Άμυνα

Δύο τεράστιοι κίνδυνοι: Χάγη και 12 μίλια

Δημοσιεύτηκε στις

27 Οκτωβρίου 2020 στις 09:19

από τον

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου.
.
Η παράταση και κλιμάκωση της κρίσης στα ελληνοτουρκικά τείνει να “πολώσει” το ελληνικό “σύστημα”, υπό την ευρεία έννοια του όρου, γύρω από δύο καταστροφικούς για τη χώρα άξονες. Ο ένας ρέπει σε απαράδεκτες εθνικές παραχωρήσεις, ο άλλος σε τυχοδιωκτισμούς που μπορούν να οδηγήσουν σε πόλεμο. Η εμφάνισή τους αντανακλά την πολύ μεγάλη αδυναμία του ελληνικού εθνικού και κοινωνικού σχηματισμού και τις αντιφατικές εξωτερικές πιέσεις επ’ αυτού. Αντανακλούν διαφορετικές τάσεις και αποκλίνουσες στρατηγικές εντός ενός δυτικού συστήματος, πιο διασπασμένου από ποτέ άλλοτε μετά το 1945. Οι δύο τάσεις φαίνονται αντιφατικές, αλληλοσυμπληρώνονται όμως και αλληλοτροφοδοτούνται.
.
Για να οριοθετηθούν θαλάσσιες ζώνες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, πρέπει να ξέρει κάποιος ποια είναι η Ελλάδα και ποια είναι η Τουρκία. Προφανώς, άλλη οριοθέτηση προκύπτει αν το Αγαθονήσι είναι ελληνικό και άλλη αν είναι τουρκικό. Ή θα πρέπει δηλαδή να παραιτηθεί η Τουρκία από τις εδαφικές διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και τη θεωρία της “ασαφούς” κυριαρχίας επί δεκάδων νήσων, ή θα πρέπει να παραπεμφθούν και όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί στο δικαστήριο της Χάγης, να αποφανθεί δηλαδή το δικαστήριο αν καλώς το Αγαθονήσι είναι ελληνικό.
.
Η μόνη άλλη λύση θα ήταν ίσως να εξαιρεθεί το Αιγαίο από οριοθετήσεις και αυτές να γίνουν μόνο σε ότι αφορά την υπόλοιπη Ανατολική. Μεσόγειο, δηλαδή έξω από την περίμετρο του ελληνικού νησιωτικού συμπλέγματος. Για το Αιγαίο υπάρχει η ελληνοτουρκική συμφωνία παγώματος των ερευνών και, κατά τη γνώμη μας, θα ήταν μείζον εθνικό και παγκόσμιο έγκλημα να πάμε να βγάλουμε πετρέλαια, αν υπάρχουν, από έναν από τους σημαντικότερους κλιματικούς, αισθητικούς, ιστορικούς και αρχαιολογικούς χώρους του κόσμου, ένα μνημείο του ανθρώπινου πολιτισμού, την πατρίδα του Όμηρου, του Ηράκλειτου, του Δημόκριτου, του Πρωταγόρα, του Αρίσταρχου, του Ιπποκράτη. Πρέπει να αναδείξουμε το Αιγαίο και η ανάδειξή του θα είναι τεράστια προσφορά στον πολιτισμό, την ακτινοβολία, την άμυνα και την ευημερία της χώρας.
.
Να θυμίσουμε στο σημείο αυτό ότι το σύνταγμα της Ελλάδα απαγορεύει τη μεταβολή της εδαφικής σύστασής της.
.
Για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, ο κ. Χρίστος Ροζάκης είχε ρίξει την ιδέα, προτού αρχίσουν οι διερευνητικές, να τεθεί ένα ερώτημα για τα νησιά στη Χάγη. Εντούτοις, ακόμα και η πιο υποχωρητική έναντι της Τουρκίας κυβέρνηση των τελευταίων 40 χρόνων, αυτή του Σημίτη, δεν τόλμησε να προχωρήσει. Μόνο στο Ελσίνκι αποδέχθηκε την ύπαρξη μεθοριακών διαφορών και συναφών ζητημάτων, αλλά και αυτό τον όρο δεν τόλμησε ούτε και η ίδια να τον εφαρμόσει.
.
Σύμφωνα με πληροφορίες η κυβέρνηση εξετάζει τώρα ξανά τέτοιες ιδέες, ιδέες που δεν τις εμποδίζουν όσα έγιναν γνωστά για τις συμφωνίες Σουρανή-Καλίν. Βρίσκουν άλλωστε απήχηση στην αρθρογραφία ορισμένων φιλοκυβερνητικών σχολιαστών και εφημερίδων, που αναπαράγουν το δίλημμα Σημίτη του 1996 “πόλεμος ή ειρήνη;”. Αν θέσεις έτσι το ερώτημα, υπογράφεις συνθηκολόγηση την επομένη, όπως στα Ίμια. (Όχι ότι η προταθείσα τότε εναλλακτική ήταν καλύτερη, δηλαδή να βυθίσουμε τον τουρκικό στόλο επειδή είχαμε τακτικό πλεονέκτημα, μην έχοντας καμία ιδέα για το τι θα γινόταν από κει και πέρα).
.
Αν η κυβέρνηση προχωρήσει με τέτοιες ιδέες και παραπέμψει τυχόν σε δικαιοδοσία δικαστηρίων (αμφιβόλου αμεροληψίας) την εδαφική σύσταση της χώρας, όπως και τη μερική ή ολική αποστρατιωτικοποίηση νησιών ή το καθεστώς της μειονότητας στη Θράκη, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πέσει. Καλό τέλος δεν θα έχει πάντως και θα προκαλέσει ανήκεστο βλάβη στο ήδη, οριακής βιωσιμότητας, ελληνικό κράτος-έθνος.
.
Υπάρχει περίπτωση να γίνει και πόλεμος έτσι. Το 2020 δεν είναι 1996. Η Ελλάδα δύσκολα θα αντέξει μια καινούρια ταπείνωση, μετά από όσες υπέστη με τα Μνημόνια και τις Δανειακές. Κυρίως όμως, υπάρχουν τώρα διεθνή κέντρα ισχύος που επιδιώκουν ενδεχομένως ελληνοτουρκική σύρραξη για να εξυπηρετήσουν δικά τους συμφέροντα. Μπορεί να εκμεταλλευθούν την κρίση και τη μείζονα αστάθεια που θα προκαλέσει μια συνθηκολόγηση, για να ευνοήσουν την άνοδο στην εξουσία στην Ελλάδα δυνάμεων που θα οδηγήσουν σε πόλεμο. Σε κάθε περίπτωση, αν η Ελλάδα βάλει με την υπογραφή της την Τουρκία στο Αιγαίο θα έχει υπογράψει ταυτόχρονα και το τέλος της.
.
Από τη συνθηκολόγηση στον τυχοδιωκτισμό
.
Τα πράγματα γίνονται όμως πολύ πιο επικίνδυνα γιατί αναπτύσσεται τώρα, παράλληλα με τις τάσεις συνθηκολόγησης, όχι μια έλλογη αντίσταση σε αυτές, που θάταν καλοδεχούμενη, αλλά ένα μπλοκ προσώπων και δυνάμεων που φτάνουν ενίοτε σε εξτρεμιστικές και εξωφρενικές ιδέες για την αντιμετώπιση της κρίσης. Ιδέες που θα οδηγήσουν σε περιπέτειες και καταστροφή τον ελληνισμό αν υιοθετηθούν. Ουσιαστικά μας προτείνουν να πέσουμε στην παγίδα του Ερντογάν οδηγούμενοι με το πρώτο σε πόλεμο, το πιθανότερο αποτέλεσμα του οποίου θα είναι η καταστροφή και των δύο χωρών.
.
Τα κάναμε στο παρελθόν αυτά, το 1897, το 1921 και το 1974, προκαλώντας τη Μικρασιατική και την Κυπριακή Καταστροφή. Μια τρίτη, Ελληνική Καταστροφή θα είναι η τελευταία.
.
H τάση αυτή εμφανίσθηκε για πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετούς ελληνικής κρίσης, παράλληλα και με αυτήν και με την βαθμιαία επιδείνωση των σχέσεων της Τουρκίας με τη Δύση και το Ισραήλ. Πιθανότατα, θα είχε ήδη προκαλέσει τη σημερινή κρίση με την Τουρκία από το 2013, αν ο τότε Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς δεν είχε το θάρρος και την ευθυκρισία να αντισταθεί στις ισχυρές πιέσεις που δέχτηκε να ανακηρύξει ΑΟΖ.
.
Μια τέτοια ανακήρυξη δεν θα προσέφερε κανένα ουσιαστικό, νομικό ή πραγματικό πλεονέκτημα στην Ελλάδα, αφού για να ισχύσει ΑΟΖ πρέπει να οριοθετηθεί, αλλά θα οδηγούσε πιθανότατα σε σοβαρή κρίση με την ‘Αγκυρα. Με τον ίδιο τρόπο που το κύριο αποτέλεσμα των κυπριακών γεωτρήσεων (απολύτως νόμιμων αλλά χωρίς σχέδιο) ήταν η μεν Exxon να έχει φύγει “προσωρινά” από την κυπριακή ΑΟΖ και να έχει πάει εκεί η Τουρκία! ‘Η με τον αγωγό EastMed που, ενώ δεν έχει καμιά σοβαρή πιθανότητα να κατασκευασθεί, συνέβαλε στο να είμαστε τώρα στα πρόθυρα πολέμου με την Τουρκία. Αυτά συμβαίνουν όταν κάνεις πολιτική όχι μελετώντας και σχεδιάζοντας με το δικό μυαλό, αλλά κάνοντας όσα σου υποβάλλουν τρίτοι, που τις μακροπρόθεσμες επιδιώξεις τους αγνοείς.
.
Φτιάχνοντας το “κλίμα”
.
Σημειωτέον, η δημιουργία πολεμoχαρούς κλίματος στην Ελλάδα, στηριγμένου σε εν πολλοίς παραποιημένα στοιχεία, άρχισε στα τέλη 2017, μετά τη δήλωση Πάιατ στη Σία Κοσιώνη ότι φοβάται πόλεμο. Προηγήθηκε ενάμισυ και πλέον έτος της εισόδου των ελληνοτουρκικών σε φάση οξείας έντασης και αγκάλιασε τη μεγάλη πλειοψηφία των ελληνικών μέσων ενημέρωσης τότε. Μια μέρα μάλιστα, γράφτηκε ότι οι Τούρκοι ετοιμάστηκαν να καταλάβουν το Καστελόριζο, μας το σφύριξαν Αμερικανο-Ισραηλινοί, πήραμε τα μέτρα μας και αποφύγαμε το κακό. Το μόνο πρόβλημα της ιστορίας ήταν ότι τα τουρκικά στρατεύματα που θα μπορούσαν να κάνουν τέτοια επιχείρηση δεν ήταν απέναντι από το Καστελόριζο. Είχαν πάει στο Αφρίν της Συρίας, όπως αποκάλυψε τότε ο Σάββας Καλεντερίδης των εκδόσεων “Ινφογνώμων”…
.
Είναι παράξενο ότι αυτή η παραπληροφόρηση συνεχίζεται τώρα, που η Άγκυρα προσφέρει από μόνη της υπερεπαρκείς λόγους να την επικρίνει κανείς. Τώρα, μεταξύ άλλων, παραπληροφόρησαν μαζικά τον ελληνικό λαό, υποστηρίζοντας ότι είναι ελληνική όλη η υφαλοκρηπίδα της Ανατολικής Μεσογείου, και όχι προς οριοθέτηση υφαλοκρηπίδα, όπως είναι το ακριβές, ενώ δεν έλειψαν και fake news στο διαδίκτυο κάθε πιθανού και απιθάνου περιεχομένου. Είπαν επίσης ότι υπάρχουν ελληνικά χωρικά ύδατα πέραν των έξι μιλίων.
.
Άρθρα σε μεγάλες, mainstream εφημερίδες και δημόσιες τοποθετήσεις παρουσίασαν συστηματικά και ως αναπόφευκτο και ως περίπατο πόλεμο με την Τουρκία. ‘Αλλα έκαναν λόγο για στρατιωτικούς που είναι δυσαρεστημένοι, εξηγώντας ότι είναι υποχρέωση των στρατιωτικών, εκ του συντάγματος, να πηγαίνουν αυτόματα, από μόνοι τους, σε πόλεμο! Άλλοι ζήτησαν τη βύθιση του “Ορούτς Ρέις” σε διεθνή ύδατα, κάτι που, αν δεν προκαλούσε πόλεμο, θα μετέτρεπε πάντως την Ελλάδα από κατήγορο σε κατηγορούμενη.
.
Προτάσεις αυτοκτονίας
.
Μερικοί έφτασαν στο σημείο να μας προτείνουν να αυτοκτονήσουμε, εξαπολύοντας προληπτικό πόλεμο κατά της Τουρκίας! Απόστρατοι στρατηγοί, αντί να πάνε στο ΓΕΕΘΑ και την κυβέρνηση να υποβάλλουν τις ιδέες τους για τον εξοπλισμό των νησιών τις πρότειναν με άρθρα τους, ενισχύοντας την ένταση και τα τουρκικά επιχειρήματα για αποστρατιωτικοποίηση. Αν ψάξετε στο τουρκικό Google θα δείτε πόσα τέτοια ελληνικά άρθρα μεταφράζονται στα τούρκικα, ώστε να τροφοδοτήσουν το εκεί πολεμοχαρές κλίμα. Τα πήγαν με υπόμνημα στην Ε.Ε. οι Τούρκοι το καλοκαίρι, υπόμνημα στο οποίο δεν απήντησε ποτέ με συστηματικό τρόπο η ελληνική διπλωματία. (Και μάλλον δεν μπορεί να απαντήσει, υποθέτουμε γιατί δεν είχαμε κανένα σχέδιο όταν ανοίγαμε το θέμα υδρογονανθράκων και δεν έχουμε και τώρα.)
.
Μου λένε άνθρωποι που εκτιμώ ότι πρόκειται για γραφικότητες, ότι δεν υπάρχει περίπτωση να βρεθούν πολιτικοί να εφαρμόσουν τέτοιες ιδέες κλπ. Ίσως. Αλλά ελάχιστοι πρόβλεψαν στον παρελθόν ότι πολιτικός σαν τον Τραμπ θα μπορούσε να εκλεγεί Πρόεδρος. Πολύ λίγοι προέβλεψαν το Brexit ή την καταστροφή της Ελλάδας από μια συμμαχία Γερμανίας (Ε.Ε.) και ΗΠΑ (ΔΝΤ).
.
Δεν τα προέβλεψαν γιατί εκτιμούσαν ότι ισχύουν ακόμα βασικές σταθερές του δυτικού συστήματος και του μεταπολεμικού κόσμου. Απεδείχθη ότι δεν ισχύουν. Αυτό μπορεί να καταστήσει δυνατό ότι ήταν αδιανόητο.
.
Μπορεί να πρόκειται για “γραφικότητες”, αλλά, όταν σημειώνεται τόσο μεγάλη διείσδυση των “γραφικοτήτων” σε σημαντικό τμήμα των κατεστημένων μέσων ενημέρωσης και των social media και στις παρυφές ακόμα του πολιτικού συστήματος, χωρίς καμία σοβαρή αντίδραση και αντίλογο, οι “γραφικότητες” αποκτούν υλική ισχύ. Επηρεάζεται η κοινή γνώμη, φτιάχνεται κλίμα. Δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να εφαρμοστούν τέτοιες ιδέες, αν εμφανισθούν αύριο κατάλληλες συνθήκες. Οι καθημερινές σχεδόν τουρκικές προκλήσεις και η βαθύτατη εσωτερική μας κρίση μπορούν να τις δημιουργήσουν.
.
Επιπλέον τροφοδοτούν την ένταση, πέραν του σημείου που είναι απαραίτητο για την άμυνα της χώρας. Για να οδηγήσεις δύο δυνάμεις που δεν θέλουν αρχικά να πάνε σε πόλεμο, πρέπει να τις εγκλωβίσεις σε αυτοτροφοδοτούμενες δυναμικές, δηλαδή σε κατάσταση που οποιαδήποτε μη επιθετική απάντηση σε κάποιο ζήτημα θεωρείται προδοσία.
.
Παρασύρονται από την κατάσταση και πολλοί καλόπιστοι, αλλά ελάχιστα ενημερωμένοι άνθρωποι, που δεσμεύονται πειθόμενοι, από τον ένα ή τον άλλο, για θέματα που δεν έχουν μελετήσει σε βάθος, και μετά δεν θέλουν να εκτεθούν αναιρώντας ιδέες που έχουν ήδη υιοθετήσει.
.
H Google
.
Αν επρόκειτο για ψευτοπαλληκαρισμούς ενός “νέου Κολοκοτρώνη”, που γράφει στο Facebook από την Κάτω Παναγιά, αυτά δεν θα είχαν ίσως μεγάλη σημασία. Αλλά τα άρθρα δημοσιεύονται στις μεγαλύτερες ελληνικές εφημερίδες, οι ιδέες συχνά κυριαρχούν στα ραδιόφωνα και τηλεοπτικά πάνελ, ακόμα και οι αντίπαλοί τους είναι σε αμηχανία και προτιμούν να τις προσπεράσουν χωρίς αντίκρουση.
.
Η Google δεν είναι σύνδεσμος γραφικών τύπων, είναι πολυεθνική με αποδεδειγμένη διεθνώς τεράστια δυνατότητα χειραγώγησης ολόκληρων χωρών. Μπείτε να δείτε το κλίμα που φτιάχνει με τις ενημερώσεις που στέλνει καθημερινά, μέσω κινητών, σε εκατομμύρια Έλληνες που πιθανώς δεν διαβάζουν καν εφημερίδα.
.
Θα ήταν αδύνατο να συμβούν αυτά, αν σημαντικές δυνάμεις μέσα στην ελληνική ελίτ δεν είχαν υιοθετήσει ήδη τυχοδιωκτικές ιδέες των οποίων την ευθύνη δεν θέλουν να αναλάβουν ευθέως, αλλά ετοιμάζουν το έδαφος για την εφαρμογή τους, πιθανώς όχι αύριο, αλλά στην πρώτη ευκαιρία που θα δοθεί.
.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία όσων εμφανίζονται τώρα τόσο μαχητικοί υπερασπιστές του έθνους, δεν εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ούτε ήταν παρόντες στη δημόσια σφαίρα όταν αφοπλίζαμε την Κύπρο (S300), αποδεχόμαστε εδαφικές διεκδικήσεις της Τουρκίας (Ελσίνκι), δεσμευόμαστε να μην επεκτείνουμε μονομερώς τα χωρικά μας ύδατα (Μαδρίτη), αναγνωρίζαμε ζωτικά συμφέροντα στην Τουρκία (Μαδρίτη), παραδίδαμε τον ηγέτη των Κούρδων στην ‘Αγκυρα ή μετατρεπόμαστε σε φανατικούς θιασώτες της τουρκικής ένταξης χωρίς προγενέστερη άρση των τουρκικών διεκδικήσεων. Σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα στήριξαν, λόγω και έργω, αυτές τις πολιτικές. Τώρα τι συνέβη και έχουμε “πανδημία” υπερπατριωτισμού;
.
Κι αν είναι τόσο μαχητικοί πατριώτες, γιατί δεν ενοχλήθηκαν και δεν ενοχλούνται, στην μεγάλη πλειοψηφία τους, από την εκχώρηση της οικονομικής κυριαρχίας στην Ελλάδα προς τους “Πιστωτές”; Φοβόντουσαν την απόλυτη καταστροφή αν κάναμε στάση πληρωμών για να υπερασπιστούμε τη χώρα μας και το μέλλον των παιδιών μας, δεν φοβούνται τις επιπτώσεις ενός πολέμου;
.
Τι άμυνα και τι πόλεμο μπορεί να κάνει χώρα που ετοιμάζεται να “καρατομήσει” τώρα τον πληθυσμό της, με τον πτωχευτικό κώδικα;
.
Εκχωρείται το θεμέλιο της εθνικής άμυνας
.
Γιατί δεν έβγαλαν όλοι αυτοί κιχ για την συντελούμενη τώρα μεταβίβαση του θεμελίου της εθνικής άμυνας σε ξένες δυνάμεις, δηλαδή του συνόλου των αμυντικών βιομηχανιών της χώρας και των υποδομών διπλής χρήσης, όπως ναυπηγεία, αεροδρόμια και λιμάνια;
.
Τους μάραναν τα 12 αντί των 6 μιλίων, δεν τους ενοχλεί καθόλου η μεταβίβαση των ελληνικών αμυντικών βιομηχανιών, που σημαίνει ουσιαστικά τέλος της ελληνικής εθνικής άμυνας. Οι εφημερίδες μας δεν το έγραψαν καλά-καλά, το θέμα δεν είναι ούτε ως είδηση γνωστό και δεν υπάρχει άξια λόγου αντίδραση, όπως δεν υπάρχει και στο ζήτημα των αμερικανικών βάσεων.
.
Αντιμέτωπος με το “Σισμίκ” το 1987, ο Ανδρέας Παπανδρέου ανέστειλε τη λειτουργία των αμερικανικών βάσεων. Τώρα τις μεγαλώνουμε και τις επεκτείνουμε σε όλη τη χώρα, ουδείς όμως από τους “νέο-εθνικόφρονες” υπερπατριώτες ή από την υποτιθέμενη Αριστερά, δεν ενοχλείται και δεν αντιδρά. Η νέα “εθνικοφροσύνη” έχει απαγορεύσει στον εαυτό της να ασχολείται με το τι κάνουν οι “εταίροι”, “σύμμαχοι” και “προστάτες” της χώρας, ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τις εξ Ανατολών απειλές, αδιαφορεί για οποιαδήποτε άλλη!
.
Αιχμή του δόρατος αυτών των δυνάμεων τείνει να γίνει τώρα η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια, αγνοώντας την τουρκική απειλή πολέμου, μια ιδέα την οποία υιοθέτησε μάλιστα μερικώς, υποθέτουμε από ένα συνδυασμό μεγάλης άγνοιας και επικίνδυνου καιροσκοπισμού, η ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
.
Λόγω της τεράστιας, κεντρικής σημασίας αυτού του θέματος για την εξωτερική και αμυντική πολιτική της χώρας, θα ασχοληθούμε αναλυτικά σε επόμενο άρθρο μας.
.

Δημοσιεύτηκε στο https://kosmodromio.gr/2020/10/25/duo-terastioi-kindunoi-xagh-kai-12-mili/
konstantakopoulos.gr

Σχετικά θέματα

Κριστιάν

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Άλμα στον θόλο της αεράμυνας

Αγορά τρίτου BARAK MX, ήρθαν μονάδες του Drone dome, στον δρόμο το IRON BEAM (λέιζερ) και στο πλάνο το IRON DOME

Δημοσιεύτηκε

7 ώρες πριν

στις

11 Οκτωβρίου 2026

από τον

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Του Δρ. Γιάννου Χαραλαμπίδη, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Άλμα αεράμυνας διενεργείται από την Εθνική Φρουρά για να κλείσει ένας θόλος αεράμυνας, ανάλογος με εκείνο της «Ασπίδας του Αχιλλέα». Η Κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε παραγγελία μιας τρίτης συστοιχίας του αντιαεροπορικού αντιβαλλιστικού συστήματος BARAK MX, συστοιχιών ενίσχυσης της αεράμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, συστοιχιών DRONE DOME και δύο συστημάτων λέιζερ LITE BEAM από το Ισραήλ, που θα αναπτυχθούν στο νησί σε λογικό χρονικό διάστημα. Μέρος των συστοιχιών DRONE DOME βρίσκεται ήδη στην Κύπρο για να κλείσει την τρύπα της χαμηλής ζώνης αεράμυνας και δη για την προστασία των BARAK MX. Είναι, ταυτοχρόνως, στα πλάνα της Εθνικής Φρουράς η αγορά και του IRON DOME με βεληνεκές 70 χιλιόμετρα, προκειμένου να αντικατασταθούν τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα BUK.

Τα F-16, ΗΠΑ και Ισραήλ

Η όλη αρχιτεκτονική ενισχύει την υφιστάμενη αντιαεροπορική προστασία σε πολυεπίπεδο σύστημα αποτροπής – σύστημα ζωνών – με δυνατότητες αντιμετώπισης απειλών διαφορετικής εμβέλειας, ταχύτητας, τεχνολογίας και κόστους. Σε αυτόν τον σχεδιασμό περιλαμβάνονται, επίσης, τα 4 ελληνικά F-16, που ανήκουν και αυτά σε συγκεκριμένο σχεδιασμό για την υποστήριξη της Κύπρου σε περίοδο κρίσης. Επειδή, βεβαίως, η Τουρκία ενοχλείται από τις εξελίξεις αυτές, καθότι ουδόλως θέλει την ενίσχυση της αποτροπής των Ελλήνων της Κύπρου, είναι θυμωμένη. Ένα, δε, από τα ζητήματα που θα πρέπει να έχει πάντα κάποιος υπ’ όψιν, είναι τις απειλές της, τις οποίες κανείς δεν δικαιούται να υποτιμά. Γι’ αυτό θα πρέπει να επισημανθεί ότι το Ισραήλ εξασφαλίζει την ανάπτυξη των οπλικών συστημάτων που αγοράζει η Κύπρος από το ίδιο. Είναι, δε, οι αγορές αυτές με την ανοχή των ΗΠΑ, αφού εντάσσονται ως εργαλεία αυτοάμυνας και περιφερειακής ασφάλειας. Σε αυτή την περιφερειακή ασφάλεια εμπίπτει και η Βάση Ανδρέας Παπανδρέου, η οποία, κατόπιν συμφωνίας με την Κυπριακή Δημοκρατία, χρησιμοποιείται από τους Αμερικανούς.

BARAK MX: Η αντιαεροπορική προστασία μέσου και μεγάλου βεληνεκούς

Το ισραηλινό BARAK MX, της Israel Aerospace Industries (IAI), αποτελεί ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας, με δυνατότητα συνδυασμού ραντάρ AESA, κέντρου διαχείρισης μάχης και διαφορετικών αναχαιτιστικών πυραύλων. Ως γνωστόν, η οικογένεια περιλαμβάνει BARAK SR εμβέλειας 15 χιλιομέτρων, MR 35 χιλιομέτρων, LR 70 χιλιομέτρων και ER 150 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με τον κατασκευαστή, δύναται να προσβάλλει εναέριους στόχους σε ύψος έως 30 χιλιομέτρων. Κάθε εκτοξευτής της συγκεκριμένης έκδοσης μπορεί να μεταφέρει οκτώ αναχαιτιστές.

Η προσθήκη τρίτου ολοκληρωμένου συστήματος θα αυξήσει τις δυνατότητες ταυτόχρονων εμπλοκών, την αλληλοεπικάλυψη των ζωνών άμυνας και την ανθεκτικότητα του δικτύου απέναντι σε επιθέσεις κορεσμού. Θα διευκόλυνε επίσης την αντιμετώπιση μαχητικών αεροσκαφών, πυραύλων cruise, UAV και τακτικών βαλλιστικών απειλών.

Συστοιχίες IRON DOME: Η ενδιάμεση αντιπυραυλική ασπίδα

Το IRON DOME, που αναπτύχθηκε από τη Rafael, χρησιμοποιεί τον αναχαιτιστή Tamir και έχει σχεδιαστεί πρωτίστως για την αντιμετώπιση ρουκετών, βλημάτων πυροβολικού και όλμων, ενώ διαθέτει δυνατότητες αντιμετώπισης UAV και άλλων εναέριων απειλών. Η εμβέλειά του κυμαίνεται περίπου μεταξύ 4 και 70 χιλιομέτρων. Μία τυπική συστοιχία περιλαμβάνει ραντάρ εντοπισμού και παρακολούθησης, κέντρο διαχείρισης μάχης και τρεις έως τέσσερις εκτοξευτές, με έως 20 πυραύλους ανά εκτοξευτή.

Υπό αυτές τις συνθήκες, εάν πάρουμε ως παράδειγμα τέσσερις εξοπλισμένες συστοιχίες, θα ήταν δυνατό να διαθέτουν 240 έως 320 έτοιμους προς εκτόξευση αναχαιτιστές Tamir. Το βασικό πλεονέκτημα του IRON DOME είναι η δυνατότητα υπολογισμού της προβλεπόμενης πορείας των εισερχόμενων απειλών, ώστε να επιλέγονται για αναχαίτιση εκείνες που κατευθύνονται σε προστατευόμενες περιοχές. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ο συγκεκριμένος τρόπος δράσης περιορίζει την άσκοπη κατανάλωση πυρομαχικών.

Ένα ολοκληρωμένο IRON DOME περιλαμβάνει:

Ραντάρ EL/M-2084: Εντοπίζει και παρακολουθεί εισερχόμενους στόχους.
Κέντρο διοίκησης και ελέγχου (BMC): Υπολογίζει την τροχιά των απειλών και εκτιμά εάν κατευθύνονται προς προστατευόμενες περιοχές.
Εκτοξευτές πυραύλων: Φέρουν τους αναχαιτιστικούς πυραύλους.
Αναχαιτιστές Tamir: Καταστρέφουν τις απειλές στον αέρα.
Συστήματα επικοινωνιών και υποστήριξης: Συνδέουν τους αισθητήρες, τη διοίκηση και τους εκτοξευτές.

DRONE DOME: Αντιμετώπιση της απειλής των μη επανδρωμένων

Στον σύγχρονο πόλεμο διαπιστώνει κάποιος τη μαζική χρήση ή, αλλιώς, τις επιθέσεις κατά σμήνη των UAV και των περιφερόμενων πυρομαχικών (loitering ammunition). Η τακτική αυτή έχει μεταβάλει την οικονομία του σύγχρονου πολέμου, διότι ένα φθηνό drone μπορεί να προκαλέσει τον αμυνόμενο να χρησιμοποιήσει δυσανάλογα ακριβό αναχαιτιστικό πύραυλο.

Το DRONE DOME της Rafael αντιμετωπίζει αυτή την ανισορροπία μέσω συνδυασμού αισθητήρων, διενέργειας ηλεκτρονικού πολέμου και συστημάτων εξουδετέρωσης. Στο εν λόγω σύστημα περιλαμβάνονται ραντάρ RPS-42 με εμβέλεια έως 5 χιλιόμετρα και RPS-82 έως και 10 χιλιόμετρα, καθώς και ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες των οποίων η δυνατότητα εντοπισμού και αναγνώρισης φτάνει έως και 8 χιλιόμετρα. Παρέχεται περιμετρική, δηλαδή κυκλική, επιτήρηση, 360 μοιρών.

Οι εχθρικές αναχαιτίσεις γίνονται με δύο τρόπους: Πρώτος, παρεμβολές επικοινωνιών (jamming) και δορυφορικής πλοήγησης, που φέρουν την ονομασία (soft kill). Στόχος είναι η απώλεια ελέγχου ή η αδυναμία ολοκλήρωσης της αποστολής του. Δεύτερος, μέσω διασύνδεσης με μέσα φυσικής καταστροφής (hard kill). Σχετικά με αυτήν τη δράση γίνεται χρήση λέιζερ, αναχαιτιστικών πυραύλων, αντιαεροπορικών πυροβόλων ή ειδικών αναχαιτιστικών drones για την καταστροφή ή αχρήστευση του στόχου.

Το DRONE DOME περιλαμβάνει πέντε βασικά υποσυστήματα:

Ραντάρ RPS-42 ή RPS-82: Εντοπίζει και παρακολουθεί μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Ηλεκτροοπτικούς και υπέρυθρους αισθητήρες (EO/IR): Αναγνωρίζουν οπτικά τους στόχους, ημέρα και νύχτα.
Αισθητήρες ραδιοσυχνοτήτων (RF): Ανιχνεύουν εκπομπές επικοινωνίας και μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό του drone ή του χειριστή του.
Σύστημα ηλεκτρονικών παρεμβολών (jammer): Παρεμβαίνει στην επικοινωνία και στη δορυφορική πλοήγηση των drones.
Κέντρο διοίκησης C4I: Ενοποιεί τις πληροφορίες των αισθητήρων και διαχειρίζεται την αντιμετώπιση της απειλής.

LITE BEAM (Ελαφρά Δέσμη Λέιζερ): Η νέα διάσταση των όπλων κατευθυνόμενης ενέργειας (λέιζερ)

Το LITE BEAM (Ελαφρά Δέσμη) αποτελεί σύστημα λέιζερ υψηλής ενέργειας, ισχύος 10 kW, με κατασκευάστρια τη Rafael. Πρόκειται για σύστημα σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση μικρών drones και εναέριων απειλών χαμηλού ύψους. Έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί εμπλοκές σε αποστάσεις έως 3 χιλιομέτρων, υπό κατάλληλες συνθήκες, και προσαρμόζεται σε τροχοφόρα οχήματα 4×4, 6×6 και 8×8, καθώς και σε ερπυστριοφόρες πλατφόρμες.

Το σημαντικότερο πλεονέκτημά του είναι ότι δεν απαιτεί συμβατικούς αναχαιτιστικούς πυραύλους. Το κόστος κάθε εμπλοκής συνδέεται κυρίως με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και τη λειτουργική υποστήριξη. Η απόδοση και η αποτελεσματικότητά του εξαρτώνται από την οπτική επαφή, την ατμοσφαιρική διαύγεια και τον χρόνο παραμονής της δέσμης στον στόχο. Επομένως, τα LITE BEAM θα αποτελούσαν για την Κύπρο οπλικά συστήματα εγγύς προστασίας και όχι υποκατάστατο της πυραυλικής αεράμυνας.

Το LITE BEAM αποτελείται από τα ακόλουθα βασικά στοιχεία:

Μονάδα λέιζερ υψηλής ενέργειας: Παράγει δέσμη λέιζερ ισχύος 10 kW για τη φυσική εξουδετέρωση στόχων.
Οπτικό σύστημα κατεύθυνσης δέσμης: Εστιάζει την ενέργεια σε συγκεκριμένο σημείο του στόχου.
Ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες: Επιτρέπουν τον εντοπισμό και την παρακολούθηση απειλών ημέρα και νύχτα.
Σύστημα σταθεροποίησης και σκόπευσης: Διατηρεί την ακρίβεια της δέσμης κατά την παρακολούθηση του στόχου.
Σύστημα τροφοδοσίας και θερμικής διαχείρισης: Παρέχει την απαιτούμενη ηλεκτρική ενέργεια και υποστηρίζει την ασφαλή λειτουργία του λέιζερ.
Μονάδα διοίκησης και ελέγχου: Επιτρέπει τη λειτουργία από το όχημα ή από απομακρυσμένο σταθμό και τη διασύνδεση με άλλα συστήματα εντοπισμού.
Η στρατηγική σημασία για την Κυπριακή Δημοκρατία

Ο συνδυασμός των τεσσάρων διαφορετικών τεχνολογιών θα μπορούσε να δημιουργήσει αλληλοσυμπληρούμενες ζώνες αντιμετώπισης αεροπορικών και πυραυλικών απειλών. Για την Κύπρο, η οποία αντιμετωπίζει τις συνέπειες της τουρκικής κατοχής από το 1974 και βρίσκεται γεωγραφικά κοντά σε περιοχές υψηλής στρατιωτικής δραστηριότητας, μια τέτοια αρχιτεκτονική θα μπορούσε να ενισχύσει την αποτροπή και την προστασία ζωτικών κρατικών υποδομών.

Η αποτελεσματικότητά της, όμως, θα εξαρτηθεί από την ύπαρξη ενιαίου συστήματος διοίκησης και ελέγχου, επαρκών αποθεμάτων πυρομαχικών, αξιόπιστων αισθητήρων και συνεχούς τεχνικής υποστήριξης.

Το ουσιαστικό στρατηγικό ζητούμενο δεν είναι απλώς ο πολλαπλασιασμός των αντιαεροπορικών μέσων, αλλά η συγκρότηση ενός συνεκτικού, ανθεκτικού και οικονομικά βιώσιμου συστήματος αεράμυνας που θα αυξάνει το κόστος της επιθετικής ενέργειας και θα ενισχύει την αποτρεπτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ποια αντικείμενα και εγκαταστάσεις προστατεύει κάθε σύστημα

Στιγμιότυπο οθόνης 2026-10-09 130443.png

^{Διευκρίνιση:}^{Τα BARAK MX και IRON DOME εξυπηρετούν κυρίως την άμυνα περιοχών, ενώ τα DRONE DOME και LITE BEAM επικεντρώνονται περισσότερο στην τοπική και προστασία συγκεκριμένων στρατιωτικών εγκαταστάσεων και κρίσιμων υποδομών από εχθρικές εναέριες απειλές. Οι δυνατότητές τους αλληλοσυμπληρώνονται, αλλά η πραγματική κάλυψη εξαρτάται από τη διαμόρφωση, τους αισθητήρες, τη διασύνδεση και τις συνθήκες εμπλοκής.}

Διπλή Ασπίδα με Ελλάδα συν το Ισραήλ

Η ενίσχυση της κυπριακής αεράμυνας με ισραηλινά συστήματα BARAK MX, IRON DOME, DRONE DOME και LITE BEAM αποκτά ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία σε συνάρτηση με την ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα». Η συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ, ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, η οποία υπογράφηκε στις 31 Αυγούστου 2026, προβλέπει την ανάπτυξη ολοκληρωμένου δικτύου αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής προστασίας, με συστήματα BARAK MX, SPYDER και David’s Sling, καθώς και σύγχρονα ραντάρ και ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Η χρησιμοποίηση κοινών ή τεχνολογικά συμβατών ισραηλινών συστημάτων από Ελλάδα και Κύπρο δημιουργεί προϋποθέσεις για στενότερη συνεργασία στην ανταλλαγή πληροφοριών, στην έγκαιρη προειδοποίηση και στην αντιμετώπιση εναέριων απειλών. Ήδη έχουν γίνει πρώτες συζητήσεις μεταξύ Αθηνών και Λευκωσίας για τη δημιουργία ενός ενιαίου χώρου αεράμυνας με δύο θόλους συν τον έναν του Ισραήλ. Η προοπτική αυτή θα μπορούσε να ενισχύσει την αμυντική συνεργασία των τριών κρατών στην Ανατολική Μεσόγειο. Για την επίτευξη ενιαίου δικτύου απαιτούνται πιο στέρεες πολιτικές αποφάσεις, τεχνική διαλειτουργικότητα και συμφωνημένες διαδικασίες διοίκησης και ελέγχου. Η στρατηγική σημασία μιας τέτοιας συνεργασίας έγκειται στη δυνατότητα συντονισμένης αντιμετώπισης απειλών όπως η τουρκική ή της τρομοκρατίας, που θα έχει ως στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας.

Όπως αναφέραμε σχετικώς στις 6 Σεπτεμβρίου, η απόσταση Ελλάδας – Κύπρου είναι μεγαλύτερη από το βεληνεκές των βασικών επίγειων συστημάτων αναχαίτισης. Συνεπώς, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν καλύπτει την Κύπρο. Κάλυψη του γεωγραφικού κενού πρέπει να συνιστά συνδυασμό Αεροσκαφών Έγκαιρης Προειδοποίησης και Ελέγχου (EMB-145H Erieye της Πολεμικής Αεροπορίας), μαχητικών, κατάλληλων ναυτικών μονάδων και κυπριακής πολυεπίπεδης αεράμυνας.

Εφόσον υπάρχει πρόθεση για ένα κοινό σύστημα αεράμυνας, που ενδεχομένως να φτάνει ώς το Ισραήλ, θα πρέπει να ληφθούν τα εξής μέτρα στη λογική του Δόγματος:

Κοινή αεροπορική εικόνα [Recognised Air Picture (RAP) – Αναγνωρισμένη Αεροπορική Εικόνα].
Αυτό ισχύει σήμερα. Ελλάδα και Κύπρος ανταλλάσσουν στρατιωτικές πληροφορίες και η Κύπρος διαθέτει πλαίσιο Link 16, «Ζεύξη Τακτικών Δεδομένων 16». Αυτό σημαίνει ότι, εάν ελληνικό AEW&C (Αερομεταφερόμενη Έγκαιρη Προειδοποίηση και Έλεγχος) εντοπίζει αεροσκάφος ανατολικά της Ρόδου, μεταδίδει το ίχνος μέσω Link 16 και αυτό εμφανίζεται σχεδόν άμεσα σε κυπριακό κέντρο επιχειρήσεων ή άλλη συμβατή μονάδα. Ως εκ τούτου, όλα τα ελληνικά και κυπριακά ραντάρ, πλοία και αεροσκάφη τροφοδοτούν αμφίδρομα την ίδια εικόνα στόχων.
Διασύνδεση C2 (Διοίκηση και Έλεγχος). Σήμερα υπάρχουν εθνικά κέντρα και επιχειρησιακή συνεργασία. Αυτό που επιβάλλεται είναι ασφαλής σύνδεση Ελληνικού C2 και Κυπριακού C2 μέσω Gateway. Δηλαδή Πύλης Διασύνδεσης, χωρίς απώλεια εθνικού ελέγχου.
Σύνδεση αισθητήρων με BARAK. Από τεχνικής άποψης, το BARAK υποστηρίζει δικτυοκεντρική λειτουργία. Συνεπώς, οι ελληνικοί αισθητήρες θα πρέπει να μπορούν να δίνουν δεδομένα στο κυπριακό BARAK και κυπριακοί αισθητήρες στα ελληνικά, μετά από τεχνική πιστοποίηση.
Εμπλοκή με Δεδομένα Απομακρυσμένου Αισθητήρα. Δεν είναι επιβεβαιωμένο ότι εφαρμόζεται ήδη. Ούτως ή άλλως, πρέπει ο στόχος που εντοπίζεται από ελληνικό ραντάρ να μπορεί να μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο στο κυπριακό σύστημα αεράμυνας, ώστε αυτό να μπορεί να τον αναχαιτίσει, και αντίστροφα.

^{Αεροσκάφος AEW&C (Αερομεταφερόμενη Έγκαιρη Προειδοποίηση και Έλεγχος).}

^{Το LITE BEAM τοποθετημένο σε θωρακισμένο όχημα, η μονάδα λέιζερ και σε έκθεση αμυντικής βιομηχανίας. Το σύστημα προορίζεται κυρίως για την αντιμετώπιση drones σε αποστάσεις περίπου 2–3 χιλιομέτρων, ανάλογα με τη διαμόρφωση και τις συνθήκες.}

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα

Ελλάδα–Ινδία: Ανοίγει ο δρόμος για αμυντική συνεργασία και ναυπηγεία – Η στρατηγική σημασία του IMEC

Στο επίκεντρο της συνάντησης του Έλληνα υφυπουργού Ναυτιλίας Στέφανου Γκίκα με τον γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh βρέθηκαν η ναυτική συνεργασία, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και η ναυπηγική βιομηχανία. Οι συνομιλίες στο Νέο Δελχί αναδεικνύουν τη διεύρυνση των ελληνοϊνδικών σχέσεων σε τομείς στρατηγικής σημασίας, την ώρα που Αθήνα και Νέο Δελχί εξετάζουν τις προοπτικές συνεργασίας τους στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).

Δημοσιεύτηκε

2 ημέρες πριν

στις

10 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη των στρατηγικών σχέσεων Ελλάδας και Ινδίας πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συνάντηση του γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh και του υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανου Γκίκα στο Νέο Δελχί.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ινδικού υπουργείου Άμυνας, οι δύο πλευρές εξέτασαν τις δυνατότητες ενίσχυσης της αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, στην προστασία των ακτών και στη ναυπηγική βιομηχανία.

Η ινδική πλευρά υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Ινδία, ως δύο χώρες με ισχυρή ναυτική παράδοση και σημαντικά συμφέροντα στις θαλάσσιες μεταφορές, έχουν κοινό ενδιαφέρον για την ασφάλεια των ναυτικών και τη διατήρηση ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών.

Defence Secretary Shri Rajesh Kumar Singh met Deputy Minister of Maritime Affairs & Insular Policy of Greece Mr Stefanos Gkikas in New Delhi on October 08, 2026. The two sides discussed #IndiaGreece defence and strategic cooperation with emphasis on #maritimecooperation, coastal security and shipbuilding. As two prominent maritime nations, India and Greece have common interest and stakes in the maritime sector including the need to ensure safety and security of seafares.

@EmbIndiaAthens
@MEAIndia

— Ministry of Defence, Government of India (@SpokespersonMoD) October 8, 2026

Η ναυτική διάσταση της στρατηγικής συνεργασίας

Το ενδιαφέρον της συνάντησης δεν περιορίζεται στη ναυτιλία. Η συμμετοχή του ανώτατου υπηρεσιακού αξιωματούχου του ινδικού υπουργείου Άμυνας καταδεικνύει ότι η συνεργασία εξετάζεται και μέσα από το πρίσμα της περιφερειακής ασφάλειας.

Για την Ινδία, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων αποτελούν ζωτικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική εμπορική ναυτιλία, υποδομές λιμένων και ναυπηγικές εγκαταστάσεις, στοιχεία που μπορούν να δημιουργήσουν περιθώρια συνεργασίας με το Νέο Δελχί.

Στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, η αναφορά στα ναυπηγεία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για διερεύνηση κοινών τεχνικών προγραμμάτων, συνεργασίας σε επισκευές πλοίων, θαλάσσια επιτήρηση και τεχνολογίες ναυτικής ασφάλειας.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη σύμβαση ή συμφωνία συμπαραγωγής.

Στο βάθος ο οικονομικός διάδρομος IMEC

Η επίσκεψη του Στέφανου Γκίκα στην Ινδία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεθνούς φόρουμ «Sagarmanthan: The Great Oceans Dialogue 2026».

Στις επαφές του τέθηκαν επίσης οι προοπτικές ελληνικής συμμετοχής στον οικονομικό διάδρομο IMEC, ο οποίος σχεδιάζεται να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής.

Για την Αθήνα, η συμμετοχή σε αυτή τη γεωοικονομική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αναβαθμίσει τον ρόλο ελληνικών λιμένων ως κόμβων διακίνησης αγαθών και να ενισχύσει τη θέση της χώρας στις εμπορικές συνδέσεις Ασίας και Ευρώπης.

Ωστόσο, η υλοποίηση του IMEC εξαρτάται από επενδύσεις, διακρατικές συμφωνίες και τις συνθήκες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.

Η γεωπολιτική παράμετρος

Η αναβάθμιση των ελληνοϊνδικών σχέσεων αποκτά πρόσθετη σημασία στο περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και του Ινδικού Ωκεανού.

Η Ελλάδα αναζητεί δυνατότητες διεύρυνσης των στρατηγικών της συνεργασιών πέρα από το παραδοσιακό ευρωατλαντικό πλαίσιο, ενώ η Ινδία επιδιώκει μεγαλύτερη παρουσία στις εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές προς την Ευρώπη.

Σε αυτή την εξίσωση πρέπει να συνεκτιμηθούν και οι στενές αμυντικές σχέσεις Τουρκίας–Πακιστάν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ελληνοϊνδική προσέγγιση αποτελεί επίσημα αντίβαρο σε αυτές.

Το ουσιαστικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι να μετατραπεί η πολιτική σύγκλιση σε συγκεκριμένα προγράμματα οικονομικής, τεχνολογικής και αμυντικής συνεργασίας.

Η συνάντηση στο Νέο Δελχί δείχνει ότι υπάρχουν πεδία κοινού ενδιαφέροντος. Το επόμενο βήμα θα είναι η διαμόρφωση συμφωνιών με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου

Στρατηγική συμφωνία της αμερικανικής Shield AI με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης του μη επανδρωμένου μαχητικού X-BAT στην Ελλάδα – Το αεροσκάφος κάθετης απογείωσης, η τεχνολογία Hivemind, τα 400 εκατ. δολάρια από τις ΗΠΑ και η προοπτική ελληνικής συμπαραγωγής. Γιατί το Πεντάγωνο ενδιαφέρεται για ένα σύστημα που μπορεί να επιχειρεί από νησιά και πλοία χωρίς αεροδιαδρόμους.

Δημοσιεύτηκε

3 ημέρες πριν

στις

9 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Μια συμφωνία με σημαντικές προοπτικές για την ελληνική αμυντική βιομηχανία και τη μελλοντική επιχειρησιακή αρχιτεκτονική των Ενόπλων Δυνάμεων υπεγράφη στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2026, σε μια περίοδο ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Shield AI και ο ελληνικός όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία για τη διερεύνηση της ανάπτυξης παραγωγικών εγκαταστάσεων, υποδομών συναρμολόγησης και κέντρων τεχνικής υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα, ενός αυτόνομου μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους που ενσωματώνει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε στο περιθώριο της ευρύτερης ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, μετά και την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Δεν έχει, ωστόσο, τεκμηριωθεί ότι αποτελεί μέρος συγκεκριμένης εξοπλιστικής συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε ο Ρούμπιο.

Πρόκειται για εξέλιξη που μπορεί να προσφέρει στην Ελλάδα συμμετοχή στην αλυσίδα παραγωγής μιας νέας κατηγορίας αυτόνομων πολεμικών αεροσκαφών, με προοπτικές αξιοποίησης τόσο από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και από άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.

Τι είναι το X-BAT και γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδ

Shield AI unveils X-BAT VTOL collaborative combat aircraft concept - European Security & Defence

Το X-BAT αποτελεί ένα υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης, σχεδιασμένο να επιχειρεί χωρίς πιλότο στο εσωτερικό του και χωρίς την ανάγκη συμβατικού αεροδιαδρόμου.

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) επιτρέπει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κατασκευάστριας εταιρείας, την ανάπτυξή του από πλοία, απομακρυσμένες χερσαίες εγκαταστάσεις και νησιωτικές περιοχές.

Αυτό είναι το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για την Ελλάδα.

Σε ένα ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης στο Αιγαίο, τα αεροδρόμια και οι υποδομές απογείωσης αποτελούν πιθανούς στόχους εχθρικών επιθέσεων. Ένα αεροσκάφος που δεν εξαρτάται από συμβατικούς διαδρόμους μπορεί, εφόσον αποδώσει επιχειρησιακά όπως σχεδιάζεται, να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διασπορά και ανάπτυξη της αεροπορικής ισχύος.

Η ίδια η Shield AI στην επίσημη ανακοίνωσή της αναφέρεται ειδικά στη γεωγραφία του Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί εκατοντάδες νησιά και μια ιδιαίτερα εκτεταμένη ακτογραμμή.

Η δυνατότητα ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από μικρές, διάσπαρτες εγκαταστάσεις θα μπορούσε να περιορίσει την επιχειρησιακή εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.

Εμβέλεια 1.000 ναυτικών μιλίων και οπλισμός βαρέων μαχητικών

Η Shield AI σχεδιάζει το X-BAT ως αεροσκάφος κρούσης μεγάλης εμβέλειας, με δυνατότητες που παραπέμπουν σε επανδρωμένα μαχητικά υψηλών επιδόσεων.

X-BAT | Σχεδιαζόμενα τεχνικά χαρακτηριστικά

Ακτίνα μάχης

1.000 ν.μ.

Επιδιωκόμενη επίδοση

Μέγιστη εμβέλεια

2.000+ ν.μ.

Στόχος κατασκευαστή

Κατηγορία οπλισμού

2.000 lb

Εσωτερικοί χώροι οπλισμού

Κινητήρας

F110

GE Aerospace

Προβλέπονται αποστολές αέρος–αέρος, αέρος–εδάφους, ηλεκτρονικού πολέμου και ISR (πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση).

Οι επιδόσεις αποτελούν σχεδιαστικούς στόχους της Shield AI, όχι αποτελέσματα ολοκληρωμένων πτητικών δοκιμών.

Το X-BAT προβλέπεται να διαθέτει εσωτερικούς χώρους μεταφοράς οπλισμού κατηγορίας έως 2.000 λιβρών, με διαστάσεις συγκρίσιμες με εκείνες των αντίστοιχων χώρων του F-35.

Στο πλαίσιο των πιθανών επιχειρησιακών εφαρμογών του έχουν αναφερθεί όπλα όπως οι AGM-154 JSOW και AGM-158C LRASM. Ωστόσο, η ενσωμάτωση και πιστοποίηση των συγκεκριμένων πυραύλων στο X-BAT δεν έχει επιβεβαιωθεί ως ολοκληρωμένη δυνατότητα.

Η σχεδίαση προβλέπει επίσης αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου και αναγνώρισης, με το αεροσκάφος να μπορεί να δρα σε περιοχές όπου η πρόσβαση επανδρωμένων μαχητικών ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Hivemind: Ο ψηφιακός πιλότος της Shield AI

Στην καρδιά του X-BAT βρίσκεται το Hivemind, το λογισμικό αυτονομίας που αναπτύσσει η Shield AI.

Το σύστημα επιδιώκει να παρέχει δυνατότητα αυτόνομης πτήσης και εκτέλεσης αποστολών, ακόμη και σε περιβάλλοντα με παρεμβολές στα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης και στις επικοινωνίες.

Αυτή η λειτουργία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε επιχειρησιακές συνθήκες όπου ο αντίπαλος χρησιμοποιεί μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για να διακόψει τις επικοινωνίες και να δυσχεράνει τη λειτουργία μη επανδρωμένων συστημάτων.

Η τεχνολογία Hivemind έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλα συστήματα της εταιρείας, μεταξύ των οποίων το V-BAT.

Η επέκτασή της στο X-BAT αποτελεί ένα σημαντικότερο τεχνολογικό βήμα, καθώς αφορά πλέον ένα αεροσκάφος σχεδιασμένο να μεταφέρει ισχυρότερο οπλισμό και να εκτελεί αποστολές υψηλότερης επιχειρησιακής πολυπλοκότητας.

Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις συνεργατικών αποστολών με επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως τα F-35, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας loyal wingman.

Αυτή η χρήση αποτελεί πιθανή μελλοντική εφαρμογή και όχι ήδη πιστοποιημένη συνεργασία του X-BAT με την ελληνική έκδοση των F-35.

Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η ελληνική συμπαραγωγή

Η συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προβλέπει τη διερεύνηση δημιουργίας μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης για την παραγωγή εξαρτημάτων, την ολοκλήρωση αεροσκαφών και τη μακροπρόθεσμη συντήρηση του X-BAT.

Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της Ελευθερίας Πιπεροπούλου στο Capital.gr, στις 9 Οκτωβρίου, οι δύο εταιρείες βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις για τις οριστικές συμφωνίες που θα καθορίσουν το εύρος της ελληνικής συμμετοχής.

Πριν αρχίσει οποιαδήποτε παραγωγική δραστηριότητα, θα πρέπει να εντοπιστούν και να πιστοποιηθούν οι ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του προγράμματος.

Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των εγκαταστάσεων και των παραγωγικών δυνατοτήτων, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση αποτελούν οι κυβερνητικές και εξαγωγικές εγκρίσεις.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τον συντονισμό του ελληνικού δικτύου προμηθευτών και τη λειτουργία του τοπικού γραφείου του προγράμματος. Η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη ανάπτυξης του αεροσκάφους, του λογισμικού αυτονομίας και των συστημάτων αποστολής.

Σημαντική είναι και η προοπτική συνεργασίας με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, δημιουργώντας δυνατότητες ανάπτυξης εξειδικευμένου προσωπικού και νέων τεχνολογιών.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία έναρξης παραγωγής ή οριστική κατανομή του βιομηχανικού έργου.

Η Ελλάδα ως περιφερειακό κέντρο για Κύπρο, Βαλκάνια και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Ο σχεδιασμός των δύο εταιρειών δεν περιορίζεται στις ανάγκες της ελληνικής αγοράς.

Η συμφωνία προβλέπει τη διερεύνηση υποδομών που θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, συντήρησης και εφοδιαστικής υποστήριξης των X-BAT.

Στην ανακοίνωσή της, η Shield AI προσδιορίζει ως δυνητική περιοχή εξυπηρέτησης την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή θα μπορούσε να αποκτήσει εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργώντας δραστηριότητες που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από παραγγελίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Ανάλογες πρωτοβουλίες αναπτύσσει η Shield AI και στην Πολωνία, όπου τον Σεπτέμβριο υπέγραψε επιστολή προθέσεων με τις PGZ και WZL-2 για συμμετοχή στην ανάπτυξη, παραγωγή και υποστήριξη του X-BAT.

Η εξέλιξη δείχνει ότι η αμερικανική εταιρεία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργαζόμενων βιομηχανιών στην Ευρώπη.

Η Shield AI έχει ήδη παρουσία στην Ελλάδα

Η νέα συμφωνία δεν αποτελεί την πρώτη συνεργασία της αμερικανικής εταιρείας με την ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Το μη επανδρωμένο V-BAT χρησιμοποιείται ήδη από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για αποστολές επιτήρησης. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία επέκτασης του στόλου των V-BAT, ενώ η Shield AI ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα.

Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με το EFA Group στον τομέα των τεχνολογιών αυτονομίας και έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την ALTUS LSA για την ενσωμάτωση ελληνικής ανάπτυξης συστημάτων στο V-BAT.

Η διεύρυνση αυτής της συνεργασίας προς το X-BAT δημιουργεί προοπτικές συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε ένα τεχνολογικά πιο απαιτητικό πρόγραμμα.

Ψήφος εμπιστοσύνης 400 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ

Σχεδόν ταυτόχρονα με τη συμφωνία στην Αθήνα, η Shield AI ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.

Στις 8 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε πρόσθετη κυβερνητική χρηματοδότηση 150 εκατ. δολαρίων, την οποία η εταιρεία θα συμπληρώσει με ισόποση ιδιωτική επένδυση.

Τον Αύγουστο είχε προηγηθεί ξεχωριστή χρηματοδότηση 50 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, επίσης με αντίστοιχη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων της Shield AI.

Έτσι, οι συνολικές ανακοινωμένες δεσμεύσεις για την ανάπτυξη του X-BAT ανέρχονται στα 400 εκατ. δολάρια, μοιρασμένα ισόποσα μεταξύ αμερικανικής κρατικής χρηματοδότησης και κεφαλαίων της εταιρείας.

Η χρηματοδότηση υποστηρίζει την ανάπτυξη και τις δοκιμές του προγράμματος και δεν πρέπει να συγχέεται με εγκεκριμένο ποσό για κατασκευή εργοστασίου στην Ελλάδα.

Οι πρώτες πτητικές δοκιμές μέσα στο 2026

Η ανάπτυξη του X-BAT βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής πρωτοτύπων.

Περίπου 500 μηχανικοί της Shield AI και συνεργαζόμενων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η GE Aerospace, εργάζονται στην ανάπτυξη των πρώτων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με την εταιρεία, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δοκιμές κινητήρα, ενσωμάτωση του συστήματος κατεύθυνσης ώσης και αεροδυναμικές δοκιμές των χώρων οπλισμού.

Οι πρώτες πτητικές δοκιμές πλήρους κλίμακας προγραμματίζονται για το τέλος του 2026.

Παράλληλα, η Shield AI έχει ανακοινώσει ότι οι βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονται στις πολιτείες της Ουάσιγκτον και του Κάνσας, αντίστοιχα.

Επομένως, η προοπτική ελληνικής συμμετοχής αφορά ένα πρόσθετο βιομηχανικό και υποστηρικτικό σκέλος του προγράμματος και δεν αντικαθιστά την αμερικανική παραγωγική βάση.

Τι μπορεί να σημαίνει για το Αιγαίο

Από ελληνικής πλευράς, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συνδέεται με τη δυνατότητα ανάπτυξης αεροπορικής ισχύος χωρίς την αποκλειστική χρήση συμβατικών αεροπορικών βάσεων.

Η γεωγραφία του Αιγαίου δημιουργεί ιδιαίτερες απαιτήσεις για την άμυνα των νησιών, τη διατήρηση επιχειρησιακής ετοιμότητας και την προστασία στρατηγικών υποδομών.

Ένα αυτόνομο αεροσκάφος που μπορεί να επιχειρεί από εναλλακτικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με επανδρωμένα μαχητικά, συστήματα επιτήρησης και δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.

Ωστόσο, η επιχειρησιακή αξία του X-BAT θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές επιδόσεις του, την αξιοπιστία του λογισμικού αυτονομίας, τη δυνατότητα συντήρησης και επανεξοπλισμού σε προωθημένες θέσεις και την ανθεκτικότητά του απέναντι σε σύγχρονες αντιαεροπορικές απειλές.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι η συμφωνία Shield AI–ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν αποτελεί ακόμη ανακοίνωση αγοράς X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η απόκτηση του συστήματος θα αποτελούσε ξεχωριστή εξοπλιστική απόφαση, με διαφορετικές οικονομικές και επιχειρησιακές παραμέτρους.

Το μεγάλο διακύβευμα για την ελληνική αμυντική βιομηχανία

Η συμφωνία για το X-BAT δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία, αλλά η αξιοποίησή της θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των οριστικών συμβάσεων.

Για την Ελλάδα, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στη δυνατότητα συναρμολόγησης ενός προηγμένου αεροσκάφους. Βρίσκεται στη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή εξαρτημάτων, στην ανάπτυξη τεχνολογίας, στην τεχνική υποστήριξη και στη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας.

Η εμπλοκή του ελληνικού βιομηχανικού οικοσυστήματος σε προγράμματα που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την αυτονομία μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, εφόσον εξασφαλιστεί ουσιαστικό βιομηχανικό έργο.

Ειδικά για την ελληνική άμυνα, η δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης και συντήρησης ενός συστήματος αποκτά στρατηγική σημασία σε περιόδους κρίσης, όταν η εξάρτηση από εξωτερικές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει επιχειρησιακούς περιορισμούς.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν το αρχικό μνημόνιο συνεργασίας θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα βιομηχανικής παραγωγής με ουσιαστική ελληνική προστιθέμενη αξία.

Το X-BAT δεν έχει ακόμη αποδείξει τις πλήρεις επιχειρησιακές δυνατότητές του. Η συμφωνία, όμως, ανοίγει στην Ελλάδα μια νέα δυνατότητα συμμετοχής στην αμυντική τεχνολογία της επόμενης δεκαετίας — και αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό της ενδιαφέρον.