Πολιτική
Ποιοι και γιατί θέλουν να διαλύσουν την διπλωματική υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών;
Η επικίνδυνη απαξίωση του Υπουργείου Εξωτερικών
Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ
Με όρους συντηρητικούς και συγκρατημένους, αυτά που συμβαίνουν στο υπουργείο Εξωτερικών, θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν επικίνδυνη απαξίωση.
Είναι κάτι πολύ χειρότερο. Υπονομεύουν τη δυνατότητα διαμόρφωσης και άσκησης εξωτερικής πολιτικής. Κάτι που για χώρες όπως η Ελλάδα, με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει με την Τουρκία, είναι εγκληματικό.
Για άλλη μια φορά η κυβέρνηση της χώρας νοιώθει την ανάγκη να αλλάξει, με νόμο μάλιστα, τον οργανισμό λειτουργίας του υπουργείου εξωτερικών.
Θα αναρωτηθείτε, δεν έχει δικαίωμα; Έχει, βεβαίως. Αλλά όταν κάθε κυβέρνηση αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας ενός θεσμού, όπως το υπουργείο εξωτερικών, κάτι σάπιο υπάρχει στο Βασίλειο της Δανιμαρκίας. Και το σάπιο αυτό είναι ο απόλυτος κομματικός έλεγχος που οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να ασκήσουν στους κρατικούς θεσμούς. Ακόμη και σε αυτούς από τους οποίους εξαρτάται η ασφάλεια και η άμυνα της χώρας.
Θα μπορούσε να βρεθεί ένας κοινός τόπος μεταξύ των κομμάτων, που θα διασφάλιζε την αποτελεσματική λειτουργία του υπουργείου. Χωρίς τα πειράματα που επιχειρεί κάθε κυβέρνηση. Με αλλαγές βασισμένες σε διεθνή πρότυπα που είχαν αποτέλεσμα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι καιροί άλλαξαν και ο τρόπος που ασκείται η διπλωματία και η εξωτερική πολιτική χρειάζεται προσαρμογή. Αλλαγές, για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του 21ου αιώνα, έχουν κάνει στα υπουργεία εξωτερικών χώρες όπως η Σουηδία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία και άλλες. Υπάρχει, όμως, μια ουσιώδης διαφορά με τις αλλαγές που επιχειρεί το σχέδιο νόμου της ελληνικής κυβέρνησης: στις προαναφερθείσες χώρες οι αλλαγές βασίστηκαν στην αναβάθμιση του διπλωματικού προσωπικού. Στην ελληνική περίπτωση στην εξευτελιστική υποβάθμιση.
Αντί να καταστήσουν τους διπλωμάτες προσωπικότητες με κύρος που θα μπορέσουν να εκπροσωπήσουν τη χώρα στο εξωτερικό, τους υποβαθμίζουν σε δημοσιοϋπαλλιλίσκους.
Βεβαίως, η τεχνολογία δίνει σήμερα δυνατότητες που άλλοτε δεν υπήρχαν. Και οι παρεμβάσεις στο ελληνικό ΥΠΕΞ στην κατεύθυνση αυτή μπορεί να είναι θετικές. Αλλά, όχι σε βάρος του διπλωματικού προσωπικού. Ο διπλωμάτης, δηλαδή, η προσωπική επαφή δεν αντικαθίσταται. Τα ρομπότ μπορεί να σου προτείνουν σήμερα εναλλακτικές λύσεις. Αλλά οι άνθρωποι που γνωρίζουν θα αποφασίσουν.
Σε μια εκδήλωση που έγινε πριν μερικούς μήνες στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ, όταν το σκοπιανό βρισκόταν στην αποκορύφωσή του, ρώτησα τον διεθνούς φήμης Έλληνα επιστήμονα του ΜΙΤ Κωνσταντίνο Δασκαλάκη αν μπορεί μια τεχνητή νοημοσύνη να σου δώσει απάντηση στο ερώτημα ποια είναι η καλύτερη δυνατή λύση στο σκοπιανό που θα γίνει αποδεκτή και από τις δύο πλευρές και δεν θα προκαλέσει αντιδράσεις.
Η απάντησή του ήταν: η Μακεδονία είναι Ελληνική.
Η ερμηνεία όσων τον άκουσαν ήταν πως κι οι μηχανές έχουν όρια και πως εκείνος που, ακόμη, αποφασίζει είναι ο άνθρωπος.
Δεν μπορεί να διαμορφωθεί εξωτερική πολιτική και πολύ περισσότερο δεν μπορεί να εφαρμοσθεί χωρίς τους διπλωμάτες. Αυτούς, λοιπόν, τους διπλωμάτες το σχέδιο νόμου της κυβέρνησης τους απαξιεί. Με έπιασε κατάθλιψη όταν έβλεπα τον πρέσβη της Ελλάδας στο Μπακού να τον μαλώνει ο Αζέρος πρόεδρος. Και δεν υπήρξε καμιά επίσημη διαμαρτυρία. Η ενίσχυση της προσωπικότητας των Ελλήνων πρέσβεων από το ελληνικό κράτο και η υποστήριξή τους από τις ελληνικές κυβερνήσεις αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την αξιοπιστία και το κύρος της χώρας. Ε, αυτό, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα και υποβαθμίζεται και άλλο.
Είναι αλήθεια πως ο πολύπλοκος κόσμος μας χρειάζεται να ερμηνευτεί και να αντιμετωπιστεί με θεσμούς που θα βοηθούν το υπουργείο εξωτερικών. Θα βοηθούν, δεν θα υποκαθιστούν. Οι δεξαμενές σκέψης μπορεί να προτείνουν. Αλλά η σύνθεση των προτάσεων και η υλοποίηση αυτών που θα αποδεχθεί μια κυβέρνηση γίνεται από τους διπλωμάτες του ΥΠΕΞ. Όχι από κομματικούς ινστρούχτορες.
Αν και μέχρι σήμερα ο ελληνικός διπλωματικός κλάδος συντίθετο από ανθρώπους που κατά κανόνα είχαν ικανότητες, αν αυτές τις ικανότητες τις αμφισβητεί μια κυβέρνηση, η τα πολιτικά κόμματα, ας φροντίσουν να εκπαιδεύσουν έτσι τους διπλωμάτες τους ώστε να μπορούν να αντεπεξέλθουν στις πολύ δύσκολες απαιτήσεις της εργασίας τους.
Οι δυσκολίες στην προώθηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας δεν έχουν να κάνουν με τη διπλωματική υπηρεσία. Είναι πολιτικές. Είναι ζήτημα πολιτικών επιλογών και, κυρίως, οργάνωσης των θεσμών, όπως το ΥΠΕΞ.
Είχε κάποια ελληνική κυβέρνηση- και πότε- χαράξει μακροχρόνια πολιτική ή, απλώς, περιμένει να ανάψει κάποια φωτιά και εκ των υστέρων τρέχει να σβήσει;
Η μόνη περίπτωση που υπήρξε χάραξη πολιτικής (αν και τότε διαφωνούσαν πολλοί με ορισμένες αναφορές του κοινού ανακοινωθέντος) ήταν στο Ελσίνκι. Και το αποτέλεσμα ήταν να ενταχθεί η Κύπρος στην Ε.Ε. που σημαίνει πως αν υπάρχει κυβερνητική βούληση, βρίσκονται και οι άνθρωποι, λειτουργούν και οι θεσμοί να την υλοποιήσουν.
Αλλά και κάτι άλλο γενικό, που έχει σχέση με το σχέδιο νόμου, πριν μπούμε στην περιγραφή ορισμένων παθογενειών. Ας υποθέσουμε πως είναι ανάγκη να γίνουν ορισμένες αλλαγές. Πρέπει αυτές να πάρουν τον ανελαστικό χαρακτήρα περιγραφής τους σε νόμο;
Το σχέδιο νόμου, μαθαίνω, περιλαμβάνει 600 τόσες σελίδες. Αναφέρεται σε τρομερές λεπτομέρειες ανάξιες να περιγραφούν. Ξέρετε τι έλεγε κάποτε ο διαπρεπής συνταγματολόγος Αριστόβουλος Μάνεσης; Τα καλά συντάγματα έχουν λίγα άρθρα. Μόνο άνθρωποι που δεν έχουν σχέση με το αντικείμενο που ασχολείται το ΥΠΕΞ πρέπει να συνέταξαν το νόμο. Το πνεύμα και η φιλοσοφία του σχεδίου είναι εκτός πραγματικότητας.
ΤΙ ΚΑΝΕΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ
Τι κάνει, λοιπόν, και αυτό το νομοσχέδιο, όπως και οι παρεμβάσεις ΥΠΕΞ προηγούμενων κυβερνήσεων; Θα αναφέρω, μερικά, μόνο.
1.- Συρρικνώνει το υπουργείο: το συνολικό προσωπικό ανέρχεται σε 1600 άτομα.
Από την επετηρίδα με ημερομηνία 11.2.20 φαίνεται να υπηρετούν στην εξωτερική υπηρεσία 303 διπλωμάτες επί συνόλου 515 εν ενέργεια διπλωματών.
Δηλαδή, υπάρχουν 202 διπλωμάτες στην Κεντρική Υπηρεσία και 303 στην Εξωτερική Υπηρεσία. Η αποδεκτή, διεθνώς, αναλογία είναι 4 προς 1. Σε όλα τα ΥΠΕξ αυτό ισχύει κατά κανόνα. Η αποστολή του διπλωμάτη είναι στο εξωτερικό, όχι στο εσωτερικό. Στην ουσία, με τον τρόπο αυτό, μειώνεται η δυνατότητα άσκησης εξωτερικής πολιτικής.
Αποχωρούν, λόγω συνταξιοδότησης, διπλωμάτες και δεν αντικαθίστανται. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν 505 διπλωμάτες επί συνόλου 920 οργανικών θέσεων, δηλαδή, σχεδόν οι μισοί. Με τους ρυθμούς αυτούς, σε 10 χρόνια δεν θα υπάρχει διπλωματικός κλάδος.
Σε 142 ελληνικές αρχές, σε 85 κράτη, στις 5 ηπείρους υπηρετούν 303 διπλωμάτες. Εάν εξαιρεθούν οι Μόνιμες Αντιπροσωπείες στην ΕΕ, ΝΑΤΟ, ΟΗΕ, ΟΑΣΕ κλπ και οι Πρεσβείες στις πρωτεύουσες των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας μαζί με την Άγκυρα, που είναι επαρκώς στελεχωμένες, όλες οι άλλες είναι υποστελεχωμένες και μόνο με τον πρέσβη, τον μηχανικό επικοινωνιών ή, ένα διοικητικό γραμματέα.
Για ποια εξωτερική πολιτική μιλάμε;
Το σύνολο του προσωπικού όλων των κλάδων του ΥΠΕΞ ανέρχεται στους 1600.
Και στο Υπουργείο Άμυνας 95000. Για ποια αποτρεπτική δύναμη μιλάμε;
Ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
2.- Ο προϋπολογισμός του υπουργείου εξωτερικών ανέρχεται στα 288.000.000 ευρώ.
Απλώς, για μια στοιχειώδη σύγκριση, της Γερμανίας ανέρχεται στα 3 δις ευρώ ετησίως
Του τουρκικού ΥΠΕΞ; Αφήστε το καλύτερα.
Από αυτά τα 288 εκατομμύρια τα 138 διατίθενται ως εξής:
Καταβάλλονται, εθιμοτυπικά, τα έξοδα του Μαξίμου και της Προεδρίας στις επισκέψεις σε διάφορες χώρες.
Πληρώνονται όλες οι πάγιες εισφορές σε Ε.Ε., ΝΑΤΟ, ΟΑΣΕ και στις άλλες διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
Στο ΥΠΕΞ μένουν 150 εκατομμύρια, από τα οποία, 50 εκατομμύρια είναι έσοδα από τα προξενεία (βίζες κλπ). Τα βγάζει, με απλά λόγια το ίδιο. Μόνο από το Προξενείο Μόσχας υπήρχαν έσοδα προ κορονοϊού 12 εκατομμύρια ευρώ.
Δηλαδή, για το ΥΠΕΞ, διατίθενται 100 εκατομμύρια το χρόνο.
Το 2020 στην Πορτογαλία έδωσαν εξετάσεις και εισήλθαν 30 νέοι διπλωμάτες. Στην Ελλάδα κανείς. Δεν έγινε καν διαγωνισμός!
3.-Η γραφειοκρατική διαδικασία είναι τεράστια, ακόμη και για το χαρτί τουαλέτας. Καμιά δυνατότητα επαφής με ξένους πρέσβεις , η άλλα πρόσωπα που θα ενδιέφεραν για μια ανταλλαγή απόψεων, όπως π.χ. δημοσιογράφους.
Δεν στέλνουν κονδύλια ούτε για την Εθνική Επέτειο.
Καταρρέει η κτηριακή υποδομή στο εξωτερικό. Τα κτήρια που ανήκουν στο ελληνικό δημόσιο υφίστανται σοβαρές βλάβες και δεν αποκαθίστανται.
Αγοράσθηκαν κτήρια και εγκαταλείφθηκαν. Σε άλλες περιπτώσεις καταβάλλονται υπέρογκα ενοίκια με τα οποία θα είχαν αγορασθεί αξιοπρεπείς κατασκευές για να στεγάσουν τις διπλωματικές αντιπροσωπείες.
Δεν τους νοιάζει. Ενδιαφέρονται, μόνο, για την ικανοποίηση των πολιτικών φιλοδοξιών τους. Η Νέα Δημοκρατία έδειχνε παλιά ενδιαφέρον για τη Διπλωματική Υπηρεσία. Τώρα, το ενδιαφέρον αυτό εξέλιπε.
ΡΑΒΕ ΞΥΛΩΝΕ ΣΤΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
4.-Σχεδόν κάθε κυβέρνηση φροντίζει να αλλάζει τις αρμοδιότητες των διευθύνσεων.
Πολλές φορές με επικίνδυνη λογική.
Παίρνουν υπηρεσίες που χωρίστηκαν πριν χρόνια και τις επανενώνουν.
Η διεύθυνση που ασχολείται με τα ελληνοαμερικανικά, είναι ευνόητο ότι έχει πολύ δουλειά να κάνει. Και, όμως, η Βόρεια και η Νότια ΑμερΠική είναι στην ίδια διεύθυνση.
Μπορεί κάποιος που ασχολείται με τις ΗΠΑ, να ασχολείται και με τη Λατινική Αμερική;
Έχουν, ως αντικείμενο, κάποια σχέση η Βόρεια με τη Νότιο Αμερική
Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής αγαπούν την Ελλάδα. Δεν έχουν μουσουλμανικό στοιχείο και η στάση τους είναι πολύ θετική και για την Ελλάδα και στο κυπριακό.
Υπάρχει κάποιος λόγος να υποβαθμίζεται το ενδιαφέρον γι αυτές τις χώρες; Διότι η συνένωσή τους με τις ΗΠΑ αυτό θα σημάνει.
Ο κ. Κοτζιάς, στον οποίο αποδίδεται η έναρξη αποδόμησης του υπουργείου, ίδρυσε, τουλάχιστον, μια ειδική διεύθυνση για την Κίνα.
Πολύ σωστά. Και, όμως, την καταργούν. Υπάρχει διεύθυνση για τη Ρωσία (στην οποία περιλαμβάνονται και οι χώρες της Κοινοπολιτείας) και δεν υπάρχει για την Κίνα την οποία εντάσσουν σε μια ενιαία διεύθυνση με ολόκληρη την Ασία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Υπάρχει λογική σ αυτήν την οργάνωση; Μπορεί ένα υπουργείο εξωτερικών να μην εστιάζει, αποκλειστικά με μια διεύθυνση, στην ανερχόμενη δύναμη παγκοσμίως;
Ακόμη και την Τουρκία επιχείρησαν να εντάξουν, σε προηγούμενο οργανόγραμμα, σε μια ενιαία διεύθυνση που θα ασχολείται με τη Μέση Ανατολή. Εδώ, πια, σηκώνει κανείς τα χέρια ψηλά. Το επιχείρημα ότι η πολιτική της Τουρκίας εστιάζει στη Μέση Ανατολή και κατά συνέπεια χρειάζεται μια ενιαία διεύθυνση που θα την παρακολουθεί είναι έωλο. Μόνο στη Μέση Ανατολή εστιάζεται η πολιτική της Τουρκίας; Και από την άλλη, όλες οι χώρες έχουν μια αλληλεξάρτηση. Θα δημιουργηθεί μια μόνο, διεύθυνση;
ΑΠΑΞΙΩΣΗ
5.-Ο υπουργός δεν βλέπει κανένα πρέσβη. Απαξιεί;
Ο υπουργός διαμορφώνει μόνος εξωτερική πολιτική. Με τους στενούς συνεργάτες του. Και, καλά, δεν τον βλέπουν οι πρέσβεις στην Κεντρική Υπηρεσία. Αλλά να μην συναντάται και με τους πρέσβεις στο εξωτερικό από τους οποίους και θα πληροφορηθεί τι γίνεται και θα ακούσει την άποψή τους; Έχει η Ελλάδα, αυτήν την περίοδο, την πολυτέλεια να δημιουργεί σύγχυση και να απαξιεί την Διπλωματική Υπηρεσία της;
Η αντιμετώπιση της Τουρκίας σε θεσμικό επίπεδο θα βασιστεί στα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας και σε μια καλή υπηρεσία διεθνούς προβολής των θέσεων της χώρας.
Πως είναι δυνατόν ο υπουργός να χαράσσει πολιτική όταν δεν διαβάζει την ενημέρωση και τις εκτιμήσεις που κάνουν οι πρέσβεις από τις χώρες που είναι διαπιστευμένοι;
Παλιά, οι υπουργοί έδιναν σημασία σ αυτού του είδους την ενημέρωση. Σήμερα, έχει ανατεθεί σε δύο διπλωμάτες να κάνουν περίληψη των τηλεγραφημάτων, χωρίς συνήθως, την άποψη που διατυπώνει ο πρέσβης που τα αποστέλλει ή με περιορισμένη αναφορά. Είναι υπουργική ενημέρωση αυτή;
Η διπλωματία είναι μια διαδικασία που μαθαίνεται με τη μεταβίβαση της θεσμικής μνήμης από τον παλιό στο νέο. Χρειάζεται και η θεωρία αλλά, εδώ, έχουμε να κάνουμε με πράξη.
Πως γίνεται ένα διάβημα, μια ρηματική διακοίνωση, πως γράφεται ένα non paper, ένας Code of contact.
Οι παλαιοί πρέσβεις ξόδευαν χρόνο γα να τα μάθουν στους νέους. Τώρα νέοι δεν υπάρχουν.
Χαρακτηριστικό του όλου κλίματος και του τρόπου λειτουργίας της κυβέρνησης σε σχέση με το Υπουργείο Εξωτερικών είναι αυτό που είδε, τις ημέρες που συνέβη, το φως της δημοσιότητας.
Η κυβέρνηση έστειλε οδηγίες στους πρέσβεις να ενημερώσουν τις κυβερνήσεις των χωρών που είναι διαπιστευμένοι για το θέμα των κυρώσεων κατά της Τουρκίας. Οι μισοί, τουλάχιστον, πρέσβεις, δεν είδαν κανέναν. Αλλά και όσοι συναντήθηκαν, θα πρέπει να αισθάνθηκαν άσχημα όταν μετά δύο ημέρες ο πρωθυπουργός αποδέχεται στη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. την «πενταμερή» και, ουσιαστικά, ανατρέπει την πολιτική κυρώσεων. Αυτό δεν είναι εξωτερική πολιτική. Αυτό είναι παιδική χαρά.
Που είναι η αξιοπιστία της χώρας; Ποιο κύρος έχει η χώρα χωρίς αξιοπιστία; Ποιος δίνει το δικαίωμα στον Υπουργό Εξωτερικών και τον Πρωθυπουργό να παίζουν με το κύρος του Ελληνικού Κράτους;
Η εξωτερική πολιτική χαράσσεται στο ΥΠΕΞ. Το ΥΠΕΞ, βοηθάται από άλλους θεσμούς αλλά αυτό συγκεντρώνει τα στοιχεία και καταλήγει σε προτάσεις προς την πολιτική ηγεσία. Και όποιες από αυτές τις προτάσεις γίνονται αποδεκτές, εφαρμόζονται. Από τους διπλωμάτες. Ούτε τους Εμπειρογνώμονες, ούτε τα ρομπότ.
(Πρώην ΥΠΕΞ που διετέλεσε εμπειρογνώμονας στο υπουργείο, επιχείρησε, όπως μου λένε, να αναβαθμίσει τους Εμπειρογνώμονες σε επικεφαλής των Πρεσβειών. Αδυνατώ να το πιστέψω. Ίσως, τον αδικούν).
Πάντως, τη χώρα δεν την αδικεί κανείς. Καμιά κυβέρνηση. Εμείς αδικούμε τους εαυτούς μας. Για να σε υποστηρίξει κάποια κυβέρνηση πρέπει να πείσεις για το δίκαιό σου. Το κάνει αυτό η ελληνική κυβέρνηση; Έχει σταθερή εξωτερική πολιτική; Αξιοποιεί τις διπλωματικές αποστολές της όπως πρέπει;
ΟΙ ΕΥΓΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗ ΕΥΓΕΝΕΙΣ ΚΛΑΔΟΙ
Το Σχέδιο Νόμου δεν σέβεται καν την ευρωπαϊκή νομοθεσία για σύνταξη στα 67.
Διαχωρίζει τους κλάδους σε –ας πούμε- ευγενείς που είναι αναμφισβήτητα και οι πιό ΑΝΑΓΚΑΙΟΙ στην εκτέλεση της εξωτερικής πολιτικής, οι οποίοι θα αφυπηρετούν στα 65 με οριζόντια πρόβλεψη την 2ετή παράταση παραμονής τους στην υπηρεσία (65+2). Και αυτό το αφήνει στην ΑΠΟΛΥΤΗ κρίση και χωρίς ανάγκη τεκμηρίωσης, του εκάστοτε υπουργού εξωτερικών.
Η ρύθμιση αυτή αφορά τους κλάδους των Διπλωματικών, Οικονομικών (ΟΕΥ), Επικοινωνίας (Τύπου), Εμπειρογνωμόνων και της Νομικής Υπηρεσίας.
Στους κλάδους των Διοικητικών (με πτυχίο Ανώτατης εκπαίδευσης), των Τεχνικών Επικοινωνιών, των Διοικητικών (με απολυτήριο Λυκείου) και των Επιμελητών διατηρεί το όριο των 67 χρόνων.
Επιπλέον επιχείρημα για την αρνητική μεταχείρηση του διπλωματικού κλάδου είναι και αυτό που λέει η ΕΔΥ (Ένωση Διπλωματικών Υπαλλήλων) σε σχετικό υπόμνημά της προς βουλευτές, ότι προβλέπει ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ για την εξέλιξή τους μόνο για αυτούς, ενώ για όλους τους άλλους κλάδους προβλέπεται η ομαλή μετάβαση απο τον ένα βαθμό στον άλλον.
Η ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
Και δύο λόγια για τη Ομογένεια. Την αξιοποιούν οι ελληνικές κυβερνήσεις όπως πρέπει; Ή, εκεί στην Αθήνα, που νομίζουν πως είναι ο ομφαλός της γης πιστεύουν πως όποιος τους πλησιάζει κάτι θέλει; Προφανώς, εξ ιδίων κρίνοντες;
Η ομογένεια έχει βοηθήσει σε πολλές περιπτώσεις τη χώρα. Και η ανταπόδοση είναι ένας κακός νόμος για την ομογενειακή ψήφο που αποκλείει όσους ζουν στο εξωτερικό πάνω από 30 χρόνια.
Τόσα χρόνια συζητούσε το ελληνικό πολιτικό σύστημα για να καταλήξει σε μια κάκιστη λύση.
Το Σχέδιο Νόμου της κυβέρνησης για το Υπουργείο Εξωτερικών πρέπει να αλλάξει. Αυτό που έρχεται στη βουλή δεν πρέπει να περάσει. Σ αυτήν ην κατεύθυνση πρέπει να συμβάλλουν όλοι, όσοι επιθυμούν μια αποτελεσματική και αξιοπρεπή εξωτερική πολιτική Ανεξαρτήτως κομματικής τοποθέτησης. Πρωτίστως, πρέπει να το ξανασκεφτεί ο αρμόδιος υπουργός. Βρισκόμαστε σε κομβικό σημείο και ό,τι γίνει θα επηρεάσει καθοριστικά τη χώρα.
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».
Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.
Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.
Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.
Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector
Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.
Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.
Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.
Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.
Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.
Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.
Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.
Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.
Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.
Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;
Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.
Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.
Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.
Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.
Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.
Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.
Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.
Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά
Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.
Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».
Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit
Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.
Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.
Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας
Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».
Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.
Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.
Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους
Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.
Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός
Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.
Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.
Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας