Αναλύσεις
Ο σεΐχης Ροχανί σπέρνει ζιζάνια στη Μέση Ανατολή
Εάν ο Τζο Μπάιντεν ενθρονιστεί ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, μπορεί ίσως να υποστηρίξει τα σχέδια των προέδρων του Ιράν και της Τουρκίας. Μπορεί πιθανώς να ενθαρρύνει τη συγκρότηση μιας ιρανικής περιφερειακής αυτοκρατορίας στο Λεβάντε και μιας τουρκικής περιφερειακής αυτοκρατορίας στον Καύκασο, και στις δυο περιπτώσεις εις βάρος της Ρωσίας. Ο Τιερί Μεϊσάν εξετάζει εδώ τις αλλαγές που έχουν συμβεί στο Ιράν..

- Ο Ιρανός πρόεδρος, σεΐχης Χασάν Ροχανί είναι μακροχρόνιος συνεργάτης του Ισραήλ. Σκοπεύει να αποκαταστήσει το Ιράν στο ρόλο του “περιφερειακού χωροφύλακα” που είχε κατά τη δυναστεία των Παχλαβί.
Υπάρχει ένας πολύ ισχυρός ανταγωνισμός μεταξύ της κυβέρνησης του σεΐχη Χασάν Ροχάνι και των Φρουρών της Επανάστασης. Οι τελευταίοι δεν είναι υπό τις διαταγές του, αλλά αναφέρονται απευθείας στον Ανώτατο Οδηγό, τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ..
Το πρόγραμμα του προέδρου Ρουχανί: καπιταλισμός και περιφερειακός ιμπεριαλισμός
Ο σεΐχης Ρουχανί είναι μέλος του σιιτικού κλήρου, όπως ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ, αλλά όχι οι Φρουροί της Επανάστασης που είναι στρατιώτες.
.
Οι Φρουροί της Επανάστασης είναι μαθητές του ιμάμη Ρουχόλα Χομεϊνί. Σκοπεύουν να εξαγάγουν την αντιιμπεριαλιστική επανάστασή του και να απελευθερώσουν τον κόσμο από την αγγλοσαξονική αυτοκρατορία (ΗΠΑ + ΗΒ + Ισραήλ) από την οποία η χώρα τους υπέφερε τόσο πολύ. Δεν έχουν καμία σχέση με τον τακτικό ιρανικό στρατό, ο οποίος, από την πλευρά του, εξαρτάται από τον πρόεδρο της Ισλαμικής Δημοκρατίας και έχει ως σκοπό μόνο να υπερασπιστεί τη χώρα.
.
Ο σεΐχης Ροχανί ήταν βουλευτής κατά τη διάρκεια του μακρού πολέμου που κήρυξε το Ιράκ στη χώρα του για λογαριασμό των Ηνωμένων Πολιτειών. Πίεσε την Ουάσιγκτον για την απελευθέρωση Αμερικανών ομήρων στο Λίβανο με αντάλλαγμα όπλων από τις ΗΠΑ. Στη συνέχεια, ήρθε σε επαφή με το Ισραήλ για να οπλίσει δυναμικά τη χώρα του. Ήταν εκείνος που έφερε σε αυτό το παιχνίδι τον μέντορά του, τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Hodjatoleslam Akbar Hashemi Rafsanjani σε αυτό το παιχνίδι. Μαζί, οργάνωσαν τη διακίνηση όπλων Ιράν-Κόντρας που έφερε την δυστυχία στους επαναστάτες της Νικαράγουας και την τύχη στον ήδη πολύ πλούσιο Ραφσαντζάνι.
.
Πολύ αργότερα, επιλέχθηκε από τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ για να διαδεχθεί τον πρόεδρο Αχμαντινετζάντ στο πλαίσιο μιας νέας μυστικής διαπραγμάτευσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο Ομάν. Κατά τη διάρκεια αυτής της προεκλογικής εκστρατείας, παρουσιάστηκε ως υποστηρικτής του αναδυόμενου χρηματοοικονομικού καπιταλισμού και δήλωσε ότι το Ιράν έπρεπε να σταματήσει να χρηματοδοτεί τους ξένους επαναστάτες, ακόμα και αν είναι Σιίτες όπως η λιβανέζικη Χεζμπολάχ. Με αυτόν τον τρόπο, έδινε εγγυήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
.
Μόλις εξελέγη, διαπραγματεύτηκε αμέσως με την Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τις οδηγίες του Οδηγού, Αγιατολάχ Χαμενεΐ. Η φιλοδοξία του ήταν να ανακτήσει το ρόλο του «περιφερειακού χωροφύλακα» που είχε αποδώσει η αγγλοσαξονική αυτοκρατορία στον σάχη Ρέζα Παχλαβί (μετά στο Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν και πάλι μετά στη Σαουδική Αραβία). Καθώς αυτός ο στόχος έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την κληρονομιά του ιμάμη Χομεϊνί, τα δύο κράτη παρουσίασαν αυτές τις διαπραγματεύσεις σαν να είχαν στόχο τον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Περιέλαβαν τα άλλα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και τη Γερμανία σε συναντήσεις στη Γενεύη που οδήγησαν γρήγορα σε μια πυρηνική συμφωνία (2013). Η Γερμανία, η Κίνα, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ρωσία δεν εξεπλάγησαν, επειδή όλοι γνώριζαν ότι το Ιράν είχε εγκαταλείψει όλη του την έρευνα για τα όπλα μαζικής καταστροφής από το 1988. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε ένα διάλειμμα ενός έτους για να συνεχιστούν οι διμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο Χασάν Ροχανί απέσυρε διακριτικά τον πρέσβη του και τα διαπιστευτήρια του από τη Συρία. Μόνο οι Επαναστατικοί Φρουροί παρέμειναν εκεί ενώπιο του ΝΑΤΟ και των τζιχαντιστών. Τέλος, η συμφωνία που είχε διαπραγματευτεί με τους 5 + 1 υπογράφηκε δημόσια στις 14 Ιουλίου 2015, στη Βιέννη. Μόνο οι Επαναστατικοί Φρουροί παρέμειναν εκεί εναντίον του ΝΑΤΟ και των τζιχαντιστών. Τέλος, η συμφωνία που είχε διαπραγματευτεί με το 5 + 1 υπογράφηκε δημόσια στις 14 Ιουλίου 2015, στη Βιέννη.
.
Παρεμπιπτόντως, ο σεΐχης Ροχανί διαπραγματεύτηκε συμφωνία με την Αυστρία για εξαγωγή ιρανικού αερίου στην Ευρώπη εις βάρος της Ρωσίας. Αλλά αυτή η συμφωνία δεν μπορούσε ποτέ να υλοποιηθεί.
.
Μόνο κατά τη διάρκεια της δεύτερης προεκλογικής εκστρατείας του, το 2017, ο Χασάν Ροχανί αποκάλυψε το σχέδιό του: να αποκαταστήσει την αυτοκρατορία των Σαβαφιδών. Ενέργησε όμως με προσοχή αφού το αποκάλυψε από μια δημοσίευση στο think-tank του, αλλά συνέχισε να εκφράζεται χρησιμοποιώντας τη ρητορική του ιμάμη Χομεϊνί. Η αυτοκρατορία των Σαβαφιδών χτίστηκε γύρω από τη σιιτική θρησκεία. Το “Μεγάλο Ιράν” θα περιλάμβανε τον Λίβανο, τη Συρία, το Ιράκ, το Ιράν και το Αζερμπαϊτζάν, υπό την εξουσία του Οδηγού της Επανάστασης.
Οι συνέπειες του έργου του προέδρου Ροχανί
Το παρακάτω κείμενο μεταφράστηκε αμέσως στα Αραβικά από τον Anis Naccache. Έχει αναποδογυρίσει την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Πράγματι, αν και το Αζερμπαϊτζάν είναι σχεδόν ομόφωνα σιίτικό, αυτό δεν ισχύει για τα άλλα καθορισμένα κράτη.
Στον Λίβανο, η Χεζμπολάχ έχει ρηγματωθεί βαθιά μεταξύ του γενικού γραμματέα της, Σαγίντ Χασάν Νασράλα, ο οποίος υπερασπίστηκε μια εθνικιστική γραμμή του Λιβάνου, και του αναπληρωτή του, σεΐχη Ναϊμ Κασέμ, ο οποίος αντίθετα επικρότησε δυνατά τον σεΐχη Ροχανί.
Στη Συρία, όπου οι Σιίτες είναι πολύ μειοψηφικοί, ο πρόεδρος Μπασάρ αλ Άσαντ (ο ίδιος είναι σιίτης, αλλά βαθιά κοσμικός) συγκράτησε την οργή του και προσποιήθηκε ότι αγνοεί τα πάντα.
Στο Ιράκ, όπου οι Σιίτες είναι πλειοψηφία, αλλά πρώτα εθνικιστές, οι περισσότεροι μεταξύ των – συμπεριλαμβανομένου του Moqtada el-Sadr – έχουν στραφεί προς τη σουνιτική Σαουδική Αραβία.
Στο Ιράν, ο στρατηγός Κασέμ Σολεϊμανί των Επαναστατικών Φρουρών έχει γίνει ο κύριος αντίπαλος του προέδρου Ροχανί.
Στο Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα που είναι και σιιτική και τουρκόφωνη, η άρχουσα τάξη στράφηκε προς την σουνιτική Τουρκία με την οποία ξεκίνησε τελικά τον πόλεμο εναντίον της Αρμενίας.
.
Σε αυτό το πλαίσιο ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έσπασε τη συμφωνία 5 + 1 (JCPoA) για την πυρηνική ενέργεια. Σε αντίθεση με τη δυτικοευρωπαϊκή ανάγνωση των γεγονότων, δεν ήταν θέμα για εκείνον να καταστρέψει το «ειρηνικό» έργο του προκατόχου του, προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, αλλά να αντιταχθεί στην περιφερειακή αναδιοργάνωση που συνεπάγεται το σχέδιο του Ροχανί: το Λεβάντε για το Ιράν και ο Καύκασος για την Τουρκία. Το μόνο κριτήριο του Λευκού Οίκου ήταν να αποφευχθούν νέοι πόλεμοι που απαιτούν ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων.
.
Το πολύ ορατό χάσμα μεταξύ του τρόπου ζωής των οικογενειών των μελών της κυβέρνησης Ροχανί και αυτού του πληθυσμού προκάλεσε τεράστιες ταραχές στα τέλη του 2017. Ο πρώην πρόεδρος Αχμαντινετζάντ συμμετείχε τόσο εναντίον του όσο και ενάντια στον Οδηγό επίσης. Η καταστολή ήταν τρομερή. Υπήρχε μεγάλος αριθμός θανάτων, ίσως χίλια, και πρώην μέλη του υπουργικού συμβουλίου του Αχμαντινετζάντ δικάστηκαν μυστικά και καταδικάστηκαν σε βαριές ποινές φυλάκισης για άγνωστους λόγους.
.
Θέλοντας να δείξει ότι η Ουάσιγκτον δεν θα έπαιζε πλέον τους Σουνίτες εναντίον των Σιίτών, ούτε τους Άραβες εναντίον των Περσών, ο πρόεδρος Τραμπ διέταξε τη δολοφονία των δύο κύριων στρατιωτικών ηγετών κάθε στρατοπέδου: του Σουνίτη χαλίφη Αμπού Ομάρ αλ Μπαγδάδι του Ντάες και του Σιίτή στρατηγού Κασέμ Σολεϊμανί της Δύναμης Al-Quds.
.
Με αυτόν τον τρόπο, έδειχνε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να είναι οι μοναδικοί ηγέτες της περιοχής. Χωρίς να το θέλει, ευνοούσε το στρατόπεδο του σεΐχη Ροχανί στο Ιράν. Ο τελευταίος δεν άφησε τις προσπάθειές του να καταγγείλει τον «Μεγάλο Σατανά» και κατηγόρησε τον επικεφαλής των ιρακινών μυστικών υπηρεσιών, Μουσταφά αλ-Καζίμι, ότι ήταν συνεργός των Αμερικανών. Ωστόσο, όταν ο τελευταίος διορίστηκε πρωθυπουργός στη Βαγδάτη λίγες εβδομάδες αργότερα, ο πρόεδρος Ροχανί ήταν ένας από τους πρώτους που τον συγχαίρει και ευχαριστηθεί.
.
Οι Ισραηλινοί φίλοι του σεΐχη Ροχανί δολοφόνησαν τότε τον στρατηγό Μοχσέν Φαχριζάχτε, πυρηνικό επιστήμονα και σύντροφο του στρατηγού Σολεϊμανί. Το χομείνιστικό ρεύμα είχε αποκεφαλιστεί.
Ο πρόεδρος Ροχανί και το Ισραήλ
Ο πρόεδρος Ροχανί είναι έτοιμος να παραδώσει το Αζερμπαϊτζάν στην Τουρκία εάν του δοθεί το Λεβάντε. Μπορεί να βασίζεται στη βοήθεια του Ισραήλ το οποίο, αντίθετα με διαδεδομένη ιδέα στη Δύση, απέχει πολύ από το να είναι εχθρός και είναι μακρόχρονος συνεργάτης.
.
Ήταν εκείνος που ήταν η πρώτη ισραηλινή επαφή στην υπόθεση Ιράν-Κοντράς, όπως το έχουμε ήδη σημειώσει.
.
Είναι επίσης εκείνος που διαχειρίζεται το ήμισυ του αγωγού Eilat-Askhelon και τα δύο τερματικά του, απαραίτητα για την ισραηλινή οικονομία. Στα τέλη του 2017, η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Κνεσέτ καταδίκασε οποιαδήποτε δημοσίευση σχετικά με αυτό το θέμα με ποινή φυλάκισης 15 ετών.
.
Είναι ακόμα αυτός που δέχεται περιοδικά στην Τεχεράνη τον αδελφό του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, τον Ίντο, έναν διακριτικό θεατρικό συγγραφέα που μοιράζει τη ζωή του μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν, τριών χωρών όπου διαθέτει μόνιμη κατοικία.
.
Ο σεΐχης Ροχανί ελπίζει σήμερα ότι θα είναι σε θέση να πραγματοποιήσει το σχέδιό του εάν ο Τζο Μπάιντεν ενθρονιστεί ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν θα είναι απαραίτητο να αποκατασταθεί η ψευδή πυρηνική συμφωνία, αλλά απλώς να αφεθεί η Τεχεράνη να ξαναγίνει ο «χωροφύλακας της περιοχής».
.
Αναλύσεις
Ινδικά πολεμικά πλοία στην Κύπρο; Οι πληροφορίες και το νέο αμυντικό σκηνικό
Πληροφορίες για παρεμβάσεις Ισραήλ και Εμιράτων απέναντι στις πιέσεις της Άγκυρας παρουσίασε το «Direct News». Στο επίκεντρο οι συζητήσεις για συμπαραγωγή LORA, η συνεργασία με την Ινδία και η αμυντική ενίσχυση της Κύπρου.
Ένα έντονο διπλωματικό παρασκήνιο γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με επίκεντρο την ανατολική Λιβύη και την οικογένεια Χαφτάρ, περιέγραψε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News», παρουσιάζοντας πληροφορίες του Directus.gr. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, η Τουρκία πιέζει για την κοινοβουλευτική επικύρωση του μνημονίου, ενώ το Ισραήλ επιδιώκει να αποτρέψει αυτή την εξέλιξη, αξιοποιώντας και τη σχέση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με την πλευρά Χαφτάρ.
Στην ανάλυσή του, το λιβυκό μέτωπο συνδέεται με τον ευρύτερο ανταγωνισμό στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, παρουσίασε πληροφορίες για εξοπλιστικές συζητήσεις με το Ισραήλ και για την ανάπτυξη της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας.
Πιέσεις στον Χαφτάρ και ισραηλινές παρεμβάσεις
Κατά τον παρουσιαστή, η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει την επιρροή του Σαντάμ Χαφτάρ στην ανατολική Λιβύη, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου. Ο ίδιος συνέδεσε την κινητικότητα με τις μεταβολές που περιέγραψε στην τοπική πολιτική ισορροπία και με την τουρκική προσπάθεια να αποκτήσει ευνοϊκότερους συνομιλητές.
Στον αντίποδα, επικαλούμενος επαφές με πηγές από το Ισραήλ, υποστήριξε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνεννοήσεις με τα Εμιράτα, ώστε το Αμπού Ντάμπι να ασκήσει πρόσθετη επιρροή στην οικογένεια Χαφτάρ για την αποτροπή της επικύρωσης.
«Το Ισραήλ θα κάνει ό,τι μπορεί για να μην επικυρωθεί η συμφωνία», ανέφερε, μεταφέροντας την εικόνα που, όπως είπε, είχε από τις πηγές του. Στην ίδια εξίσωση τοποθέτησε την Αίγυπτο, εκτιμώντας ότι ούτε το Κάιρο επιθυμεί μια τέτοια εξέλιξη.
Το συμπέρασμά του για την Αθήνα ήταν σαφές: η σύμπτωση συμφερόντων με άλλες περιφερειακές δυνάμεις δημιουργεί περιθώρια δράσης, τα οποία η ελληνική διπλωματία οφείλει να αξιοποιήσει.
Το ευρωπαϊκό χαρτί της Αθήνας
Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στη δυνατότητα αξιοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως υποστήριξε, η ανάγκη της Λιβύης για επενδύσεις, χρηματοδότηση και συνεργασία στο μεταναστευτικό προσφέρει στην Ελλάδα διαπραγματευτικά εργαλεία.
Κατά την προσέγγισή του, η Αθήνα πρέπει να συνδέσει τις ευρωπαϊκές σχέσεις με τη Λιβύη με την προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων. Η παρέμβαση τρίτων χωρών χρειάζεται, επομένως, να συνοδεύεται από ενεργή ελληνική παρουσία και συγκεκριμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες.
LORA: Πληροφορίες για συμπαραγωγή στην Ελλάδα
Στο εξοπλιστικό σκέλος, ο παρουσιαστής μετέφερε πληροφορίες για συζητήσεις με το Ισραήλ σχετικά με το πυραυλικό σύστημα LORA. Όπως ανέφερε, το ενδιαφέρον περιλαμβάνει την προοπτική μεταφοράς τεχνογνωσίας και δημιουργίας παραγωγικής υποδομής στην Ελλάδα.
Στην εκπομπή έγινε λόγος για δυνατότητα πληγμάτων ακριβείας σε αποστάσεις έως 500 χιλιομέτρων. Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι, εφόσον προχωρήσει η συνεργασία που περιέγραψε, θα ενισχυθούν τόσο οι δυνατότητες αποτροπής όσο και η ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Η συγκεκριμένη αναφορά παρουσιάστηκε ως πληροφορία για διαπραγματεύσεις και σχεδιασμό. Ο ίδιος έθεσε την υλοποίηση της συμφωνίας ως προϋπόθεση για τις επιχειρησιακές δυνατότητες που ανέλυσε.
Ινδία: Κοινές παραγωγές και ναυπηγική συνεργασία
Εκτενή αναφορά έκανε και στην προσέγγιση με την Ινδία. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, οι επαφές επικεντρώνονται στην κατάρτιση οδικού χάρτη βιομηχανικής συνεργασίας, με προοπτική κοινοπραξιών, συμπαραγωγής αμυντικών προϊόντων και ανάπτυξης τεχνολογιών.
Ανάμεσα στα πεδία ενδιαφέροντος ανέφερε τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισής τους, τους πυραύλους και τα στρατιωτικά οχήματα. Ιδιαίτερη θέση απέδωσε στη ναυπηγική συνεργασία και στη σύνδεση της ελληνικής τεχνογνωσίας με την ινδική βιομηχανία.
Στην ανάλυσή του, οι σχέσεις Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ινδίας μπορούν να διαμορφώσουν ένα πλέγμα συνεργασίας από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδικό Ωκεανό, με πρακτικό περιεχόμενο στην άμυνα, στην εκπαίδευση και στη θαλάσσια ασφάλεια.
Η Κύπρος και η προοπτική ινδικών πλοίων
Για την Κύπρο, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε πληροφορίες για ινδική υποστήριξη στη ναυτική εκπαίδευση, στην τεχνική υποστήριξη και στην ανάπτυξη επιχειρησιακών δυνατοτήτων.
Πρόσθεσε ότι εξετάζεται από την ινδική πλευρά η διάθεση μεταχειρισμένων πολεμικών πλοίων σε προσιτό κόστος. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αναμένει περισσότερα στοιχεία για τον τύπο των πλοίων και για το εάν η σκέψη αυτή θα προχωρήσει.
Σχολιάζοντας παράλληλα τις απειλητικές δηλώσεις του Ερχάν Αρικλί, υποστήριξε ότι η Λευκωσία ενισχύει τις διεθνείς συνεργασίες της και ότι τα σημερινά δεδομένα διαφέρουν από εκείνα του 1974.
Δορυφόροι, ναυτικές μονάδες και νέα όπλα
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν επίσης τουρκικά δημοσιεύματα για τις ελληνικές δυνατότητες δορυφορικής επιτήρησης. Ο παρουσιαστής στάθηκε στην αξία της συλλογής πληροφοριών και στην προοπτική καλύτερης παρακολούθησης στρατιωτικών δραστηριοτήτων.
Αναφέρθηκε ακόμη σε συζητήσεις για δύο ιταλικά ναρκοθηρευτικά, σε παρουσίαση των συστημάτων SPEAR και SPEAR EW στην Πολεμική Αεροπορία, καθώς και στο γερμανικό ενδιαφέρον για προγράμματα υποβρυχίων και τεθωρακισμένων.
Για τα υποβρύχια, υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει τον ανταγωνισμό των προμηθευτών, επιδιώκοντας την καλύτερη επιχειρησιακή λύση και ισχυρότερους όρους συνεργασίας.
Κλείνοντας, σχολίασε την επίσκεψη Δένδια στη Σαουδική Αραβία, σημειώνοντας ότι δεν διέθετε ακόμη το περιεχόμενο των συναντήσεων. Συνέδεσε ως εκτίμηση την κινητικότητα με την ελληνική παρουσία μέσω των Patriot και με τις περιφερειακές αμυντικές συνεννοήσεις.
Το βασικό μήνυμα της εκπομπής ήταν ότι οι διπλωματικές συνεργασίες αποκτούν ουσία όταν συνοδεύονται από παραγωγικές συμφωνίες, τεχνογνωσία και ενίσχυση της αποτροπής. Για τον Μουντζουρούλια, η Ελλάδα έχει μπροστά της ευκαιρίες που απαιτούν ενεργή διπλωματία και συνέχεια στην υλοποίηση.
Αναλύσεις
Καλεντερίδης: Η Ουκρανία στο έλεος του «διακόπτη» – Το μάθημα για την ελληνική άμυνα
Οι περιορισμοί στις δορυφορικές υπηρεσίες, η πίεση του Τραμπ στον Ζελένσκι και η ανάγκη για εγχώρια αμυντική παραγωγή στο επίκεντρο της ανάλυσης του Σταύρου Καλεντερίδη.
Την εξάρτηση της Ουκρανίας από τις αμερικανικές δορυφορικές υπηρεσίες και τις συνέπειες που μπορεί να έχει αυτή στη διεξαγωγή του πολέμου ανέδειξε ο Σταύρος Καλεντερίδης, συνδέοντας τις αναφορές για περιορισμούς στα συστήματα Starlink και Starshield με την πολιτική πίεση της Ουάσιγκτον προς το Κίεβο. Το κεντρικό του συμπέρασμα αφορά και την Ελλάδα: μια χώρα που στηρίζει κρίσιμες στρατιωτικές λειτουργίες σε ξένες υποδομές μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με περιορισμούς ακριβώς τη στιγμή που τις χρειάζεται περισσότερο.
Στην εκπομπή της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου, ο αναλυτής περιέγραψε μια Ουκρανία που πιέζεται ταυτόχρονα στο πεδίο των επιχειρήσεων, στις ενεργειακές υποδομές και στις σχέσεις της με τους δυτικούς υποστηρικτές της. Κατά την εκτίμησή του, οι εξελίξεις αναδεικνύουν πόσο καθοριστική είναι η πρόσβαση σε επικοινωνίες, πληροφορίες και δεδομένα στόχευσης για έναν στρατό που χρησιμοποιεί εκτεταμένα μη επανδρωμένα συστήματα.
Ο πόλεμος εξαρτάται και από τη σύνδεση
Ο Καλεντερίδης επικαλέστηκε αναφορές Ουκρανών στρατιωτικών και αξιωματούχων για προβλήματα συνδεσιμότητας, διακοπές σήματος και περιορισμούς που επηρεάζουν τη χρήση drones. Όπως μετέφερε, οι επιπτώσεις αφορούν τόσο την εκτέλεση αποστολών όσο και την επικοινωνία μονάδων με τα κέντρα διοίκησης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε όριο περίπου 160 χιλιομέτρων την ώρα, το οποίο παρουσίασε ως κρίσιμο εμπόδιο για τη λειτουργία τερματικών πάνω σε ταχέως κινούμενα μέσα. Το συγκεκριμένο μέγεθος αφορά ταχύτητα κίνησης και δεν αποτελεί μέτρηση της ταχύτητας μεταφοράς δεδομένων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε, Ουκρανοί διοικητές περιγράφουν ακυρώσεις αποστολών και δυσκολίες στην υποστήριξη του πεζικού. Η απώλεια εικόνας, ακόμη και για λίγα δευτερόλεπτα, μπορεί, όπως υπογράμμισε, να αποδειχθεί καθοριστική για την έκβαση μιας επιχείρησης.
Στην προσέγγισή του, οι δορυφορικές υπηρεσίες αποτελούν βασικό μέρος της επιχειρησιακής λειτουργίας του ουκρανικού στρατού. Όταν η πρόσβαση περιορίζεται, πλήττεται ολόκληρη η αλυσίδα επικοινωνίας, παρατήρησης και συντονισμού.
Starlink, Starshield και αμερικανικός έλεγχος
Ο αναλυτής επιχείρησε να διαχωρίσει τον ρόλο του Starlink από εκείνον του Starshield, δίνοντας έμφαση στη διάκριση ανάμεσα στις εμπορικές υπηρεσίες δορυφορικής συνδεσιμότητας και στις υπηρεσίες που προορίζονται για κυβερνητική χρήση.
Στο πλαίσιο αυτό, μετέφερε τη θέση που αποδίδει στον Έλον Μασκ ότι αποφάσεις για περιορισμούς σε κυβερνητικές υπηρεσίες συνδέονται με τις αμερικανικές αρχές. Ο ίδιος ο Καλεντερίδης ερμηνεύει τις εξελίξεις πρωτίστως πολιτικά: θεωρεί ότι η εξάρτηση από αμερικανικές υποδομές προσφέρει στην Ουάσιγκτον ισχυρό μέσο πίεσης προς την ουκρανική ηγεσία.
Το ερώτημα που θέτει είναι ποιος αποφασίζει τελικά για τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών από τις οποίες εξαρτάται μια πολεμική επιχείρηση. Για τον ίδιο, η απάντηση καθορίζει και τα πραγματικά περιθώρια αυτονομίας του Κιέβου.
Η σύγκρουση Τραμπ–Ζελένσκι και το ενεργειακό μέτωπο
Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τους περιορισμούς με τις διαφωνίες Τραμπ–Ζελένσκι για τη διαχείριση του πολέμου και των πληγμάτων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Υποστήριξε ότι η ουκρανική ηγεσία βρίσκεται σε δύσκολη θέση όταν επιχειρεί να αμφισβητήσει επιλογές της Ουάσιγκτον, διατηρώντας παράλληλα τόσο μεγάλη εξάρτηση από την αμερικανική υποστήριξη.
Επικαλούμενος δηλώσεις του Ζελένσκι, αναφέρθηκε σε παράπονα του Κιέβου για έλλειψη έγκαιρης προειδοποίησης πριν από ρωσικά πλήγματα. Σημείωσε, πάντως, ότι υπήρξαν και διαβεβαιώσεις από την ουκρανική πλευρά πως η ανταλλαγή πληροφοριών συνεχίζεται.
Παράλληλα, περιέγραψε τη δυσαρέσκεια της ουκρανικής ηγεσίας για τη συνέχιση ρωσικών επιθέσεων, ενώ το Κίεβο, σύμφωνα με όσα μετέφερε, είχε περιορίσει για ένα διάστημα τα δικά του χτυπήματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Κατά την εκτίμησή του, η διαφωνία αποκτά μεγαλύτερο βάρος επειδή η Ουκρανία εξακολουθεί να χρειάζεται όπλα, πυρομαχικά και μέσα αεράμυνας. Οι δορυφορικές υπηρεσίες εντάσσονται έτσι σε μια ευρύτερη σχέση εξάρτησης, με άμεσες στρατιωτικές και πολιτικές συνέπειες.
Γιατί δεν βλέπει συμφωνία Τραμπ–Πούτιν
Ο αναλυτής απέρριψε την ερμηνεία ότι κάθε αμερικανική κίνηση που διευκολύνει τη διάθεση ρωσικού πετρελαίου συνιστά απόδειξη συνολικής συνεννόησης Τραμπ–Πούτιν. Υποστήριξε ότι πρέπει να διακρίνονται οι επιμέρους εξαιρέσεις από το ευρύτερο πλαίσιο των κυρώσεων.
Στη δική του ανάγνωση, ο Τραμπ αναζητεί τρόπους περιορισμού του ενεργειακού κόστους, με το βλέμμα και στο εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο των ΗΠΑ. Αυτό, όπως εκτιμά, δεν σημαίνει ότι έχουν επιλυθεί οι βασικές διαφορές Ουάσιγκτον–Μόσχας.
Συνέδεσε επίσης την ενεργειακή πίεση με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αναφερόμενος σε επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας και στον ρόλο του Ιράν και των Χούθι. Κατά την εκτίμησή του, η αστάθεια στις θαλάσσιες μεταφορές δυσκολεύει την προσπάθεια συγκράτησης των τιμών.
Η πίεση στην Ευρώπη και οι μειονότητες
Στο ευρωπαϊκό σκέλος, ο Καλεντερίδης στάθηκε στις αντιρρήσεις που, όπως ανέφερε, εκφράζονται για την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της Ουκρανίας. Επικαλέστηκε πληροφορίες για αλλαγές σε διατυπώσεις ευρωπαϊκού κειμένου και υποστήριξε ότι το οικονομικό βάρος της στήριξης του Κιέβου εντείνει τις πολιτικές διαφωνίες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στο ζήτημα των μειονοτήτων, αντιπαραβάλλοντας την ουγγρική διεκδίκηση γλωσσικών και εκπαιδευτικών δικαιωμάτων στην Υπερκαρπαθία με τη στάση της ελληνικής διπλωματίας απέναντι στα δικαιώματα του ελληνισμού της Ουκρανίας.
Στην αρχή της εκπομπής σχολίασε επίσης την καταγγελία του Σπύρου Χαριτάτου περί παρέμβασης για τον περιορισμό της δημοσιογραφικής του κριτικής, την οποία συνέδεσε με συνεργάτη της Σοφίας Ζαχαράκη. Ο Καλεντερίδης ζήτησε δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων και άσκησε οξεία κριτική στις πολιτικές πιέσεις προς δημοσιογράφους.
Το συμπέρασμα για την Ελλάδα
Το ουσιαστικό μήνυμα της ανάλυσης προς την Αθήνα αφορά την ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και των εθνικά ελεγχόμενων δυνατοτήτων.
«Πρέπει να κοιτάξουμε τις δικές μας δυνάμεις, τα δικά μας όπλα», τόνισε, συνδέοντας την ουκρανική εμπειρία με τις ελληνικές εξοπλιστικές επιλογές.
Για τον Καλεντερίδη, η αποτρεπτική ισχύς κρίνεται και από τη δυνατότητα μιας χώρας να χρησιμοποιεί, να υποστηρίζει και να διατηρεί λειτουργικά τα μέσα της υπό συνθήκες κρίσης. Η εξάρτηση από ξένες αποφάσεις για κρίσιμες υπηρεσίες αποτελεί, κατά την εκτίμησή του, στρατηγική αδυναμία που η Ελλάδα οφείλει να περιορίσει.
Αναλύσεις
Ποιος είναι σκληρότερος; Η Προεκλογική μάχη Νετανιάχου – Άιζενκοτ
Ο Γκάντι Άιζενκοτ, κορυφαίος Ισραηλινός πολιτικός που ελπίζει να ανατρέψει τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στις εκλογές στα τέλη αυτού του μήνα, δεσμεύτηκε την Πέμπτη ότι θα «καταστρέψει τη στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς» εντός 18 μηνών από την ανάληψη των καθηκόντων του. Ο Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού του Ισραήλ, δήλωσε ότι η ήττα της Χαμάς θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω του «πλαισίου του Προέδρου [Ντόναλντ] Τραμπ» για τον αφοπλισμό της οργάνωσης ή «μέσω της χρήσης στρατιωτικών και επιχειρησιακών δυνατοτήτων».
Ο Γκάντι Άιζενκοτ, κορυφαίος Ισραηλινός πολιτικός που ελπίζει να ανατρέψει τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στις εκλογές στα τέλη αυτού του μήνα, δεσμεύτηκε την Πέμπτη ότι θα «καταστρέψει τη στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς» εντός 18 μηνών από την ανάληψη των καθηκόντων του. Ο Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού του Ισραήλ, δήλωσε ότι η ήττα της Χαμάς θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω του «πλαισίου του Προέδρου [Ντόναλντ] Τραμπ» για τον αφοπλισμό της οργάνωσης ή «μέσω της χρήσης στρατιωτικών και επιχειρησιακών δυνατοτήτων».
Το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου πέρασε στην αντεπίθεση υποστηρίζοντας ότι ο Άιζενκοτ θα χρειαζόταν τη βοήθεια αραβικών κομμάτων για να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού. «Πώς θα καταστρέφατε τη Χαμάς χωρίς να λάβετε την άδεια από τους εταίρους σας, τον Μανσούρ [Αμπάς] και τον [Αχμέντ] Τίμπι;» ανέφερε το κόμμα, αναφερόμενο σε δύο από τους πιο πρωτοκλασάτους Άραβες πολιτικούς του Ισραήλ.
Καθώς οι Ισραηλινοί ετοιμάζονται να προσέλθουν στις κάλπες στις 27 Οκτωβρίου, οι επικρατέστεροι υποψήφιοι του Ισραήλ καταβάλλουν σκληρή προσπάθεια για να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλον σε σκληροπυρηνική ρητορική. Ο Άιζενκοτ και ο Νετανιάχου ηγούνται έκαστος κομμάτων που αναμένεται να κερδίσουν λίγο πάνω από 20 έδρες στην Κνεσέτ των 120 εδρών. Παραμένει ασαφές εάν κάποιος από τους δύο θα μπορέσει να σχηματίσει πλειοψηφικό συνασπισμό, ιδιαίτερα δεδομένου του σκεπτικισμού τους ως προς τη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα, τα οποία αναμένεται να κερδίσουν 13 έδρες έως τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές.
Πρόσφατα σχόλια και από τους δύο επικρατέστερους υποψηφίους υπενθυμίζουν ότι η ισραηλινή πολιτική σκηνή έχει μετατοπιστεί ραγδαία προς τη φιλοπόλεμη δεξιά τα τελευταία χρόνια.
Ακόμη και καθώς οι Αμερικανοί πολιτικοί διατηρούν τη δέσμευσή τους στη λύση των δύο κρατών, ο Άιζενκοτ και ο Νετανιάχου προσπαθούν να κερδίσουν πολιτικούς πόντους κατηγορώντας τον αντίπαλό τους ότι υποστηρίζει ένα παλαιστινιακό κράτος. «Ο Μπενιαμίν είναι η Παλαιστίνη», έγραψε ο Άιζενκοτ σε πρόσφατη ανάρτησή του στο X, στην οποία επέκρινε δριμύτατα τον πρωθυπουργό επειδή μίλησε «υπέρ των δύο κρατών δεκάδες φορές» και επειδή απέτυχε να καταστρέψει τη Χαμάς και το Ιράν. Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, δήλωσε ότι ο Άιζενκοτ θα «ιδρύσει παλαιστινιακό κράτος πριν κυκλοφορήσει το GTA 6», αναφερόμενος σε ένα δημοφιλές βιντεοπαιχνίδι που πρόκειται να κυκλοφορήσει τον επόμενο μήνα.
Ενημερωτικό Δελτίο (Newsletter)
Εγγραφείτε τώρα στην εβδομαδιαία μας ανασκόπηση και μην χάσετε καμία εξέλιξη από τους αγαπημένους σας συντάκτες και ρεπόρτερ του RS, καθώς και αναλύσεις του προσωπικού, γνώμες και ειδήσεις που προωθούν ένα θετικό, διακομματικό όραμα για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
Οι επικρατέστεροι υποψήφιοι συμφωνούν επίσης για τη αναγκαιότητα της συνέχισης της σύγκρουσης με το Ιράν. «Το Ισραήλ πρέπει να κάνει τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης της επίθεσης στο Ιράν, για να καταστρέψει την πυρηνική του ικανότητα», δήλωσε ο Άιζενκοτ αυτή την εβδομάδα.
Οι διαφωνίες μεταξύ του Νετανιάχου και του Άιζενκοτ αφορούν ως επί το πλείστον εσωτερικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της διαφθοράς και του αν θα πρέπει να επεκταθεί η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία στην υπερορθόδοξη κοινότητα, η οποία αποτελεί επί μακρόν βασική δεξαμενή υποστήριξης για το Λικούντ του Νετανιάχου.
Η σχεδόν απόλυτη ταύτιση απόψεων στην εξωτερική πολιτική αντικατοπτρίζει αυτό που ο Ισραηλινός υποστράτηγος (ε.α.) Ταμίρ Χάιμαν χαρακτήρισε πρόσφατα ως τη «”νέα” έννοια εθνικής ασφάλειας» του Ισραήλ. Παρόλο που το Ισραήλ δεν έχει διακηρύξει επίσημα αλλαγή στη στρατηγική του οπτική, ο Χάιμαν υποστήριξε ότι οι ενέργειές του μετά την 7η Οκτωβρίου αντικατοπτρίζουν μια νέα προσέγγιση η οποία, μεταξύ άλλων, απορρίπτει την ιδέα της μόνιμης ειρήνης με τα αραβικά κράτη. «Ο πόλεμος είναι απαραίτητος και ο προληπτικός πόλεμος είναι προτιμότερος επειδή εξασφαλίζει ένα σημαντικό επίτευγμα εξαρχής», έγραψε ο Χάιμαν, διατυπώνοντας τις απόψεις πολλών συναδέλφων του στον τομέα της εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ.
Άλλες αξιοσημείωτες πτυχές αυτής της νέας έννοιας εθνικής ασφάλειας περιλαμβάνουν την έμφαση στον ιουδαϊκό χαρακτήρα του Ισραήλ έναντι της δημοκρατίας του, τον αυξημένο σκεπτικισμό απέναντι στις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, καθώς και την υιοθέτηση των οικισμών και των πολιτών ως «μέρος του δικτύου άμυνας», σύμφωνα με τον Χάιμαν, ο οποίος είναι εκτελεστικός διευθυντής της κορυφαίας δεξαμενής σκέψης (think tank) του Ισραήλ.
Αυτές οι αλλαγές θα καθιστούσαν ιδιαίτερα δύσκολο είτε για τον Άιζενκοτ είτε για τον Νετανιάχου να σχηματίσουν κυβέρνηση. Το 2021, η κυβέρνηση των Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίν έγραψε ιστορία σχηματίζοντας συνασπισμό με το κόμμα Ραάμ του Μανσούρ Αμπάς, το οποίο έγινε το πρώτο αραβικό κόμμα στην ιστορία που συμμετείχε σε ισραηλινή κυβέρνηση. Αλλά μετά από τρία χρόνια σκληρού πολέμου, υπάρχουν λίγοι λόγοι να πιστεύει κανείς ότι ένα τέτοιο μπλοκ θα μπορούσε να σχηματιστεί ξανά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο καμία από τις δύο πλευρές να μην μπορέσει να σχηματίσει πλειοψηφικό συνασπισμό.
responsiblestatecraft.org
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας