Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Κινδυνεύει ο Ελληνισμός σε Ελλάδα και Κύπρο;

Δημοσιεύτηκε στις

Το μέλλον του Εθνικού χώρου του Ελληνισμού στην Ελλάδα και την Κύπρο

του Δρ. Βενιαμίν Καρακωστάνογλου (*)

Η Ελλάδα και η Κύπρος βρίσκονται αυτήν την περίοδο μπροστά σε καθοριστικές αποφάσεις και κινήσεις στην διπλωματική και την στρατηγική «σκακιέρα», τόσο για την κατοχύρωση και προσδιορισμό των απειλούμενων θαλασσίων δικαιωμάτων τους, όσο και για το τραγικά διαιωνιζόμενο θέμα της κατοχής και διχοτόμησης της Κύπρου.

Οι κινήσεις που θα γίνουν και οι αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα θα θα καθορίσουν πιθανότητα τα «λιμνάζοντα» θέματα της εθνικής μας πορείας οριστικά ή για απροσδιόριστα μεγάλο διάστημα στο μέλλον. Τόσο στη θαλάσσια δικαιοδοσία και κυριαρχία μας, όσο και στο μείζον θέμα του Κυπριακού.

Μετά από μακρά περίοδο ακινησίας, ατολμίας και φοβικού συνδρόμου, που τελμάτωσε την επίλυση ή την πρόοδο των δύο παραπάνω ζητημάτων, δίνοντας την πρωτοβουλία κινήσεων στην Τουρκία, αναγκασθήκαμε να προβούμε πρόσφατα σε κάποιες κινήσεις μικρής ή μέσης εμβέλειας, υπό το κράτος των τετελεσμένων που επιχειρεί να επιβάλει ο τουρκικός αναθωρητισμός, με την σύγχρονη εκδοχή του νεο-Οθωμανισμού!

Η Ελλάδα υπέγραψε την Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας το 1982 και την επικύρωσε (αργοπορημένα) το 1995. Η Κύπρος επικύρωσε το 1988! Η χώρα μας ενεπλάκη το 2002, έως το 2016, σε 14 χρόνια ατελέσφορων «διερευνητικών συνομιλιών» με την Τουρκία, υπό το κράτος του αδιανόητου και απολύτως παράνομου casus belli (απειλής πολέμου) της Τουρκίας (1995) και ενός συνακόλουθου «φοβικού συνδρόμου» που αυτό δημιούργησε.

Έτσι, η Ελλάδα παρέμεινε στην τελευταία θέση (149η) όλων των παράκτιων χωρών της υφηλίου, ως προς τα θαλάσσια δικαιώματά της! Αντίθετα η Κύπρος το 2004 κήρυξε την ΑΟΖ της και την οριοθέτησε το 2003 με την Αίγυπτο, το 2007 με τον Λίβανο και το 2010 με το Ισραήλ. Στη συνέχεια δε άρχισε σταδιακά τον καθορισμό θαλασσίων «οικοπέδων» και την προκήρυξη διαγωνισμών, με μεγάλη διεθνή συμμετοχή των μεγαλύτερων πετρελαϊκών εταιριών, για έρευνες και εκμετάλλευση. Εντοπίσθηκαν δε, τουλάχιστον τρία σημαντικά κοιτάσματα φυσικού αερίου.

Η Ελλάδα το 2004-2005 προσπάθησε να μεταφέρει την επίλυση της οριοθέτησης Υφαλοκρηπίδας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, στο Ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά στη συνέχεια, τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και η ίδια η Τουρκία, έπαυσαν να ενδιαφέρονται για την πρόοδο της ενταξιακής πορείας της γείτονος, υπό το φως της Ευρωπαϊκής διεύρυνσης με 12 χώρες, το 2004 και 2007, αλλά και της απροθυμίας της Τουρκίας να εναρμονισθεί με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο (μέσα στο οποίο βέβαια ανήκει η Σύμβαση του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας), αλλά και λόγω των δύο αρνητικών δημοψηφισμάτων (Γαλλία, Ολλανδία) για την Ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη, που θεωρήθηκαν και ως αποδοκιμασία ενδεχόμενης τουρκικής ένταξης.

Το 2011 η Ελλάδα, με τον Νόμο 4001 διεκδίκησε για πρώτη φορά όλες τις Θαλάσσιες Ζώνες της χώρας σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, μέχρι την μέση γραμμή με τις γειτονικές κατά θάλασσα χώρες, ενώ την περίοδο 2012-2014 επανήλθε με ανάλογη διεθνή ενημέρωση (ΟΗΕ, κ.λπ.), καθώς και προκήρυξη διεθνών διαγωνισμών ερευνών στην Υφαλοκρηπίδα του Ιονίου και νοτίως της Κρήτης μέχρι το ανατολικότερο άκρο της. Έρευνες διεξήχθησαν από την Νορβηγική εταιρεία PGS με πολύ αισιόδοξα αποτελέσματα σε πολλές περιοχές.

Παραταύτα, η Ελλάδα δεν προχώρησε στην θέσπιση όλων των θαλασσίων ζωνών και άλλων συναφών ρυθμίσεων, τις οποίες η ίδια επικαλείται από τότε που επικύρωσε την Σύμβαση του 1982, ίσως γιατί διεξάγονταν οι διαβόητες πλέον άτυπες διερευνητικές συνομιλίες, που το 2016 με ευθύνη της Τουρκίας διεκόπησαν, ενώ είχαν συμπληρωθεί 60 γύροι συναντήσεων επί 14 χρόνια, χωρίς κανένα τελικό αποτέλεσμα. Και μάλιστα μολονότι, καθ’ υπέρβαση της αρχικής θεματικής των άτυπων συζητήσεων που θα αφορούσε αποκλειστικά και μόνο την οριοθέτηση της Υφαλοκρηπίδας, οι συζητήσεις καταχρηστικά επεκτάθηκαν για μεγάλα διαστήματα και στο κυριαρχικό και μονομερώς ασκούμενο δικαίωμα επέκτασης της Αιγιαλίτιδας Ζώνης της χώρας μας (προφανώς και της Τουρκίας) στα 12 ν.μ., τόσο στο Αιγαίο όσο και στις άλλες παρακείμενες θάλασσες.

Η Ελλάδα παρέμεινε λοιπόν, μέχρι το 2020 μόνο με τα 6 ν.μ. Αιγιαλίτιδας Ζώνης και ήταν η τελευταία παγκοσμίως, καθώς οι άλλες 148 παράκτιες χώρες είχαν θεσπίσει το όριο των 12 ν.μ., ενώ 138 χώρες έχουν καθιερώσει και την ΑΟΖ των 200 μιλίων! Μεταξύ αυτών και η Τουρκία, η οποία από το 1964 έχει Αιγιαλίτιδα 12 ν.μ. στη Μαύρη Θάλασσα και στιες νότιες Μεσογειακές ακτές της και ΑΟΖ στη Μαύρη Θάλασσα!

Αν λοιπόν διαρκέσουν για μεγάλο διάστημα και πάλι οι διερευνητικές, η Ελλάδα θα πρέπει να προχωρήσει οπωσδήποτε στην αναμόρφωση των θαλάσσιων δικαιωμάτων της

  • με την επέκταση της Αιγιαλίτιδάς της στα 12 ν.μ., και στο Αιγαίο,
  • με την χάραξη ευθειών γραμμών βάσης και κλείσιμο των κόλπων στα 24 ν.μ. (και όχι στα 10 ν.μ. όπως μέχρι τώρα),
  • με την καθιέρωση Συνορεύουσας Ζώνης μέχρι 24 ν.μ.
  • και με υπολειπόμενη μόνο εκκρεμότητα την οριοθέτηση ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο (συμπεριλαμβανομένου του Καστελλορίζου, 62 ν.μ. στα Ανατολικά της Ρόδου, που είναι τμήμα της Δωδεκανήσου).

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες κατά τις διερευνητικές της περιόδου 2002-2016, η Τουρκία φαίνεται να είχε αποδεχθεί (προσωρινά) διαφοροποιημένα πλάτη επέκτασης της ελληνικής Αιγιαλίτιδας στο Αιγαίο από 6 έως 12 ν.μ. κατά περιοχή. Στη συνέχεια όμως υπανεχώρησε! Αυτό είναι και το κύριο πρόβλημα: η αφερεγγυότητα της Τουρκίας η οποία καθιστά έωλη ακόμη και την εφαρμογή στη πράξη αποφάσων που ήδη θα έχουν ληφθεί και θα είναι οριστικές!

Το σοβαρό λάθος της ελληνικής πλευράς όμως, στην διαδικασία των διερευνητικών, είναι ότι εισήλθε σε πολυετείς συζητήσεις με την Τουρκία για ένα δικαίωμα πλήρους κυριαρχίας της Ελλάδος (εύρος της ελληνικής Αιγιαλίτιδας Ζώνης) που η χώρα μας δικαιούται να θεσπίσει μονομερώς, εφόσον δεν ξεπερνά το όριο των 12 ν.μ. που θέτει το Διεθνές Δίκαιο. Εάν η Ελλάδα αποφάσιζε να επιδείξει ευελιξία και, π.χ., να επεκτείνει μόνο στα 10 ν.μ. το όριο της Αιγιαλίτιδας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, αυτό έπρεπε να το αποφασίσει αυτοβούλως, μόνη της, σταθμίζοντας την συνολική στάση της Τουρκίας γι’ αυτήν την ελληνική υποχώρηση, απαιτώντας όμως προηγουμένως την άρση του διεθνώς παράνομου και αδιανόητου casus belli της Τουρκίας. Αλλιώς θα φαινόταν ότι υποκύπτει στην απειλή πολέμου από την γείτονα!

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει πάντως ότι η Τουρκία απαντώντας στην αυτοσυγκράτηση της Ελλάδας στα θέματα των Θαλάσσιων Ζωνών, αλλά και στις επιτυχείς κινήσεις της Κύπρου (κήρυξη ΑΟΖ, οριοθετήσεις με γειτονικά κράτη και έρευνες με εντοπισμό τριών και περισσότερων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων), όχι μόνο δεν θέλησε να δείξει καλόπιστη και διαλλακτική στάση, αλλά αντίθετα προέβη σε μία σειρά από αναβαθμισμένες ενέργειες παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και όχι μόνο.

Έτσι, ευθύνεται για:

  • Παράνομη και καταχρηστική οριοθέτηση Θαλασσίων Ζωνών μεταξύ Τουρκίας και κατεχομένων της Βόρειας Κύπρου.
  • Άρνηση των Θαλασσίων Ζωνών των νησιών, πλην 6 ν.μ. Αιγιαλίτιδας, ακόμη και για μεγάλα νησιά: Ρόδο, Κρήτη, Κύπρο, κ.λπ.
  • Διακήρυξη της επεκτατικής και παράνομης θεωρίας της «Γαλάζιας Πατρίδας», 465.000 τ.χλμ. έκτασης.
  • Το ανυπόστατο και παράνομο Τουρκολιβυκό Σύμφωνο οριοθέτησης ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδας (Νοέμβριος 2019), που επιχειρεί να αφήσει χωρίς Θαλάσσιες Ζώνες μεγάλα ελληνικά νησιά και οριοθετεί την ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης χωρίς να γειτονεύει άμεσα η Τουρκία με την Λιβύη, μία χώρα διηρημένη, σε εμφύλιο πόλεμο, χωρίς αντιπροσωπευτική κυβέρνηση και με ξένα (και τουρκικά) στρατεύματα στο εσωτερικό της.
  • Παράνομες έρευνες και γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ και έρευνες στην ελληνική Υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο.
  • Διεκδίκηση, από το 1996 και μετά, μέχρι και 152 νησιών και νησίδων, κατοικημένων και μη, του Αιγαίου που ανήκουν στην Ελλάδα κατά τις Διεθνείς Συνθήκες (μέχρι και νοτίως της Κρήτης!).
  • Απαίτηση αφοπλισμού των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου που έχουν αμυντική μόνο οργάνωση, απέναντι στις τουρκικές απειλές κατάληψής τους (με τη δημιουργία της 4ης Τουρκικής Στρατιάς) στη Σμύρνη με εκατοντάδες αποβατικών σκαφών.
  • Διεκδίκηση παρανόμως (σε σχέση με Διεθνείς Κανονισμούς) του μισού FIR (Περιοχής Πληροφοριών Πτήσεων) Αθηνών και της αντίστοιχης Ζώνης Έρευνας και Διάσωσης, που ανήκουν στην Ελλάδα.
  • Άρνηση και συνεχείς παραβιάσεις των 10 ν.μ. του ελληνικού εναέριου χώρου που ισχύει από το 1931 και παραβάσεις του FIR Αθηνών.
  • Άρνηση του Δικαίου της Θάλασσας και απαίτηση πολιτικών διαπραγματεύσεων και εξωδικαιϊκής λύσης για τις Θαλάσσιες Ζώνες, με την Ελλάδα.
  • Γιγάντιοι και μη αναγκαίοι αμυντικά εξοπλισμοί, που με την απειλή χρήσης βίας, επιδιώκουν να εξαναγκάσουν την Ελλάδα (αλλά και άλλες γειτονικές της Τουρκίας χώρες) να ενδώσουν στις τουρκικές αναθεωρητικές απαιτήσεις και να αποδεχθούν παράνομες μειώσεις και εκχωρήσεις εδαφικών και κυριαρχικών δικαιωμάτων τους.

Πρόκειται για μία μιλιταριστική, επεκτατική πολιτική απέναντι στην οποία η Ελλάδα και η Κύπρος πρέπει να αντιτάξουν ενιαία και ισχυρή άμυνα και αποτροπή, για την διαφύλαξη της ειρήνης, της ασφάλειας και της κυριαρχίας τους, ταυτόχρονα με την δημιουργία πλέγματος συμμαχιών και συμπράξεων με χώρες της ευρύτερης περιοχής που απειλούνται και αυτές από την Τουρκία ή δεν έχουν φιλικές σχέσεις μαζί της. Η Ελλάδα, τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στο ΝΑΤΟ, οφείλει να αξιοποιήσει το δικαίωμα veto που διαθέτει για να αναγκάσει την Τουρκία να σεβαστεί την διεθνή νομιμότητα. Επίσης, να ενημερώσει η χώρα μας τον λαό της αλλά και την Διεθνή Κοινότητα για τις τουρκικές αυθαιρεσίες και παρανομίες, διαχρονικά, κατά του ελληνισμού και άλλων λαών. Πρέπει να δοθεί και να κερδηθεί τεκμηριωμένα ο «πόλεμος» της ενημέρωσης. Τη στιγμή που η Τουρκία δαπανά πολλά κεφάλαιά της για τον εξωραϊσμό του προφίλ της διεθνώς.

Η χώρα μας οφείλει να συνεχίσει τις αρχικές κινήσεις που έκανε για τον εκσυγχρονισμό των θαλασσίων δικαιωμάτων της, με ολοκλήρωση του προβλεπόμενου διεθνώς θεσμικού πλαισίου για τις Θαλάσσιες Ζώνες και να τις οριοθετήσει.

Ήδη τον Ιούνιο του 2020 έγινε οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ιταλία, στα ίδια θαλάσσια όρια με την Υφαλοκρηπίδα, που είχε προηγηθεί το 1977. Τον Αύγουστο του 2020 έγινε μερική οριοθέτηση ΑΟΖ (από τον 26ο έως τον 28ο Μεσημβρινό) με την Αίγυπτο, υπό το κράτος της πίεσης για την αντιμετώπιση του παράνομου Τουρκολυβικού μνημονίου οριοθέτησης. Αυτό επιτεύχθηκε όμως με παραχώρηση τμήματος ελληνικής ΑΟΖ προς την Αίγυπτο και με αντίστοιχη μείωση της επήρειας της ΑΟΖ της Κρήτης, της Καρπάθου και της Ρόδου. Το θετικό ήταν ότι μεγάλο μέρος της τουρκικής ΑΟΖ, που προέβλεπε το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, περιήλθε με την συναίνεση της Αιγύπτου πλέον στην ελληνική ΑΟΖ.

Το ακανθώδες ζήτημα της υπόλοιπης οριοθέτησης με την Αίγυπτο αφέθηκε ανεπίλυτο στο μέλλον, καθώς σχετίζεται με την ΑΟΖ της Τουρκίας και η Αίγυπτος δίστασε να το αγγίξει. Προτεραιότητα αποτελεί η οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου-Ελλάδος, που πρέπει να γίνει προφανώς χωρίς συμμετοχή της Τουρκίας, η οποία αρνείται τα δικαιώματα μεγάλων και μικρών νησιών, παρανόμως, αγνοώντας έτσι τη σαφή διάταξη του άρθρου 121 §2 της Σύμβασης του Δικαίου της Θάλασσας (1982) για ισότιμα δικαιώματα των ηπειρωτικών με τις νησιωτικές ακτές ως προς τις Θαλάσσιες Ζώνες.

Η Ελλάδα επίσης επεξέτεινε στα 12 ν.μ. την Αιγιαλίτιδα Ζώνη της μόνο στο Ιόνιο (μέχρι το νοτιότερο άκρο της Δυτικής Πελοποννήσου). Τέλος, αναγγέλθηκε Συμφωνία Ελλάδος-Αλβανίας για προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης, για την οριοθέτηση των Θαλασσίων Ζωνών μεταξύ τους στο Βόρειο Ιόνιο, μετά την μη ολοκλήρωση, με ευθύνη της Αλβανίας, της διμερούς Συμφωνίας οριοθέτησης πολλαπλών χρήσεων, του 2009, που είχε υπογραφεί αλλά ακυρώθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας.

Τέλος, πρέπει να οριοθετηθεί και η ΑΟΖ με την Λιβύη, αφού όμως κηρυχθεί η Ελληνική ΑΟΖ σε όλες τις παρακείμενες θάλασσές μας και αφού επεκταθεί περιμετρικά της Κρήτης η Αιγιαλίτιδα Ζώνη στα 12 ν.μ. Η Τουρκία θα αναγκασθεί να αποδεχθεί την Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, που αποτελεί τμήμα του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου, αν προχωρήσει η ενταξιακή σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τότε θα ανοίξει ο δρόμος για μία δικαστική διευθέτηση (Διεθνές Δικαστήριο Χάγης) οριοθέτησης της ελληνοτουρκικής διαφοράς για ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδα. Πριν όμως συμβεί αυτό, η Ελλάδα πρέπει να θεσπίσει την Αιγιαλίτιδα Ζώνη 12 ν.μ. και όλες τις άλλες Ζώνες που της χορηγεί το Δίκαιο της Θάλασσας.

του Δρ. Βενιαμίν Καρακωστάνογλου (*)

(*) Διεθνολόγος, Λέκτορας Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.
Πρόεδρος Περιφερειακού Συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας

Πηγή: cityportal.gr

Σχετικά θέματα
Profile Picture

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

350 Δισ. Δολάρια στην Αμερική: Η Νότια Κορέα ενεργοποιεί τη μεγαλύτερη στρατηγική επένδυση της συμμαχίας τους

Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν, ο τρόπος με τον οποίο θα δομηθούν αυτές οι επενδύσεις ενδέχεται να αποτελέσει πρότυπο για όσα θα ακολουθήσουν και να καταδείξει κατά πόσο μπορεί να λειτουργήσει αυτό το νέο μοντέλο συμμαχικών σχέσεων.

Δημοσιεύτηκε

19 λεπτά πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

 

Τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, η Νότια Κορέα συμφώνησε να μεταφέρει 350 δισεκατομμύρια δολάρια στρατηγικών επενδύσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες με αντάλλαγμα χαμηλότερους δασμούς. Για μήνες, η δέσμευση αυτή δεν ήταν τίποτε περισσότερο από ένας εντυπωσιακός αριθμός στους τίτλους των ειδήσεων. Τώρα, όμως, τα κεφάλαια αρχίζουν να μεταφέρονται.

Η Σεούλ έχει ήδη αποστείλει τα πρώτα 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια και έχει κατονομάσει τα έργα που θα χρηματοδοτήσει: μια μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο, σχεδιασμένη να τροφοδοτεί κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στο Τέξας, καθώς και οκτώ μεγάλους πυρηνικούς αντιδραστήρες που θα εγκαταστήσουν για πρώτη φορά κορεατικό σχέδιο αντιδραστήρα σε αμερικανικό έδαφος.

Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν, ο τρόπος με τον οποίο θα δομηθούν αυτές οι επενδύσεις ενδέχεται να αποτελέσει πρότυπο για όσα θα ακολουθήσουν και να καταδείξει κατά πόσο μπορεί να λειτουργήσει αυτό το νέο μοντέλο συμμαχικών σχέσεων.

Αυτή η ανάλυση εξετάζει τι χρηματοδοτείται, πώς η Νότια Κορέα επιχειρεί να περιορίσει τους κινδύνους και ποια ζητήματα παραμένουν ακόμη ανοιχτά.

Οι πολυαναμενόμενες λεπτομέρειες σχετικά με το πρώτο κύμα επενδύσεων που συνδέεται με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της Νότιας Κορέας και των Ηνωμένων Πολιτειών τον περασμένο Νοέμβριο δημοσιοποιήθηκαν επιτέλους.

Η επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Πόρων της Νότιας Κορέας (MOTIR) δείχνει ότι το πρώτο πακέτο επενδύσεων θα κατευθυνθεί:

  • στην κατασκευή ενός σταθμού ηλεκτροπαραγωγής συνδυασμένου κύκλου με φυσικό αέριο (Project Star),
  • στην κατασκευή οκτώ μεγάλων πυρηνικών αντιδραστήρων (Project Power),

ενώ το έργο ανάπτυξης αγωγού και εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Αλάσκα (Project North) θα υποβληθεί σε περαιτέρω αξιολόγηση.

Οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι η πρώτη μεταφορά ύψους 2,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων έχει ήδη πραγματοποιηθεί για το έργο του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου.

Παρότι επικριτές στη Νότια Κορέα αμφισβητούν:

  • την εμπορική βιωσιμότητα των έργων,
  • την οικονομική τους αποδοτικότητα,
  • και την επάρκεια των μηχανισμών εποπτείας,

η επιλογή των έργων και η δομή της χρηματοδότησής τους υποδεικνύουν ότι η Σεούλ κατέβαλε σημαντική προσπάθεια ώστε να διαχειριστεί τους σχετικούς κινδύνους και παράλληλα να τηρήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε τον Νοέμβριο του 2025.

Τα Έργα

Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό το ευρύτερο πλαίσιο που περιβάλλει την πρόσφατη ανακοίνωση αυτών των έργων ώστε να γίνει αντιληπτή η κριτική που ασκείται προς τη νοτιοκορεατική κυβέρνηση.

Λίγες εβδομάδες πριν από την ανακοίνωση, ο Πρόεδρος Τραμπ προχώρησε σε μια σειρά δημοσίων δηλώσεων σχετικά με:

  • τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις,
  • τη Βόρεια Κορέα,
  • και τα Στενά του Ορμούζ,

οι οποίες έμοιαζαν να συνδέονται με την επενδυτική δέσμευση που είχε αναλάβει η Σεούλ τον προηγούμενο Νοέμβριο.

Μάλιστα, τουλάχιστον μία δημοσιογραφική αναφορά υποστήριζε ότι η αμερικανική πλευρά άρχιζε να χάνει την υπομονή της με τον αργό ρυθμό υλοποίησης των νοτιοκορεατικών επενδύσεων και ότι οι δηλώσεις αυτές στόχευαν στην εξασφάλιση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων.

Παρότι η κριτική προς την κορεατική κυβέρνηση μπορεί να θεωρηθεί εύλογη, η επιλογή των έργων και οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν δείχνουν ότι προηγήθηκε σημαντική επεξεργασία πριν γίνουν οι ανακοινώσεις.

Project Star (Μονάδα Ηλεκτροπαραγωγής Συνδυασμένου Κύκλου με Φυσικό Αέριο)

Τοποθεσία: Encinal, Τέξας
Συνολικό κόστος: 22,3 δισ. δολάρια

Το Project Star προβλέπει την κατασκευή και λειτουργία μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 6.472 MW για την τροφοδοσία κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στην περιοχή Encinal του Τέξας.

Η μονάδα αξίας 22,3 δισ. δολαρίων θα ξεκινήσει να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια το 2029 και θα φτάσει σε πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα έως το 2032.

Στο έργο θα συμμετέχουν αρκετές μεγάλες διεθνείς εταιρείες, μεταξύ των οποίων:

  • Related Companies,
  • NextEra Energy,
  • Lewis Energy Group,

καθώς και ακόμη μη κατονομαζόμενες «ανταγωνιστικές κορεατικές εταιρείες», οι οποίες θα συμβάλουν σε όλα τα στάδια του έργου μέσω παροχής εξοπλισμού, μηχανολογικού σχεδιασμού, κατασκευών, τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης.

Project Power (8 Μεγάλοι Πυρηνικοί Αντιδραστήρες)

Το Project Power αφορά επένδυση ύψους 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων για:

  • δύο αντιδραστήρες APR1400 κορεατικού σχεδιασμού,
  • έξι αντιδραστήρες AP1000 σχεδιασμένους από τη Westinghouse.

Η ανακοίνωση αναφέρει ότι η κατασκευή θα πραγματοποιηθεί σε φάσεις.

Πρώτη φάση

Κατασκευή δύο αντιδραστήρων AP1000.

Δεύτερη φάση

  • Δύο αντιδραστήρες APR1400.
  • Δύο επιπλέον AP1000.

Το διάστημα μεταξύ των δύο φάσεων δεν θα υπερβεί τους έξι μήνες.

Τρίτη φάση

Κατασκευή των δύο τελευταίων AP1000.

Η συγκεκριμένη δομή επιτρέπει στη Νότια Κορέα να εγκαταστήσει τον δικό της σχεδιασμό πυρηνικού αντιδραστήρα (APR1400) στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα μοιράζεται τα οφέλη από την ανάπτυξη των αντιδραστήρων AP1000 της Westinghouse.

Οι δύο χώρες ελπίζουν ότι το Project Power θα δώσει νέα ώθηση στο προεδρικό εκτελεστικό διάταγμα για την πυρηνική ενέργεια, το οποίο στοχεύει στην έναρξη κατασκευής δέκα νέων μεγάλων πυρηνικών αντιδραστήρων έως το 2030.

Από το συνολικό ποσό:

  • 100 δισ. δολάρια θα καλύψουν το κόστος κατασκευής,
  • 20 δισ. δολάρια θα παραμείνουν ως αποθεματικό απρόβλεπτων δαπανών.

Επιπλέον, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να επιτρέψουν προκαταβολικές πληρωμές έως 10 δισ. δολαρίων μέχρι το τέλος του έτους για εξοπλισμό μακράς προμήθειας.

Project North (Αγωγός και Τερματικός Σταθμός LNG στην Αλάσκα)

Το Project North είναι το πιο αμφιλεγόμενο από τα τρία έργα, καθώς η κατασκευή ενός αγωγού LNG μήκους 800 μιλίων (περίπου 1.287 χιλιομέτρων) και εγκαταστάσεων υγροποίησης σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον όπως η Αλάσκα καθιστά το έργο ιδιαίτερα απαιτητικό. Αυτό σημαίνει ότι το τελικό κόστος μπορεί να αποδειχθεί σημαντικά υψηλότερο από τις σημερινές εκτιμήσεις.

Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος το έργο να μην ολοκληρωθεί εντός του προβλεπόμενου χρονικού ορίζοντα των 20 ετών για την έναρξη παραδόσεων LNG, γεγονός που θα απαιτούσε αναδιάρθρωση του χρηματοδοτικού σχήματος ώστε η νοτιοκορεατική κυβέρνηση να μπορέσει να ανακτήσει την επένδυσή της.

Η ζήτηση για LNG ενδέχεται επίσης να μεταβληθεί σημαντικά με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι μακροπρόθεσμες συνθήκες της αγοράς παραμένουν αβέβαιες.

Ενδεικτικά, κατά τη δεκαετία του 2010, μεγάλες ενεργειακές εταιρείες που συμμετείχαν αρχικά στο έργο, όπως οι ExxonMobil, BP και ConocoPhillips, αποφάσισαν τελικά να μην συμμετάσχουν, επικαλούμενες οικονομικούς λόγους.

Η ανακοίνωση του Προέδρου Τραμπ σχετικά με τη συμμετοχή της Νότιας Κορέας στο έργο, η οποία αργότερα αμφισβητήθηκε από τον Πρόεδρο Λι Τζε-Μιούνγκ, φαίνεται να υποδηλώνει ότι το αναμενόμενο ύψος της νοτιοκορεατικής επένδυσης ανέρχεται σε 54 δισεκατομμύρια δολάρια.

Μέχρι στιγμής, η επίσημη ανακοίνωση της νοτιοκορεατικής πλευράς αναφέρει απλώς ότι οι δύο χώρες θα εξετάσουν το έργο πριν λάβουν οριστική απόφαση.

Η επιλογή και η κατάσταση των τριών αυτών έργων φαίνεται να επιβεβαιώνουν ότι η νοτιοκορεατική κυβέρνηση έχει προετοιμαστεί επαρκώς ώστε να εκπληρώσει τη συμφωνία που συνήφθη τον περασμένο Νοέμβριο, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι μόνο τα πλέον υποσχόμενα έργα θα προχωρήσουν.

Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του επενδυτικού πακέτου είναι ότι μεγάλο μέρος των επενδύσεων επικεντρώνεται στις ενεργειακές υποδομές. Αυτό είναι μάλλον αναμενόμενο δεδομένης της τεράστιας ανάγκης για παραγωγή ενέργειας ώστε να καλυφθούν οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις υπολογιστικής ισχύος της τεχνητής νοημοσύνης.

Απουσιάζουν από το παρόν πακέτο επενδύσεις που σχετίζονται με:

  • τη ναυπηγική βιομηχανία,
  • τους ημιαγωγούς,
  • τα φαρμακευτικά προϊόντα,
  • τα κρίσιμα ορυκτά,
  • την κβαντική πληροφορική,
  • και την τεχνητή νοημοσύνη.

Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι σε ορισμένους από αυτούς τους τομείς οι επενδύσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από τον ιδιωτικό τομέα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των ημιαγωγών, ή ότι η Νότια Κορέα δεν διαθέτει ακόμη επαρκές συγκριτικό πλεονέκτημα κλίμακας, όπως στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της κβαντικής υπολογιστικής.

Οι επενδύσεις στη ναυπηγική φαίνεται να αποτελούν ξεχωριστό σκέλος του πρόσθετου επενδυτικού πακέτου των 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που σημαίνει ότι αναμένονται περισσότερες ανακοινώσεις τις επόμενες ημέρες.

Τέλος, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη και οι πολιτικές προεκτάσεις αυτής της ανακοίνωσης από την οπτική των Νοτιοκορεατών φορολογουμένων.

Η διοχέτευση κρατικά χρηματοδοτούμενων επενδύσεων για τη δημιουργία θέσεων εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί πολιτικά όταν τα ίδια κεφάλαια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για ανάγκες στο εσωτερικό της χώρας.

Με απλά λόγια, η επιχειρηματολογία υπέρ αυτών των επενδύσεων γίνεται πιο πειστική όσο πιο άμεσα και ορατά είναι τα οφέλη για τους Νοτιοκορεάτες φορολογουμένους.

Αυτό ενδέχεται να αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους η παρούσα δέσμη ανακοινώσεων επικεντρώθηκε κυρίως στις ενεργειακές υποδομές, δεδομένου ότι κρατικές εταιρείες όπως:

  • η Korea Electric Power Company (KEPCO),
  • και η Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP),

κατέχουν δεσπόζουσα θέση στον συγκεκριμένο τομέα.

Χρηματοδότηση

Όπως προβλεπόταν στο Μνημόνιο Κατανόησης του Νοεμβρίου, οι επενδύσεις διοχετεύονται μέσω δύο οχημάτων ειδικού σκοπού (Special Purpose Vehicles – SPV):

  • του Investment Special Purpose Vehicle (I-SPV),
  • και του Project Special Purpose Vehicle (P-SPV).

Το πρώτο διαχειρίζεται η Korea-U.S. Strategic Investment Corporation σε συνεργασία με την αμερικανική κυβέρνηση και είναι υπεύθυνο για τη συγκέντρωση, κατανομή και αναδιανομή των κεφαλαίων προς και από τα επιμέρους P-SPV.

Η ετήσια συνεισφορά της νοτιοκορεατικής κυβέρνησης έχει οριστεί στα 20 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, με ανώτατο συνολικό όριο τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το σημαντικό στοιχείο αυτής της συμφωνίας είναι ότι τα κεφάλαια που παρέχει η κορεατική κυβέρνηση αποτελούν ανακτήσιμη επένδυση διάρκειας 20 ετών.

Συγκεκριμένα, οι αποδόσεις που προκύπτουν από τα P-SPV μεταφέρονται κάθε χρόνο στο I-SPV και στη συνέχεια κατανέμονται ισόποσα μεταξύ των κυβερνήσεων της Νότιας Κορέας και των ΗΠΑ μέχρι να ανακτηθεί συνολικά το ποσό που αντιστοιχεί στη λεγόμενη «Τεκμαρτή Κατανομή» (Deemed Allocation).

Μετά την ανάκτηση αυτού του ποσού, η νοτιοκορεατική κυβέρνηση δικαιούται εγγυημένη απόδοση 10% επί της επένδυσης.

Σε περίπτωση που η Νότια Κορέα δεν καταφέρει να ανακτήσει το πλήρες ποσό της Τεκμαρτής Κατανομής εντός 20 ετών, οι δύο κυβερνήσεις μπορούν να διαπραγματευθούν τροποποιήσεις στον τρόπο κατανομής των αποδόσεων.

Με λίγα λόγια, το χρηματοδοτικό μοντέλο έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε η Νότια Κορέα να μπορεί να ανακτήσει ολόκληρο το επενδυμένο κεφάλαιο καθώς και τους σχετικούς τόκους.

Οι τόκοι θα υπολογίζονται με βάση την απόδοση των αμερικανικών κρατικών ομολόγων 20ετούς διάρκειας, προσαυξημένη κατά ένα επιπλέον περιθώριο (spread), το οποίο θα συμφωνείται ξεχωριστά για κάθε έργο.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης πρόβλεψη που απαιτεί από τις δύο πλευρές να παρέχουν προνομιακή μεταχείριση σε κορεατές προμηθευτές και αναδόχους έναντι αντίστοιχων ξένων προμηθευτών κατά την υλοποίηση των έργων.

Σύμφωνα με αρχικές πληροφορίες, το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και η Τράπεζα της Κορέας σχεδίαζαν να συγκεντρώνουν έως και 20 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μέσω:

  • των εσόδων από τόκους,
  • των μερισμάτων που προέρχονται από τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας,
  • και των ομολόγων εκφρασμένων σε δολάρια.

Πρόσφατα δημοσιεύματα φαίνεται να επιβεβαιώνουν τη συγκεκριμένη προσέγγιση.

Εάν αυτό ισχύει, η κυβέρνηση θα μπορέσει να διατηρήσει τη δημοσιονομική πειθαρχία χωρίς να επηρεάσει σημαντικά την αγορά συναλλάγματος.

Μέχρι τον Αύγουστο, τα συναλλαγματικά αποθέματα της Νότιας Κορέας ανέρχονταν σε περισσότερα από 442 δισεκατομμύρια δολάρια, αν και νεότερα στοιχεία δείχνουν μικρή μείωση κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Οι τοποθετήσεις της χώρας σε ξένα χρεόγραφα, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, παρέμειναν σχετικά σταθερές στα περίπου 387 δισεκατομμύρια δολάρια.

Οι ετήσιες αποδόσεις αυτών των τοποθετήσεων θα κατευθύνονται στο στρατηγικό επενδυτικό ταμείο.

Εάν τα έσοδα από τόκους δεν επαρκούν για την κάλυψη του ετήσιου ορίου επένδυσης των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα να εκδώσει επιπλέον ομόλογα για να καλύψει τη διαφορά.

Σχεδόν έναν χρόνο μετά το Κοινό Ενημερωτικό Δελτίο του 2025, η Νότια Κορέα έχει περάσει από τις γενικές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, ανακοινώνοντας το πρώτο σύνολο έργων που θα χρηματοδοτήσει και πραγματοποιώντας ήδη την πρώτη μεταφορά κεφαλαίων.

Μια αρχική αξιολόγηση της επιλογής των έργων και της χρηματοδοτικής δομής δείχνει ότι η Σεούλ προχώρησε σε ενδελεχή προετοιμασία.

Επέλεξε έργα με έμπειρους εταίρους και σαφή ζήτηση, διασφαλίζοντας παράλληλα μηχανισμούς προστασίας όπως:

  • η επιμερισμένη διαχείριση κινδύνου μεταξύ των έργων,
  • και ένα νομικά δεσμευτικό ετήσιο ανώτατο όριο δαπανών.

Οι κινήσεις αυτές αποδεικνύουν τόσο τη σοβαρότητα των προθέσεων της Νότιας Κορέας όσο και την επιθυμία της να εξασφαλίσει την επιτυχή ολοκλήρωση των έργων.

Αυτό είναι απολύτως λογικό, καθώς η δυνατότητα της χώρας να ανακτήσει τα επενδυμένα κεφάλαιά της και να αποκομίσει ενδεχομένως κέρδος εξαρτάται από την επιτυχία των συγκεκριμένων έργων.

Παρ’ όλα αυτά, πολλά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, μεταξύ των οποίων:

  • ο τρόπος κατανομής των υπόλοιπων κεφαλαίων,
  • η μορφή και η έκταση της συμμετοχής της Νότιας Κορέας στο έργο LNG της Αλάσκας,
  • καθώς και οι επενδύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία.

Ωστόσο, η συμφωνία φαίνεται να διαθέτει πραγματική δυναμική σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχονται σε μια κρίσιμη φάση, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές βρίσκονται πλέον πολύ κοντά.

stimson.org

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

«Εδώ αρμόδιος είμαι εγώ»: Η τουρκική υστερία για τις NAVTEX και το ευρωπαϊκό πλέγμα προστασίας του GSI

Ως νέα αναμέτρηση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας με αφορμή την πολυεθνική άσκηση «Ευνομία» και τη διαδρομή του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI). Οι τουρκικές εφημερίδες συνδέουν ευθέως τη στρατιωτική άσκηση με τις ενεργειακές επιδιώξεις της Αθήνας, αποδίδοντάς της πολιτική και γεωστρατηγική σκοπιμότητα.

Δημοσιεύτηκε

50 λεπτά πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Τουρκικός Τύπος για NAVTEX: «Πόλεμος στη Γαλάζια Πατρίδα» και «δοκιμασία ορίων» από την Αθήνα

Ως νέα αναμέτρηση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας με αφορμή την πολυεθνική άσκηση «Ευνομία» και τη διαδρομή του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI). Οι τουρκικές εφημερίδες συνδέουν ευθέως τη στρατιωτική άσκηση με τις ενεργειακές επιδιώξεις της Αθήνας, αποδίδοντάς της πολιτική και γεωστρατηγική σκοπιμότητα. Από τον «πόλεμο των NAVTEX στη Γαλάζια Πατρίδα» μέχρι τις καταγγελίες περί «πρόκλησης» και «γεωπολιτικής δοκιμασίας ορίων», κυριαρχεί η εκτίμηση ότι η Ελλάδα επιχειρεί, με τη συμμετοχή της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, να διαμορφώσει ένα ευρωπαϊκό πλέγμα προστασίας γύρω από το καλώδιο. Παράλληλα, επανέρχεται η πάγια τουρκική θέση περί προηγούμενου συντονισμού με την Άγκυρα για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές που η ίδια διεκδικεί ως τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.

Χουριέτ: «Προειδοποίηση της Άγκυρας στην Αθήνα: Εκείνη η περιοχή είναι δική μου»

Η αντιπαράθεση για τις NAVTEX αναδεικνύει, σύμφωνα με τη Χουριέτ⁠, τη βαθύτερη διαφωνία Αθήνας και Άγκυρας για τη δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο, με το ηλεκτρικό καλώδιο να αποτελεί το πραγματικό επίκεντρο της έντασης.

Στο δημοσίευμα της Ντουϊγκού Λέλογλου, με τίτλο «Προειδοποίηση της Άγκυρας στην Αθήνα: Εκείνη η περιοχή είναι δική μου», η εφημερίδα επισημαίνει ότι η πραγματοποίηση της «Ευνομίας» σε θαλάσσια περιοχή που συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με τη σχεδιαζόμενη διαδρομή του GSI επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει η Χουριέτ στη χρονική συγκυρία και στη σύνθεση της άσκησης, υπογραμμίζοντας ότι οι τέσσερις συμμετέχουσες χώρες εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Μεταφέρει, επίσης, την εκτίμηση του ελληνικού Τύπου ότι η άσκηση συνιστά μήνυμα προς την Τουρκία.

Το ουσιαστικότερο σημείο της ανάλυσής της αφορά, ωστόσο, τη διάκριση ανάμεσα στην άδεια και στον προηγούμενο συντονισμό, όπως την αντιλαμβάνεται η Άγκυρα.

Η εφημερίδα διευκρινίζει ότι «η προσδοκία της Άγκυρας δεν είναι να ζητήσει άδεια η ανάδοχος εταιρεία, αλλά η Γαλλία, ως κράτος σημαίας, να διασφαλίσει τον συντονισμό μέσω διπλωματικών διαύλων, πριν αρχίσουν οι έρευνες στη διαδρομή που επικαλύπτει την τουρκική υφαλοκρηπίδα».

Με αυτή τη διατύπωση, η Χουριέτ επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από το ζήτημα της τουρκικής άδειας, την οποία απορρίπτει κατηγορηματικά η Αθήνα, στο ζήτημα της προηγούμενης διπλωματικής συνεννόησης με την Άγκυρα.

Παράλληλα, η εφημερίδα εντάσσει τη συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας Meridiam και την πολυεθνική άσκηση στην προσπάθεια της Ελλάδας να εξασφαλίσει την προστασία των ενεργειακών υποδομών της, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν μέρος των μέτρων ασφαλείας που λαμβάνει η Αθήνα.

Νεφές: «Πόλεμος NAVTEX στη Γαλάζια Πατρίδα»

Σε σαφώς πιο συγκρουσιακό τόνο, η Νεφές⁠ παρουσιάζει την αντιπαράθεση ως αναμέτρηση για το ποιος έχει τον έλεγχο της επίμαχης θαλάσσιας περιοχής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο πολιτικό μήνυμα της τουρκικής αντίδρασης.

Με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Πόλεμος NAVTEX στη Γαλάζια Πατρίδα», η εφημερίδα ερμηνεύει την τουρκική αντι-NAVTEX ως μήνυμα προς την Αθήνα ότι «μόνο εγώ μπορώ να δώσω άδεια για αυτή την περιοχή».

Σύμφωνα με τη Νεφές, η Άγκυρα, κηρύσσοντας άκυρη την ελληνική NAVTEX και επαναλαμβάνοντας τη δική της ναυτική οδηγία από τον σταθμό της Αττάλειας, επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι «εδώ αρμόδιος είμαι εγώ».

Το ενδιαφέρον του δημοσιεύματος βρίσκεται κυρίως στην ερμηνεία του σκοπού της άσκησης. Κάτω από τον χαρακτηριστικό μεσότιτλο «Ο πραγματικός σκοπός της άσκησης είναι το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης», η εφημερίδα συνδέει την «Ευνομία» με τη σχεδιαζόμενη διαδρομή του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.

Η Νεφές υιοθετεί έτσι την αντίληψη ότι η στρατιωτική δραστηριότητα δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το ενεργειακό έργο και τις ευρύτερες γεωπολιτικές επιδιώξεις στην περιοχή.

Επικαλείται, μάλιστα, την ελληνική εφημερίδα Τα Νέα, μεταφέροντας την εκτίμηση ότι «πρόκειται για μια απλή άσκηση, η οποία όμως αποκτά γεωπολιτική σημασία εξαιτίας της διαδρομής της».

Μιλιέτ: «Η απάντηση της Τουρκίας στο παιχνίδι των NAVTEX»

Ως προσπάθεια της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας να κατοχυρώσουν μέσω ναυτικών οδηγιών διεκδικήσεις που η Άγκυρα θεωρεί παράνομες παρουσιάζει την υπόθεση η Μιλιέτ⁠, υιοθετώντας τη ρητορική περί «Γαλάζιας Πατρίδας».

Με τίτλο «Η απάντηση της Τουρκίας στο παιχνίδι των NAVTEX», η εφημερίδα χαρακτηρίζει την ελληνική και κυπριακή δραστηριότητα ως μέρος ενός ευρύτερου παιχνιδιού αμφισβήτησης των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην αναφορά της τουρκικής NAVTEX για την ονομασία «Κύπρος», την οποία χρησιμοποιεί η Κυπριακή Δημοκρατία στις ναυτικές της αναγγελίες.

Η Μιλιέτ αναπαράγει τη θέση της Άγκυρας ότι η συγκεκριμένη ονομασία δεν ταυτίζεται με το κράτος που ιδρύθηκε το 1960, προβάλλοντας παράλληλα την τουρκική προειδοποίηση πως «οι προσπάθειες νομιμοποίησης παράνομων διεκδικήσεων μέσω αναγγελιών NAVTEX είναι άκυρες και δεν έχουν γίνει ούτε πρόκειται να γίνουν αποδεκτές από την Τουρκία».

Η προσέγγιση της εφημερίδας διευρύνει έτσι την αντιπαράθεση πέρα από το GSI, συνδέοντάς την και με το Κυπριακό, καθώς η Άγκυρα αμφισβητεί τη δυνατότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκπροσωπεί ολόκληρο το νησί.

Ακσάμ: «Προκλητική κίνηση από την Ελλάδα – Κοινή πρόκληση της Αθήνας με τρεις χώρες»

Την άσκηση «Ευνομία» ως συντονισμένη πολιτική και στρατιωτική κίνηση με γεωπολιτικές προεκτάσεις παρουσιάζει η Ακσάμ⁠, η οποία επιλέγει έναν ιδιαίτερα επιθετικό τίτλο, χαρακτηρίζοντας τη συνεργασία των τεσσάρων χωρών «κοινή πρόκληση».

Στο δημοσίευμα, που βασίζεται σε πληροφορίες του τουρκικού πρακτορείου Ανατολή και της ελληνικής εφημερίδας Τα Νέα, προβάλλεται η εκτίμηση ότι η χρονική επιλογή της άσκησης δεν είναι τυχαία.

Η Ακσάμ αναπαράγει ειδικότερα την άποψη ότι «η επιλογή πλοίου υπό γαλλική σημαία, η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας Meridiam στο έργο και η πραγματοποίηση της άσκησης Ευνομία δημιουργούν ένα πλέγμα προστασίας σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο».

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί το βασικό ερμηνευτικό στοιχείο του δημοσιεύματος: η στρατιωτική συνεργασία, η παρουσία της Γαλλίας και η συμμετοχή ευρωπαϊκών εταιρειών εμφανίζονται ως αλληλοσυμπληρούμενα μέσα για την προώθηση του GSI.

Χαμπέρ 7: «Γεωπολιτική δοκιμασία ορίων από την Αθήνα; Επικίνδυνη πρόκληση στη Μεσόγειο»

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το Χαμπέρ 7⁠, το οποίο προσεγγίζει την πολυεθνική άσκηση ως ενδεχόμενη δοκιμασία των γεωπολιτικών ορίων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με τίτλο «Γεωπολιτική δοκιμασία ορίων από την Αθήνα; Επικίνδυνη πρόκληση στη Μεσόγειο», το δημοσίευμα του Φατίχ Γιοντζαλίκ, που επικαλείται το πρακτορείο Ανατολή, δίνει έμφαση στη χωροθέτηση της άσκησης πάνω στη διαδρομή του σχεδιαζόμενου ηλεκτρικού καλωδίου.

Ο χαρακτηρισμός «γεωπολιτική δοκιμασία ορίων» υποδηλώνει την ερμηνεία ότι η Αθήνα επιχειρεί να δοκιμάσει στην πράξη τα περιθώρια αντίδρασης της Άγκυρας, αξιοποιώντας τη συμμετοχή άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα

Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την αρχή της κοσμικότητας του κράτους.

Δημοσιεύτηκε

1 ώρα πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Το Αζερμπαϊτζάν είναι ένα από τα πιο κοσμικά κράτη με μουσουλμανική πλειονότητα στον κόσμο, γεγονός που αποτελεί κληρονομιά του σοβιετικού παρελθόντος του.
Περίπου το 96% έως 98% του πληθυσμού του αυτοπροσδιορίζεται ως μουσουλμανικό, ωστόσο το Σύνταγμά του διατηρεί τη θρησκεία διαχωρισμένη από τους κρατικούς θεσμούς.
Τον Σεπτέμβριο του 2026, το Υπουργικό Συμβούλιο αυστηροποίησε τους κανόνες σχετικά με τη σχολική στολή. Οι διατάξεις αυτές αφορούν επίσης το σύνολο του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών.
Η εφαρμογή των μέτρων άρχισε στις αρχές Οκτωβρίου του 2026. Μαθήτριες που φορούσαν χιτζάμπ εμποδίστηκαν να εισέλθουν στα σχολεία. Σε εκπαιδευτικούς ζητήθηκε να αφαιρέσουν τη μαντίλα τους ή να παραιτηθούν.
Έως τις 12 Οκτωβρίου, οι αρχές είχαν προχωρήσει σε δεκάδες συλλήψεις στο Μπακού, έπειτα από διαδηλώσεις που σημαδεύτηκαν από συγκρούσεις και απόπειρες αποκλεισμού της κυκλοφορίας.
Η αντιπαράθεση έχει πλέον προκαλέσει διπλωματικές εντάσεις με την Τουρκία, έναν από τους στενότερους συμμάχους του Αζερμπαϊτζάν.
Ο Οκτάι Σαράλ, σύμβουλος του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καταδίκασε τους περιορισμούς που επιβάλλονται στις μαθήτριες που φορούν μαντίλα, υποστηρίζοντας ότι η χιτζάμπ αποτελεί θρησκευτική υποχρέωση και ζητώντας την κατάργηση των μέτρων.
Αρκετοί βουλευτές του κυβερνώντος τουρκικού κόμματος AKP επέκριναν επίσης τα συγκεκριμένα μέτρα.
Στις 13 Οκτωβρίου, το κυβερνών κόμμα του Αζερμπαϊτζάν, υπό την ηγεσία του προέδρου Ιλχάμ Αλίεφ, αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις αυτές «λαϊκιστικές και ανεύθυνες» και καταγγέλλοντας παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.
Το Μπακού υπενθύμισε ότι η φιλία μεταξύ των δύο εθνών δεν παρέχει σε καμία από τις δύο πλευρές το δικαίωμα να επιβάλλει στην άλλη τις θρησκευτικές ή πολιτικές της πεποιθήσεις.
Ωστόσο, στον δημόσιο χώρο, ο καθένας εξακολουθεί να είναι ελεύθερος να ντύνεται σύμφωνα με τις πεποιθήσεις και τις προσωπικές του επιλογές.
Έτσι, σε αυτή τη χώρα με τη συντριπτική μουσουλμανική πλειονότητα, η κοσμικότητα του κράτους επιβάλλεται χωρίς να υπαγορεύει στους πολίτες πώς θα ντύνονται στον δρόμο. Πρόκειται για μια διάκριση την οποία το Αζερμπαϊτζάν προτίθεται να διαφυλάξει.
Το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί ιδιαίτερα στενές στρατηγικές σχέσεις με το Ισραήλ, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους εταίρους του στον μουσουλμανικό κόσμο.
Οι δύο χώρες συνεργάζονται, μεταξύ άλλων, στους τομείς της άμυνας, των υπηρεσιών πληροφοριών, της ενέργειας και της τεχνολογίας. Το Αζερμπαϊτζάν είναι σημαντικός προμηθευτής πετρελαίου του Ισραήλ, ενώ το εβραϊκό κράτος τού παρέχει προηγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό.
Το 2023, το Μπακού έκανε ένα σημαντικό διπλωματικό βήμα, ανοίγοντας την πρώτη του πρεσβεία στο Ισραήλ και επισφραγίζοντας έτσι περισσότερα από τριάντα χρόνια διμερών σχέσεων.
Ανάμεσα στην Άγκυρα, η οποία υπερασπίζεται τη χρήση της χιτζάμπ, και το Μπακού, το οποίο επιδιώκει να διασφαλίσει την κοσμικότητα στα σχολεία του, η μαντίλα μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ δύο ιστορικών συμμάχων.
Μια σύγκρουση που αποκαλύπτει ότι ακόμη και στο εσωτερικό του μουσουλμανικού κόσμου, η θέση της θρησκείας στον δημόσιο χώρο απέχει πολύ από το να αποτελεί ζήτημα ομοφωνίας.
Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Newsroom10 λεπτά πριν

Project Bromo: Η Ευρώπη επιταχύνει τη δημιουργία διαστημικού γίγαντα απέναντι στη SpaceX

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να επιταχύνει την αντιμονοπωλιακή αξιολόγηση της συμφωνίας μεταξύ Airbus, Thales και Leonardo. Ο νέος όμιλος, με...
Αναλύσεις19 λεπτά πριν

350 Δισ. Δολάρια στην Αμερική: Η Νότια Κορέα ενεργοποιεί τη μεγαλύτερη στρατηγική επένδυση της συμμαχίας τους

Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις...
Αναλύσεις50 λεπτά πριν

«Εδώ αρμόδιος είμαι εγώ»: Η τουρκική υστερία για τις NAVTEX και το ευρωπαϊκό πλέγμα προστασίας του GSI

Ως νέα αναμέτρηση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας με αφορμή...
Αναλύσεις1 ώρα πριν

Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα

Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την...
Αναλύσεις2 ώρες πριν

Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;

Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος...

Δημοφιλή