Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Η πολυπλοκότητα της σύγκρουσης για το Ναγκόρνο Καραμπάχ – Μία ολιστική προσέγγιση

Δημοσιεύτηκε στις

Η κατάσταση που δημιουργήθηκε στον Νότιο Καύκασο μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν το 1994, ύστερα από έναν διετή πόλεμο για το Ναγκόρνο Καραμπάχ, είναι ακριβώς αυτό που χαρακτηρίζεται ως «παγωμένη σύγκρουση» (frozen-conflict) αν και θα ταίριαζε καλύτερα που έχουν ο χαρακτηρισμός «σιγοβράζουσα κρίση».

Συνοπτικό Ιστορικό του προβλήματος

Μετά την Ανεξαρτησία τους από την Ρωσική Αυτοκρατορία το 1918 η Δημοκρατία της Αρμενίας και η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν διεκδικώντας και οι δύο το Ναγκόρνο Καραμπάχ (κυριολεξία «Ορεινός Μαύρος Κήπος») στο οποίο η συντριπτική πλειοψηφία ήταν Αρμένιοι, ενεπλάκησαν το 1920 σε έναν σύντομο πόλεμο. Με την ένταξη τους το 1923 στην ΕΣΣΔ, η Σοβιετική Ηγεσία κατέληξε στην «σολομώντεια λύση» να δοθεί τον θύλακας του Ναγκόρνο Καραμπάχ στην «Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν» ως Αυτόνομη Επαρχία (Oblast).

Το 1988 υποβλήθηκε στο Πολιτικό Γραφείο της ΕΣΣΔ ένα υπόμνημα που υπογράφτηκε από περίπου 100.000 Αρμενίους του Ναγκόρνο Καραμπάχ ζητώντας την ένωση του με την Αρμενία και ακολούθησαν μαζικές διαδηλώσεις τόσο στην πρωτεύουσα της αυτόνομης αυτής επαρχίας Στεπανακέρτ όσο και στην ίδια την Αρμενία δημιουργώντας ακόμα έναν πονοκέφαλο για τον Γκορμπατσόφ.

Τρία χρόνια μετά με την Σοβιετική Ένωση καταρρέουσα, τον Δεκέμβριο του 1991, διεξήχθη δημοψήφισμα που μποϋκοτάρισε η αζερική μειονότητα και αμέσως μετά κηρύχθηκε η απόσχιση του από το Αζερμπαϊτζάν με ταυτόχρονη ίδρυση της ανεξάρτητης «Δημοκρατίας του Ναγκόρνο Καραμπάχ». Αυτό προκάλεσε πολεμική σύγκρουση μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν που στοίχησε την ζωή σε πάνω από 25.000 ανθρώπους και στις δύο πλευρές και προκάλεσε τον εκτοπισμό και την προσφυγοποίηση 1 εκατ. περίπου κατοίκων.

Οι Αρμενικές Δυνάμεις με καλύτερη ηγεσία και εκπαίδευση, με στρατιώτες με υψηλό ηθικό και έχοντας την στήριξη της Ρωσίας κατανίκησαν τους Αζέρους. Η κατάπαυση του πυρός το 1994 μετά την ρωσική διαμεσολάβηση, βρήκε τους Αρμένιους να κατέχουν όχι μόνο ολόκληρο το Ναγκόρνο Καραμπάχ αλλά και να έχουν δημιουργήσει μία πρόσθετη ζώνη ασφαλείας ελέγχοντας επιπροσθέτως το 14% των εδαφών του Αζερμπαϊτζάν, προκειμένου να συνορεύει η περιοχή με τη Αρμενία και ταυτόχρονα να προσδίδει πρόσθετη ασφάλεια. Από το 2017 η Δημοκρατία του Ναγκόρνο Καραμπάχ μετονομάσθηκε σε «Δημοκρατία του Αρτσάχ» χωρίς όμως να είναι διεθνώς αναγνωρισμένη ούτε καν από την ίδια την Αρμενία που ποτέ δεν αποτόλμησε την προσάρτηση της.

Ήταν έκπληξη η πρόσφατη ανάφλεξη;

Ουδόλως ήταν έκπληξη! Από τον Απρίλιο 2016 και μετά, όπου για ένα 4ημερο διεξήχθησαν αιματηρές συμπλοκές μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν στην γραμμή επαφής με περίπου 200 νεκρούς, οι σοβαρότερες μετά την κατάπαυση του πυρός το 1994, συνέβαιναν συχνά σοβαρά μεθοριακά επεισόδια. Τον περασμένο Ιούλιο έγιναν πάλι περιορισμένης έκτασης μάχες με αποτέλεσμα να υπάρξουν πάλι νεκροί και δεκάδες τραυματίες στην πλειονότητα τους στο στρατόπεδο των Αζέρων. Οι μαζικές διαδηλώσεις που ακολούθησαν στο Μπακού εν μέσω πανδημίας για «εκδίκηση», ήταν για την Αζερική ηγεσία ένδειξη λαϊκής υποστήριξης για περαιτέρω κλιμάκωση.

Το τελευταίο δίμηνο ο «κληρονομικός» Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ (κληρονόμησε» την Προεδρία της χώρας από τον Σοβιετικής κοπής πατέρα του Χεϊντάρ Αλιρζά ογλού Αλίγιεφ, όταν πέθανε το 2003, που διατέλεσε Αναπληρωτής Πρωθυπουργός της ΕΣΣΔ και Στρατηγός τηs KGB) χρησιμοποιούσε διαρκώς επιθετική ρητορική κατά της Αρμενίας και της αυτοανακηρυχθείσας «Δημοκρατία του Αρτσάχ» προετοιμάζοντας έτσι την διεθνή κοινότητα και τον λαό του για ανάληψη στρατιωτικής ενεργείας (σημ. σας θυμίζει μήπως κάποιον;).

Ο Αλίγιεφ ποτέ δεν έκρυψε ότι επεδίωκε την επανάκτηση του Ναγκόρνο Καραμπάχ και για αυτό με το που το Αζερμπαϊτζάν άρχισε να εξελίσσεται σε μεγάλο ενεργειακό «παίκτη» δαπάνησε πάνω από 13 δισ. δολάρια για απόκτηση συγχρόνων οπλικών συστημάτων προκειμένου να προχωρήσει σε στρατιωτική «λύση».

Την 17 Σεπτεμβρίου το Μπακού ανακοίνωσε την διεξαγωγή ευρείας κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις με συμμετοχή 20.000 στρατιωτών, πολεμικών Α/Φ, 150 αρμάτων μάχης και πολλών άλλων Τεθωρακισμένων Οχημάτων και το πιο σημαντικό αριθμός Α/Φ της Τουρκική ΠΑ και άλλων μέσων των Τουρκικών ΕΔ. Ήταν θέμα ημερών η επίθεση!

Διπλωματικές αποτυχίες και αδιέξοδο

Από την έναρξη του πολέμου το 1992 ο ΟΑΣΕ (OSCE) δημιούργησε την «Ομάδα Μινσκ» με συμπροεδρεύεουσες χώρες την Ρωσία, την Γαλλία και τις ΗΠΑ με αποστολή την ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης. Έγιναν πολλές ανεπιτυχείς διπλωματικές προσπάθειες με πιο σημαντική τις «Αρχές της Μαδρίτης» οι οποίες παρουσιάστηκαν στις δύο εμπλεκόμενες χώρες, στην Σύνοδο των ΥΠΕΞ του ΟΑΣΕ στην Ισπανική Πρωτεύουσα τον Νοέμβριο 2007.

Οι δύο χώρες αποδέχθηκαν κατ’ αρχήν αυτές τις «Αρχές» που περιελάμβαναν σταδιακή απόσυρση των Αρμενίων από κατεχόμενα εδάφη του Αζερμπαϊτζάν που περιβάλουν το Ναγκόρνο Καραμπάχ με ταυτόχρονη επιστροφή προσφύγων, κάποιας μορφής διεθνούς αναγνώρισης και κάποιες άλλες διευθετήσεις αλλά μετά υπαναχώρησαν. Μετά τις εχθροπραξίες του Απρίλιου 2016 οι δύο εμπλεκόμενες χώρες σκλήρυναν κατακόρυφα την στάση τους χωρίς διάθεση για συμβιβασμό. Τον σχεδιασμό για συνάντηση των ΥΠΕΞ των δύο χωρών στον ΟΗΕ, πρόλαβε η επίθεση του Αζερμπαϊτζάν.

Μάλλον όμως δεν υπήρχε η σχετική βούληση από τους βασικούς διεθνείς δρώντες όπως η Ρωσία και οι ΗΠΑ για να πιέσουν πραγματικά. Η διατήρηση της «παγωμένης σύγκρουσης» εξυπηρετούσε την Ρωσία για να έχει και τις δύο χώρες «στο χέρι» και να εμφανίζεται στο διηνεκές ως επιδιαιτητής πλέον του ότι μετά το 2005 πουλούσε όπλα όχι μόνο στην Αρμενία αλλά και στο Αζερμπαϊτζάν πιστεύοντας θα ήλεγχε το μέγεθος όποιας ανάφλεξης συνέβαινε. Οι δε ΗΠΑ ουσιαστικά παρακολουθούσαν το θέμα από μακριά, μιας και δεν διακυβεύονταν τα συμφέροντα τους από την διαιώνιση αυτής της κρίσης. Η δε Γαλλία κατέβαλε και αυτή ανεπιτυχώς όμως φιλότιμες προσπάθειες αλλά ήταν μόνη της.

Στρατιωτικές Επιχειρήσεις

Αφήνουμε παράμερα τακτικές και τεχνικές λεπτομέρειες σχετικά με τα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιούνται για τους εξειδικευμένους αναγνώστες. Επειδή κάθε πολεμική επιχείρηση έχει συγκριμένο πολιτικό σκοπό επισημαίνουμε ότι το Αζερμπαϊτζάν εκτίμησε ότι η γεωπολιτική συγκυρία επιτρέπει και είναι πλέον αρκούντως ισχυρό με την βοήθεια και των «αδελφών» Τούρκων για να εξαπολύσει επίθεση και να καταλάβει πρωτίστως τα εδάφη που έχασε στο πόλεμο και σε δεύτερη φάση να καταλάβει όσο μεγαλύτερο τμήμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ προκειμένου να πετύχει στρατιωτική λύση.

Θεωρητικά είναι οι δυνάμεις του Αρτσάχ που αντιμετωπίζουν την αζέρικη επίθεση αλλά στην πραγματικότητα είναι οι ίδιες οι Αρμενικές Ένοπλες Δυνάμεις οι οποίες έχουν ήδη επιστρατευτεί που ποσοτικά και ποιοτικά σε ότι αφορά τις δυνατότητες αναμφίβολα υστερούν αλλά αμύνονται αποτελεσματικά και απορροφούν την επιθετική ισχύ του αντίπαλου.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα περιορισμένες αναφορές που έχουμε, εκτιμάται ότι οι επιθετικές επιχειρήσεις των Αζέρων που χρησιμοποίησαν στο έδαφος τεθωρακισμένες και μηχανοκίνητες μονάδες μετά από ένα 7ημερο δεν εκπληρώνουν τους τεθέντες στόχους. Έχουν όντως καταλάβει κάποια αζέρικα εδάφη που ήλεγχαν πριν το 1994 μέσα στην ζώνη ασφαλείας (buffer zone) των Αρμενίων, με ακατοίκητα χωριά και κωμοπόλεις και με πολλές εκτιμώμενες απώλειες (το Μπακού δεν δίνει καμία πληροφορία).

Περαιτέρω προέλαση τεθωρακισμένων δεν ευνοείται από το εξαιρετικά δύσβατο έδαφος και οι λιγοστές προσβάσεις προς τα ζωτικά εδάφη του Ναγκόρνο Καραμπάχ φράσσονται με εξαιρετική αμυντική οργάνωση. Οι Αζέροι επιχειρούν με προσβολές με UAVs και με πυρά Πυροβολικού να εξουδετερώσουν το Σύστημα Αντιαεροπορικής Άμυνας των Αρμενίων, ενώ υπάρχουν οι πληροφορίες για δράσεις της Τουρκικής ΠΑ με τους Αρμένιους να μας δείχνουν Α/Φ τους που ισχυρίζονται ότι κατερρίφθη από τουρκικό F-16.

Που είμαστε τώρα;

Μέχρι σήμερα όπως φαίνεται δεν μπορεί να επιτευχθεί αποφασιστικό στρατιωτικό αποτέλεσμα το οποίο θα προσδώσει στρατηγικό πλεονέκτημα στο Μπακού. Από την άλλη μεριά η «αποτροπή» της Αρμενίας δεν… λειτούργησε, αλλά η άμυνα της μέχρι σήμερα τουλάχιστον φαίνεται ότι αποδίδει (σημ. συχνά πυκνά σε αρθρογραφία μου τονίζω την διαφορά της αποτρεπτικής από την αμυντική ικανότητα) χωρίς βέβαια να μπορεί να εκτιμηθεί για πόσο όμως χρόνο ακόμα, καθόσον η πίεση των Αζέρων είναι μεγάλη και διαθέτουν δυνατότητες και εφεδρείες.

Μπορεί η οικογένεια Αλίγιεφ να είναι πανίσχυρη στην χώρα, η αποτυχία όμως να καταβάλει τον αντίπαλο και να αποκτήσει στρατηγικά πλεονεκτήματα θα συνιστά ουσιαστικά ήττα και θα δημιουργήσει αναπόφευκτα πολλά εσωτερικά πολιτικά προβλήματα και τριγμούς στο αυταρχικό καθεστώς του Μπακού αλλά και στην πολιτικό-επιχειρηματική που περιβάλει την εξουσία.

Κάποιοι αναλυτές δεν αποκλείουν ακόμα και μία σύγκρουση Ρωσίας και Τουρκίας μετά και την άμεση εμπλοκή της Τουρκίας, αλλά αυτό εκτιμάται ως ακραίο και απίθανο σενάριο. Πούτιν και Ερντογάν μπορεί να βρίσκονται απέναντι για μία ακόμα φορά αλλά όταν συγκρούονται τα συμφέροντα τους βρίσκουν τον τρόπο να μην έλθουν σε ευθεία αντιπαράθεση όπως το έκαναν στην Συρία, στην Λιβύη και μάλλον θα το κάνουν και τώρα. Άλλωστε οι εγγυήσεις ασφαλείας που παρέχει το Σύμφωνο του Οργανισμού Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO) του οποίοι ηγείται η Ρωσία αφορά τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα της Αρμενίας και δεν πρόκειται πότε να φθάσουν εκεί οι Αζέροι με τους φιλότουρκους μισθοφόρους τους.

Με μία καθυστερημένη δήλωση η εκπρόσωπος του Ρωσικού ΥΠΕΞ κ.  Μαρία Ζαχάροβα ξεκαθάρισε την Πέμπτη  ότι περαιτέρω τουρκική ανάμειξη στο Ναγκόρνο Καραμπάχ θα αναγκάσει την Μόσχα να παρέμβει στρατιωτικά αναφέροντας την  Συνθήκη της Τασκένδης που υποχρεώνει τη Ρωσία να συνδράμει στρατιωτικά την Αρμενία. Να θυμίσουμε ότι η Ρωσία διατηρεί στρατιωτική βάση στην Αρμενία με 5.000 περίπου στρατιώτες. Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού η Διοίκηση Τραμπ παρακολουθεί την σύγκρουση με αμηχανία απευχόμενη μία επικίνδυνη αστάθεια στον Νότιο Καύκασο που θα δυσκόλευε ακόμα περισσότερο τις ήδη τεταμένες σχέσεις με την Ρωσία.

Είναι εξαιρετικά περίπλοκη η κατάσταση σε ότι αφορά στην υποστήριξη τρίτων μερών προς τους εμπολέμους. Με βάση τα συμφέροντα τους βλέπουμε το Σιιτικό και θεοκρατικό Ιράν να στηρίζει την …Ορθόδοξη Αρμενία και να στέκεται απέναντι στο Αζερμπαϊτζάν στο οποίο υπάρχουν και πολλοί ομόδοξοι του, ενώ το Ισραήλ σύμφωνα με τους Αρμενίους να συνεχίζει να ανεφοδιάζει τους Αζέρους μιας και στέκονται απέναντι στο …Ιράν. Βέβαια το μέλλον θα αποδείξει αν πρόκειται για μία πανηγυρική επιβεβαίωση του Ρισελιέ σε ότι αφορά στην άσκηση πολιτικής με βάση το «εθνικό συμφέρον» (raison d’ état) ή αν πρόκειται για ένα.. πολιτικό «τζογάρισμα».

Η Ελλάδα είναι χώρα με παραδοσιακά φιλικές σχέσεις με την Αρμενία, και συνδέεται με στενούς ιστορικούς δεσμούς. Οφείλουμε ανενδοίαστα να εκφράζουμε με πολλά μέσα και πολλούς τρόπους την αλληλεγγύη μας στην Αρμενία, όπως το είχαμε κάνει και στο παρελθόν. Η Αρμενία σε όλα τα διεθνή φόρα στηρίζει την Ελλάδα και οι διαχρονικοί φιλικοί δεσμοί μας είναι αδιαμφισβήτητοι όταν το Αζερμπαϊτζάν τόσο δια στόματος του Προέδρου του όσο και του ΥΠΕΞ δεν δίστασαν να εκφράσουν ότι στέκονται στο πλευρό της «αδελφής χώρας» Τουρκίας στις «διαφορές» με την Ελλάδα.

Χωρίς όμως υπεραπλουστεύσεις και περίσσευμα συναισθηματισμού απαιτείται μία προσεκτική αντιμετώπιση καθόσον εύκολα μπορεί να γίνει «αναγωγή» στο ζήτημα της τουρκικής κατοχής μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δυστυχώς δεν μπορούμε να επικαλούμαστε τα ψηφίσματα του ΣΑ/ΟΗΕ αλα καρτ και για αυτό το ελληνικό ΥΠΕΞ στηρίζει με υπεύθυνο και έξυπνο τρόπο την φίλη μας Αρμενία!

Η Διεθνής Κοινότητα ζητάει αδιάλειπτα άμεση κατάπαυση του πυρός. Οι συμπροεδρέυουσες χώρες της «Ομάδος Μινσκ» ΗΠΑ, Ρωσία και Γαλλία σε μία κοινή αυστηρή ανακοίνωση απαίτησαν την παύση των εχθροπραξιών, αλλά το επιτιθέμενο Αζερμπαϊτζάν καθοδηγούμενο και από την Άγκυρα τις αγνόησε παντελώς. Καμία πρωτοβουλία όμως δεν μπορεί να έχει τύχη αν η ίδια η Ρωσία δεν «το πάρει ζεστά». Και ειλικρινά δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε τι θέλει να κάνει και ποιου είδους διευθετήσεις μπορεί να έχει συμφωνήσει με την… Τουρκία!

Αυτό που μπορούμε να πούμε ότι μετά την βελούδινη επανάσταση στην Αρμενία το 2018 είναι καχύποπτη απέναντι στο Ερεβάν. Τολμάμε να εκτιμήσουμε ότι ο Πούτιν διαθέτοντας «στρατηγική ενόραση» και γνωρίζοντας πολύ καλά τις δυνατότητες και των δύο χωρών ανεξάρτητα από αυτό που πολλοί ονομάζουν έλλειμμα ισορροπίας δυνάμεων, βλέπει μία προσεχή εκτόνωση εφόσον δεν θα υπάρχει σαφής νίκη. Τότε και πάλι θα παίξει τον ρόλο του «επιδιαιτητή» και αυτή την φορά δυστυχώς και με λίγη Τουρκία που το τραγελαφικό είναι ότι είναι και μέλος της «Ομάδος Μινσκ»!

Αντί επιλόγου

Με τις μάχες να έχουν ενταθεί στο τελευταίο διήμερο λόγω περαιτέρω επιθετικών προσπαθειών των δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν που πεισματικά αρνείται κατάπαυση του πυρός μιας δεν έχει επιτευχθεί στρατηγικό αποτέλεσμα, είναι δυσχερής και αβέβαιη η όποια πρόβλεψη καθόσον δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πότε και κατά πόσο μπορεί να καμφθεί η αρμενική αντίσταση όπως και κατά πόσο μπορεί να συνεχίσουν με την ίδια ένταση οι Αζερικές Δυνάμεις και «φίλοι»! Και το πιο βασικό πότε θα κρίνει η Μόσχα ότι πρέπει να επέμβει και πως, χωρίς να αγνοήσει την Άγκυρα γιατί αρέσει δεν αρέσει η Άγκυρα είναι και εκεί στον… Καύκασο.

Ακόμα και σήμερα μία πολιτική λύση με στόχο μία βιώσιμη ειρήνη είναι εφικτή αρκεί οι διεθνείς δρώντες να παύσουν να στέκονται υποκριτικά απέναντι σε αυτήν την σύγκρουση μιλώντας για κατάπαυση πυρός και ειρηνική επίλυση και ταυτόχρονα υπονομεύοντας κάθε διπλωματική προσπάθεια γιατί απλά έτσι τους… συμφέρει.

* Ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι Γεωστρατηγικός Αναλυτής επικεφαλής στο «Παρατηρητήριο Liberal»

liberal.gr

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός13 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις13 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή