Αναλύσεις

Έγκλημα κατά Ελλάδας, Κύπρου και Βαλκανίων, τυχόν αναγνώριση του Κοσόβου

Δημοσιεύτηκε στις

3 Ιουνίου 2021 στις 19:58

από τον

Αν και μικρές οι πιθανότητες να αναγνωρίσει η Αθήνα το Κόσοβο, δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι καθώς η Ελλάδα βυθίζεται σε ένα πέλαγος διεθνών εξαρτήσεων

του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
3 Ιουνίου 2021

Ο Πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάντερ Βούτσιτς κάλεσε την Αθήνα να μην ακολουθήσει το παράδειγμα του Ισραήλ και να μην αναγνωρίσει το Κόσοβο, ενώ εξέφρασε επιφυλάξεις για το τι ακριβώς σημαίνει η αναβάθμιση του εμπορικού γραφείου του Κοσόβου στην Ελλάδα. Η Αθήνα έχει δώσει επανειλημμένως διαβεβαιώσεις στη Σερβία, ότι δεν θα προχωρήσει σε αναγνώριση, αλλά το τελευταίο διάστημα έχουν πληθύνει οι αναφορές στον σερβικό και όχι μόνο τύπο, ότι δεν θα τηρήσει τις διαβεβαιώσεις της, ενώ και ο ίδιος ο Βούσιτς άφησε να εννοηθεί ότι έχει και ο ίδιος τέτοιο φόβο.

Πάντως πηγές του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών μας διαβεβαίωσαν ότι δεν υφίσταται ενδεχόμενο αναγνώρισης τώρα του Κοσόβου και παραμένει εν ισχύ η ελληνική θέση περί μη αναγνώρισης. Βεβαίως η Αθήνα υποστηρίζει την απελευθέρωση από την Ε.Ε. της βίζας για τους Κοσοβάρους, όπως και στηρίζει την “ενταξιακή πορεία του Κοσόβου”, παρόλο που δυσκολεύεται κανείς να αντιληφθεί τι ακριβώς σημαίνει να στηρίζει κάποιος μια ενταξιακή πορεία που δεν υπάρχει ενός κράτους που δεν αναγνωρίζει.

Εκτιμούμε ως μικρές τις πιθανότητες να αναγνωρίσει, τουλάχιστον άμεσα, η κυβέρνηση της Αθήνας το Κόσοβο, παρόλο που θα το ήθελε. Αλλά δεν μπορούμε να είμαστε και βέβαιοι για το τι μπορεί να συμβεί, καθώς η Ελλάδα βυθίζεται όλο και πιο πολύ σε ένα πέλαγος διεθνών εξαρτήσεων.

Μια “γαλλική ιδέα”

Λέγεται μάλιστα ότι κυκλοφορεί στα παρασκήνια και μια φόρμουλα που έχει επεξεργασθεί η γαλλική διπλωματία (τελούσα υπό καθοριστική επιρροή του Ισραήλ, ήδη από το 2008, μετά την εκλογή Σαρκοζί) σύμφωνα με την οποία η ελληνική αναγνώριση αλλά και η απελευθέρωση της βίζας για τους Αλβανούς του Κοσόβου, θα αποτελέσουν το ελληνικό και ευρωπαϊκό “δώρο” προς τους Αλβανούς, ώστε να δεχθούν την ένωση με τη Σερβία της κατοικούμενης από τους εναπομείναντες Σέρβους του Κοσόβου περιοχής Μιτρόβιτσα.

Αυτά βέβαια είναι αστειότητες, γιατί αν θέλουν οι Αλβανοί να παραχωρήσουν τη Μιτρόβιτσα σε αντάλλαγμα της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, μπορούν να το κάνουν μόνοι τους συμφωνώντας με τους Σέρβους και αν υπάρξει τέτοια συμφωνία, δεν υπάρχει ασφαλώς λόγος για κανέναν τρίτο να μην αναγνωρίσει το αποτέλεσμά της. Ασφαλώς δεν το θέλουν, τα θέλουν όλα, δεδομένου ότι έχουν την υποστήριξη των ΗΠΑ, της Ευρώπης και του Ισραήλ.

Η κληρονομιά του Χόλμπρουκ

Πριν από περίπου είκοσι χρόνια πήρα μια συνέντευξη από τον αρχιτέκτονα της καταστροφής της Γιουγκοσλαβίας, τον τότε αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ (ήταν και ο αρχιτέκτων της τριπλής στρατηγικής: “επίλυση” ελληνοτουρκικών, “επίλυση” Κυπριακού, ένταξη Τουρκίας στην Ε.Ε., που εφήρμοσαν οι κυβερνήσεις Σημίτη και Κληρίδη, όπως και ο εφευρέτης της φόρμουλας για τα Ίμια).

Τον ρώτησα: “Αν δεχθώ το επιχείρημα ότι οι Αλβανοί δεν μπορούν, μετά από όσα έγιναν, να ζήσουν υπό σερβική κυριαρχία, γιατί μπορούν οι Σέρβοι της Μιτρόβιτσα να ζήσουν υπό αλβανική; Μήπως θα έπρεπε σε αντάλλαγμα της ανεξαρτησίας του Κοσόβου να ενωθεί η Μιτρόβιτσα με τη Σερβία; Θα ήταν αυτό μια κάποια λύση;”.

“Σε καμία περίπτωση” μου απάντησε.

Όλες οι αμερικανικές επεμβάσεις στα Βαλκάνια μετά το 1990 (περιλαμβανομένων των συμφωνιών του Ντέιτον, του πολέμου του Κοσόβου, αλλά και της φόρμουλας Χόλμπρουκ στα Ίμια), αποσκοπούν όχι μόνο στο να προωθούν τα αμερικανικά συμφέροντα, αλλά και να αφήνουν πάντα ένα κατάλοιπο προβλημάτων, ώστε να μην σταθεροποιηθεί ποτέ η περιοχή και να έχει πάντα η Αμερική τη δυνατότητα να προκαλεί μια κρίση, οδηγώντας κατά το δοκούν σε σύγκρουση τον έναν με τον άλλο βαλκανικό λαό, αν θεωρήσει ότι απειλείται η κυριαρχία της.

Ισραήλ, Σερβία και Κόσοβο

Ειρήσθω εν παρόδω, η αναγνώριση του Κοσόβου από το Ισραήλ είναι και ένα σκληρό μάθημα για όσους πιστεύουν και πουλάνε για “μεταξωτές κορδέλες” τα “φύκια” των κατά φαντασίαν συμμαχιών με το Ισραήλ – πολύ επωφελή για όσους τα πουλάνε, όχι όμως και για τις χώρες τους.

Διότι το Ισραήλ ανέπτυξε εδώ και δεκαετίες προνομιακές σχέσεις με το Βελιγράδι, για να το “πουλήσει” τελικά “στην ψύχρα”, όπως λέει και ο λαός.

Να σημειώσουμε επίσης και τις “υλικές πραγματικότητες” κάτω από τις “διεθνείς νομικές επιφάνειες”. Το Κόσοβο είναι σήμερα πα,βαλκανικής εμβέλειας κέντρο εγκληματικών δραστηριοτήτων και μιας Μαφίας που απειλεί να καταπιεί όλη τη βαλκανική χερσόνησο, έχοντας πραγματοποιήσει άλματα και στην περιφερειακή της ολοκλήρωση και στις διεθνείς διασυνδέσεις της.

Κόσοβο, η πιο ειλικρινής χώρα

Πάντως πρέπει να αναγνωρίσουμε στις αρχές του Κοσόβου ότι είναι οι πιο ειλικρινείς σε όλη τη Βαλκανική, αν όχι σε όλη την Ευρώπη.

“Είμαστε τμήμα της Ευρώπης και συνεργαζόμαστε με τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο”, δήλωσε μια μέρα ο πρωθυπουργός του Κοσόβου, Ραμούς Χαραντίναϊ προσθέτοντας: “Σε ότι αφορά την εξωτερική πολιτική είμαστε τμήμα μιας λέσχης χωρών των οποίων ηγείται η Αμερική. Δεν έχουμε πρόβλημα να το αναγνωρίσουμε. Δεν έχουμε χρόνο για τα προβλήματα του κόσμου”.

Συνέπειες για Ελλάδα και Κύπρο

Ελπίζουμε ότι οι φόβοι και οι ανησυχίες για αλλαγή της ελληνικής στάσης είναι αβάσιμοι και θα διαψευσθούν, για τον λόγο αυτό άλλωστε γράφουμε αυτό το άρθρο. Το ελπίζουμε γιατί τυχόν αναγνώριση του Κοσόβου θα σημαίνει:

Πισώπλατη μαχαιριά στους Σέρβους με τους οποίους είχαμε μεν συχνά αρκετά προβλήματα, είναι όμως, στην κλίμακα της μακράς και βαθειάς ιστορίας, στρατηγικός σύμμαχος της Αθήνας, συμπολεμιστής της κατά της Τουρκίας, κατά της Βουλγαρίας και κατά του Φασισμού.
Πισώπλατο χτύπημα στην Κύπρο, που δεν θέλει να δημιουργηθεί προηγούμενο αναγνώρισης μιας αποσχιστικής οντότητας, που θα ενισχύσει τον κίνδυνο αναγνώρισης του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους.
Ακόμα ένα χτύπημα σε ότι έχει απομείνει από τις ελληνορωσικές σχέσεις, η “ερειπιώδης” κατάσταση των οποίων σήμερα μπορεί να έχει συνέπειες στην εθνική ασφάλεια της Ελλάδας και της Κύπρου, σε περίπτωση κρίσης ή σύγκρουσης με την Τουρκία.

Για όλους αυτούς τους λόγους, ελπίζουμε ότι οι φόβοι και οι ανησυχίες που διατυπώνονται θα αποδειχθούν αβάσιμοι και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν θα προχωρήσει σε αναγνώριση του Κοσόβου, ούτε άμεσα, ούτε στο μέλλον, εκτός αν επέλθει συμφωνία Βελιγραδίου και Πρίστινας.

Το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των Αλβανών

Οι Αλβανοί, όπως και όλοι οι λαοί του κόσμου έχουν δικαίωμα στην αυτοδιάθεση. Αλλά δεν μπορούν να το διεκδικούν από τη Σερβία, χωρίς να το αναγνωρίζουν στη δική τους συμπαγή σερβική μειονότητα.

Επιπλέον η άσκησή του πρέπει να παίρνει υπόψιν της και το σύνολο των δικαιωμάτων των βαλκανικών λαών. Να μην συμβάλλει δηλαδή σε περαιτέρω συγκρούσεις και πολέμους, ούτε και στην εμπέδωση μιας κατάστασης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, που έχει πλέον μετατραπεί, ή τείνει να μετατραπεί, σε ένα σωρό οικονομικών, γεωγραφικών και δημογραφικών ερειπίων, μια τεράστια πολεμική βάση εναντίον των λαών της Ρωσίας και της Μέσης Ανατολής, και όπου κυριαρχεί όλο και πιο πολύ το οργανωμένο έγκλημα.

Πηγή: kosmodromio.gr Ιστολόγιο του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
.

Σχετικά θέματα

Κριστιάν

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα

Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την αρχή της κοσμικότητας του κράτους.

Δημοσιεύτηκε

6 λεπτά πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Μπάμπης Πετράκης

Το Αζερμπαϊτζάν είναι ένα από τα πιο κοσμικά κράτη με μουσουλμανική πλειονότητα στον κόσμο, γεγονός που αποτελεί κληρονομιά του σοβιετικού παρελθόντος του.

Περίπου το 96% έως 98% του πληθυσμού του αυτοπροσδιορίζεται ως μουσουλμανικό, ωστόσο το Σύνταγμά του διατηρεί τη θρησκεία διαχωρισμένη από τους κρατικούς θεσμούς.

Τον Σεπτέμβριο του 2026, το Υπουργικό Συμβούλιο αυστηροποίησε τους κανόνες σχετικά με τη σχολική στολή. Οι διατάξεις αυτές αφορούν επίσης το σύνολο του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών.

Η εφαρμογή των μέτρων άρχισε στις αρχές Οκτωβρίου του 2026. Μαθήτριες που φορούσαν χιτζάμπ εμποδίστηκαν να εισέλθουν στα σχολεία. Σε εκπαιδευτικούς ζητήθηκε να αφαιρέσουν τη μαντίλα τους ή να παραιτηθούν.

Έως τις 12 Οκτωβρίου, οι αρχές είχαν προχωρήσει σε δεκάδες συλλήψεις στο Μπακού, έπειτα από διαδηλώσεις που σημαδεύτηκαν από συγκρούσεις και απόπειρες αποκλεισμού της κυκλοφορίας.

Η αντιπαράθεση έχει πλέον προκαλέσει διπλωματικές εντάσεις με την Τουρκία, έναν από τους στενότερους συμμάχους του Αζερμπαϊτζάν.

Ο Οκτάι Σαράλ, σύμβουλος του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καταδίκασε τους περιορισμούς που επιβάλλονται στις μαθήτριες που φορούν μαντίλα, υποστηρίζοντας ότι η χιτζάμπ αποτελεί θρησκευτική υποχρέωση και ζητώντας την κατάργηση των μέτρων.

Αρκετοί βουλευτές του κυβερνώντος τουρκικού κόμματος AKP επέκριναν επίσης τα συγκεκριμένα μέτρα.

Στις 13 Οκτωβρίου, το κυβερνών κόμμα του Αζερμπαϊτζάν, υπό την ηγεσία του προέδρου Ιλχάμ Αλίεφ, αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις αυτές «λαϊκιστικές και ανεύθυνες» και καταγγέλλοντας παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.

Το Μπακού υπενθύμισε ότι η φιλία μεταξύ των δύο εθνών δεν παρέχει σε καμία από τις δύο πλευρές το δικαίωμα να επιβάλλει στην άλλη τις θρησκευτικές ή πολιτικές της πεποιθήσεις.

Ωστόσο, στον δημόσιο χώρο, ο καθένας εξακολουθεί να είναι ελεύθερος να ντύνεται σύμφωνα με τις πεποιθήσεις και τις προσωπικές του επιλογές.

Έτσι, σε αυτή τη χώρα με τη συντριπτική μουσουλμανική πλειονότητα, η κοσμικότητα του κράτους επιβάλλεται χωρίς να υπαγορεύει στους πολίτες πώς θα ντύνονται στον δρόμο. Πρόκειται για μια διάκριση την οποία το Αζερμπαϊτζάν προτίθεται να διαφυλάξει.

Το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί ιδιαίτερα στενές στρατηγικές σχέσεις με το Ισραήλ, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους εταίρους του στον μουσουλμανικό κόσμο.

Οι δύο χώρες συνεργάζονται, μεταξύ άλλων, στους τομείς της άμυνας, των υπηρεσιών πληροφοριών, της ενέργειας και της τεχνολογίας. Το Αζερμπαϊτζάν είναι σημαντικός προμηθευτής πετρελαίου του Ισραήλ, ενώ το εβραϊκό κράτος τού παρέχει προηγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό.

Το 2023, το Μπακού έκανε ένα σημαντικό διπλωματικό βήμα, ανοίγοντας την πρώτη του πρεσβεία στο Ισραήλ και επισφραγίζοντας έτσι περισσότερα από τριάντα χρόνια διμερών σχέσεων.

Ανάμεσα στην Άγκυρα, η οποία υπερασπίζεται τη χρήση της χιτζάμπ, και το Μπακού, το οποίο επιδιώκει να διασφαλίσει την κοσμικότητα στα σχολεία του, η μαντίλα μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ δύο ιστορικών συμμάχων.

Μια σύγκρουση που αποκαλύπτει ότι ακόμη και στο εσωτερικό του μουσουλμανικού κόσμου, η θέση της θρησκείας στον δημόσιο χώρο απέχει πολύ από το να αποτελεί ζήτημα ομοφωνίας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;

Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας

Δημοσιεύτηκε

1 ώρα πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Μάικλ Ρούμπιν

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει διαλύσει χωρίς ενδοιασμούς τη σταδιοδρομία του διπλωματικού σώματος υπέρ των επιλεγμένων από τον ίδιο πολιτικών διορισμών και απεσταλμένων. Πολλά από αυτά τα άτομα είναι μακροχρόνιοι φίλοι και επιχειρηματικοί συνεργάτες. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Ορισμένοι υπηρεσιακοί παράγοντες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαμαρτύρονται υπερβολικά όταν προσποιούνται τους σοκαρισμένους και μιλούν για το πώς η υπηρεσία τους ήταν πάντα πάνω από την πολιτική, ενώ πολλοί από τους ίδιους διοχέτευαν τακτικά διαρροές για να υπονομεύσουν πρωτοβουλίες με τις οποίες διαφωνούσαν προσωπικά.

Ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης του Τραμπ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του για τη Συρία, το Ιράκ και ορισμένες φορές το Λίβανο, είναι ανάμεσα στους πιο ισχυρούς συμβούλους του. Ακόμη και οι επικριτές του Μπάρακ αναγνωρίζουν ότι έχει, σχεδόν μόνος του, αναδιαμορφώσει την πολιτική των ΗΠΑ προς την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας.

Ο Μπάρακ υπήρξε πρωτεργάτης στη φωνή για την πώληση των μαχητικών αεροσκαφών F-35 Joint Strike Fighter στην Τουρκία και την άρση των κυρώσεων για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Τουρκία. Έχει υποβαθμίσει τόσο την εθνοκάθαρση της Τουρκίας στη Συρία όσο και την παραβίαση της κυριαρχίας της Ελλάδας. Επικριτές τόσο στην Τουρκία όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι έχει χρησιμοποιήσει τη θέση του για να πλουτίσει ο ίδιος.

Όπως και να έχει, η σύγχυση σχετικά με την προέλευση της πολιτικής αναπαράγει τις χειρότερες πτυχές της θητείας της Υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον, όταν ξένοι αξιωματούχοι πίστευαν ότι η πρόσβαση απαιτούσε δωρεές τύπου «πληρώνω για να επηρεάσω» (pay-to-play) στο Ίδρυμα Κλίντον. Ενώ ο Τραμπ και ο Μπάρακ μπορούν να επικαλεστούν τα ηθικά ατοπήματα της Κλίντον ως προηγούμενο, τα ερωτήματα γύρω από την προέλευση της πολιτικής για την Τουρκία διαβρώνουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Ο Μπάρακ, φυσικά, μπορεί επίσης να πιστεύει ειλικρινά ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να βασιστεί στην Άγκυρα ως πληρεξούσιο (proxy) για την υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή. Το πρόβλημα με μια τέτοια θέση είναι ότι η Τουρκία σήμερα υποστηρίζει μερικές από τις χειρότερες σουνιτικές τρομοκρατικές οργανώσεις, από τη Γάζα μέχρι τη Λιβύη. Ο Μπάρακ φαίνεται να πιστεύει ότι μια περιφερειακή ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ μπορεί να δημιουργήσει αρκετή σταθερότητα ώστε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή.

Σας θυμίζει κάτι; Είναι μια επανάληψη της θεωρίας του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ότι η ειρήνη στη Μέση Ανατολή απαιτούσε μια ισορροπία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Ολόκληρη η λογική του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA), της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, ήταν η ιδέα ότι η επανένταξη του Ιράν στο διεθνές προσκήνιο θα δημιουργούσε σταθερότητα αναπαράγοντας την αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή σε περιφερειακό επίπεδο.

Αυτό που απέτυχε να καταλάβει ο Ομπάμα ήταν ότι η ιδεολογία που τροφοδοτούσε το μίσος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν αυτή που καθιστούσε τη σταδιοδρομία της σταθερότητας αδύνατη. Η άρση των κυρώσεων και η ενθάρρυνση των επενδύσεων επέτρεψαν απλώς στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να γεμίσει ξανά τα ταμεία του, να τροφοδοτήσει τον πόλεμο μέσω πληρεξουσίων και να επανεκκινήσει τα προγράμματα πυραύλων και drones. Μέσα σε μια δεκαετία, η περιοχή γνώρισε έναν μεγάλο πόλεμο.

Η επιθυμία του Μπάρακ να μετατρέψει την Τουρκία στη μόνη δύναμη ικανή να εξισορροπήσει την ισχύ του Ισραήλ είναι πιθανό να ακολουθήσει την ίδια τροχιά. Ο Μπάρακ μπορεί να βλέπει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως σύμμαχο, αλλά ο Τούρκος ηγέτης είναι ένας ιδεολόγος τόσο αφοσιωμένος στην οικοδόμηση της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας, την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας και την καταστροφή του Ισραήλ όσο ήταν και ο αείμνηστος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.

Οι καμώματα του Μπάρακ, οι προσπάθειες να βοηθήσει την Τουρκία να παρακάμψει τις κυρώσεις και η μονομερής προώθηση των ιμπεριαλιστικών φιλοδοξιών της Τουρκίας έχουν την προφανή υποστήριξη του Τραμπ και θα φτάσουν στο σημείο να σκιάσουν την περιφερειακή κληρονομιά του Τραμπ. Όπως κάθε λογικός ιστορικός βλέπει τις ρίζες του σημερινού πολέμου στις αποφάσεις του Ομπάμα και των υπουργών Εξωτερικών του, έτσι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε μια δεκαετία από τώρα θα καταλάβουν ότι οι ρίζες των μελλοντικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή βρίσκονται στις αφελέις και λανθασμένες πολιτικές που προώθησε ο Πρέσβης και Ειδικός Απεσταλμένος Τομ Μπάρακ στο όνομα του Τραμπ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ. Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Δημοσιεύτηκε

2 ώρες πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Μια παρέμβαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτή την εβδομάδα δημιούργησε και πάλι προβλήματα στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας. Η συμφωνία του με τη Μόσχα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση εκατομμυρίων βαρελιών ρωσικού ντίζελ στις παγκόσμιες αγορές, καταδικάστηκε από τους Δημοκρατικούς αλλά και από ορισμένους επιφανείς Ρεπουμπλικάνους στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ παρουσίασε ανοιχτά τη συμφωνία ως μια προσπάθεια να εξασφαλιστούν «χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς», καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Παραμένει αβέβαιο αν η συμφωνία θα βοηθήσει ουσιαστικά το κόμμα του προέδρου να ανακτήσει ψήφους. Ωστόσο, δημιούργησε μια ακόμη ανοιχτή διαμάχη μεταξύ του Τραμπ και του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ακριβώς τη στιγμή που η Ουκρανία χρειάζεται ανανεωμένη και στοχευμένη υποστήριξη από τους συμμάχους της.

Μια κλιμακούμενη ρωσική επίθεση

Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται μια αισθητή αλλαγή στη στρατηγική της Ρωσίας στον πόλεμο. Πολλοί ανέμεναν ότι ο Πούτιν θα διέταζε νέο κύμα επιστράτευσης και μια ανανεωμένη επίθεση στο Ντονμπάς. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε να εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones, με στόχο να διαλύσει την ουκρανική οικονομία.

Παρατηρείται σημαντική αύξηση των επιθέσεων σε λιμάνια, αποθήκες σιτηρών και πλοία μεταφοράς, προφανώς με σκοπό να εμποδιστούν οι ουκρανικές αγροτικές εξαγωγές. Σημαντικές γέφυρες πάνω από τον ποταμό Δνείπερο στο Κίεβο έχουν πληγεί, όπως επίσης και σιδηροδρομικά δίκτυα σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας συνεχίζονται, παρά την υποτιθέμενη «ενεργειακή εκεχειρία» που, σύμφωνα με τον Τραμπ, αποτελούσε μέρος της συμφωνίας του με τη Μόσχα. Πλέον δεν στοχεύονται μόνο οι μονάδες παραγωγής ενέργειας αλλά και οι υποδομές μεταφοράς και διανομής.

Παράλληλα, επιθέσεις σε ουκρανικά χαλυβουργεία έθεσαν οριστικά εκτός λειτουργίας πέντε υψικαμίνους. Στο στόχαστρο έχουν επίσης βρεθεί μονάδες λιανικού εμπορίου, αποθηκευτικοί χώροι και κέντρα logistics.

Η πρόθεση της Ρωσίας είναι να οδηγήσει την ουκρανική οικονομία ξανά σε ύφεση, να προκαλέσει δυσχέρειες στον πληθυσμό και να υπονομεύσει το ηθικό των Ουκρανών. Ενδεχομένως μάλιστα να ελπίζει ότι θα προκαλέσει ένα νέο μεταναστευτικό κύμα εκτός της χώρας.

Τι ζητά η Ουκρανία από τους συμμάχους της

Η επιδείνωση του κρατικού προϋπολογισμού της Ουκρανίας, καθώς το ΑΕΠ παραμένει στάσιμο, τα δημόσια έσοδα δεν αυξάνονται και το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνεται, θα αυξήσει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις της προς τους Ευρωπαίους συμμάχους της.

Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα. Η Ουκρανία είχε ήδη προειδοποιήσει ότι το 2026 αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2027 αναμένεται να φτάσει τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη ώστε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πιθανόν να καθυστερήσει περαιτέρω εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Extended Financing Facility (EFF), ύψους 7 δισ. δολαρίων, εάν δεν καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό ή δεν δοθούν νέες εγγυήσεις χρηματοδότησης.

Η εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων κατά της ουκρανικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την παράταση του πολέμου, θα αυξήσει ακόμη περισσότερο αυτές τις ανάγκες.

Η στρατηγική του Πούτιν είναι σαφής. Επιδιώκει να αυξήσει το κόστος υποστήριξης της Ουκρανίας τη στιγμή που τα δημόσια οικονομικά πολλών ευρωπαϊκών χωρών βρίσκονται υπό πίεση και η ακροδεξιά, η οποία γενικά αντιτίθεται στη χρηματοδότηση της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας, ενισχύεται σε αρκετά κράτη.

Με σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις να πλησιάζουν, ιδιαίτερα στη Γαλλία τον επόμενο Μάιο, ο Πούτιν ελπίζει να παρουσιάσει την ουκρανική υπόθεση ως χαμένη, υπερβολικά δαπανηρή και ως βάρος για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους.

Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για διήμερη σύνοδο κορυφής.

Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Η Ευρώπη χρειάζεται να επιδείξει φιλοδοξία και δημιουργικότητα στον τρόπο χρηματοδότησης της Ουκρανίας.

Το μήνυμα προς τον Πούτιν θα πρέπει να είναι ότι, ανεξάρτητα από τον πρόεδρο Τραμπ, η Ευρώπη παραμένει προσηλωμένη μακροπρόθεσμα και είναι έτοιμη να προσφέρει στην Ουκρανία το οικονομικό «βαρύ πυροβολικό» που απαιτείται για να κερδίσει τον πόλεμο.

Αρχικά, το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας (Ukraine Support Loan – USL) ύψους 90 δισ. δολαρίων, το οποίο συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, θα μπορούσε να αυξηθεί.

Ακόμη καλύτερη λύση θα ήταν η κατάσχεση των 210 δισ. ευρώ παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας στην ΕΕ, κυρίως στο Βέλγιο, καθώς και άλλων 25 δισ. ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, θα έπρεπε να είναι προφανές ότι η Ρωσία οφείλει να πληρώσει για αυτόν τον πόλεμο αντί των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Η βελγική κυβέρνηση, η οποία μέχρι σήμερα αντιστέκεται στην κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων, δεν θα πρέπει να διαθέτει δικαίωμα ουσιαστικού βέτο σε ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παράλληλα όμως, οι ανησυχίες της σχετικά με τις πιθανές νομικές ευθύνες πρέπει να ληφθούν υπόψη, μέσω ευρωπαϊκών εγγυήσεων που θα καλύπτουν τους σχετικούς κινδύνους.

Πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων από τη βελγική δικαιοδοσία σε έναν κοινό ευρωπαϊκό φορέα ειδικού σκοπού (SPV). Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να επενδυθούν αποδοτικότερα, δημιουργώντας υψηλότερες αποδόσεις οι οποίες θα χρηματοδοτούσαν ακόμη μεγαλύτερα πακέτα στήριξης προς την Ουκρανία.

Τελικά, η αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα πρέπει να υπερισχύσει των νομικών και οικονομικών επιχειρημάτων κατά της κατάσχεσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Θωρακίζοντας την Ουκρανία

Απαιτούνται επίσης επείγοντα μέτρα για την προστασία της ουκρανικής οικονομίας από τις ρωσικές επιθέσεις.

Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Δύο πρωτοβουλίες βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο:

1. Μηχανισμός αποζημίωσης πρώτων ζημιών (First-Loss Compensation Scheme)

Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου που αντιμετωπίζουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.

Υπάρχει ο φόβος ότι ακόμη και η περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη που είναι σήμερα διαθέσιμη στην Ουκρανία θα μειωθεί περαιτέρω εάν αυξηθούν οι απώλειες λόγω πολέμου.

Εάν όμως η ουκρανική κυβέρνηση και οι διεθνείς δωρητές αναλάβουν να καλύπτουν τις πρώτες ζημιές από επιθέσεις σε παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία, τότε οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες θα είναι πιο πρόθυμες να παρέχουν ασφαλιστική κάλυψη.

Έτσι θα εξασφαλιστούν πόροι για την ταχεία ανοικοδόμηση εργοστασίων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ενεργειακών εγκαταστάσεων, καθώς και υποδομών μεταφορών και logistics.

2. Επέκταση του Ukrainian Recovery and Reconstruction Guarantee Facility (URGF)

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης προωθεί την επέκταση του υφιστάμενου μηχανισμού εγγυήσεων URGF.

Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται ήδη για την ασφάλιση αγροτικών εξαγωγών της Ουκρανίας, αλλά διαθέτει σημαντικούς περιορισμούς:

Κάλυψη έως 2 εκατ. ευρώ ανά αποστολή.
Μέγιστο 5 εκατ. ευρώ ανά πελάτη.
Κάλυψη μόνο για 60 ημέρες μεταφοράς.
Δεν καλύπτει αποθήκευση.
Περιορίζεται στους όρους “Free on Board” (FOB).

Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες δεν προστατεύονται όταν τα σιτηρά βρίσκονται σε λιμάνια ή αποθηκευτικούς χώρους, δηλαδή ακριβώς στα σημεία όπου η Ρωσία εντείνει σήμερα τις επιθέσεις της.

Οι εξαγωγές σιτηρών αποφέρουν στην Ουκρανία ετήσια έσοδα ύψους 10-11 δισ. δολαρίων.

Οι διεθνείς δωρητές πρέπει να καταστήσουν ξανά οικονομικά βιώσιμη τη ναυτιλία από τα ουκρανικά λιμάνια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βοηθήσουν την αγορά να βρει λύσεις.

Ως πρώτο βήμα, η ουκρανική κυβέρνηση και οι δωρητές θα μπορούσαν να αυξήσουν το μέγεθος και το εύρος του URGF, ώστε να καλύπτει και την αποθήκευση σε τερματικούς σταθμούς λιμένων.

Μια συμφωνία που θα υποχρέωνε τη Ρωσία να επιστρέψει στην προηγούμενη συμφωνία ναυσιπλοΐας της Μαύρης Θάλασσας θα αποτελούσε την ιδανική λύση για την προστασία αυτού του εμπορίου. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να εξεταστεί κάποια μορφή αεροπορικής ή αμυντικής προστασίας του ΝΑΤΟ για τα πλοία που εκτελούν αυτές τις μεταφορές.

Συμπέρασμα

Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν αποδυναμώνει την Ουκρανία, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξει θεμελιωδώς την πορεία του πολέμου.

Αυτό που θα αποδειχθεί καθοριστικό είναι αν η ουκρανική οικονομία καταφέρει να αντέξει έναν δύσκολο χειμώνα, ώστε η χώρα να επιβιώσει από τον πόλεμο και παράλληλα να συμβάλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ολοένα και πιο απρόβλεπτες, απαιτείται ευρωπαϊκή ηγεσία για να επιτευχθεί αυτό.

Το ερώτημα παραμένει: θα ανταποκριθεί η Ευρώπη;

chathamhouse.org