Πολιτική
Αποψη: Γενοκτονία Ποντίων – Το ποτάμι αίματος αναζητεί τη θάλασσα της δικαίωσης
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤ. ΜΠΑΛΑΚΤΑΡΗΣ*
Φέτος συμπληρώθηκαν 101 έτη Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Στις 19 Μαΐου 1919, όταν ο επανελθών στο στράτευμα Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάσθηκε από το πλοίο Bandirma στην Σαμψούντα , ετέθησαν οι βάσεις για την τελευταία φάση της Γενοκτονίας. Η φαινομενική αποστολή του ήταν η «προστασία των Ελλήνων και των Αρμενίων από εγκληματικές συμμορίες», ωστόσο ο αληθινός σκοπός του ταξιδιού του ήταν η ολοκλήρωση της εξόντωσης των Ποντίων οι οποίοι έστεκαν εμπόδιο στο όραμα της εθνικής ολοκλήρωσης των Νεοτούρκων.
Αποτελεί πλέον κοινό τόπο για τους ιστορικούς το γεγονός ότι η ήττα της οθωμανικής αυτοκρατορίας στους Βαλκανικούς πολέμους επέφερε αλλαγή στα σχέδια των τουρκικών ηγεσιών. Το όνομα Wilhelm Leopold Colmar Freiherr von der Goltz ίσως δεν μας λέει κάτι, παρά ταύτα ο εν λόγω Πρώσος αξιωματικός υπήρξε ένα κομβικό πρόσωπο στην θνήσκουσα αυτοκρατορία και με μεγάλη επιρροή μετέπειτα στους Ενωτικούς και τους Νεοτούρκους. Μάλιστα θεωρήθηκε από τους ίδιους τόσο σημαντική η συμβολή του που στην Τουρκία είναι γνωστός ως Goltz pasha. Ο Goltz κατετάγη στο πρωσικό πεζικό το 1861 ως αξιωματικός. Έχοντας πολεμήσει στον αυστροπρωσικό πόλεμο και στον γαλλοπρωσικό διορίσθηκε καθηγητής της στρατιωτικής ακαδημίας του Πότσνταμ το 1871. Αυτός ο διανοούμενος του πολέμου απεστάλη στην οθωμανική αυτοκρατορία, ύστερα από σχετικό αίτημα του Σουλτάνου Αμντούλ Χαμίτ, μετά την ήττα στον ρωσοτουρκικό πόλεμο για να αναδιοργανώσει τον ηττημένο οθωμανικό στρατό. Η συγκεκριμένη στρατιωτική αυθεντία, λοιπόν, επιχειρηματολογούσε από το 1897 υπέρ της δημιουργίας ενός κράτους έθνους σε στενότερα γεωγραφικά όρια και όχι στα κάποτε αχανή αλλά τότε ξεφτισμένα της αυτοκρατορίας. Σε άρθρο του στο περιοδικό Deutsche Rundschau με τίτλο «Οι αδυναμίες και η ισχύς του Οθωμανικού κράτους», το οποίο αναδημοσιεύθηκε και στο Κάιρο το 1905 και 1908 ανέφερε ότι «Πρέπει να ιδρυθεί στην Τουρκία ένα μικρό αλλά πιο δυνατό και πιο πολιτισμένο κράτος, στη θέση αυτού του μεγάλου και αργοκίνητου». Όντας υπέρμαχος της εγκατάλειψης των βαλκανικών και ευρωπαϊκών εδαφών προέτρεπε: «Τι θα ωφελήσει η επαναφορά των συνόρων στη Βαλκανική Χερσόνησο; Είναι καταλληλότερο να μετατραπεί από ένα αδύναμο βυζαντινό κράτος, ένα δυνατό τουρκικό, αραβικό κράτος… Την εθνική δομή να την στρέψετε στα εσωτερικά ζητήματα… Να βγάλετε από το μυαλό σας το ρόλο του μεγάλου ευρωπαϊκού κράτους που δεν θέλετε με τίποτα να εγκαταλείψετε… Να κουράσετε το μυαλό σας για την υλική και πνευματική ανόρθωση των επαρχιών της Μικράς Ασίας… Κεντρική πολιτική σας πρέπει να είναι η επιστημονική δουλειά» και διαπίστωνε ότι «Η αδυναμία του οθωμανικού κράτους έγκειται στο μεγάλο εύρος των εδαφών του που είναι αδύνατο να προασπίσει με τις υφιστάμενες σήμερα δυνάμεις του» .
Ορθώς επισημαίνει ο Fuat Dundar ότι «οι προτάσεις του Goltz pasha έχουν τόσες ομοιότητες με τα πεπραγμένα των Ενωτικών», «που δίνουν την εντύπωση ότι αποτέλεσαν τον οδηγό τους» .
Φαίνεται κατά τα ανωτέρω ότι οι σαρωτικές και καίριες ήττες της οθωμανικής αυτοκρατορίας στους Βαλκανικούς πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο άλλαξαν την στοχοθεσία. Η μετάβαση από την αυτοκρατορία στο έθνος κράτος ήταν επικείμενη και το έθνος κράτος που θα υποδεχόταν τους νέους Τούρκους μικρή αξία θα είχε για εκείνους, αν δεν ήταν φυλετικά ομοιογενές. Αυτή ήταν η στόχευση. Για να επιτευχθεί όμως η (εφιαλτική τελικά) ομοιογένεια εφαρμόσθηκαν συγκεκριμένες μέθοδοι, όπως αρχικά το μποϋκοτάζ, η διαίρεση των τοπικών κοινωνιών, οι εκτοπίσεις, η αναγκαστική επιστράτευση στα τάγματα εργασίας και οι δολοφονίες.
Όλα τα απάνθρωπα μέσα, τα οποία χρησιμοποίησαν με στυγνό τρόπο οι Νεότουρκοι, εκπορεύτηκαν από τα έγκατα του κράτους. Μπορούμε με ασφάλεια να ισχυριστούμε ότι η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου ήταν κεντρικά σχεδιασμένη και εκτελέσθηκε από κρατικά όργανα και άλλες κρατικά καθοδηγούμενες συμμορίες. Σαφής εν προκειμένω είναι ο Τούρκος συγγραφέας Attila Tuygan σύμφωνα με τον οποίον ο Μουσταφά Κεμάλ συμμετείχε ο ίδιος στην Γενοκτονία και αυτός είναι ο λόγος που η Τουρκία αρνείται την αυταπόδεικτη αλήθεια και προσπαθεί να την αποκρύψει. «Οι ανεπίσημες και αντικειμενικές ιστορικές έρευνες, ακόμα και τα αρχεία των συμμάχων των Οθωμανών στον Α’ Π.Π., δείχνουν ότι πάνω από 350 χιλιάδες Έλληνες Πόντιοι, 300 με 600 χιλιάδες Ασσύριοι, Νεστοριανοί και Χαλδαίοι, εξοντώθηκαν από τους Τούρκους στρατιώτες και παραστρατιωτικούς και από Κούρδους πολιτοφύλακες» . Συνεχίζει ο Tuygan λέγοντας ότι «Όλα τα χωριά στον Πόντο καταστράφηκαν και λεηλατήθηκαν, κατασχέθηκαν τα ακίνητά τους, χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να φύγουν στις γειτονικές χώρες. Η γενοκτονία των Πόντιων πραγματοποιήθηκε σε δυο φάσεις. Η πρώτη έγινε από την οργάνωση “Ένωσις και Πρόοδος” μεταξύ 1916-1918 και η δεύτερη από τους κεμαλικούς μεταξύ 1919-1923». Όπως ανέφερε και η Ayşe Hür ο Κεμάλ μετέβη στην Σαμψούντα το 1919 και αποσκοπούσε στην «απαλλαγή από τον ποντιακό μπελά» . Είναι εξάλλου γνωστό ότι ο Κεμάλ συναντήθηκε με τον Τοπάλ Οσμάν τον οποίον κατηύθυνε για την ολοκλήρωση της Γενοκτονίας. «Ο Τοπάλ Οσμάν ανταποκρίθηκε και του απάντησε ως εξής: “Μην ανησυχείτε, Πασά μου, θα τους θυμιάζουμε έτσι ώστε θα πεθάνουν μες στις σπηλιές τους σαν αγριομέλισσες”. Ο Τοπάλ Οσμάν εκείνη την περίοδο ήταν καταζητούμενος για τα εγκλήματα εναντίον των Αρμενίων. Πιθανότατα με την παράκληση του Mουσταφά Κεμάλ άρθηκε το ένταλμα σύλληψής του από τον Σουλτάνο Vahdettin, το 1919. Παρόλη την αντίρρηση του νομάρχη Τραπεζούντας Cemal Azmi και του τοπικού κυβερνήτη της Κερασούντας, ο Τοπάλ Οσμάν ξεκίνησε την εκκαθάριση των Ελλήνων του Πόντου» .
Ένα τραγικό παράδειγμα της ισοπέδωσης των Ελλήνων αποτελεί το χωριό Χερίζ Νταγ. Αυτό είχε «300 οικογένειες και γύρω στα 2.000 άτομα» και επέστρεψαν στην Ελλάδα «150 άτομα» . Ένα άλλο ενδεικτικά είναι το χωριό Χατζήμπεη του οποίου οι κάτοικοι εγκλείστηκαν στην εκκλησία, όπου και βρήκαν οι περισσότεροι μαρτυρικό θάνατο .
Το έγκλημα της Γενοκτονίας τυποποιήθηκε παγκοσμίως δυνάμει της Σύμβασης για την Πρόληψη και Καταστολή της Γενοκτονίας, του ΟΗΕ, το 1948 . Η Ελλάδα την κύρωσε τον Οκτώβριο του 1954 (ΦΕΚ Α΄ 250). Το πρώτον συνομολογείται έτσι ότι η Γενοκτονία τυγχάνει έγκλημα του διεθνούς δικαίου. Στο άρθρο 2 της ως άνω Σύμβασης προβλέπεται ότι ως γενοκτονία νοείται: α) ο φόνος μελών ομάδος εθνικής, φυλετικής, κ.λπ., β) σοβαρή βλάβη διανοητικής ή σωματικής ακεραιότητος των μελών της ομάδος, γ) η εκ προθέσεως υποβολή διαβίωσης σε απάνθρωπες συνθήκες, δ) η παρεμπόδιση γεννήσεων και ε) η αναγκαστική μεταφορά παιδιών της ομάδος σε άλλη.
Κατ’ ουσίαν όλους τους προαναφερθέντες τρόπους υπέστησαν οι Έλληνες του Πόντου οι οποίοι ως θύματα πρέπει να διεκδικήσουν την τιμωρία του θύτη.
Κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 1 παρ. 2 της Σύμβασης για το απαράγραπτο των εγκλημάτων πολέμου και των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας «Τα παρακάτω εγκλήματα είναι απαράγραπτα ανεξάρτητα από την ημερομηνία διάπραξής τους:…β) τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας…, καθώς και το έγκλημα κατά της γενοκτονίας όπως ορίζεται στην Σύμβαση του 1948…, ακόμα και αν οι πράξεις αυτές δεν συνιστούν παραβίαση του εσωτερικού δικαίου της χώρας όπου διαπράχθηκαν».
Τούτο σημαίνει ότι το διαπραχθέν από το τουρκικό κράτος έγκλημα της γενοκτονίας δεν έχει παραγραφεί και οι αξιώσεις επανόρθωσης παραμένουν ενεργές.
Παράδειγμα της μεταχρονολογημένης αλλά λυτρωτικής δικαίωσης αποτελεί η δίκη και καταδίκη του Oskar Groening από τα γερμανικά δικαστήρια . Δυνάμει της Απόφασης της 20ης Ιουνίου 2016 (ευρύτερα γνωστής ως απόφασης Groening) το γερμανικό Ανώτατο Ακυρωτικό επικύρωσε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου του Lueneburg, το οποίο καταδίκασε τον 96χρονο λογιστή του Άουσβιτς για συνέργεια σε 300.000 ανθρωποκτονίες.
Ο Groening τον Οκτώβριο του 1940 εγγράφηκε στα SS (Schutzstaffel σημαίνει «μοίρα ασφαλείας») και τον Σεπτέμβριο του 1942 διορίστηκε με τον βαθμό του «απλού στρατιώτη α΄τάξεως» στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Εν συνεχεία προήχθη σε δεκανέα των SS. Ο κατηγορούμενος Oskar Groening φρουρούσε τις αποσκευές των νεοαφιχθέντων στην αποβάθρα του στρατοπέδου συγκέντρωσης, εμπόδιζε υπό την απειλή βίας ενδεχόμενες πράξεις αντίστασης ή φυγής και απασχολείτο στην «διοίκηση χρημάτων κρατουμένων». Το τρίτο τμήμα του γερμανικού Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου (BGH) δεν θέτει ως κριτήριο για την κατάφαση της ενοχής την συγκεκριμενοποίηση των ειδικών επί μέρους πράξεων ως μορφή συνέργειας επί συγκεκριμένων ανθρωποκτονιών – σκεπτικό το οποίο επί δεκαετίες δυσχέρανε τον κολασμό συνεργών σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Κριτήριο για την καταδίκη του «λογιστή του Άουσβιτς» ήταν η γνώση του για όσα εγκλήματα διαπράττονταν εντός του στρατοπέδου. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι ο Groening γνώριζε ότι οι εκτοπισμένοι θα θανατώνονταν μαζικά και μαρτυρικά, υποστήριζε εμπράκτως την λειτουργία του μηχανισμού θανάτωσης του Άουσβιτς και, εφόσον δεν μετατίθετο σε μονάδες στο μέτωπο, επιδοκίμαζε το έγκλημα. Δέχθηκε επίσης ότι υπήρχε ένας πολύπλοκος μηχανισμός στον οποίο συνέπραττε πληθώρα προσώπων, στο πλαίσιο οργανωμένου μηχανισμού θανάτωσης, χωρίς ιδιόχειρη πράξη τέλεσης. Επιπροσθέτως, οι συναυτουργοί συνέπραξαν σε πολλαπλά επίπεδα υπό διαφορετικές λειτουργίες και με ποικίλες πράξεις κι έτσι ο μηχανισμός θανάτωσης ήταν έτοιμος και μπόρεσαν οι εθνικοσοσιαλιστές κρατούντες να διατάξουν και υλοποιήσουν την «Επιχείρηση Ουγγαρία». Σε αυτήν την υποβοήθηση της πράξης συμμετείχε ο Groening ο οποίος μεν δεν συμμετείχε σε καμία άμεση πράξη θανάτωσης, αλλά ανήκε στην οργάνωση μαζικών θανατώσεων.
Η πρωτοποριακή αυτή απόφαση διεύρυνε τους ορίζοντες της δικαστικής μεταχείρισης των γενοκτόνων. Το αιτιολογικό της σπουδαίας αυτής απόφασης πρέπει να αξιοποιηθεί από τους απογόνους των Ελλήνων του Πόντου που γενοκτονήθηκαν, εκτοπίσθηκαν, κακοποιήθηκαν. Με την εφαρμογή του υφιστάμενου νομικού οπλοστασίου παρέχεται η δυνατότητα έγερσης αστικών (τουλάχιστον και αρχικώς) αξιώσεων από τους συγγενείς των θυμάτων εναντίον του τουρκικού κράτους. Οι ηγήτορές του ήταν υπεύθυνοι για την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και η σημερινή Τουρκία είναι η διάδοχος, άρα και υπόχρεη σε αποζημιώσεις.
Η άσκηση αγωγών κατά του τουρκικού κράτους δεν θα γίνει για τον πορισμό οικονομικού οφέλους, αλλά για την αποκατάσταση της Δικαιοσύνης. Όπως είπε χαρακτηριστικά μια επιζήσασα του Άουσβιτς μετά την καταδίκη του Oskar Groening «δεν είναι η ποινή το ζητούμενο, αλλά η τοποθέτηση της γερμανικής δικαιοσύνης. Αποτελεί χρέος να διαπιστωθεί η ενοχή, η οποία δεν παραγράφεται, ενοχή η οποία και αύριο θα είναι ενοχή και μεθαύριο και ως την αιωνιότητα».
Αυτή πρέπει να είναι η επιδίωξη των Ελλήνων αναφορικά με τον εξαναγκασμό της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Γενοκτονία. Μόνον έτσι ο ποταμός του αίματος θα εκβάλλει στην θάλασσα της δικαίωσης.
*Ο Παναγιώτης Στ. Μπαλακτάρης είναι Δικηγόρος, Μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών
Καθημερινή
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».
Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.
Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.
Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.
Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector
Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.
Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.
Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.
Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.
Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.
Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.
Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.
Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.
Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.
Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;
Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.
Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.
Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.
Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.
Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.
Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.
Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.
Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά
Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.
Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».
Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit
Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.
Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.
Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας
Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».
Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.
Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.
Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους
Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.
Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός
Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.
Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.
Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας