Διεθνή
Η Δύση και το Ισλάμ – Η Ώρα της Κρίσης
Παρίσι, Νίκαια, Δρέσδη, Βιέννη, Βρυξέλλες και ποιος γνωρίζει πού αλλού και πότε ξανά! Τα ‘‘χτυπήματα’’ της ισλαμογενούς τρομοκρατίας στην Ευρώπη είναι απανωτά και δείχνουν να μην έχουν σταματημό! Το πρόβλημα έχει πια γιγαντωθεί και η πανευρωπαϊκή συζήτηση για την αντίδραση της ενιαίας Ευρώπης βρίσκεται στο αποκορύφωμά της. Πώς απαντά, λοιπόν, ο ευρωπαϊκός κόσμος σ’ αυτά τα ακατάπαυστα ‘‘κύματα τρομοκρατίας’’, που ‘‘σηκώνονται’’ και ‘‘φουσκώνουν’’ στο όνομα μιας ολοένα και κλιμακούμενης ισλαμικής θρησκευτικο-πολιτικής ‘‘παλίρροιας’’;
Φρονώ με προβληματισμό, καταρχάς, και με αντικρουόμενες απόψεις, εν συνεχεία, που φανερώνουν τον έρποντα αλλά βαθύ ιδεολογικό διχασμό των ευρωπαϊκών ηγεσιών και κοινωνιών επί του θέματος. Οι κεντρικές τάσεις, που υπαγορεύουν τις ανάλογες πλατφόρμες πολιτικής και κοινωνικής αντιμετώπισης, είναι βασικά δύο:
Η πρώτη απ’ αυτές, το μοτίβο της αποδοχής ή ανοχής του Ισλάμ, στο πλαίσιο του πολιτικού φιλελευθερισμού και του δημοκρατικού πλουραλισμού, εκφράζεται ανάγλυφα στην κοινή δήλωση του Συμβουλίου (των Υπουργών Εσωτερικών) της ΕΕ (Joint Statement by the EU Home Affairs Ministers on the recent terrorist attacks in Europe) που έλαβε χώρα στις 12-11-2020. Με τη λογική της ‘‘ανοιχτής’’, ιδεολογικο-πολιτικά ‘‘ανεκτικής’’, πολυμερούς και πολυφωνικής Ευρώπης, το Συμβούλιο ποιεί ύμνο στη θρησκευτική και πολιτική ελευθερία και ως προς το Ισλάμ απορρίπτει και ‘‘καταδικάζει’’ μόνο την εξτρεμιστική του έκφραση, υπό τη συλλογιστική της αποφυγής του ‘‘στιγματισμού’’ και ‘‘κοινωνικού αποκλεισμού’’ όσων το ασπάζονται ή το υπηρετούν.
Στο ίδιο υπόβαθρο πολιτικής αντίληψης, ο Γερμανός Υπουργός Εσωτερικών, Horst Seehofer, πριν έναν μήνα περίπου, στο συνέδριο του Ισλάμ (deutsche islam konferenz) στη χώρα του, μπορεί μεν να παραδέχθηκε ότι ‘‘οι τρομοκρατικές πράξεις στο όνομα του Ισλάμ απειλούν τα θεμέλια της κοινής μας συμβίωσης, απειλούν τον τρόπο ζωής μας, απειλούν την ειρηνική συνύπαρξη των θρησκειών και θέλουν να καταστρέψουν την ανοιχτή μας κοινωνία’’ αλλά, εν τέλει, αποκήρυξε την ‘‘ισλαμοφοβία’’ και τον ‘‘ρατσισμό’’ και διακοίνωσε τις προγραμματικές προθέσεις της Γερμανίας να εκπαιδεύει η ίδια τους ιμάμηδες και να χρηματοδοτεί με ίδια μέσα (για να αποφευχθούν ‘‘τριτογενείς επιρροές’’) τις ισλαμικές θεολογικές σχολές στην επικράτειά της (διαβάστε τον λόγο του Γερμανού Υπουργού στη διεύθυνση: https://www.deutsche-islam-konferenz.de/SharedDocs/Meldungen/DE/rede-seehofer-videokonferenz-imamausbildung.html?nn=598134).
‘‘Ιδεολογικός πυρήνας’’, λοιπόν, αυτού (του πρώτου) μοτίβου είναι οι μακραίωνες δημοκρατικές αρχές και ανθρωπιστικές αξίες του μετανεωτερικού ευρωπαϊκού πολιτισμικού υποδείγματος. Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η ανοχή στη διαφορετικότητα και η αδιαπραγμάτευτη κατοχύρωση της ελεύθερης ατομικής και συλλογικής έκφρασης αποτελούν διηνεκώς τα θεμελιακά ερείσματα των δυτικών κοινωνιών.
Γι’ αυτό, υπό το συγκεκριμένο πρίσμα, οι Ευρωπαίοι φαίνεται να επιλέγουν, και ως προς το Ισλάμ, μετά την καταδίκη του εξτρεμιστικού φανατισμού και της ‘‘διασαλευτικής’’ τρομο-θρησκευτικής βίας, τη μεθοδολογία της ‘‘ενσωμάτωσης’’ (integration) του Ισλάμ, αυτού καθ’ εαυτού, στην καθεστηκυία πολιτικο-κοινωνική νόρμα. Και φαίνεται να υιοθετούν τούτη την επιλογή, διότι το ιδεολογικό αξίωμα της ‘‘ανεξιθρησκίας’’ των πολιτών προκύπτει από ένα επί μακρόν δημιουργηθέν ‘‘παλίμψηστο κοινωνικών και πολιτιστικών ζυμώσεων’’ που στην ουσία σμίλευσε στο διάβα του βαθέος Ιστορικού Χρόνου αυτό που είναι σήμερα η Ευρώπη.
Αντιθέτως, η δεύτερη συλλογιστική πολιτικής και πρακτικής αντιμετώπισης είναι αυτή της δυναμικής, ‘‘αυστηρής’’ και πολυεπίπεδα ‘‘ενεργητικής’’ αντίδρασης στα κοινωνικώς αποσταθεροποιητικά και πολιτικώς επικριτέα φαινόμενα του ακραίου ‘‘Ισλαμικού Κοσμοθεωρητισμού’’. Πρωταγωνιστής σε αυτό το ‘‘μονοπάτι σκέψης’’ φαίνεται να είναι ο Γάλλος Πρόεδρος, Emmanuel Macron, o οποίος έχει ταχθεί ανοιχτά και απερίφραστα κατά του λεγόμενου ‘‘ισλαμικού αυτονομισμού’’ (islamiste separatism) μέσα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες (διαβάστε το ρεπορτάζ της Le Monde: https://www.lemonde.fr/politique/article/2020/10/02/emmanuel-macron-presente-son-plan-contre-le-separatisme-islamiste_6054517_823448.html).
Μπορεί, λοιπόν, ο Γάλλος Πρόεδρος να ενστερνίζεται ότι το δημοκρατικό πνεύμα κατευθύνει την πολιτική σε ‘‘πρακτικές χειραφέτησης’’ των κοινωνικών ή θρησκευτικών συλλογικοτήτων (Ο Macron είχε τονίσει: ‘‘Nous aimons la République quand elle tient ses promesses d’émancipation.’’), ωστόσο το νομοσχέδιο (loi confortant les principes républicains) που παρουσίασε σήμερα (9/12) στο Συμβούλιο των Υπουργών του, ως ‘‘μνημείο πίστης’’ στον κοσμικό (και επ’ ουδενί ‘‘θεοκρατικό’’) χαρακτήρα των δυτικών κοινωνιών (laιcité), δεν είναι τίποτε άλλο από την ανύψωση ενός ‘‘ιδεατού τείχους’’ απέναντι στον ‘‘ισλαμικό ριζοσπαστισμό’’ και στις αποσχιστικές τάσεις που αυτός ‘‘καλλιεργεί’’ ενδοκοινωνικά με αδιάλειπτη μεθοδικότητα.
‘‘Ομοϊδεατικά’’ εκφραζόμενος, μάλιστα, ο Αυστριακός Καγκελάριος, Sebastian Kurz, δεν δίστασε πριν έναν μήνα να ‘‘τιτιβίσει’’ τη σκληρή γραμμή του κράτους του έναντι του πολιτικού Ισλάμ που περιλαμβάνει τη θέσπιση νόμου, ο οποίος θα τιμωρεί ακόμη και την εκ του ισλαμιστικού φρονήματος ιδεολογική προπαρασκευή πράξεων τρομοκρατικής βίας (Tweet 11-11-2020, Sebastian Kurz: ‘‘Im Kampf gegen den politischen Islam werden wir einen Straftatbestand ‘‘Politischer Islam’’ schaffen, um gegen diejenigen vorgehen zu können, die selbst keine Terroristen sind, aber den Nährboden für solche schaffen.’’).
Νοητική ρίζα αυτής της δεύτερης αντίληψης είναι η παραδοχή ότι το Ισλάμ δεν είναι απλά μια Θρησκεία, όπως όλες οι άλλες. Είναι, συνάμα, και κοινωνική βιοθεωρία και αρχεγονική μορφή πολιτικού συστήματος που όχι μόνο αντιμάχεται τους ετερόθρησκους ή αρνητές του αλλά ‘‘εντελεχειακά’’ στοχεύει στην εξάπλωση και καθ’ οιονδήποτε τρόπο επιβολή και κυριαρχία του.
Ιδεολογική δε ‘‘μήτρα’’ της αποτελεί το θεώρημα του Samuel Huntington για τη σύγκρουση των πολιτισμών (Clash of civilizations). Το 1993 ο διάσημος Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας στο ομώνυμο, περιβόητο άρθρο του -πρελούδιο της νέας εποχής(;)- γράφοντας για την ανασυγκρότηση της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων μετά την κατάρρευση του ανατολικού block, υποστήριξε ότι κινητήρια δύναμη της ανθρώπινης Ιστορίας δεν θα είναι πια οι διαμάχες γύρω από τα προτεινόμενα οικονομικά μοντέλα και τις πολιτικές ιδεολογίες αλλά τα γεωπολιτικά φορτία που θα αναπτυχθούν από το συγκρουσιακό δίπολο των διαφορετικών πολιτισμών και θρησκευτικών ταυτοτήτων που εκπροσωπούν η Δύση και το φονταμενταλιστικό Ισλάμ.
Τα παραπάνω, λοιπόν, διακριτά και αντιθετικά μοτίβα ‘‘χειρισμού’’ του Ισλάμ από τον Δυτικό Κόσμο ‘‘γεννώνται’’ και εκκινούν από το θεμελιώδες και καθοριστικό αρχικό ερώτημα: Υπάρχει ‘‘καλό’’ και ‘‘κακό’’ Ισλάμ; Yπάρχει, δηλαδή, έστω μια όψη του, που έχει ερείσματα στη λαϊκή του βάση, η οποία (όψη) προσαρμόζεται, ενσωματώνεται, χειραφετείται, σέβεται το οργανόγραμμα και τους κανονιστικούς αρμούς της δυτικής νόρμας και κυρίως υπάγεται σ’ αυτούς; Ή το Ισλάμ είναι από τη φύση του θρησκεία επιθετική, θρησκεία που ζητεί την επέκταση και είναι όχι απλά δυσανεκτική στους αλλόθρησκους, ήτοι στους «απίστους», αλλά καταφέρεται και δογματικά, άρα δομικά και ‘‘εκ γενετής’’, εις βάρος τους σε σημείο που να επιζητεί ή τον αφανισμό ή την υποταγή τους;
Υπ’ αυτήν τη συλλογιστική, είναι η ‘‘πολυπολιτισμικότητα’’ ένα σταθερά εφαρμόσιμο πρότυπο κοινωνικής συνύπαρξης και υπ’ αυτό το πρότυπο αρκούν και περισσεύουν οι καλά σχεδιασμένες και συμπεριληπτικές τακτικές αφομοίωσης των μουσουλμανικών κοινοτήτων; Από την άλλη, είναι ‘‘ικανές και επαρκείς συνθήκες’’ επιτυχούς ευρωπαϊκής διαχείρισης η ενδυνάμωση της Europol, της Eurojust, της Frontex και το ‘‘information sharing’’;
Περί των απαντήσεων, θαρρώ πως επικρατεί απόλυτη σύγχυση στην Ευρώπη. Μοιάζει να μην ξέρουμε καλά το Ισλάμ, μοιάζει να προβληματιζόμαστε για τις απαντήσεις. Τα ερωτήματα αυτά, ωστόσο, δεν είναι απλά μια δύσκολη διανοητική άσκηση ή έστω μια ιστορική και επιστημονική αναδίφηση αλλά αγγίζουν πια την ίδια την επιβίωση των δυτικών κοινωνιών και του ‘‘Ευρωπαϊσμού’’.
Αν και η Ευρώπη μοιάζει, λοιπόν, να επιλέγει (προς το παρόν;) το πρώτο από τα άνω ‘‘μοτίβα δράσης’’, ένα ακόμα πιο σοβαρό υπαρξιακό της ζήτημα άπτεται του ερωτήματος ‘‘τι μπορεί να προξενήσει ή επιφέρει ο ελέφαντας που είναι ήδη μέσα στο (ευρωπαϊκό) δωμάτιο;’’
Στο βιβλίο του ‘‘Τζιχάντ, ο ιερός πόλεμος’’, ο Γάλλος καθηγητής Gilles Kepel πρεσβεύει ότι ήδη ζούμε στην εποχή της τέταρτης φάσης του ‘‘Ιερού Πολέμου’’ των Ισλαμιστών ανά τον Κόσμο. Η πρώτη φάση, εξηγεί ο Γάλλος διανοούμενος, είχε ξεκινήσει το 1979 με την εισβολή των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν και κράτησε μέχρι το 1989, όταν και αποχώρησαν απ’ εκεί. Ακολούθησαν οι jihad σε Αλγερία, Αίγυπτο, Τσετσενία και Βοσνία. Στη δεύτερη φάση, από το 1997 και μετά, κυριάρχησε η ‘‘Al Qaeda’’ του Osama Bin Laden και του Al Zajawiri. Από το 2005-06 άρχισε η τρίτη φάση της ιερής επανάστασης με το γνωστό ‘‘Ισλαμικό Κράτος’’. Η τέταρτη δε φάση, στην οποία ήδη εισήλθαμε κατά τον συγγραφέα, έχει να κάνει με αυτό που εκείνος αποκαλεί ‘‘ατμοσφαιρικό τζιχαντισμό’’, κατά τον οποίο αυτόνομες βασικά ομάδες ισλαμιστών ‘‘καλλιεργούν’’ ένα κλίμα μίσους και κατασκευάζουν στόχους στις δυτικές κοινωνίες, ‘‘χτυπώντας’’ τες ‘‘αντάρτικα’’ και σε ευαίσθητες πολιτικο-κοινωνικά περιστάσεις.
Ακόμα πιο ‘‘διαφωτιστικός’’ όμως, ίσως είναι ο Hamed Abdel Samad, γιος Αιγύπτιου Ιμάμη, μέλος της ‘‘Μουσουλμανικής Αδερφότητας’’ όταν ήταν φοιτητής στο Κάιρο και σήμερα συγγραφέας και διακεκριμένος πολιτικός επιστήμονας στη Γερμανία. Και τούτο κυρίως διότι ομιλεί γνωρίζοντας άριστα το Ισλάμ ‘‘από μέσα’’. Στο πρόσφατο άρθρο του, λοιπόν, με τίτλο ‘‘Οι ισλαμικές ενώσεις αφηγούνται στους πολιτικούς το παραμύθι του πολιτικού Ισλάμ’’ (στα γερμανικά ‘‘Islam Verbaende erzaehlen den politikern maerchen’’, οι γερμανομαθείς διαβάστε το, αναζητώντας το με τον άνω τίτλο του) υποστηρίζει ότι το πολιτικό Ισλάμ ακολουθεί απέναντι στην Ευρώπη την τακτική με την οποία οι Ισλαμιστές επικράτησαν στην Τουρκία και ότι με λανθάνοντα και ύπουλο τρόπο υπονομεύουν τη δομική οργάνωση του κράτους. Έτσι οι Δυτικοί μπορεί να πιστεύουν ότι ένα καλά οργανωμένο Ισλάμ μέσα στις κοινωνίες τους, άρα ένα υποτιθέμενα ελεγχόμενο Ισλάμ, είναι πιο εύκολα προσαρμόσιμο και εντασσόμενο στην κουλτούρα τους και ότι αρκεί η καταπολέμηση του ριζοσπαστισμού (Radikalisierung) των νεαρών μουσουλμάνων, αλλά κάνουν λάθος. Και προειδοποιεί βοερά…. (αξίζει να διαβαστεί κατά τη γνώμη μου το βιβλίο του ‘‘Από αγάπη για τη Γερμανία, Μια Προειδοποίηση’’ εννοεί για το Ισλάμ, σε πρωτότυπο ‘‘Aus Liebe zu Deutschland, Ein Warnruf’’).
Μάλιστα, ο Hamed Abdel Samad δίνει στο άνω άρθρο του το παράδειγμα του ισλαμικού τζαμιού (Marxloh) στο Duisburg. Η ισλαμική τουρκική κοινότητα (Ditib) επιχορηγήθηκε από τη Γερμανία (πρακτικά από τους Γερμανούς φορολογούμενους) αλλά και με ευρωπαϊκά κονδύλια με το συνολικό ποσό των 3 εκατ. ευρώ (!) για να ανεγείρει εκεί τζαμί, με την υπόσχεση ότι θα αναλάβει να διεξάγει μαθήματα γλώσσας για τις γυναίκες και να βρει θέσεις εργασίας για τους νεαρούς μουσουλμάνους της περιοχής. Μόλις όμως τελείωσε η κατασκευή του τζαμιού, η Ditib όχι μόνο δεν τήρησε τις υποσχέσεις της αλλά η απραγία της παραμένει χωρίς καμία απολύτως συνέπεια μέχρι και σήμερα. Το ‘‘παραμύθι’’, λοιπόν, κατά τον συγγραφέα, είναι ότι το Ισλάμ ζητεί όλο και περισσότερο ‘‘πολιτική συμμετοχή’’ και ‘‘κοινωνική αποδοχή’’ μέσα στις δυτικές κοινωνίες (κάτι το οποίο φαντάζει εντός του πλαισίου της δημοκρατικότητας και πάντως ‘‘ανεκτό’’) μέχρι όμως να τις αλώσει με τη δυναμική του και με κύριο μοχλό την αριθμοκρατία!
Το μέγα ζήτημα, επομένως, βρίσκεται κυρίως στους αριθμούς! Όσο ο όγκος της ισλαμικής κοινότητας αυξάνεται σε μια χώρα, τόσο λιγότερο ανεκτική γίνεται αυτή στους ‘‘άλλους’’ και τους ‘‘διαφορετικούς’’. Και δια τούτο πληθαίνουν οι φωνές στην Ευρώπη που ζητούν μετατόπιση της ευρωπαϊκής πολιτικής στο δεύτερο μοτίβο δράσης, καθώς, όπως υποστηρίζουν, διαφορετικά το ‘‘επιθετικό’’, ‘‘μισαλλόδοξο’’ και ‘‘αυταρχικό’’ Ισλάμ θα επικρατήσει επί των ‘‘παθητικών’’ ευρωπαϊκών κοινωνιών.
Όποιος δε νομίζει ότι η παραπάνω κρίσιμη συζήτηση αφορά μόνο συγκεκριμένες χώρες της Ευρώπης και πάντως όχι την Ελλάδα, μάλλον ‘‘πλανάται πλάνην οικτρά’’. Το θέμα έχει ενσκήψει και στην ελληνική πραγματικότητα και από τούδε και στο εξής θα αποκτά όλο και πιο έντονες διαστάσεις. Δεν απέχει δα και πολύ χρονικά, άλλωστε, το tweet του Al Jazeera (δείτε το tweet της 14-11-2020 στη διεύθυνση https://mobile.twitter.com/AJEnglish/status/1327578273497313280) που μας πληροφορούσε ότι στην Αθήνα ζουν 500.000 μουσουλμάνοι! Συνεπώς, ήδη ο ένας στους δέκα εκεί και σχεδόν ο ένας στους δέκα σ’ όλη την χώρα (αν ληφθούν υπόψη η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης και το γεγονός ότι όσοι εισήλθαν τα τελευταία χρόνια στη χώρα ως πρόσφυγες-μετανάστες είναι κατά βάση μουσουλμάνοι) είναι πιστός του Ισλάμ.
Τελικά, όμως, όλα είναι θέμα Δημοκρατίας. Κατά τον Ευάγγελο Βενιζέλο υπάρχουν παγκοσμίως δύο μοντέλα Δημοκρατίας (με πολλές παραλλαγές). Η μία είναι η ‘‘ανεκτική’’ Δημοκρατία και η άλλη η ‘‘μαχόμενη’’ Δημοκρατία. Η πρώτη στηρίζεται στην πολυφωνία, στην πλήρη ανεκτικότητα των πάντων, ακόμη και στην εκδήλωση τάσεων, ροπών, ιδεολογιών ή κινημάτων που βάλλουν ευθέως ή εμμέσως εις βάρος της. Η άλλη θεωρεί τις δημοκρατικές αξίες και τους κανόνες που απ’ αυτές απορρέουν απρόσβλητο και κυριαρχικό πυρήνα της δημοκρατικά συντεταγμένης συλλογικότητας και αντιμάχεται έως και εξοβελίζει ό,τι βάλλει άμεσα ή τεχνηέντως εναντίον αυτού του πυρήνα. Από το τι επιλέγουμε, λοιπόν, και το πώς θα συμπεριφερθούμε στο μοντέλο που επιλέγουμε ή αν θα αλλάξουμε αυτό που φαίνεται να έχουμε επιλέξει, θα εξαρτηθεί το ίδιο το μέλλον της Ευρώπης. Επομένως, η ώρα της (πανευρωπαϊκής) κρίσης προφανώς και δεν χωρεί άλλη αναβολή…
Άλλωστε, όλα στη ζωή μέσα σε μια δημοκρατική Πολιτεία ‘‘δυτικού τύπου’’ είναι θέμα κρίσεως, ερμηνείας και επιλογών. Και δη όχι μόνο (κρίσεως και ερμηνείας) των λόγων και των πράξεων αλλά και των εικόνων και μάλιστα ιδιαιτέρως εκείνων των εικόνων που (ίσως) ισοδυναμούν με χιλιάδες λέξεις. Όπως, για παράδειγμα, τέτοια εικόνα είναι αυτή του Τούρκου Ιμάμη μέσα στην Αγία Σοφία στις 24 Ιουλίου, κατά την οποία ο μουσουλμάνος θρησκευτικός λειτουργός κρατούσε το σπαθί του Κατακτητή*. Ο καθένας, λοιπόν, ας ‘‘ψαχθεί’’, ας κρίνει και ας ερμηνεύσει την εικόνα (και όχι μόνο). Δημοκρατία έχουμε, άλλωστε…..
Κατερίνη, 9/12/2020
ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΚΟΥΓΚΟΥΡΕΛΑΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW
LLM IN EUROPEAN LAW
Cer. LSE in Business, International
Relations and the political science
ΥΓ. 1 Η εικόνα του Ιμάμη μέσα στην Αγία Σοφία της Πόλης, την 24-7-2020, είναι η παρακάτω εμφανιζόμενη. Στον σύνδεσμο https://www.youtube.com/watch?v=wAN13YrFbqc μπορεί κάποιος να παρακολουθήσει το σχετικό βίντεο. Όσο για το σπαθί που κρατεί ο Ιμάμης, σύμφωνα με τη διδασκαλία της ‘‘Hanafi madhab’’, μιας από τις τέσσερις βασικές σουνιτικές σχολές ισλαμικής νομολογίας, σπαθί κρατά ο Ιμάμης σε ήδη δια της βίας κατεκτημένες από τους Ισλαμιστές περιοχές. Σ’ αυτές ο Ιμάμης πραγματοποιεί το κήρυγμα με το σπαθί για να υποδηλώσει την κατάκτηση τους (https://islam.stackexchange.com/questions/61829/why-did-the-imam-hold-a-sword-in-hagia-sophia-while-giving-the-sermon).
ΥΓ. 2. Για περισσότερη μελέτη επί του θέματος προτείνω την ανάγνωση δύο βιβλίων: 1) Sam Solomon και E. Al Maqdisi, Modern Day Trojan Horse: Al–Hijra, the Islamic Doctrine of Immigration, Accepting Freedom or Imposing Islam?. Advancing Native Missions, 2009) και 2) Nothing to do with Islam?: Investigating the West’s Most Dangerous Blind Spot, (Δεν έχει Σχέση με το Ισλάμ; Η Επικίνδυνη Πολιτική Μυωπία της Δύσης).
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας