προκύψουν από την κοινοβουλευτική διερεύνηση των Δημοκρατικών.
Και το τρίτο είναι η στάση που θα επιλέξουν να τηρήσουν ο Λευκός Οίκος και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εφόσον προκύψουν νέες αποκαλύψεις.
Προς το παρόν, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να κρατήσει αποστάσεις από την ουσία της υπόθεσης, επικαλούμενος περιορισμένη ενημέρωση.
Αυτή είναι η σημαντικότερη πολιτική διάσταση της πρώτης αντίδρασής του.
Η Γκίλφοϊλ δεν βρίσκεται αντιμέτωπη μόνο με ένα αρνητικό δημοσίευμα, αλλά και με αίτημα κοινοβουλευτικής διερεύνησης στις ΗΠΑ. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η υπόθεση θα παραμείνει στο επίπεδο των δημοσιογραφικών αποκαλύψεων ή θα αποκτήσει σοβαρότερες θεσμικές συνέπειες.
Πολιτική
Στην Ελλάδα συνελήφθη καταζητούμενος για το σκάνδαλο στον Δήμο Κωνσταντινούπολης – Η Τουρκία ζητά την έκδοσή του
Νέα εξέλιξη στην πολύκροτη δικαστική υπόθεση που αφορά τον Μητροπολιτικό Δήμο Κωνσταντινούπολης και συνδέεται με τον Εκρέμ Ιμάμογλου. Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, ο επιχειρηματίας Μουράτ Γκιουλιμπραΐμογλου (Murat Gülibrahimoğlu), ο οποίος καταζητούνταν από τις τουρκικές αρχές, συνελήφθη στην Ελλάδα στις 2 Οκτωβρίου 2026. Η Άγκυρα έχει κινήσει τις διαδικασίες για την έκδοσή του, ζητώντας προσωρινή κράτηση διάρκειας έως 40 ημερών, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαβίβαση του σχετικού δικαστικού φακέλου.
Στις ελληνικές δικαστικές αρχές μεταφέρεται πλέον ένα ακόμη επεισόδιο της ευρύτερης δικαστικής υπόθεσης που αφορά τον Μητροπολιτικό Δήμο Κωνσταντινούπολης (İBB), με επίκεντρο τον επιχειρηματία Μουράτ Γκιουλιμπραΐμογλου, ο οποίος περιλαμβάνεται στους κατηγορουμένους της έρευνας για φερόμενες οικονομικές παρατυπίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στον τουρκικό Τύπο την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, ο καταζητούμενος εντοπίστηκε στην Ελλάδα στις 2 Οκτωβρίου και τέθηκε υπό κράτηση.
Η υπόθεσή του σχετίζεται με την ευρύτερη δικαστική διαδικασία που έχει αναπτυχθεί γύρω από τη διοίκηση του Δήμου Κωνσταντινούπολης, στο πλαίσιο της οποίας έχουν απαγγελθεί κατηγορίες σε μεγάλο αριθμό προσώπων.
Το δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης αποφάσισε να ζητήσει από την Ελλάδα την έκδοση του επιχειρηματία, ενεργοποιώντας τις διαδικασίες διεθνούς δικαστικής συνεργασίας.
Αίτημα έκδοσης από το 33ο Κακουργιοδικείο Κωνσταντινούπολης
Σύμφωνα με τα τουρκικά δημοσιεύματα, το 33ο Κακουργιοδικείο Κωνσταντινούπολης αποφάσισε να κινηθεί η διαδικασία έκδοσης του Γκιουλιμπραΐμογλου στην Τουρκία.
Μετά τη σχετική απόφαση, η Γενική Διεύθυνση Εξωτερικών Σχέσεων και Υποθέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης του τουρκικού υπουργείου Δικαιοσύνης απέστειλε έγγραφα στα υπουργεία Εσωτερικών και Εξωτερικών της χώρας.
Σκοπός είναι να προωθηθεί επίσημο αίτημα προς τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδίδονται από την Τουρκία, σε βάρος του επιχειρηματία εκκρεμούν εντάλματα σύλληψης για αδικήματα που περιλαμβάνουν τη συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση και την απόκρυψη της παράνομης προέλευσης περιουσιακών στοιχείων.
Ο ίδιος φέρεται να εμπλέκεται σε οικονομικές δραστηριότητες που αποτελούν αντικείμενο της έρευνας για τον Μητροπολιτικό Δήμο Κωνσταντινούπολης.
Πρόκειται για κατηγορίες που αποδίδονται από τις τουρκικές διωκτικές αρχές και δεν συνιστούν αποδεδειγμένη ενοχή.
Προσωρινή κράτηση 40 ημερών ζητά η Άγκυρα
Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας αποτελεί το τουρκικό αίτημα για προσωρινή κράτηση του Γκιουλιμπραΐμογλου για χρονικό διάστημα έως 40 ημερών.
Η τουρκική πλευρά επικαλείται το άρθρο 16, παράγραφος 4, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Έκδοσης.
Η συγκεκριμένη διαδικασία επιτρέπει, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, την προσωρινή κράτηση καταζητούμενου πριν από την παραλαβή του πλήρους φακέλου έκδοσης.
Στόχος είναι να εξασφαλιστεί η παρουσία του προσώπου έως την ολοκλήρωση των αναγκαίων διατυπώσεων.
Η Σύμβαση προβλέπει ότι η προσωρινή κράτηση μπορεί να παύσει εάν δεν υποβληθεί το αίτημα έκδοσης και τα απαιτούμενα έγγραφα εντός των σχετικών χρονικών ορίων, ενώ σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπερβεί τις 40 ημέρες μόνο βάσει της συγκεκριμένης διάταξης.
Η υποβολή αιτήματος προσωρινής κράτησης δεν ισοδυναμεί με έγκριση της έκδοσης.
Η τελική κρίση θα γίνει με βάση την εφαρμοστέα νομοθεσία και τις προβλεπόμενες δικαστικές διαδικασίες στην Ελλάδα.
Έγγραφα μέσω διπλωματικών διαύλων και Ιντερπόλ
Οι τουρκικές αρχές προχωρούν παράλληλα στη συγκέντρωση και μετάφραση των εγγράφων που απαιτούνται για την υποβολή του αιτήματος έκδοσης.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο φάκελος προβλέπεται να διαβιβαστεί στις ελληνικές αρχές μέσω διπλωματικών διαύλων, με αξιοποίηση και της Ιντερπόλ.
Η σχετική διαδικασία περιλαμβάνει την αποστολή των δικαστικών αποφάσεων, των στοιχείων ταυτοποίησης και των πληροφοριών που τεκμηριώνουν το αίτημα της Τουρκίας.
Στη συνέχεια, η ελληνική Δικαιοσύνη θα εξετάσει εάν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις έκδοσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση μεταξύ του εντάλματος σύλληψης που έχει εκδοθεί στην Τουρκία και της απόφασης των ελληνικών δικαστικών αρχών επί του αιτήματος.
Η ύπαρξη του πρώτου δεν συνεπάγεται αυτόματη αποδοχή του δεύτερου.
Ποιος είναι ο Μουράτ Γκιουλιμπραΐμογλου
Ο Μουράτ Γκιουλιμπραΐμογλου είναι επιχειρηματίας που εμφανίζεται μεταξύ των κατηγορουμένων της υπόθεσης του Μητροπολιτικού Δήμου Κωνσταντινούπολης.
Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων TRT Haber και άλλα δημοσιεύματα, οι εισαγγελικές αρχές τον συνδέουν με υποθέσεις διαχείρισης χώρων απόθεσης προϊόντων εκσκαφών στην περιοχή Τζεμπετζί (Cebeci) της Κωνσταντινούπολης.
Οι τουρκικές διωκτικές αρχές υποστηρίζουν ότι μέσω των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων προέκυψαν μεγάλης κλίμακας παράνομα οικονομικά οφέλη.
Σε ορισμένα τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρονται ισχυρισμοί για οικονομικές παρατυπίες που φθάνουν συνολικά τα 180 δισ. τουρκικές λίρες.
Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν μέρος του κατηγορητηρίου και δεν έχει αποδειχθεί δικαστικά ότι τα συγκεκριμένα ποσά συνιστούν παράνομο όφελος του επιχειρηματία.
Σύμφωνα με το Habertürk, ο Γκιουλιμπραΐμογλου βρισκόταν εκτός Τουρκίας από τον Μάρτιο του 2025 και καταζητούνταν επί περίπου ενάμιση χρόνο.
Η σύνδεση με την υπόθεση Εκρέμ Ιμάμογλου
Η εξέλιξη αποκτά πρόσθετη πολιτική σημασία επειδή αφορά τη μεγάλη δικαστική έρευνα γύρω από τη διοίκηση του Μητροπολιτικού Δήμου Κωνσταντινούπολης, υπόθεση με την οποία συνδέεται και ο Εκρέμ Ιμάμογλου.
Ο πρώην δήμαρχος Κωνσταντινούπολης αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της τουρκικής αντιπολίτευσης και βασικό πολιτικό αντίπαλο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η δικαστική του περιπέτεια έχει αποτελέσει πεδίο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ της τουρκικής κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης.
Οι κυβερνητικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι διαδικασίες αφορούν ποινικές υποθέσεις και διεξάγονται από τη Δικαιοσύνη.
Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, έχει κατ’ επανάληψη καταγγείλει πολιτική σκοπιμότητα στην αντιμετώπιση του Ιμάμογλου και συνεργατών του.
Υπό αυτό το πρίσμα, η σύλληψη και η ενδεχόμενη έκδοση ενός προσώπου που περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη δικογραφία αναμένεται να συγκεντρώσει σημαντικό ενδιαφέρον στην Τουρκία.
Η ελληνική Δικαιοσύνη θα κρίνει το αίτημα
Από ελληνικής πλευράς, το βασικό ζήτημα αφορά την εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων και των εγγυήσεων που διέπουν τις διαδικασίες έκδοσης.
Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι συμβαλλόμενα κράτη στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Έκδοσης, η οποία προβλέπει μηχανισμούς συνεργασίας για την παράδοση προσώπων που καταζητούνται για ποινικά αδικήματα.
Παράλληλα, η εξέταση ενός αιτήματος έκδοσης περιλαμβάνει την αξιολόγηση των προβλεπόμενων νομικών προϋποθέσεων και τυχόν λόγων άρνησης.
Σε υποθέσεις με πιθανές πολιτικές προεκτάσεις, ιδιαίτερη σημασία μπορεί να αποκτήσουν ζητήματα όπως ο χαρακτήρας των αποδιδόμενων πράξεων και οι εγγυήσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Δεν προκύπτει, πάντως, από τις διαθέσιμες πληροφορίες ότι ο Γκιουλιμπραΐμογλου έχει ήδη προβάλει συγκεκριμένους ισχυρισμούς ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων ή ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση για την έκδοσή του.
Το επόμενο βήμα
Η σύλληψη του Μουράτ Γκιουλιμπραΐμογλου στην Ελλάδα, όπως αναφέρεται από τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, δημιουργεί ένα νέο πεδίο δικαστικής συνεργασίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Η Τουρκία επιδιώκει την ταχεία ολοκλήρωση της διαδικασίας, ενώ η ελληνική πλευρά καλείται να εξετάσει τον φάκελο με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η επίσημη διαβίβαση του πλήρους αιτήματος έκδοσης και η απόφαση των αρμόδιων ελληνικών δικαστικών αρχών.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη δημοσιότητα λόγω της σύνδεσής της με τις έρευνες για τον Δήμο Κωνσταντινούπολης και τον Εκρέμ Ιμάμογλου, χωρίς αυτό να προδικάζει τη δικαστική της κατάληξη στην Ελλάδα.
Εθνικιστική πρόκληση στα Σκόπια με φόντο τον Ηρακλή! Αλυτρωτικός χάρτης και επίσημη διαμαρτυρία της Ελλάδας
Διπλωματικές διαστάσεις προσλαμβάνει η υπόθεση του πανό που ανάρτησαν οπαδοί της ΜΖΤ Σκοπίων κατά τη διάρκεια της αναμέτρησης με τον...
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα,...
Σήμερα γιορτάζουν τα Σέρβια της Μακεδονίας!
Μετά τη νίκη στο Σαραντάπορο και στα Στενά Πόρτας, η απελευθέρωσή των Σερβίων στις 10 Οκτωβρίου άνοιξε τον δρόμο για...
Συρία: Μυστικές υπηρεσίες και διπλωματία στο προσκήνιο – Η Τουρκία επιχειρεί να εδραιώσει τον ρόλο της απέναντι στο Ισραήλ
Σημαντική διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται στον άξονα Άγκυρας–Δαμασκού, με τον υπουργό Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι να πραγματοποιεί διαδοχικές επαφές...
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας