Πολιτική
Η δημιουργική ασάφεια περί τις διερευνητικές επαφές με Τουρκία και ο ρόλος του ΕΛΙΑΜΕΠ
Η κυβέρνηση ξέρει πραγματικά που την οδηγεί η ποδηγεσία της από το ΕΛΙΑΜΕΠ ή “τραβάτε με κι ας κλαίω”
Η κρισιμότητα του Ιωβηλαίου των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821 που διανύουμε φέτος αναδεικνύεται από δύο αλληλοτροφοδοτούμενα στοιχεία.
Το πρώτο, αφορά στην κυβερνητική διαλεκτική ῾δημιουργικής ασάφειας᾽ αναφορικά με τις διερευνητικές συνομιλίες Ελλάδας – Τουρκίας:
Αφενός, το ΥΠΕΞ διατρανώνει προς πάσα κατεύθυνση -δια στόματος του άψογα ελισσόμενου Δένδια- ότι μοναδικό θέμα συζήτησης είναι η Υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ. Αφετέρου, από το καλοκαίρι ο Πρωθυπουργός υιοθετεί μια ρητορική κέντρο της οποίας είναι ότι το μήλον της έριδος των δύο χωρών είναι οι ῾θαλάσσιες ζώνες᾽. Η στοιχειώδης, ωστόσο, γνώση της ορολογίας εγείρει ερωτήματα αναφορικά με την συνοχή των κυβερνητικών θέσεων, καθώς ο όρος ῾θαλάσσιες ζώνες᾽ αφορά τέσσερα, και ουχί δύο, τινά: την Αιγιαλίτιδα ζώνη -δηλαδή τα Χωρικά Ύδατα-, την Συνορεύουσα ζώνη, την Υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ.
Κι εδώ αρχίζει το πρόβλημα. Ο Υπουργός Εξωτερικών Δένδιας επιμένει να διευκρινίζει ότι τα χωρικά ύδατα επ᾽ ουδενί τελούν υπό διαπραγμάτευση, καθώς είναι ζήτημα εθνικής κυριαρχίας που η Ελλάδα διαχειρίζεται αποκλειστικά μονομερώς βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Ωστόσο η νέα αναφορά του Πρωθυπουργού σε θαλάσσιες ζώνες κατά την πρόσφατη συνάντησή του με την Γαλλίδα Υπουργό Άμυνας γεννά έντονο προβληματισμό: εφόσον στις θαλάσσιες ζώνες ανήκει και η Αιγιαλίτιδα, πώς είναι δυνατόν οι δηλώσεις του Πρωθυπουργού, του Υπουργού Εξωτερικών, δυό πρώην ΥΠΕΞ και άλλων τινων να σημαίνουν το ίδιο πράγμα; Η επέκταση των ΧΥ στα 12 νμ μόνον στο Ιόνιο σε ποιο άλλο λογικό συμπέρασμα οδηγεί πέραν αυτού που ο ίδιος ο Πρωθυπουργός εμμέσως ομολογεί: ότι ως τμήμα των θαλασσίων ζωνών, τα ΧΥ στο Αιγαίο είναι αντικείμενο συζήτησης με την Τουρκία;
Η διαπίστωση αυτή, είναι, δυστυχώς, πλήρως ευθυγραμμισμένη με ένα δεύτερο στοιχείο: την μόνιμη επωδό των κατευναστικών δηλώσεων πρωτοκλασάτων στελεχών του ΕΛΙΑΜΕΠ που επαναλαμβάνουν διαρκώς το δίλλημα ῾῾συμβιβασμός ή πόλεμος᾽᾽. Πυρήνας αυτού του ψευδοδιλλήματος είναι ο κίνδυνος που προκαλεί τυχόν επέκταση της Ελλάδας στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, αφενός λόγω του casus belli κι αφετέρου, του ότι οι μεγάλες δυνάμεις εναντιώνονται -δήθεν- στην επέκταση αυτή. Κι αν στο πρώτο τούς έχει πλέον διαψεύσει το τουρκικό ΥΠΕΞ με την τελευταία ουδέτερη ανακοίνωσή του, η δεύτερη επίκλησή τους συνιστά εκχώρηση εθνικής αυτεξουσιότητας και υποταγή σε αλλότριους απαιτητές.
Για τους πολέμιους της επέκτασης και υπέρμαχους της προσφυγής στη Χάγη η άρνηση εκχώρησης εθνικής κυριαρχίας και η αποτροπή της, θεωρείται εθνικιστική ρητορική και πατριδοκαπηλία. Αγνοούν, άραγε, οι άνθρωποι αυτοί ότι οι Έλληνες δεν λησμονούν πως αυτοί οι ίδιοι είναι που προωθούσαν λύση του Κυπριακού ως προϋπόθεση ένταξης στην ΕΕ με την εφαρμογή του Σχεδίου Ανάν;
Οι κομισάριοι του ΕΛΙΑΜΕΠ ευαγγελίζονται διάλογο αντί αποτροπής. Απορρίπτουν, δήθεν λόγω οικονομικού κόστους, κάθε άλλη επιλογή πέραν του επώδυνου συμβιβασμού. Επικαλούνται ως επιχείρημα το κόστος των εξοπλισμών, ωσάν να έπαψε εξαίφνης να ισχύει γι’ αυτούς το αξίωμα si vis pacem para bellum, ενώ επισείοντας το ενδεχόμενο πολέμου, ισχυρίζονται ότι όχι μόνον ῾῾δεν είναι σαφές το τί επιδιώκουν οι Τούρκοι᾽᾽, αλλά και πως αυτό είναι ζήτημα ῾῾θεμελιακό᾽᾽ και ῾῾βασανιστικό᾽᾽, αφού ῾῾ουδείς μπορεί να απαντήσει με απόλυτη βεβαιότητα᾽᾽!
Τα χειρότερα όμως ακολουθούν. Το ΕΛΙΑΜΕΠ διαστρέφει τον εγκληματικό ρόλο του τουρκικού κράτους ως σφαγέα που μόνον στον 20ο αιώνα οδήγησε σε τραγική συρρίκνωση του Ελληνισμού: χαρακτηρίζουν την Μικρασιατική Καταστροφή και την Εισβολή στην Κύπρο ως δυό από τις τρεις -μαζί με την γκριζοποίηση των Ιμίων!- ῾῾πλέον εμβληματικές στιγμές κρίσης᾽᾽ στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Απορεί κανείς με την ανάγνωσή τους της ιστορίας, όταν επισημαίνουν ότι μετά και τις τρεις ανωτέρω ῾῾περιπτώσεις᾽᾽ ακολούθησαν ῾῾οι πλέον φιλόδοξες, τολμηρές, και πρωτότυπες προτάσεις για τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών᾽᾽.
Θέλουν, λένε, ῾῾να δοκιμάσουν εάν οι Τούρκοι πράγματι εννοούν την εξεύρεση λύσης μέσω του διαλόγου᾽᾽, λησμονώντας τα πρόσφατα γεγονότα που κράτησαν το Πολεμικό Ναυτικό επί τρίμηνο σε θέση μάχης. Αποκαλούν την επέκταση στα 12 ν.μ. ῾῾θεωρητικό δικαίωμα᾽᾽ κι επικρίνουν την πλειοψηφία των Ελλήνων που ῾῾προτιμά ένα θεωρητικό δικαίωμα το οποίο δεν εφαρμόζεται᾽᾽, τη στιγμή που οι ίδιοι φροντίζουν παστρικά και με κάθε τρόπο να παραμένει αυτό το δικαίωμα῾῾θεωρητικό᾽᾽ και ῾῾ανεφάρμοστο᾽᾽, πιέζοντας την κυβέρνηση να παραπέμπει διαρκώς την άσκηση εθνικής κυριαρχίας στις …ελληνικές καλένδες. Ταυτόχρονα, έχουν την ειλικρίνεια να ομολογούν τον φόβο τους ότι η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού αλλά και μεγάλη μερίδα της κυβέρνησης δεν συμμερίζονται την άποψη του Πρωθυπουργού ότι ῾῾αν δεν αναγνωρίζαμε ότι κάποια δικαιώματα έχει και η Τουρκία, δεν θα προσερχόμασταν σε διάλογο᾽᾽, επισημαίνοντας ότι ῾῾η συζήτηση περί θαλάσσιων ζωνών αναπόφευκτα οδηγεί και σε συζήτηση περί χωρικών υδάτων.᾽᾽
Αν ο Πρωθυπουργός δεν θέλει να ταυτίσει το όνομά του με την χειρότερη τραγωδία του Ελληνισμού στον 21ο αιώνα, οφείλει, αφού απομονώσει αυτό το συνδικάτο ενδοτισμού, να πράξει αυτό που σύσσωμος ο ελληνικός λαός προσδοκά από τον ίδιο. Αυτό που δεν είναι άλλο από τα τελευταία λόγια του ῾῾ατρόμητου, γενναίου και ακέραιου δημοκράτη᾽, όπως ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τον εκλιπόντα, Σήφη Βαλυράκη:
«Ο διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας για τον ορισμό των οικονομικών ζωνών, μπορεί να είναι ανεκτά ασφαλής για τα εθνικά συμφέροντα, μόνο αφού η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια, σε όλο το μήκος της εθνικής ακτογραμμής, ευθυγραμμίσει στο ίδιο εύρος τον εναέριο εθνικό της χώρο και καθορίσει με διμερή συμφωνία την ΑΟΖ Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας».
Παναγιώτης Γ. Παύλος
Research Fellow in Philosophy
University of Oslo
GEOPOLITICO
Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το Στρασβούργο ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης, μετά την απάντηση της Κομισιόν σε ερώτησή που είχε καταθέσει τον περασμένο Ιούνιο και στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Τι είναι ο ΙMEC
«Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού», τονίζει ο Νικόλας Φαραντούρης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή.
⚠️ Ναυάγιο #IMEC όπως #EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Απευθύνω προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC) μετά την απάντηση που έλαβα από την Κομισιόν για υποστήριξη του ανταγωνιστικού πρότζεκτ 🇹🇷🇸🇦Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας, και μάλιστα στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Ειδικότερα:
➡️ Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού.
➡️ Ωστόσο, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή
📍Στις 15 Ιουνίου 2026 κατέθεσα γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
⚠️ Στην απάντησή της η Κομισιόν παίρνει ίσες αποστάσεις, δηλώνοντας ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!
➡️ Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον
διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».➡️ Σπεύδει ωστόσο να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής
και της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ!❗️Πρόκειται για πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ.
Δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτς αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022.
— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) October 8, 2026
Η γραπτή ερώτηση Φαραντούρη
Στις 15 Ιουνίου 2026 ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
Ίσες αποστάσεις από την Κομισιόν
Στην απάντησή της η Κομισιόν δηλώνει ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!
Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».
Ωστόσο, Η Επιτροπή σπεύδει να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολήςκαι της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
Σε δηλώσεις του σήμερα από το Στρασβούργο ο Νικόλας Φαραντούρης κάνει λόγο για «πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν, το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ».
Όπως σημειώνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ «δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα».
Και καταλήγει:
«Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτ αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022».
GEOPOLITICO
Μαυρίδης προς ΕΕ: Επιβολή κυρώσεων στον επιδρομέα αντί για “θετική ατζέντα”
Παρέμβαση του Ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Την ανάγκη επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία, αντί της συνέχισης της πολιτικής κατευνασμού και της λεγόμενης «θετικής ατζέντας», ανέδειξε ο Ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ – S&D), με παρέμβασή του ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Στην παρέμβασή του ο κ. Κ. Μαυρίδης ανέφερε τα εξής:
«Η σημερινή συζήτηση είναι ξεκάθαρη: Η κλιμάκωση της έντασης τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στο Αιγαίο εξαιτίας των επίμονων τουρκικών προκλήσεων, με πιο πρόσφατη, τη λεγόμενη νεο-οθωμανική «Γαλάζια Φαντασίωση». Κύριε Επίτροπε, δεν την αποκαλώ «Γαλάζια Πατρίδα», γιατί η γαλάζια πατρίδα είναι δική μας. Επιπλέον, συνεχίζεται, όπως όλοι γνωρίζετε, η κατοχή εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο, καθώς και η παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών μελών (Ελλάδας και Κύπρου) στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο.
Ωστόσο, η πολιτική του κατευνασμού δεν αποδίδει. Οι ήπιες παραινέσεις και η λεγόμενη «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία δεν αποδίδουν.»
Καταλήγοντας, ο Κύπριος Ευρωβουλευτής έθεσε προς τον Ευρωπαίο Επίτροπο το ζήτημα της διαφορετικής αντιμετώπισης της Ρωσίας και της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Τι είναι, λοιπόν, αυτό που αποδίδει; Όπως και στην περίπτωση της Ρωσίας, οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις εναντίον του Τούρκου εισβολέα και κατακτητή.
Κύριε Επίτροπε, μπορείτε να εξηγήσετε στους Ευρωπαίους πολίτες, όχι μόνο της Κύπρου και της Ελλάδας, αλλά σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, γιατί επιβάλλουμε κυρώσεις στη Ρωσία, ως εισβολέα, και ορθώς πράττουμε, αλλά όχι στην Τουρκία, η οποία είναι επίσης εισβολέας, κατοχική δύναμη και παραβιάζει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τόσους άλλους διεθνείς κανόνες;»
GEOPOLITICO
Κεραυνοί Παυλόπουλου για Ρούμπιο: Ύμνοι στην Ελλάδα, σιωπή για casus belli και κατοχή της Κύπρου
Αιχμηρή κριτική του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών για την ομιλία του στην Πνύκα. Ο Προκόπης Παυλόπουλος αναγνώρισε τους υψηλούς συμβολισμούς για τον ελληνικό πολιτισμό, αλλά κατήγγειλε την απουσία αναφορών στο Διεθνές Δίκαιο, στο τουρκικό casus belli και στη συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου.
Σφοδρή κριτική στην ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα άσκησε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Ακαδημαϊκός Προκόπης Παυλόπουλος, υποστηρίζοντας ότι πίσω από την επίκληση του αρχαίου ελληνικού πνεύματος και των αξιών του δυτικού πολιτισμού βρίσκεται μια προσπάθεια διεθνούς νομιμοποίησης του δόγματος Τραμπ για την παγκόσμια επικυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μιλώντας την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 στην εκπομπή «Τέρμα στο Γκάζι» του Αθήνα 9.84 FM, με τον δημοσιογράφο Νίκο Φελέκη, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέλυσε τόσο τους ιστορικούς συμβολισμούς όσο και τις γεωπολιτικές προεκτάσεις της αμερικανικής παρέμβασης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη στάση του Ρούμπιο απέναντι στην Τουρκία, επισημαίνοντας ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας απέφυγε να καταδικάσει τις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου από την Άγκυρα στο Αιγαίο και στην Κύπρο.
«Ύμνος στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό» με βαθύτερες πολιτικές επιδιώξεις
Ο Προκόπης Παυλόπουλος αναγνώρισε ότι, σε επίπεδο συμβολισμών, η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο αποτέλεσε έναν ύμνο στο αρχαίο ελληνικό πνεύμα και στην ιστορική συμβολή της Ελλάδας στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού.
Η επιλογή της Πνύκας, με φόντο τον Παρθενώνα, έχει κατά τον ίδιο ιδιαίτερη σημασία, καθώς προσφέρει στην Ελλάδα ένα επιπλέον επιχείρημα στον αγώνα για την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Παραλλήλισε μάλιστα την ομιλία με την ιστορική παρέμβαση του Γάλλου υπουργού Πολιτισμού Αντρέ Μαλρό, στις 28 Μαΐου 1959, κατά την πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης, όταν είχε διακηρύξει ότι «από εδώ αρχίζει ο Παγκόσμιος Πολιτισμός».
Ο πρώην Πρόεδρος επικαλέστηκε επίσης το δοκίμιο του Πολ Βαλερί «Ο Ευρωπαίος», όπου ο ευρωπαϊκός πολιτισμός οριοθετείται μέσα από το τρίγωνο Αθήνα, Ρώμη και Ιερουσαλήμ.
Η Αθήνα εκφράζει τη γέννηση της επιστήμης σε συνθήκες ελευθερίας και δημοκρατίας, η Ρώμη την ανάδυση του κράτους και του νόμου, ενώ η Ιερουσαλήμ τις αρχές του χριστιανικού ανθρωπισμού, της αλληλεγγύης και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Ωστόσο, κατά τον Προκόπη Παυλόπουλο, η επίκληση αυτών των ιστορικών θεμελίων εξυπηρέτησε μια διαφορετική πολιτική στόχευση.
«Ένα ΝΑΤΟ υποχείριο των ΗΠΑ και μια Ευρωπαϊκή Ένωση περιθωριοποιημένη»
Στην ουσία της κριτικής του, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο χρησιμοποίησε την ιστορία και τις αξίες του δυτικού πολιτισμού προκειμένου να παρουσιάσει ως αναγκαία και ορθή την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με την ερμηνεία του, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο αποκλειστικός υπερασπιστής της Δύσης, επιδιώκοντας παράλληλα τη διατήρηση της ηγεμονικής θέσης των ΗΠΑ έναντι των συμμάχων τους.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος περιέγραψε ένα μοντέλο διεθνών σχέσεων στο οποίο το ΝΑΤΟ θα λειτουργεί ως όργανο της αμερικανικής στρατηγικής, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση θα περιορίζεται στον ρόλο μιας περιφερειακής δύναμης υπό την επιρροή της Ουάσιγκτον.
Συνέδεσε μάλιστα αυτή την αντίληψη με τις γεωστρατηγικές προσεγγίσεις του Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι στο έργο «Η Μεγάλη Σκακιέρα».
Κατά τον πρώην Πρόεδρο, ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η κριτική του Ρούμπιο προς τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, καθώς και η απουσία αναφορών στους θεσμούς που συγκροτούν το σύγχρονο δημοκρατικό κράτος.
Όπως σημείωσε, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών δεν έκανε ουσιαστική αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο, στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία και στις θεσμικές εγγυήσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Η απόσταση που, κατά την εκτίμησή του, λαμβάνει η σημερινή αμερικανική πολιτική από το Διεθνές Δίκαιο παραπέμπει ακόμη και στην περίοδο πριν από τη Συνθήκη της Βεστφαλίας του 1648, η οποία αποτελεί ιστορικό ορόσημο για τη διαμόρφωση του σύγχρονου συστήματος κυρίαρχων κρατών.
Γιατί δεν αναφέρθηκε στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας;
Ένα ακόμη σημείο που προκάλεσε την κριτική του Προκόπη Παυλόπουλου ήταν η ιστορική προσέγγιση του Μάρκο Ρούμπιο.
Ο πρώην Πρόεδρος επισήμανε ότι ο Αμερικανός υπουργός αναφέρθηκε στην υπεράσπιση της Ακρόπολης από τους Αθηναίους απέναντι στους Πέρσες το 480 π.Χ., αλλά παρέλειψε οποιαδήποτε αναφορά στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.
Για τον Προκόπη Παυλόπουλο, η Σαλαμίνα αποτελεί ιστορικό ορόσημο, όχι όμως ως σύμβολο ενός αδιαπέραστου διαχωρισμού ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση.
Αντιθέτως, υπογράμμισε ότι ο δυτικός πολιτισμός οφείλει να λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας, διαλόγου και ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ διαφορετικών λαών και πολιτισμών.
Στο πλαίσιο αυτό, απέδωσε στην ομιλία Ρούμπιο μια προσπάθεια προβολής της υπεροχής του δυτικού πολιτισμού έναντι όλων των άλλων, κάτι που, σύμφωνα με τη δική του ανάλυση, αντιβαίνει στην ουσία της πολιτισμικής ισοτιμίας και του αμοιβαίου εμπλουτισμού.
Αιχμές για τη Δημοκρατία στις ΗΠΑ και την οικονομική παγκοσμιοποίηση
Η κριτική του πρώην Προέδρου επεκτάθηκε στην εσωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αμφισβήτησε την εικόνα της κυβέρνησης Τραμπ ως υπερασπιστή της Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι οι πολιτικές της αποδυναμώνουν τα θεσμικά αντίβαρα, τη διάκριση των εξουσιών και τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η αμερικανική στρατηγική παραβιάζει την κυριαρχία ανεξάρτητων κρατών, επιδιώκοντας την υπαγωγή τους σε συνθήκες εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του στη σχέση της οικονομικής παγκοσμιοποίησης με τη δημοκρατική νομιμοποίηση.
Κατά τον Προκόπη Παυλόπουλο, η τεχνολογική επανάσταση και η ενίσχυση της δύναμης των αγορών δημιουργούν τον κίνδυνο υποκατάστασης των κανόνων δικαίου που θεσπίζονται δημοκρατικά από κανόνες που διαμορφώνονται μέσα από ανεξέλεγκτους οικονομικούς μηχανισμούς.
Με αυτόν τον τρόπο, υποστήριξε, το οικονομικό αποκτά επικυριαρχία έναντι του θεσμικού, επηρεάζοντας την εθνική κυριαρχία και εντείνοντας τις κοινωνικές και διεθνείς ανισότητες.
Ηχηρή επισήμανση για την Τουρκία: Καμία καταδίκη για το casus belli και τις παραβιάσεις στο Αιγαίο
Το πλέον άμεσα συνδεδεμένο με τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα τμήμα της παρέμβασης αφορούσε την απουσία καταδίκης της τουρκικής πολιτικής από τον Μάρκο Ρούμπιο.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να θίξει το ζήτημα των παραβιάσεων της εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας από την Τουρκία.
Επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1982, γνωστή ως UNCLOS, επισημαίνοντας τη σημασία της για την αιγιαλίτιδα ζώνη, την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η τουρκική απειλή πολέμου, το γνωστό casus belli, απέναντι στο ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.
Κατά τον πρώην Πρόεδρο, η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στο συγκεκριμένο ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ανεξάρτητα από τις γενικότερες διακηρύξεις της Ουάσιγκτον περί υπεράσπισης της Δημοκρατίας και του δυτικού πολιτισμού.
Το ερώτημα που προκύπτει από την παρέμβασή του είναι σαφές: πώς μπορεί η αμερικανική διπλωματία να επικαλείται τις αξίες της ελευθερίας και της διεθνούς ασφάλειας, χωρίς ταυτόχρονα να τοποθετείται απέναντι στην απειλή χρήσης βίας μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ;
«Σιωπή» και για την τουρκική κατοχή της Κύπρου
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία απέδωσε ο Προκόπης Παυλόπουλος στην απουσία αναφοράς του Μάρκο Ρούμπιο στη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή του βόρειου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Υπενθύμισε ότι η κατοχή, η οποία άρχισε το 1974, συνεχίζεται για περισσότερο από μισό αιώνα, παρά τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Ο πρώην Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στη στάση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος προβάλλει τη λύση δύο κρατών ως διέξοδο για το Κυπριακό.
Κατά τον Προκόπη Παυλόπουλο, μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε στην εκ των πραγμάτων και νομική διχοτόμηση της Κύπρου, μέσω της αναγνώρισης του αποσχιστικού μορφώματος στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού.
Η παράλειψη καταδίκης της τουρκικής κατοχής από τον Ρούμπιο αποτέλεσε, σύμφωνα με την ανάλυσή του, ακόμη μία ένδειξη της αντίφασης μεταξύ της αμερικανικής ρητορικής περί υπεράσπισης του δυτικού πολιτισμού και της πραγματικής άσκησης της εξωτερικής πολιτικής.
Το συμπέρασμα της παρέμβασης Παυλόπουλου
Η ανάλυση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας διαχωρίζει δύο βασικές διαστάσεις της ομιλίας Ρούμπιο στην Πνύκα.
Η πρώτη αφορά τον υψηλό συμβολισμό της αναγνώρισης του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ως θεμελίου της δυτικής πολιτιστικής παράδοσης.
Η δεύτερη, στην οποία επικεντρώθηκε η κριτική του, αφορά την αξιοποίηση αυτού του συμβολισμού για την προβολή της σημερινής αμερικανικής στρατηγικής και του δόγματος MAGA.
Για τον Προκόπη Παυλόπουλο, η υπεράσπιση του δυτικού πολιτισμού δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τον σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, στην εθνική κυριαρχία, στη δημοκρατική νομιμοποίηση και στα θεμελιώδη δικαιώματα.
Και στο επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, η παρέμβασή του θέτει ένα συγκεκριμένο ζήτημα: η αναγνώριση της ιστορικής και στρατηγικής σημασίας της Ελλάδας δεν ταυτίζεται αυτομάτως με την έμπρακτη υποστήριξη των ελληνικών και κυπριακών θέσεων απέναντι στην τουρκική πολιτική.
Η δημόσια συζήτηση, επομένως, δεν περιορίζεται στον εντυπωσιακό συμβολισμό της Πνύκας, αλλά επεκτείνεται στο κατά πόσον οι διακηρύξεις της Ουάσιγκτον συνοδεύονται από συγκεκριμένες θέσεις για την ασφάλεια, την κυριαρχία και την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου στην Ανατολική Μεσόγειο.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας