Γενικά θέματα
M. Rubin: Έξω ο τουρκικός στρατός και οι έποικοι από τον Κύπρο
Συνέντευξη Michael Rubin στη Σημερινή Κύπρου: Λύση Κυπριακού, εκδίωξη εποίκων & αποζημιώσεις για τα εγκλήματα
Εντύπωση προκάλεσε η πρόσφατη ανάλυση του Michael Rubin στο «National Interest» όπου ανέπτυξε σειρά μέτρων κατά Τουρκίας και ψευδοκράτους για τη κατοχή και εθνοκάθαρση της Κύπρου. Το «SigmaLive» και η «Σημερινή» εξασφάλισαν αποκλειστική συνέντευξη από τον κ. Rubin. Στις τοποθετήσεις του, ο Αμερικανός ερευνητής και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου στηλίτευσε την αποτυχία του ΟΗΕ στην Κύπρο και την καταβαράθρωση του μοντέλου λύσης της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Ανέφερε χαρακτηριστικά πως αν εφαρμοζόταν αυτό το πλαίσιο διαπραγματεύσεων τον καιρό του Τζένγκις Χαν, θα κυβερνούσαν ακόμη την Ευρώπη οι Μογγόλοι. Μίλησε επίσης για τις σχέσεις Τουρκίας-ΝΑΤΟ, Κύπρου-ΗΠΑ αλλά και το μέλλον της Τουρκίας στη μετά-Ερντογάν εποχή. Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στο ζήτημα της δημογραφικής αλλοίωσης του νησιού μέσα από τον εποικισμό και τις οπλοποιημένες μεταναστευτικές ροές.
Σε πρόσφατη ανάλυσή του στο «National Interest» (10/03/2021) με τίτλο «Why Is Cyprus Still Divided?» (την οποία μετέφρασε στα ελληνικά το «SigmaLive» με τίτλο «Σειρά μέτρων κατά Τουρκίας & τρόποι διάλυσης ψευδοκράτους»), ο Michael Rubin, Αμερικανός συγγραφέας, ερευνητής στο American Enterprise Institute και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου, κατακεραύνωσε τον ΟΗΕ για την στάση που τηρεί στην Κύπρο κάνοντας ένα παραλληλισμό με την περίπτωση του Ιράκ. Κάλεσε τις ΗΠΑ, την ΕΕ και τις χώρες του Αραβικού κόσμου να προχωρήσουν σε μια σειρά από διπλωματικά, πολιτικά και οικονομικά μέτρα κατά της Τουρκίας και του ψευδοκράτους προκειμένου να μπει τέλος στην συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου. Μεταξύ άλλων τόνισε στο άρθρο του πως «η Κύπρος και οι σύμμαχοί της έχουν το δικαίωμα να εκδιώξουν μια μέρα τα τουρκικά στρατεύματα από το νησί ακόμη με τη βία, εάν αποτύχουν τα άλλα καταναγκαστικά μέτρα».
Σήμερα, το «SigmaLive» και η «Σημερινή» δημοσιεύουν αποκλειστική συνέντευξη που εξασφάλισαν από τον κ. Rubin όπου εξηγεί περισσότερο τις θέσεις του. Οι Μάριος Πούλλαδος και Λάμπρος Καούλλας έθεσαν 7 ερωτήματα που άπτονται της διαδικασίας λύσης του Κυπριακού εν όψει και της άτυπης Πενταμερούς, για τις κυπρο-αμερικανικές σχέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο με φόντο την Τουρκία και στην αντιμετώπιση μορφών υβριδικού πολέμου, περιλαμβανομένης της οπλοποίησης της παραπληροφόρησης και της λαθρομετανάστευσης.
Στις τοποθετήσεις του, ο Michael Rubin στηλίτευσε την αποτυχία του ΟΗΕ στην Κύπρο και την καταβαράθρωση του μοντέλου λύσης της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Ανέφερε χαρακτηριστικά πως αν εφαρμοζόταν αυτό το πλαίσιο διαπραγματεύσεων τον καιρό του Τζένγκις Χαν, θα κυβερνούσαν ακόμη την Ευρώπη οι Μογγόλοι. Μίλησε επίσης για τις σχέσεις Τουρκίας-ΝΑΤΟ, τα περιθώρια αναβάθμισης της συνεργασίας Κύπρου-ΗΠΑ αλλά και το μέλλον της Τουρκίας στη μετά-Ερντογάν εποχή. Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στο ζήτημα της δημογραφικής αλλοίωσης του νησιού μέσα από τον επικισμός και τις οπλοποιημένες μεταναστευτικές ροές που κατευθύνονται από την Τουρκία.

Ομοσπονδία, αποτυχία UNFICYP και οι… Μογγόλοι
(1) Στο πρόσφατο άρθρο σας, αναφερθήκατε στην αποτυχία των Ηνωμένων Εθνών να διαμεσολαβήσουν για μια διαρκή ειρήνη στο νησί. Οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (η οποία ήταν τουρκική απαίτηση από την πρώτη στιγμή με στόχο την κατοχύρωση των κερδών τους από την κατοχή). Παρά τις πολυάριθμες υποχωρήσεις των Ελληνοκυπρίων τις παρελθούσες δεκαετίες, οι διαπραγματεύσεις συνεχώς καταρρέουν λόγω της τουρκικής αδιαλλαξίας που τώρα ζητά ανοιχτά διχοτόμηση κατά παράβαση όλων των Ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Πιστεύετε ότι πρέπει να αναπτυχθούν εναλλακτικά πλαίσια για το Κυπριακό Ζήτημα;
Υπάρχουν τρεις λόγοι για τους οποίους πρέπει να αναπτυχθούν εναλλακτικά πλαίσια για λύση του Κυπριακού. Πρώτο, το δικοινοτικό, διζωνικό μοντέλο δεν δούλεψε. Εάν υπήρξε τόσο μικρή κινητικότητα μετά από 47 χρόνια, είναι δίκαιο να αναρωτηθούμε τόσο αν το υφιστάμενο μοντέλο λειτουργεί και, αν οι αξιωματούχοι του ΟΗΕ λένε ότι δουλεύει, τότε ποιο είναι το χρονοδιάγραμμά τους; 800 χρόνια για την επίλυση της κρίσης; Διότι αυτός είναι ο ρυθμός στον οποίο βρισκόμαστε. Αν υπήρχε ο ΟΗΕ όταν ο Τζένγκις Χαν λυσσομανούσε κατά της Ευρώπης και ο τότε Γενικός Γραμματέας αποφάσιζε να χρησιμοποιήσει τις ίδιες ξεδοντιασμένες μορφές διαπραγμάτευσης με αυτή που παίζεται τώρα στην Κύπρο, την Ευρώπη θα την κυβερνούσαν ακόμα οι Μογγόλοι.
Αλλά ας αφήσουμε κατά μέρος αυτή τη κριτική κατά της στρατηγικής των Ηνωμένων Εθνών. Ο δεύτερος λόγος που είναι ώρα για ένα εναλλακτικό πλαίσιο είναι διότι η Τουρκία έχει κομματιάσει το υφιστάμενο μοντέλο απαιτώντας λύση δύο κρατών. Ε λοιπόν, εάν η Τουρκία ανοίγει τις πόρτες της αναθεώρησης τότε πρέπει να γίνει γνωστό στην Άγκυρα πως η αναθεώρηση μπορεί να έρθει και από την άλλη. Ας αφεθεί η απόπειρα Erdoğan για επιβολή της δικής του φόρμουλας να είναι η καταστροφή του. Σε αυτό το σημείο, είναι γεμάτος νταηλίκι και μια συντονισμένη ευρωπαϊκή προθυμία να του αντισταθεί θα εκθέσει την θεμελιώδη αδυναμία του.
Τρίτο και πιο σημαντικό, είναι βασικό να επισημάνουν ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποκτήσει έδαφος μέσω της βίας και η εθνοκάθαρση της Τουρκίας δεν θα αντέξει. Το γεγονός πως ο ΟΗΕ δεν το έκανε αυτό αποτελεί το προπατορικό αμάρτημα του οργανισμού όσον αφορά την σύγκρουση στην Κύπρο. Ο λόγος που είναι τώρα πολύ σημαντικό να καταδείξουμε στην Τουρκία ότι δεν θα πετύχει στην Κύπρο είναι διότι η Τουρκία τώρα χρησιμοποιεί το ίδιο μοντέλο αρπαγής γης που τελειοποίησε στην Κύπρο για να καταλάβει έδαφος στην Συρία και φαίνεται ότι μπορεί να κάνει το ίδιο στην Αρμενία και το Ιράκ.

Αμερικάνοι «Κύκλωπες» & υβριδικός πόλεμος
(2) Στις αρχές Ιανουαρίου του 2021, ο εκτελών χρέη Υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ Chad Wolf μαζί με την Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Κύπρο Judith Garber συμμετείχαν μαζί με τον Κύπριο ΥΠΕΞ Νίκο Χριστοδουλίδη στα εγκαίνια της ίδρυσης του Κέντρου Εκπαίδευσης για θέματα Ασφάλειας CYCLOPS (Cyprus Center for Land, Open Seas & Port Security Training Facility – το Μνημόνιο Συναντίληψης υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2020 με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Mike Pompeo). Το CYCLOPS θα εξελιχθεί σε ένα κόμβο δραστηριότητας σε εγχώριο, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο και θα ασχοληθεί με ζητήματα αντιμετώπισης της ριζοσπαστικοποίησης και των υβριδικών απειλών. Πώς κρίνετε αυτή την εξέλιξη και πιστεύετε πως η Τουρκία διεξάγει υβριδικό πόλεμο κατά της Ελλάδας και της Κύπρου χρησιμοποιώντας οπλοποιημένες πληροφορίες και λαθρομετανάστευση;
Το CYCLOPS είναι σίγουρα μια θετική εξέλιξη αλλά πάρα πολλά από αυτά που έκανε η διακυβέρνηση Trump έδιναν περισσότερη βαρύτητα στους συμβολισμούς παρά στην ουσία. Αυτό ήταν εμφανές με την άρση του εμπάργκο όπλων αλλά μόνο για «μη-θανατηφόρο» εξοπλισμό. Στην πραγματικότητα, αφήσαμε να νοηθεί ότι επιτρέψαμε στην Κύπρο να εξοπλιστεί όταν, στην πραγματικότητα, της δίναμε απλώς δύο πουλόβερ και ίσως και μερικές μερίδες για χρήση κατά τη διάρκεια ασκήσεων. Θα δώσω στην διακυβέρνηση Biden το τεκμήριο της αθωότητας αλλά ελπίζω ότι θα κάνουν το σωστό και όχι απλώς να προσποιούνται.
Αναφορικά με τον υβριδικό πόλεμο, αυτός είναι ήδη σε εξέλιξη. Για δεκαετίες, οι Τούρκοι ηγέτες έπαιξαν δημογραφικά παιχνίδια στην Κύπρο στέλνοντας εποίκους από την Τουρκία στο νησί. Ο Erdoğan επιτάχυνε το πρόβλημα. Έχει επίσης οπλοποιήσει την λαθρομετανάστευση τόσο ως απειλή όσο και για προπαγάνδα: Εξαναγκάζει τους μετανάστες σε σαπιοκάραβα και στη συνέχεια προσκαλεί τα στημένα ΜΜΕ να βιντεοσκοπήσουν την Ελληνική Ακτοφυλακή που προστατεύει τη δική της επικράτεια και τα σύνορα Σέγκεν, πράγμα για το οποίο δεσμεύεται από συνθήκες.
Πιο πρόσφατα, η Τουρκία χρησιμοποίησε σεισμικά σκάφη εξερεύνησης για να δοκιμάσει την ελληνική άμυνα και να φθείρει την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η Τουρκία στο ΝΑΤΟ και οι προσεγγίσεις State Department – Πενταγώνου
(3) Είναι δυνατόν να θεωρείται η Τουρκία αξιόπιστος σύμμαχος του ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα μετά την απόκτηση των πυραύλων S-400; Υπενθυμίζουμε επίσης πως το 2003 η Τουρκία αρνήθηκε τη διέλευση συμμαχικών στρατευμάτων για τις επιχειρήσεις στο Ιράκ.
Πολλοί άνθρωποι, όχι μόνο στην Τουρκία αλλά επίσης στην Ελλάδα και στην Κύπρο αντιτάχθηκαν στην εισβολή στο Ιράκ, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, το 2003. Το Ιράκ δεν ήταν αποστολή του ΝΑΤΟ, έτσι η απροθυμία της Τουρκίας να συμμετέχει δεν πρέπει να αντανακλάται στο ΝΑΤΟ. Εργαζόμουν στο Πεντάγωνο εκείνη την εποχή, στο τμήμα για το Ιράκ, και αυτό που εξέπληξε την Ουάσινγκτον ήταν το ότι η backchannel διπλωματία κατέρρευσε. Ορισμένοι Τούρκοι αξιωματούχοι διαβεβαίωναν τους Αμερικανούς ομολόγους τους πως η κοινοβουλευτική ψήφος τους ήταν τελειωμένη υπόθεση και μετά οι ίδιοι αξιωματούχοι προσωπικά υπέσκαψαν την ψηφοφορία. Παραμερίστε την συζήτηση για το αν ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν καλή ιδέα – αναγνωρίζω πως οι περισσότεροι άνθρωποι τον θεωρούν ως λάθος. Από μια αμερικανική σκοπιά, το γεγονός πως οι Τούρκοι ηγέτες ψεύδονταν στα παρασκήνια πραγματικά κατέστρεψε την εμπιστοσύνη.
Όσον αφορά τους πυραύλους S-400 και το ευρύτερο φλερτ της Τουρκίας με τη Ρωσία είναι μια ξεκάθαρη προδοσία του ΝΑΤΟ. Μερικοί διπλωμάτες δικαιολογούν την Τουρκία ότι απλώς προσπαθεί να πετύχει την καλύτερη συμφωνία για τον εαυτό της αλλά η βάση του ΝΑΤΟ είναι η αμοιβαία άμυνα και όχι ένας μηχανισμός για να επωφελούνται ξεχωριστά οι χώρες εις βάρος των πολλών. Για αυτό και για πολλούς άλλους λόγους, η Τουρκία πρέπει να θεωρείται επισφαλής για το ΝΑΤΟ.
(4) Θα πρέπει οι ΗΠΑ να έχουν «Σχέδιο Β’» για την Τουρκία σε περίπτωση που αποκολληθεί από την σφαίρα επιρροής της Δύσης;
Ο κίνδυνος δεν είναι ότι η Τουρκία αποσπάται. Αυτό θα ήταν το καλύτερο σενάριο. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι ο Τουρκία παραμένει στο ΝΑΤΟ. Και αυτό διότι το ΝΑΤΟ κυβερνάται μέσα από συναίνεση και δεν έχει επίσημο μηχανισμό για να απομακρύνει ένα αλλοπρόσαλλο μέλος του, έτσι η Τουρκία μπορεί να παραλύσει το ΝΑΤΟ με την παραμονή της. Τούτου λεχθέντος, δεν χρειαζόμαστε πλέον το Ιντσιρλίκ και πρέπει να το εγκαταλείψουμε αμέσως. Οι δυνάμεις μας εκεί δεν είναι πλεονέκτημα – είναι όμηροι. Το ΝΑΤΟ παραδοσιακά βασίζεται στο τουρκικό ανθρώπινο δυναμικό αλλά η επέκτασή του ΝΑΤΟ προσφέρει ευκαιρία για να καλυφθεί το κενό που αφήνει η αποχώρηση της Τουρκίας.

(5) Όπως καταλαβαίνουμε, το State Department δεν είναι ο μοναδικός θεσμός που ασκεί αμερικανική εξωτερική πολιτική, αλλά τέτοια ασκεί και το αμερικανικό Πεντάγωνο. Πιστεύετε ότι οι απόψεις των δύο θεσμών για τα τουρκικά θέματα είναι πανομοιότυπες;
Ειλικρινά, πριν από δύο δεκαετίες, η Τουρκία μπορούσε να βασιστεί στον Λευκό Οίκο, στο Κογκρέσο, στο Πεντάγωνο και στο State Department. Τα καμώματα Erdoğan και η αναδυόμενη τάξη διπλωματών που δεν έχουν συνηθίσει να εργάζονται σε μια δημοκρατία είναι ο λόγος που η επιρροή της Τουρκίας έχει κατρακυλήσει: Η Τουρκία σήμερα έχασε τον Λευκό Οίκο, το Πεντάγωνο και μεγάλο μέρος του Κογκρέσου. Η ομάδα του Κογκρέσου για τα Αρμενικά Θέματα είναι τώρα μεγαλύτερη από την αντίστοιχη ομάδα για την Τουρκία και περιλαμβάνει πιο εξέχοντες Γερουσιαστές και των δύο κομμάτων, ενώ λιγότερο εξέχοντες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της ομάδας για την Τουρκία. Το State Department ήταν αυτό που καθυστέρησε περισσότερο στο να αναθεωρήσει αλλά ακόμη και αυτοί άρχισαν να αφυπνίζονται σχετικά με την πραγματικότητα στην Τουρκία, ιδιαίτερη με τη συνταξιοδότηση του Jim Jeffrey. Με αυτά κατά νου, συνεχίζει να υπάρχει αφελής εμπιστοσύνη στην Τουρκία μέσα στο State Department. Αυτό φαίνεται καθαρά από την απόφαση του ΥΠΕΞ Antony Blinken να επιτρέψει στην Τουρκία να μεσολαβήσει μεταξύ των Ταλιμπάν και της κυβέρνησης του Αφγανιστάν. Ειλικρινά, αφού οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών αναγνώρισαν το βάθος της τουρκικής στήριξης και αλληλεπίδρασης με την ISIS, δεν θα έπρεπε να εμπιστευτούν την Άγκυρα ποτέ ξανά.
(6) Ανησυχεί η κυβέρνηση Biden για το τρίγωνο Βερολίνου-Μόσχας-Άγκυρας, τόσο όσον αφορά την ενέργεια (Nord Stream 2, πυρηνικός σταθμός Άκουγιου) και τις σχέσεις του με την Κίνα και την Πρωτοβουλία για την Οικονομική Ζώνη του Δρόμου του Μεταξιού (Belt & Road Initiative);
Η κυβέρνηση Biden έχει μείνει πίσω για τον απλούστατο λόγο ότι έχει επικεντρωθεί τόσο πολύ στον Covid-19 και στο να ξηλώσει μέρος της κληρονομιάς του Trump αλλά υποψιάζομαι πως σιγά-σιγά αφυπνίζεται για αυτά τα θέματα. Αν προτιμούν να συνεχίσουν να υπνώττουν τότε είμαι βέβαιος πως το Κογκρέσο θα αναγκάσει το χέρι το Biden να αντιμετωπίσει την τουρκική συνιστώσα για ορισμένα από αυτά τα θέματα.

Αποχώρηση εποίκων από Κύπρο και η μετα-Ερντογάν Τουρκία
(7) Πρόσφατες δημοσκοπήσεις φαίνεται να δείχνουν πως ο Erdoğan χάνει από τη δημοτικότητά του. Πιστεύετε πως μια μετα-Erdoğan Τουρκία θα αλλάξει τη στάση της σε διάφορα θέματα, συμπεριλαμβανομένου του Κυπριακού Ζητήματος; Με άλλα λόγια, πιστεύετε πως αυτός ο αναθεωρητισμός και η ακραία ρητορική είναι υποπροϊόν της διακυβέρνησης Erdoğan ή αντικατοπτρίζει βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις του τουρκικού λαού;
Περισσότερο από 30 εκατομμύρια Τούρκων έχουν φοιτήσει σε τουρκικά σχολεία και πανεπιστήμια επί Erdoğan. Επειδή πολύ λίγοι Τούρκοι είναι δίγλωσσοι, αυτό τους καθιστά όμηρους στην χειραγώγηση από την μηντιακή φούσκα που δημιούργησε ο Erdoğan. Αυτό σημαίνει πως οι ελπίδες των διπλωματών πως η Τουρκία θα επιστρέψει στο status quo ante είναι απελπιστικά αφελείς: Η Τουρκία ενός μετριοπαθούς όπως ο Turgut Özal έχει φύγει για πάντα. Το ξήλωμα του Ερντογανισμού θα είναι αγώνας μίας γενιάς.
Όσο για την Κύπρο, οι Τούρκοι και Τούρκοι έποικοι εκεί είναι πολύ πιο ακραίοι γενικά από τους Κύπριους Τούρκους. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Erdoğan παίζει δημογραφικά παιχνίδια στην Κύπρο και επίσης προσπαθεί να επιβάλει τον ιδεολογικό εξτρεμισμό του. Η μόνη λύση σε αυτό είναι στο τέλος να εκδιωχθούν οι Τούρκοι έποικοι και να αυξηθεί το κόστος σε για όλους τους Τούρκους για την συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή. Οι Τούρκοι μπορεί να μην θέλουν να φύγουν από την Κύπρο όπως οι Ιρακινοί ίσως να μην ήθελαν να φύγουν από το Κουβέιτ. Η Άγκυρα επιδιώκει να κλέψει το κυπριακό φυσικό αέριο ακριβώς όπως η Βαγδάτη ήθελε να κλέψει το κουβετιανό πετρέλαιο. Αλλά η Τουρκία δεν πρέπει να έχει περισσότερες επιλογές από αυτές που είχε το Ιράκ για το ζήτημα. Ειλικρινά, η μόνη διπλωματική συζήτηση αυτή τη στιγμή θα έπρεπε να είναι το πόσα δισεκατομμύρια δολλάρια σε αποζημιώσεις θα πρέπει να πληρώσει η Τουρκία στην Κύπρο για τα εγκλήματά της στο νησί.
Όσον αφορά την δημοτικότητα του Erdoğan, το γεγονός ότι η Τουρκία δεν είναι πλέον δημοκρατία σημαίνει πως η πτώση της δημοτικότητάς του δεν έχει σημασία στην πραγματικότητα διότι θα χειραγωγήσει τις δημοσκοπήσεις και θα συλλάβει τους ανταγωνιστές του για να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει στην εξουσία. Η αντίδρασή του στην απώλεια της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας δεν ήταν για αναρρυθμίσεις στις πολιτικές του αλλά μάλλον για να τιμωρήσει τις δύο μεγαλύτερες πόλεις της Τουρκίας. Και η αντίδραση Erdoğan στην δημοτικότητα του HDP στην νοτιοανατολική Τουρκία ήταν επίσης να προσπαθήσει να απαγορεύσει το κόμμα. Ο Erdoğan δεν είναι δημοκράτης – ο μόνος λόγος που χρησιμοποιεί την εικόνα της δημοκρατίας είναι για την εξαπάτηση των διπλωματών. Μπορείς να βάψεις με φρέσκα μπογιά ένα σπίτι που έχει μολυνθεί από τερμίτες αλλά θα πρέπει να είσαι ανόητος αν πιστεύεις ότι το βάψιμο διόρθωσε την σαπίλα.
[Michael Rubin’s interview for “SigmaLive” and “Simerini” is available in English here.]
Σημερινή
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.

«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας