Άμυνα
Σύγχρονες ναυτικές συγκρούσεις
του Τίτου Χριστοδούλου*
Δηλοί ο Ναύαρχος Χρηστίδης: «Οι πύραυλοι που έχει ο Ελληνισμός (Κύπρος-Ελλάδα) μπορούν να βυθίσουν τον τουρκικό στόλο δύο φορές. Είμαστε πολύ καλά εκπαιδευμένοι. Δεν πρέπει να υπάρχει ανησυχία…»
Στην κυριολεκτική τους διάσταση έμελλε να επαληθευθούν οι «ναυτικές συγκρούσεις» του τίτλου του παρόντος άρθρου, καθώς η πιο νεότευκτη (στα τουρκικά ναυπηγεία) τουρκική φρεγάτα ΚΕΜΑΛ ΡΕΪΣ τα μάζευε για το… συνεργείο μετά από σύγκρουση ή «επακούμβηση» με, ή από, την ελληνική φρεγάτα «ΛΗΜΝΟΣ». Σημειώνεται ότι ο όρος «επακούμβηση» δηλοί τυχαία τριβή, σε αντίθεση με την σκόπιμη σύγκρουση της «παρακούμβησης», πρόκειται όμως για μια εξέλιξη που επαλήθευσε τις προειδοποιήσεις του Έλληνα Πρωθυπουργού ότι συνωστισμός τόσων πολεμικών πλοίων σε μια περιορισμένη περιοχή του Αιγαίου αυξάνει το ενδεχόμενο «ατυχήματος». Άμ’ έπος.
Τριβές, συγκρούσεις ή διεμβολισμοί, σε μια πολεμική στους τόνους της αναμέτρηση ή αντιπαράταξη των στόλων Ελλάδος – Τουρκίας στα νερά του Καστελόριζου, συν η αποφασιστική προειδοποίηση του Έλληνα ναυάρχου για βύθιση του τουρκικού στόλου, εγείρει ερωτήματα και σκέψεις για ενδεχόμενα και τρόπους βυθίσεως πολεμικών σκαφών σήμερα, στο φως της νεότερης ή πρόσφατης ιστορίας, στο φως ειδικώς των δεδομένων των νεότερων οπλικών συστημάτων και της τρομερής δύναμης πυρός που έχουν φέρει στα σύγχρονα θέατρα του πολέμου, σε θάλασσα, ξηρά κι αέρα, όπως και τον συνδυασμό τους.
Βασική μορφή και στρατηγική σκοποθεσία του ναυτικού πολέμου είναι ο πόλεμος κατά στόχων επιφανείας (ASuW ή ASUW), ο κλάδος δηλαδή του ναυτικού πολέμου που ασχολείται με την καταστολή των αντιπάλων στόχων επιφανείας. Γενικότερα, πρόκειται για τον σχεδιασμό και χρήση όπλων, αισθητήρων ή επιχειρήσεων που προορίζονται να επιτεθούν ή να περιορίσουν την αποτελεσματικότητα των πλοίων επιφανείας του αντιπάλου. Πριν από την υιοθέτηση του υποβρυχίου και της ναυτικής αεροπορίας, όλοι οι ναυτικοί πόλεμοι συνίσταντο σε στόχευση και προσβολή στόχων επιφανείας, ή αντι-επιφανειακό πόλεμο. Η ξεχωριστή αντίληψη και σχεδιασμοί για την ικανότητα αντι-επιφανειακού πολέμου εμφανίστηκε μετά τον Β ‘Παγκόσμιο Πόλεμο και η βιβλιογραφία για το θέμα ως ξεχωριστή επιστήμη αντλεί από την ιστορία των θεάτρων πολέμου στον Ατλαντικό στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με πρωταγωνιστή το υποβρύχιο, όπως και τον αμερικανο-ιαπωνικό πόλεμο στον Ειρηνικό, με πρωταγωνιστές το αεροπλάνο και τα αεροπλανοφόρα, ενώ στην μεταπολεμική εποχή μας κυριαρχείται από την δυναμική του Ψυχρού Πολέμου και την καίρια εμφάνιση των πυραύλων στο θέατρο του πολέμου..
Καθώς, στο απότοκο του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου, τα πολεμικά πυροβόλα και οι τορπίλες αντικαταστάθηκαν από πυραύλους από πλοία σε πλοία, ως το κύριο όπλο των πλοίων επιφανείας, τα πλοία έγιναν κινούμενες βάσεις, ή πλατφόρμες εκτόξευσης πυραύλων και αντιπυραυλικής αμύνης για προστασία τους. Στρατηγική επιβίωσης και νίκης είναι ο «κορεσμός» (saturation) των αμυντικών δυνατοτήτων του αντιπάλου, τα επιθετικά όπλα, οι επιθετικοί πύραυλοι, στην μαζικότητά τους, να υπερβούν την αντιπυραυλική ικανότητα του αντιπάλου, τόσο σε δυνατότητα κορεσμού της δύναμης πυρός του, όσο και σε ικανότητα έγκαιρης και ακριβούς ανίχνευσης κι εντοπισμού των εχθρικών πυραύλων. Μια καίρια διάσταση αυτής της εξέλιξης είναι η καταλυτική διεύρυνση των αποστάσεων ανάμεσα στις αντιμαχόμενες ναυτικές δυνάμεις. Ενδεικτικά, σε πρόσφατη άσκηση, πύραυλος που εκτοξεύτηκε από σκάφος στο Ιόνιο έπληξε στόχο στο Αιγαίο. Βέβαια, ήδη τα αεροσκάφη, απονηωνόμενα από αεροπλανοφόρα, είχαν διευρύνει την απόσταση αυτή σε εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα στον πόλεμο του Ειρηνικού, ενώ το Ένολα Γκέυ, το αεροσκάφος που έριξε την ατομική βόμβα στην Χιροσίμα, είχε πετάξει 1600 χιλιόμετρα για τον σκοπό.
Στο απότοκο της Μάχης του Taranto και της Ναυμαχίας του Midway, κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο κύριος τύπος μαχητικού πλοίου ήταν το αεροπλανοφόρο με συνοδεία προστατευτικού του στόλου από αντιτορπιλικά και βοηθητικά πλοία συνοδείας. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η ιδέα του ASuW αφορούσε κυρίως τις ομάδες μάχης πολλαπλών αεροπλανοφόρων που αναπτύχθηκαν από το Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, εναντίον των οποίων η Σοβιετική Ένωση σχεδίασε εξειδικευμένες στρατηγικές που, ωστόσο, δεν αντιστοιχούσαν σε μια ισορροπία 1:1. Η αναντιστοιχία αυτή ναυτικής εξάπλωσης και στρατιωτικής ισχύος των ΗΠΑ προς την κατά βάση συγκεντρωμένη ηπειρωτική επικράτεια της Σοβιετίας ανακινούσε σε ιστορικούς συγκρίσεις προς το ιστορικό ανάλογο της ναυτικής ηγεμονίας των Αθηνών, σε αντιπαραβολή προς την ηπειρωτική υφή της Σπάρτης και της Πελοποννησιακής της Συμμαχίας.
Κατηγορίες αντι-επιφανειακού πολέμου, «air ASuW»
Στις κατηγορίες αντι-επιφανειακού πολέμου, «air ASuW», με βάση την πλατφόρμα από την οποία εκτοξεύονται τα όπλα, περιλαμβάνονται οι τέσσερεις κάτωθι, ενώ οι πύραυλοι κατά των πλοίων περιλαμβάνουν τα Harpoon, RBS-15, P-500 Bazalt, Penguin και Exocet, με καταλυτική το τελευταίο ιστορική εμφάνιση, το πλήγμα που κατάφεραν οι Αργεντινοί κατά του καταδρομικού Σέφιλντ στον αργεντινο-βρετανικό πόλεμο του 1982.
• Αέρας (ή αεροπορία): Αντιαεροπορικός πόλεμος που πραγματοποιείται με αεροσκάφος. Ιστορικά, αυτό πραγματοποιήθηκε κυρίως μέσω οριζόντιου βομβαρδισμού από ύψος ή με κατάδυση, χαμηλού ύψους πυκνά βλήματα (strafing runs) ή με εκτόξευση τορπιλών από τον αέρα (και σε ορισμένες περιπτώσεις από επιθέσεις αυτοκτονίας). Σήμερα, το air ASuW διεξάγεται γενικά από επιθέσεις από σταθερούς εκτοξευτές χρησιμοποιώντας, π.χ., πυραύλους cruize (ALCM) ή πυραύλους κατά των πλοίων (ASM).
- Εκτοξευτές επιφανείας (Surface): Αντιεπιφανειακός πόλεμος που διεξάγεται από πολεμικά πλοία. Αυτά τα σκάφη μπορούν να χρησιμοποιούν τορπίλες, πυροβόλα όπλα-κανόνια, πυραύλους από επιφάνεια σε επιφάνεια ή νάρκες. Τα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV) αντιπροσωπεύουν μιαν αναδυόμενη τεχνολογία. Προστίθενται και οι ασύμμετρες μέθοδοι, που περιλαμβάνουν τα σκάφη αυτοκτονίας.
- Υποβρύχια: Αντιεπιφανειακός πόλεμος, που διεξάγεται από υποβρύχια. Ιστορικά, αυτό πραγματοποιήθηκε χρησιμοποιώντας τορπίλες και όπλα καταστρώματος, και χαρακτήρισε ιδιαίτατα την δράση των Γερμανών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πιο πρόσφατα, ο πύραυλος cruize που εκτοξεύεται από υποβρύχιο (SLCM) έχει γίνει ένα προτιμώμενο όπλο κατά των πλοίων, προσφέροντας σημαντικά μεγαλύτερη εμβέλεια.
- Παράκτιες βάσεις ή το Διάστημα: Ιστορικά, αυτό αναφέρεται σε βομβαρδισμό στην ακτή από παράκτιο πυροβολικό, συμπεριλαμβανομένων πυροβόλων. Οι πύραυλοι cruize ή βαλλιστικοί πύραυλοι είναι πιο συνηθισμένοι. Επιπλέον, οι δορυφόροι που ελέγχονται από το έδαφος μπορούν να παράσχουν δεδομένα σχετικά με τις κινήσεις του στόλου.
Η στρατηγική σημασία πλωτών αλλά και «αβύθιστων» αεροπλανοφόρων
Στον πόλεμο των Falklands του 1982 μεταξύ Αργεντινής και Ηνωμένου Βασιλείου, ένας στόλος του Βασιλικού Ναυτικού περίπου 100 πλοίων στάλθηκε πάνω από 7000 μίλια από τη βρετανική ηπειρωτική χώρα στον Νότιο Ατλαντικό. Οι Βρετανοί έπρεπε να επιβληθούν στην αεροπορική αναμέτρηση του πολεμικού θεάτρου με μόνον 36 Harrier από τα δύο αεροπλανοφόρα τους και μερικά ελικόπτερα, σε σύγκριση με τουλάχιστον 200 αεροσκάφη της Fuerza Aérea Argentina, αν και το Λονδίνο έστειλε βομβαρδιστικά Vulcan σε μια επίδειξη στρατηγικής ικανότητας μεγάλων αποστάσεων. Τα περισσότερα από τα χερσαία αεροσκάφη της Royal Air Force δεν ήταν διαθέσιμα, λόγω της απόστασης από τις αεροπορικές βάσεις της Βρετανίας.
Αυτή η εξάρτηση από αεροσκάφη στη θάλασσα έδειξε την σημασία του αεροπλανοφόρου. Ο πόλεμος των Falklands έδειξε την ευπάθεια των σύγχρονων πλοίων σε πυραύλους στην θάλασσα, όπως τους Exocet. Ένα χτύπημα από πύραυλο Exocet βύθισε το HMS Sheffield, ένα σύγχρονο καταδρομικό με αντιαεροπορικό εξοπλισμό. Πάνω από τους μισούς θανάτους που υπέστη η Αργεντινή στον πόλεμο σημειώθηκαν όταν το πυρηνικό υποβρύχιο Conqueror τορπίλισε και βύθισε το ελαφρύ καταδρομικό «ARA στρατηγός Belgrano», με απώλεια 323 ζωών. Σημαντικά μαθήματα σχετικά με τον σχεδιασμό του πλοίου, τον περιορισμό ζημιών και τα υλικά κατασκευής πλοίων διδάχτηκαν από την σύγκρουση.
Στην θαλάσσια αναμέτρηση, τα υποβρύχια δείχτηκαν να είναι τρομερά όπλα, όχι μόνο στην βύθιση ενός παρωχημένου καταδρομικού πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (το Στρατηγός Belgrano, πρώην USS Phoenix) από ένα πυρηνικό υποβρύχιο επίθεσης (HMS Conqueror) στις 2 Μαΐου, αλλά, λιγότερο προφανώς, στην ακινητοποίηση ολόκληρου του βρετανικού στόλου από ένα αργεντινό υποβρύχιο. Δεύτερον, η φύση, αν όχι η πλήρης έκταση, της απειλής των σύγχρονων πυραύλων κατά σκαφών που εκτοξεύτηκαν παρατηρήθηκε σε δύο επιθέσεις της Αργεντινής, πρώτον εναντίον του θωρηκτού HMS Sheffield (4 Μαΐου) και, στην συνέχεια, μετά από διείσδυση στην άμυνα του στόλου, του εφοδιαστικού πλοίου Atlantic (25 Μαΐου).
Μάθημα δόθηκε, επίσης, από το πώς ένας χερσαίος πύραυλος έπληξε και το αντιτορπιλικό HMS Glamorgan (12 Ιουνίου), δείχνοντας πόσο αποτελεσματικές θα είναι επιθέσεις από την γη στην θάλασσα σε μελλοντικούς θαλάσσιους πολέμους – μάθημα ιδιαίτερα σημαντικό για μας, αφού σκεφτείτε μια πυραυλικά οπλισμένη ζούγκλα των ελληνικών νησιών στο Αιγαίο. Τρίτον, οι Βρετανοί επιβεβαίωσαν μαθήματα ελέγχου ζημιών και επιβίωσης πλοίων, ενώ οι Αργεντινοί διαπίστωσαν ότι αεροσκάφη οπλισμένα μόνο με μη κατευθυνόμενες βόμβες ήταν εκτός συναγωνισμού και ξεπερασμένα από πλοία με πυραύλους επιφανείας-αέρος. Τέταρτον, και ίσως το πιο θεμελιώδες, και οι δύο πλευρές είδαν τα σοβαρά μειονεκτήματα της ανεπαρκούς ανίχνευσης, καθώς και οι δύο μειονεκτούσαν χωρίς από αέρα επιτήρηση πρώτης γραμμής στην θάλασσα. Και οι δύο έπρεπε να διαχειριστούν με πρόχειρα μέσα, όπως υποβρύχια και εμπορικά αεροσκάφη, την διεξαγωγή αναγνώρισης. Το δίκτυο των αβύθιστων πλατφορμών στο Αιγαίο, που είναι τα νησιά, ίσως να μην είναι μειονέκτημα, αλλά ένα στρατηγικό πλεονέκτημα.
*Φιλόσοφος, συγγραφέας
Πηγή: Σημερινή
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας