Άμυνα
Ιούλιος 1974: Κύπρος, γεγονότα εισβολής και ελληνικά Φάντομ F-4
Ο Πτέραρχος Παναγιώτης Μπαλές (φώτο), Αρχηγός Σχηματισμού ΡΗΑΝΤΟΜ για την ΚΥΠΡΟ το 1974
Φράφει ο σμήναρχος ε.α. Γιώργος Φιλιππής
Στις 8-3-2020, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ‘’Καθημερινή’’, άρθρο του καθηγητού κ. Ευάνθη Χατζηβασιλείου, σχετικό με το κυπριακό θέμα.
Στις 7-4-2020, ο πτέραρχος κ. Παναγιώτης Μπαλές, απάντησε για την αποστολή των ελληνικών Phantoms F-4 στην Κύπρο, από την θέση ενός εκ των πρωταγωνιστών των ημερών εκείνων.
Οι αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων στον όρκο που δώσαμε, δηλώσαμε μεταξύ άλλων, και υπακοή στους ανωτέρους μας. Πιστεύω ότι ο όρκος θα έπρεπε να περιλαμβάνει και την υπακοή στην εκλεπτυσμένη και ευαίσθητη συνείδηση, η οποία από μόνη της αποτελεί τον μεγάλο και αλάνθαστο κριτή, αφού φυτεμένη μέσα μας εκ κατασκευής, μας προσφέρει την αντίληψη του έξω κόσμου σε σχέση με το εγώ, συνεπώς λειτουργεί ως άλλη πυξίδα. Βεβαίως το αν, πότε και πώς πρέπει να αντιδρούμε με βάση αυτήν, είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα, και προφανώς πολύ προσωπικό.
Αποφεύγω να αναφέρομαι σε θέματα που γνωρίζω λίγο, γιατί απεχθάνομαι το: ‘’όλοι έχουν γνώμη για όλα’’, και αντιθέτως σέβομαι το: ’’αρχηγού (ειδήμονος) παρόντος, πάσα αρχή παυσάτω’’ αφού δεν είμαστε εν προκειμένω όλοι ειδικοί για τα πάντα και ‘’φαντομάδες’’.
Δεδομένης όμως της υποχρεώσεως υπακοής στην συνείδηση, και έχοντας τις ιδιότητες του ιπταμένου αξιωματικού της πολεμικής αεροπορίας και κυρίως του αναλυτού αξιωματικού πληροφοριών, παραθέτω τα ακόλουθα:
Έχοντας μελετήσει σημαντικό μέρος της υπάρχουσας βιβλιογραφίας που προέρχεται κυρίως από μαρτυρίες σχετικά με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, θεωρώ ότι τα σκοτεινά-ασαφή καθώς και τα ανύπαρκτα κομμάτια της υποθέσεως αυτής είναι τόσα πολλά, που δεν μπορεί να υπάρχει σώφρων άνθρωπος ο οποίος θα θεωρεί ότι έχει την δυνατότητα να προσφέρει κυρίως δια του γραπτού λόγου του ο οποίος μένει, σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα στην κοινή γνώμη για τα γεγονότα αυτά, ή έστω να την στρέψει προς μια περιορισμένης εμβέλειας μεν, αλλά αρκούντος αντικειμενική και ασφαλή κατεύθυνση. Επομένως με το άρθρο του κυρίου Χατζηβασιλείου δεν θα ασχοληθώ, θεωρώντας ότι υποβίβασε δι’ αυτού κατά πολύ το σχήμα του, ή σε κάτι άλλο αποσκοπούσε.
Εξαίρεση σ’ αυτόν τον κανόνα της ελλιπέστατης για το θέμα πληροφόρησης, αποτελούν τα βιώματα και οι προσωπικές μαρτυρίες κάποιων πρωταγωνιστών, που με θάρρος και υπακούοντας στην εκλεπτυσμένη όπως προανέφερα συνείδησή τους, έκαναν το καθήκον τους και τήρησαν τον όρκο τους στην δύσκολη ώρα. Και αυτοί που κατέθεσαν πληροφορίες για την υπόθεση αυτή, ήταν κυρίως ηγέτες διαφόρων επιπέδων και προελεύσεων.
Υπάρχουν 2 μοντέλα ηγέτη. Αυτός που σε οποιεσδήποτε συνθήκες τον ακολουθείς και πειθαρχείς ηθελημένα γιατί σε εμπνέει, γιατί τον εμπιστεύεσαι, γιατί ξέρεις ότι μπορεί να πάρει τις σωστές αποφάσεις ακόμα και κάτω από τις χειρότερες συνθήκες, και αυτός που δεν θέλεις να τον έχεις στα δύσκολα, γιατί έχει επιδείξει ανικανότητα, και έλλειψη ήθους, ακόμα κι αν είναι ο 1 από τους 8. Στους δεύτερους, νομίζω ότι η επιείκεια πρέπει να είναι πολύ φειδωλή, (βεβαίως δυστυχώς συμβαίνει συχνά ακριβώς το αντίθετο), γιατί αν στην ειρήνη επέδειξαν αυτά τα ‘’προσόντα’’, τότε στον πόλεμο και σε ό,τι άλλο δύσκολο, είναι σίγουρο ότι προς χαράν του εχθρού, θα προκαλέσουν καταστροφές. Αυτό το έχει αποδείξει κατηγορηματικά και αδιαμφισβήτητα η ιστορία.
Στους ανθρώπους της πρώτης κατηγορίας, ανήκει ο πτέραρχος Μπαλές τον οποίο είχα την τιμή να έχω διοικητή μου. Υπήρξε ο ηγέτης που συνδύαζε την επιμονή για την απόκτηση του καλύτερου προϊόντος εκ της εργασίας, τον τολμηρό αλλά και συνετό στρατιώτη-πολεμιστή, τον άνθρωπο, τον πατριώτη που αγωνιά για την πατρίδα. Είναι φτιαγμένος από αυτήν την μαγιά, που στην Κύπρο, δεν θα φαινόταν παράδοξο, αν παρέμενε περισσότερο από τα 5 λεπτά, πλήττοντας τουρκικούς στόχους ευκαιρίας αν είχε πυρομαχικά, ή κάνοντας αναγνώριση και δίνοντας χρήσιμες πληροφορίες, παρά την υπεροχή της εχθρικής αεροπορίας, και μετά μη έχοντας άλλα καύσιμα, θα προσγειωνόταν με κατολίσθηση από μεγάλο ύψος σε αεροδρόμιό μας. Επομένως ό,τι έγραψε για το θέμα στο άρθρο του, είναι χωρίς αμφιβολία αξιόπιστο και έγκυρο.
Για να προλάβω ‘’πονηρές’’ σκέψεις περί υπερβολών για τον κύριο Μπαλέ, θυμίζω ότι αυτή η μαγιά είναι πολύ γνώριμη προς μισούντας και αγαπώντας ημάς τους Έλληνες. Αρκεί μια μικρή προσπάθεια, για να θυμηθούμε την δράση (τι ακριβώς έκανε) και τις επιτυχίες στην Κύπρο της Α’ Μοίρας Καταδρομών που πήγε εκεί με την αποστολή ‘’ΝΙΚΗ’’, τα ηρωικά πληρώματα των Noratlas, (όχι όλοι), και κυρίως του κυβερνήτου του ‘’ΝΙΚΗ 15’’ Ευάγγελου Πετρουλάκη ο οποίος επέμενε και τελικά απογειώθηκε από την Σούδα, παρά την εντολή ‘’καμμία απογείωση μετά την δωδεκάτη ώρα’’, η οποία δόθηκε για να προλάβουν να επιστρέψουν με την κάλυψη της νύκτας. Επίσης θυμίζω την δράση του κυβερνήτη του αρματαγωγού ΛΕΣΒΟΣ Ελευθέριου Χανδρινού ο οποίος υπολογίζοντας μόνο την παράμετρο ‘’χρέος προς την πατρίδα’’, προσέβαλε με τα πυροβόλα του πλοίου του τον τουρκοκυπριακό θύλακα Μούταλος της Πάφου στις 20 Ιουλίου, προκαλώντας στους τούρκους τέτοια σύγχυση, που λίγο μετά, τα αεροπλάνα τους έπληξαν 3 πολεμικά πλοία τους με αποτέλεσμα να έχουν βαρειές απώλειες, νομίζοντας ότι είναι Ελληνικά. Επίσης θυμίζω την αερομαχία των Δινόπουλου και Σκαμπαρδώνη στο Αιγαίο που παρά την απώλεια ασυρμάτου από την τροχοδρόμηση πριν την απογείωση, είχε ως αποτέλεσμα την κατάρριψη ενός τουρκικού F-102 και την πτώση ενός άλλου. Επομένως ναι, είναι σίγουρο ότι θα καταγράφονταν κι άλλα τέτοια ‘’καμώματα’’ αν οι κάθε λογής προδότες και ανάξιοι δεν μας κρατούσαν ‘’δεμένους’’. Αυτοί και πολλοί άλλοι γνωστοί και άγνωστοι, τίμησαν στον πόλεμο της Κύπρου με την γενναιότητά τους, τις πρωτοβουλίες τους και την πίστη τους στο ήθος και στο καθήκον, την πατρίδα και το σχήμα τους, με αντάλλαγμα την αιώνια μνήμη και ευγνωμοσύνη των νεοτέρων γενεών, όσο κι αν αυτές έχουν στραφεί στην καταστροφική ραστώνη. Σεβασμός και τιμή λοιπόν και προς αυτούς που τους κράτησαν απλώς σε ‘’ετοιμότητα’’, την ώρα που Ελληνικό αίμα χυνόταν, και μια ακόμα πατρίδα γη Ελληνική, σκλαβωνόταν, εμποδίζοντάς τους να δείξουν την άλλη όψη του Έλληνα. Και αυτό θα γινόταν σίγουρα για τον επιπλέον λόγο ότι τους έχουμε πολλά μαζεμένα.
Όμως οτιδήποτε λέγεται και κυρίως οτιδήποτε γράφεται, πρέπει να το χαρακτηρίζει η μέγιστη κατά το δυνατόν αξιοπιστία, ειδικά όταν πρόκειται για ένα τόσο σημαντικό θέμα και ακόμα περισσότερο όταν δεν έχει υπάρξει επίσημη ολοκληρωμένη και αντικειμενική πληροφόρηση γι αυτό. Συνεπώς ακόμα και αν πρόκειται για τις μαρτυρίες απολύτως αξιόπιστων πηγών όπως ο κύριος Μπαλές, δεν βλάπτει καθόλου να προστίθενται πληροφορίες και από άλλες αξιόπιστες πηγές, ώστε να πειστεί και ο πιο ‘’δύσκολος’’ σχολιαστής.
Ας δούμε λοιπόν εν συντομία την δραστηριότητα των τούρκων τις πρώτες ημέρες της αποβιβάσεώς τους στην Κύπρο, όπως καταγράφηκαν από αυτόπτες μάρτυρες που βίωσαν τα γεγονότα. Είναι αναγκαίο να επισημανθεί, ότι πριν την 20η Ιουλίου, η Ελληνική πλευρά είχε πληρέστατη εικόνα για τις προετοιμασίες τους από πηγές των υπηρεσιών πληροφοριών της. Ήταν γνωστές εγκαίρως και σε πληρότητα όλες οι πληροφορίες που αφορούσαν την τοποθεσία φορτώσεως στην τουρκία, τον αριθμό πλοίων, τον αριθμό στρατευμάτων, τον αριθμό και τύπο αρμάτων και των άλλων μέσων που επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν στην Κύπρο.
20 Ιουλίου 1974, ώρα 04.45, ημέρα Σάββατο. Η περιοχή της Κυρήνειας συνταράχτηκε από εκρήξεις, διελεύσεις πολεμικών αεροπλάνων και πολυβολισμού της παραλιακής οδού και άλλων στόχων. Τα τουρκικά πλοία προχώρησαν δυτικά της Κυρήνειας και προσέγγισαν τους χώρους αποβιβάσεως. Η δύναμή τους ήταν 1 αρματαγωγό, 5 αντιτορπιλικά, 2 κανονιοφόροι, 2 οπλιταγωγά, και 25 αποβατικά διαφόρων τύπων. Μέχρι τις 09.00, 50 αποβατικά, αποβίβασαν περίπου 3.000 στρατιώτες. 5 από αυτά, κατευθύνθηκαν αρχικά προς την ακτή της Γλυκιώτισσας, όμως επειδή διαπίστωσαν ότι η τοποθεσία ήταν ακατάλληλη για αποβίβαση, πήραν δυτική πορεία παραπλέοντα την ακτογραμμή, αναζητώντας κατάλληλο χώρο με τελική κατάληξη στο Πεντεμίλι. Οι απώλειες που υπέστησαν οι τούρκοι που βρίσκονταν μέσα στα 5 αυτά αποβατικά σκάφη κατά την διάρκεια της προσπάθειάς τους ανεύρεσης κατάλληλης ακτής, ήταν 480 περίπου άνδρες από τους 600 που επέβαιναν σ’ αυτά.
Το αρματαγωγό προσπάθησε αρχικά 2 φορές να προσεγγίσει την ακτή για να αποβιβάσει άρματα μάχης αλλά απέτυχε, έτσι οι στρατιώτες αποβιβάζονταν μόνο με τον ατομικό οπλισμό τους, χωρίς την κάλυψη αρμάτων. Συγχρόνως γινόταν μεταφορά δυνάμεων με ελικόπτερα και μεταφορικά αεροπλάνα που έριχναν αλεξιπτωτιστές νοτιότερα της περιοχής της Κυρήνειας, με σκοπό την δημιουργία αεροπρογεφυρώματος, τα δε αποβατικά με συνεχείς πλόες μετέφεραν στρατιώτες στα δημιουργηθέντα ήδη μικρά προγεφυρώματα μέχρι την ώρα 13.00 οπότε τερματίστηκε η αποβίβαση. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι τα προγεφυρώματα αυτά, βρίσκονταν βορείως της παραλιακής οδού, όπου κατελάμβαναν έκταση πλάτους μόνο 200-300 μέτρων και εκεί παρέμειναν οι τούρκοι έχοντας 15 μόνο άρματα μάχης, αυτοεγκλωβισμένοι, μέχρι τις 22 Ιουλίου και ώρα 11.55, και πιθανόν θα παρέμεναν περισσότερο αν καθυστερούσε η κατάπαυση του πυρός που ίσχυε από ώρα 16.00 της ίδιας ημέρας, οπότε έσπευσαν να προχωρήσουν. Μόνο τότε, και πάλι κινούμενοι διστακτικά, πραγματοποίησαν την πρώτη τους επίθεση (στον Άγιο Γεώργιο και στην Κυρήνεια), και αφού 2 ώρες πριν, είχαν αφιχθεί ενισχύσεις.
Οι τούρκοι, όσο έμειναν στην ακτή, δηλαδή από την 20η Ιουλίου ώρα 04.45 μέχρι την 22α Ιουλίου ώρα 11.55, σχεδόν συνωθούντο στην στενή έκταση στην οποία αποβιβάστηκαν. Επικρατούσε απραξία, αμηχανία και δεν φαινόταν ότι ανησυχούν για πιθανή προσβολή τους από ελληνικές δυνάμεις. Έδιναν την εντύπωση ότι δεν γνώριζαν τι έπρεπε να κάνουν, πού να στραφούν, ποιες θέσεις να καταλάβουν.
Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός για να καταλάβει ποιά θα ήταν τα αποτελέσματα του βομβαρδισμού από τα ελληνικά F-4 μέσα όμως στο προαναφερόμενο χρονικό διάστημα. Μετά, η κατάσταση θα γινόταν συνεχώς δυσκολότερη και οι επιτυχίες κατά πολύ μικρότερες, λόγω της διασποράς των χερσαίων δυνάμεών τους, αλλά και της επικράτησης στον κυπριακό εναέριο χώρο, της τουρκικής αεροπορίας.
Θα τελειώσω με τις μαρτυρίες πρωταγωνιστών και αυτοπτών μαρτύρων στελεχών της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛ.ΔΥ.Κ., καθώς και πολιτών οι οποίοι είπαν:
‘’Αν δρούσαν τα ελληνικά Phantoms, θα καταστρεφόταν μεγάλο μέρος των αποβατικών δυνάμεων, θα καθυστερούσε η τουρκική προέλαση, θα βελτιωνόταν το ηθικό των μαχητών, δεν θα διευρυνόταν το προγεφύρωμα, και κυρίως δεν θα πραγματοποιείτο η συνένωση του προγεφυρώματος με το αεροπρογεφύρωμα, καθώς και του θύλακα Αγύρτας -Λευκωσίας πριν την εκεχειρία της 22ας Ιουλίου ώρα 16.00. Η καταστροφή ή η καθήλωση του εχθρού σε ένα μικρής εκτάσεως προγεφύρωμα, θα καθιστούσε αδύνατη την περαιτέρω ενίσχυσή του, και θα αναγκαζόταν ή να αποχωρήσει, ή να μην μπορεί να εκτελέσει την 2η φάση της εισβολής’’.
Ο Γεώργιος Φιλιππής είναι Σμήναρχος ε.α.
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας