Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Ακτινογραφία του Αμερικανό-Τουρκικού Εναγκαλισμού, από Εμπειρότατο Ινδό Διπλωμάτη, πρώην πρέσβη στην Άγκυρα.

Δημοσιεύτηκε στις

Αμερικανικό φυλάκιο στο Αφγανιστάν

H αλληλεξάρτηση των εθνικών  συμφερόντων ΗΠΑ-Τουρκίας και η αμοιβαία γεωπολιτική αναγκαιότητα της διατήρησης των μεταξύ τους στενών σχέσεων

(Καταρρακώνει απατηλές ψευδαισθήσεις)

Του Μιχαήλ Στυλιανού

[Το κατωτέρω κείμενο αποτελεί περιληπτική απόδοση των σημαντικότερων σημείων εκτεταμένου -σε δύο συνέχειες  4.000 λέξεων- εμπεριστατωμένου, στοιχειοθετημένου και διεξοδικού δοκιμίου, εξέχοντος Ινδού διπλωμάτη και αναλυτή, που επισημαίνει την αλληλεξάρτηση των εθνικών  συμφερόντων ΗΠΑ-Τουρκίας και την αμοιβαία γεωπολιτική αναγκαιότητα της διαφύλαξης του προνομιακής στενότητας δεσμού τους,  που, υπό τις δεδομένες στην Ελλάδα τραγελαφικές συνθήκες, αποτελεί κωδωνοκρούστη αφύπνισης του πατριωτικού ενστίκτου και αντίδοτο απεξάρτησης οπό το οπιομανών καταφύγιο ευδαιμονικών ψευδαισθήσεων, στην συντήρηση των οποίων αναλίσκονται  νυχθημερόν πολιτικά και ραδιοτηλεοπτικά φερέφωνα του εθνομηδενισμού.

Ο κ. Μ.Κ. Bhadrakumar, επί 30ετία στέλεχος του ινδικού υπουργείου των Εξωτερικών, τέως πρεσβευτής και στην ΄Αγκυρα, βαθύς γνώστης της  περιοχής και σήμερα γεωπολιτικός αναλυτής μεγάλου διεθνούς κύρους, προσφέρει εδώ πληροφορίες ακλόνητης πειστικότητας, πολύτιμα εργαλεία κρίσης, αξιολόγησης και τοποθέτησης του Έλληνα πατριώτη.] 

* * * * *

Το πρώτο των δύο τμημάτων αναφέρεται στις επίπονες προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης να προετοιμάσει τις δελεαστικότερες δυνατές συνθήκες για να εξασφαλίσει την επιτυχία της διμερούς συνάντησης Μπάϊντεν-Ερντογάν στις 14 Ιουνίου, στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ, της οποίας αντικειμενικός στόχος ήταν η εξασφάλιση της επανόδου της αναντικατάστατης Τουρκίας στην  σταθερή περίπτυξη της Ατλαντικής Συμμαχίας. Προς τούτο προηγήθηκε εργώδης αμερικανική καλλιέργεια του εδάφους.  

Αποκαλυπτικά είναι όσα απαριθμεί για τις αγωνιώδεις προσπάθειες της κυβέρνησης Μπάϊντεν να εξασφαλίσει –με κολακευτικές χειρονομίες και γνωστά και άγνωστα ανταλλάγματα- το αζημίωτο για τις πολύτιμες σχέσεις τής επί δεκαετίες αναβαλλόμενης αμερικανικής αναγνώρισης της  γενοκτονίας των Αρμενίων, την οποία επέβαλλαν πλέον ανυπέρβλητοι εσωτερικοί και εξωτερικοί λόγοι. Εσωτερικοί: Η πολιτική ισχύς του αρμενικού στοιχείου, σε μια πολιτικά διχασμένη αμερικανική κοινωνία. Και εξωτερικοί: Η κραυγαλέα αντίφαση της μη αναγνώρισης της ιστορικής γενοκτονίας, με τον διεκδικούμενο από την Ουάσιγκτον ρόλο παγκόσμιου θεματοφύλακα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων:

1.-Για την κάλυψη με βάλσαμο της αμυχής από την (πανηγυρισθείσα και παρ ημίν) τελική αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων στις 24 Απριλίου προηγήθηκε -την παραμονή- τηλεφώνημα του Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας Τζέïκ Σάλιβαν στον Τούρκο ομόλογό του Ιμπραήμ Καλίν, στο οποίο συμφωνήθηκε η ακριβής διατύπωση της αμερικανικής  αναγνώρισης της γενοκτονίας και συγκεκριμένα αυτή να  χρεώνεται στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ώστε να προστατεύει την Ερντογανική Τουρκία από δικαστικές αγωγές για αποζημιώσεις. 

2.- Ακολούθησε τηλεφώνημα του Προέδρου Μπάϊντεν στον Τούρκο ομόλογό του και εγνώσθη (μόνο) ότι του πρότεινε να συναντηθούν στα πλαίσια του ΝΑΤΟ. (Στην Αθήνα προαναγγέλετο παρόμοια συνάντηση με τον κ. Καραμανλή, προσδοκία που δεν εξατμίστηκε στη σιγή…)

3.- Δύο ανώτατοι Αμερικανοί διπλωμάτες μετέβησαν συνακόλουθα στην Άγκυρα για συνομιλίες, ο υφυπουργός Εξωτερικών Γουέντι Σέρμαν και η Αμερικανίδα πρεσβευτής στον ΟΗΕ (που έχει βαθμό υπουργού) Λίντα Τόμας-Γκρίνφιλντ. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι ο Σέρμαν «θα υπογραμμίσει την σπουδαιότητα των αμερικανό-τουρκικών σχέσεων, δοθέντος ότι εργαζόμαστε μαζί με την σύμμαχό μας στο ΝΑΤΟ για να αντιμετωπίσουμε κοινές προκλήσεις και να συζητήσουμε περιοχές που μας ανησυχούν»

4.–Ανώτερος διπλωμάτης στην Ν .Υόρκη χαρακτήρισε τα ανωτέρω ως «μια περίοδο  εντατικής συνεργασίας» με ανώτερους Τούρκους αξιωματούχους, εν όψει της συνάντησης Μπάϊντεν Ερντογάν. Προσέθεσε ότι η Τουρκία «είναι ένα κρίσιμος σύμμαχος με τον οποίο έχουμε μια στρατηγική σχέση που εκτείνεται σε ένα τεράστιο εύρος θεμάτων και φροντίδων, που περιλαμβάνουν ζητήματα παγκόσμιας και περιφερειακής ασφάλειας, προφανώς και θέματα οικονομίας και σχετιζόμενα με δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα» 

5.- Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζέϊκ Σάλιβαν σε συνέντευξη Τύπου, μια βδομάδα νωρίτερα από την συνάντηση, ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος Μπάϊντεν «προτίθεται να θίξει το πλήρες εύρος των αμερικανό-τουρκικών σχέσεων και να συζητήσει (με τον Ερντογάν) για την Ανατολική Μεσόγειο, την Συρία, το Αφγανιστάν και άλλα περιφερειακά ζητήματα, ως μέρος μιας εκτεταμένης ατζέντας, ως επίσης και τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο συμμάχων χωρών μας».

Εν όψει των ανωτέρω  ο πολύπειρος Ινδός διπλωμάτης- αναλυτής σημειώνει ότι:

Η «εμπρηστική» αναγνώριση της αρμενικής γενοκτονίας κατέληξε σε βρεγμένο πυροτέχνημα, πνιγμένο στην σιωπή»

και ότι παρά την  «κακοφωνία περί «Νέο-Οθωμανισμού», παρά  την προφανή εμμονή της Τουρκίας για «στρατηγική αυτονομία», και τον υδραργυρικό χαρακτήρα του Ερντογάν, η Τουρκική ηγετική τάξη δεν διανοείται μια κοπή του ομφάλιου λώρου που τους συνδέει με τον Δυτικό κόσμο. Η τουρκική ισλαμιστική ελίτ είναι επίσης κληρονόμοι του Ατατούρκ στην πεποίθηση πως η μοίρα της χώρας τους την συνδέει με την Δύση. 

«Οι Αμερικανοί και ειδικά ο Μπάϊντεν ασφαλώς γνωρίζουν αυτήν την τουρκική πίστη, σημειώνει ο Ινδός διπλωμάτης. Επομένως η ουσία της συνάντησης Μπάϊντεν-Ερντογάν είναι ένα ταγκό μεταξύ δύο προέδρων των οποίων η ιδιοφυία για σύναψη συμφωνιών είναι πασίγνωστη.»

* * * * *

Στην επόμενη συνέχεια του δοκιμίου του ο Ινδός διπλωμάτης επικεντρώνεται στους γεωπολιτικούς παράγοντες που καθιστούν τους στενούς δεσμούς ΗΠΑ-Τουρκίας υποχρεωτικούς και για τις δύο πλευρές.   

Αυτό το τμήμα  του δοκιμίου του θα έπρεπε να εμφυτευθεί ως πυξίδα στον εγκέφαλο όσων προβληματίζονται περί την στρατηγική επιβίωσης του ελληνικού έθνους.

Κατ αρχήν σημειώνει ότι τα περισσότερα θέματα στη συζήτηση Μπάϊντεν-Ερντογάν σχετίζονται με την Ρωσία. Ακόμη και όταν αμερικανό-τουρκικά ζητήματα δεν αφορούν ευθέως την Ρωσία, θίγουν ωστόσο τα ζωτικά συμφέροντά της.

Εδώ-γράφει- το πλεονέκτημα έχει ο Μπάϊντεν, δοθέντος ότι « η προσωπική χημεία μεταξύ Πούτιν και Ερντογάν έπαψε να είναι όπως στο παρελθόν. Οι ρώσο-τουρκικές σχέσεις βαρύνονται με αυξανόμενες προστριβές σε διάφορα μέτωπα.
Από την άλλη πλευρά, η σπουδαιότητα της Τουρκίας ως ενός  «ταλαντευόμενου κράτους» (swing state) στην περιφερειακή αμερικανική στρατηγική έχει αυξηθεί δραματικά, και ενώ οι αμερικανό-ρωσικές εντάσεις κορυφώθηκαν τους τελευταίους μήνες. Και τα διπλωματικά ανοίγματα της κυβέρνησης Μπάϊντεν στην Τουρκία θα πρέπει να αξιολογηθούν υπ΄αυτό το πρίσμα.»

Για τις διαφορές μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ, γράφει ότι είναι υπαρκτές, αλλά και οι δύο πλευρές είναι ρεαλιστικές και υπό πίεση να τις διευθετήσουν. Ως τέτοιες αναφέρει την προσωπική δυσπιστία του Ερντογάν στις αμερικανικές προθέσεις έναντι του ίδιου και της Τουρκίας, το γεγονός ότι τον παρέσυραν στην Συρία εναντίον του Άσαντ και τον εγκατέλειψαν υπέρ των Κούρδων «τρομοκρατών», τις υποψίες για αμερικανική ενθάρρυνση στην απόπειρα πραξικοπήματος και την συνεχιζόμενη  αμερικανική φιλοξενία του Φετουλάχ Γκιουλέν. Τέλος, στο γεωπολιτικό επίπεδο πρόκειται για  διαφορές που προέκυψαν από τις ανεξάρτητες πολιτικές του Ερντογάν για να «ενισχύσει την στρατηγική αυτονομία της Τουρκίας» και να «καταστήσει την χώρα του ως μία μεγάλη δύναμη της περιοχής»,με κορυφαία την υπόθεση του ρωσικού αντιαεροπορικού S400, για το οποίο «Ουάσιγκτον και ΄Αγκυρα συζητούν κάποιου είδους αμοιβαία αποδεκτή φόρμουλα, όπως την εγκατάστασή του στην βάση του Ιντσιρλίκ, υπό αμερικανικό έλεγχο», που θα οδηγήσει στην άρση των αμερικανικών κυρώσεων και θα αναζωογονήσει την τουρκική συμμετοχή στην παραγωγή τμημάτων του κρύφιου μαχητικού αεροπλάνου F-35 της Lockheed Martin. 

Και ο Ινδός διπλωμάτης προχωρεί τονίζοντας: «Αναμφίβολα μπορεί να αναμένεται ότι η Τουρκία θα επιστρέψει στον ρόλο που τόσο επιτήδεια έπαιξε στον ψυχρό πόλεμο ως εμπροσθοφυλακή της δυτικής στρατηγικής εναντίον της Ρωσίας. Τόσο περισσότερο μάλιστα αφού για πρώτη φορά στην ιστορία του το ΝΑΤΟ μπορεί να μονιμοποιήσει την παρουσία του στην Μαύρη Θάλασσα. Με την τουρκική υποστήριξη η Ουκρανία μπορεί να απωθήσει την Ρωσία με νέα αυτοπεποίθηση. 

Συνολικά θα επρόκειτο για πλήρη αλλαγή του παιχνιδιού για την αμερικανική περιφερειακή διπλωματία στην δυτική και νοτιοδυτική αυλή της Ρωσίας. Είναι ενδιαφέρον ότι κατευθείαν, μετά την συνάντηση με τον Μπάϊντεν, ο Ερντογάν, σε μια συμβολική κίνηση, μεταβαίνει στον Νότιο Καύκασο για να επισκεφθεί τα εδάφη στο Ναγκόρνο Καραμπάχ που η Τουρκία βοήθησε το Αζερμπαϊτζάν να κατακτήσει. 

Αρκεί να λεχθεί ότι η γεωπολιτική πραγματικότητα περιοχών που περιβάλλουν την Τουρκία είναι σε σημείο καμπής. Οι ΗΠΑ έχουν επείγουσα ανάγκη να εντάξουν την Τουρκία στην στρατηγική τους για να αντιταχθούν στην Ρωσία σε ολόκληρη την περιοχή που εκτείνεται από τον Καύκασο και την  Μαύρη Θάλασσα στην Ουκρανία ως την Πολωνία, πέραν της Δυτικής Ασίας. Η Τουρκία είναι εν δυνάμει ο καλύτερος συνεταίρος των αμερικανικών προσπαθειών περίφραξης της Ρωσίας και του Ιράν.

 Και το σημαντικότερο: Η συνεργασία της Τουρκίας είναι κρίσιμης σημασίας για την προβολή ισχύος στην Μεσόγειο, όπου οι ΗΠΑ εγκαθιστούν νέες βάσεις τελευταία. Η Τουρκία και οι ΗΠΑ έχουν επίσης συγκλίνοντα συμφέροντα να κρατήσουν την Ρωσία έξω από την Λιβύη ( την οποία το ΝΑΤΟ οραματίζεται ως την πύλη για την μελλοντική του επέκταση στην Αφρική.) 

 Επίσης, Ουάσιγκτον και ΄Αγκυρα διαπραγματεύονται συμφωνία για την ανάπτυξη τουρκικού στρατού στο αεροδρόμιο της Καμπούλ, για να το διατηρήσει προσιτό στις χώρες του ΝΑΤΟ και μετά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν. Ο Τούρκος υπουργός Αμύνης δήλωσε ότι η Τουρκία θα αναλάβει αυτή την αποστολή, εάν λάβει οικονομική, επιμελητειακή και πολιτική βοήθεια από τους συμμάχους της.» 

Εξετάζοντας την προοπτική των τουρκικών αντιδράσεων ενώπιον του διανοιγόμενου παραδείσου ευκαιριών, ο έμπειρος Ινδός διπλωμάτης-αναλυτής γράφει ότι εσωτερικά ο Ερντογάν τελεί υπό πίεση, η δημοτικότητα του κόμματός του έχει πέσει, η οικονομία δεινοπαθεί, η λαϊκή δυσφορία είναι έκδηλη, οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε. είναι σε στασιμότητα και με την Ελλάδα σε ένταση. Και συνεχίζει τονίζοντας με δικές του υπογραμμίσεις: 

«Η στρατηγική του Ερντογάν θα είναι να προαγάγει την Τουρκία ως τον καλύτερο σύμμαχο των ΗΠΑ. ΄Εχει αποδείξει την προθυμία να δράσει κατά των ρωσικών συμφερόντων. Ο Ερντογάν φιλοξένησε τους ηγέτες της Γεωργίας, της Πολωνίας και της Ουκρανίας –όλους σε σύγκρουση με την Ρωσία- σε γοργή διαδοχή από τον Απρίλιο.

———-

Ο Ερντογάν υποσχέθηκε πλήρη υποστήριξη στην αίτηση της Γεωργίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, σφράγισε ένα συμβόλαιο για πώληση αεροπλάνων-ρομπότ στην Πολωνία και διακήρυξε πλήρη υποστήριξη στην Ουκρανία εναντίον της Ρωσίας. Επίσης η Τουρκία είχε ενεργό ρόλο στα γυμνάσια του ΝΑΤΟ «Σταθερός Υπερασπιστής» στην Ρουμανία, στα τέλη Μαίου.»     

Και το κείμενο του σοφού Ινδού δασκάλου -πολύτιμα διδακτικό και για συνειδητούς Έλληνες έχοντες ώτα ακούειν και νουν σκέπτεσθαι- καταλήγει επί λέξει ως εξής:

«Μην κάνετε λάθος, ο Ερντογάν αγοράζει χρόνο για την παράταση της θητείας του, που λήγει το 2023. Και χρειάζεται την υποστήριξη του Μπάϊντεν. Ο Ερντογάν είναι ένας έμπειρος ηγέτης, το ίδιο και ο Μπάϊντεν. Δεν πρέπει να εκπλαγείτε αν βρουν κοινό βηματισμό παρά τις πολλές διαφωνίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Αγκύρας».
.

Σχετικά θέματα
Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Δημοσιεύτηκε

8 λεπτά πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Από τον Μάρτιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταθμεύσει δώδεκα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς B-1 Lancer στη βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία, προς υποστήριξη του αεροπορικού τους πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα αεροσκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα επειδή μπορούν να πετούν με υπερηχητικές ταχύτητες μεταφέροντας τεράστια φορτία κατευθυνόμενων και μη κατευθυνόμενων όπλων. Τα βομβαρδιστικά που είχαν σταθμεύσει στο Fairford αποτιμώνται σε περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του στόλου B-1 της Ουάσιγκτον.

Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της 3ης Οκτωβρίου, στρατιωτικοί διοικητές απομάκρυναν αιφνιδιαστικά ολόκληρο τον στόλο των B-1 από το Fairford, λόγω φόβων για επικείμενη ιρανική επίθεση. Η εντολή απομάκρυνσης ήταν τόσο ξαφνική ώστε το Πεντάγωνο φέρεται να μην διέθετε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα βομβαρδιστικά τη στιγμή που αυτά απογειώνονταν. Όπως το περιέγραψε ένας δημοσιογράφος:

«Ήταν απλώς μια λογική του τύπου “βγάλτε τα από το Fairford τώρα και θα βρούμε αργότερα πώς θα τα ανεφοδιάσουμε για να περάσουν τον Ατλαντικό και να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες”.»

Τι ήταν αυτό που ανησύχησε τόσο το Πεντάγωνο;

Ευαίσθητες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών υπεδείκνυαν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) σχεδίαζε μια σύνθετη, πολυφασική επίθεση με drones εναντίον της βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν βαν χωρίς σήμανση, σταθμευμένα σε απόσταση περίπου τετρακοσίων μέτρων από την περίφραξη του Fairford, για την εκτόξευση οπλισμένων drones εναντίον των B-1, τα οποία βρίσκονταν εκτεθειμένα σε ανοικτούς χώρους, καθώς και εναντίον των αρκετών εκατοντάδων Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούσαν στη βάση.

Η ιρανική επιχείρηση παρουσίαζε εντυπωσιακές ομοιότητες με μια παρόμοια προσπάθεια που πραγματοποίησε η Ουκρανία πέρυσι εναντίον της Ρωσίας, γνωστή ως «Operation Spider’s Web» (Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης).

Ουκρανοί πράκτορες πέρασαν λαθραία εξαρτήματα drones σε δύο συνεργάτες τους στην βιομηχανική πόλη Τσελιάμπινσκ, περίπου 1.450 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι δύο πράκτορες συναρμολόγησαν τα εξαρτήματα δημιουργώντας 150 drones και προσέλαβαν ανυποψίαστους οδηγούς φορτηγών για να μεταφέρουν τα αεροσκάφη σε τοποθεσίες κοντά σε πέντε διαφορετικές ρωσικές αεροπορικές βάσεις που βρίσκονταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Την προκαθορισμένη χρονική στιγμή, απομακρυσμένοι χειριστές εξαπέλυσαν ταυτόχρονα τα drones προς τους στόχους τους.

Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, σαράντα ένα ρωσικά αεροσκάφη επλήγησαν και δώδεκα καταστράφηκαν ολοσχερώς, μεταξύ των οποίων επτά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων.

Συνολικά, η Ουκρανία εξουδετέρωσε το 20% του επιχειρησιακού στόλου βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα τετρακόπτερα Osa που κόστιζαν λιγότερο από 1.000 δολάρια το καθένα.

Η Ουκρανία δεν ήταν η μόνη χώρα που πραγματοποίησε μια τέτοια επιχείρηση. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης, το Ισραήλ εξαπέλυσε την «Operation Rising Lion» στο Ιράν.

Για μήνες, η Μοσάντ είχε τοποθετήσει κρυφά οπλισμένα drones και εκρηκτικά μέσα σε συνηθισμένα οχήματα, με στόχο στρατιωτικούς αξιωματούχους, πυρηνικούς επιστήμονες και ανώτερα στελέχη του IRGC.

Με το προκαθορισμένο σήμα, το Ισραήλ ενεργοποίησε τα όπλα, εξαπολύοντάς τα εναντίον στόχων που βρίσκονταν «ακόμη στα κρεβάτια τους, στα σπίτια τους», όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος στην Washington Post.

Η αποστολή σημείωσε μεγάλη τακτική επιτυχία, οδηγώντας στον θάνατο του στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγκερί, του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του Ιράν, του στρατηγού Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του IRGC, και του Μοχαμάντ Μεχντί Τεχραντσί, ενός από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις εξελίξεις, το Πεντάγωνο θεώρησε ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει μια αντίστοιχη ιρανική επίθεση εναντίον των βομβαρδιστικών B-1.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν, αλλά δεν παραδέχονται δημόσια, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ευπάθειες απέναντι σε μικρότερους και πιο ευέλικτους αντιπάλους.

Τι εξηγεί αυτή τη μεταβολή και ποιες είναι οι επιπτώσεις της;

Η εξήγηση είναι απλή:

Οι στρατιωτικές καινοτομίες διαδίδονται ταχύτερα από ποτέ.

Οι οργανισμοί μπορούν πλέον να αποκτούν γνώση και τεχνογνωσία με πρωτοφανή ταχύτητα. Μπορούν να κατεβάσουν σχέδια drones από το διαδίκτυο ή να χρησιμοποιήσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εξειδικευμένα σχέδια και στη συνέχεια να τα περάσουν σε έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή ώστε να παράγουν προσαρμοσμένα οπλικά συστήματα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρύ φάσμα δρώντων διαθέτει ολοένα και περισσότερο τα μέσα για να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων δυνάμεων.

Η διάδοση των στρατιωτικών καινοτομιών δεν είναι κάτι νέο, αλλά οι συνθήκες αλλάζουν

Η στρατιωτική διάχυση δεν αποτελεί νέα έννοια. Όπως περιγράφω στο βιβλίο μου Bytes and Bullets, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη αναδείχθηκαν ή κατέρρευσαν στο πέρασμα των αιώνων.

Από τη χρήση του αγγλικού μακρού τόξου από τον βασιλιά Ερρίκο Ε΄ εναντίον της γαλλικής αριστοκρατίας στη μάχη του Αζενκούρ το 1415, μέχρι την ανάπτυξη ταχύπλοων θωρηκτών με βαριά πυροβόλα από το ιαπωνικό ναυτικό το 1905, που συνέτριψαν τον ρωσικό στόλο της Βαλτικής, οι αυτοκρατορίες και τα κράτη αποκτούσαν βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα μέσω νέων τεχνολογιών, μόνο για να τα χάσουν αργότερα όταν οι αντίπαλοί τους μελετούσαν τις μεθόδους τους και κάλυπταν το τεχνολογικό χάσμα.

Σε πρακτικό επίπεδο, η διάχυση είναι μια διαδικασία καινοτομίας, μίμησης και προσαρμογής που ξεκινά όταν μια σημαντική καινοτομία, όπως τα drones, φτάνει σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης και αναγνωρίζεται από μια ευρύτερη κοινότητα.

Αυτό εγκαινιάζει έναν κύκλο τριών σταδίων.

Η διάχυση ξεκινά σταδιακά, καθώς οι πρώτοι χρήστες αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη. Το 2010, μόνο λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, χρησιμοποιούσαν συστηματικά οπλισμένα drones στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.

Με την πάροδο του χρόνου, η υιοθέτηση εξαπλώνεται και φτάνει σε κρίσιμη μάζα καθώς περισσότεροι δρώντες εφαρμόζουν την καινοτομία.

Μέχρι το 2019, χώρες όπως το Ιράν και η Τουρκία είχαν κατακτήσει τη διαδικασία παραγωγής drones και διέδιδαν φθηνά μοντέλα, από τα τουρκικά TB2 που χρησιμοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν εναντίον των αρμενικών δυνάμεων μέχρι τα ιρανικά Shahed που αναπτύχθηκαν από τους αντάρτες Χούθι εναντίον των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Saudi Aramco.

Στο τρίτο στάδιο, ακόμη και οι πιο καθυστερημένοι ή μεταγενέστεροι χρήστες υιοθετούν την καινοτομία. Καθώς αυτή εξαπλώνεται, οι χρήστες την τροποποιούν ώστε να ανταποκρίνεται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες.

Οι προσαρμογές που προέκυψαν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τρίτης φάσης.

Όταν οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ουκρανία το 2022, η Ουκρανία διέθετε ελάχιστη βιομηχανία παραγωγής drones. Κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε στρατιωτικές εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία και άλλες χώρες για να συνεχίσει την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις της Μόσχας.

Σύντομα, όμως, άρχισε να δημιουργεί τη δική της βιομηχανική βάση παραγωγής drones.

Ουκρανοί μηχανικοί τροποποίησαν εμπορικά τετρακόπτερα και δοκίμασαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης νέα σχέδια, όπως:

  • drones πρώτου προσώπου (FPV),
  • μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών,
  • ακόμη και αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.

Με την πάροδο του χρόνου, οι προσαρμογές αυτές όχι μόνο επέτρεψαν στην Ουκρανία να αντέξει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά ενέπνευσαν και άλλους να τις μιμηθούν σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Μιανμάρ μέχρι το Μάλι.

Σήμερα, η διαδικασία καινοτομίας και προσαρμογής έχει επιταχυνθεί, με πολλούς δρώντες να μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρές τεχνολογικές δυνατότητες μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) για να δημιουργήσουν «στιγμιαίες αλυσίδες εφοδιασμού», κατασκευάζοντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα, drones και ακόμη και πυρομαχικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τρισδιάστατη εκτύπωση για να παράγει τη νέα πολεμική κεφαλή BRAKER, μια βόμβα διάτρησης οχυρωμένων στόχων που προσαρμόζεται σε drone αυτοκτονίας.

Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν έναν ακόμη καταλύτη αυτής της διάδοσης.

Για παράδειγμα, η έκθεση πληροφοριών απειλών της εταιρείας Anthropic τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε πώς μια ομάδα μηχανικών των Χούθι χρησιμοποίησε το Claude Code για να αναπτύξει πολυβάθμιους βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες ρουκέτες, φτάνοντας τελικά μέχρι τη δοκιμαστική εκτόξευση πυραύλου ακριβείας.

Φαίνεται μάλιστα ότι η δοκιμή απέτυχε και η ομάδα επέστρεψε στο Claude Code για να καταλάβει τι είχε πάει στραβά.

Παράλληλα, στο Μάλι, ένα μόνο άτομο που εργαζόταν για την εθνική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποίησε το Claude για να δημιουργήσει μια «πλατφόρμα μαζικών υποκλοπών», ικανή να παρακολουθεί επικοινωνίες από όλους τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της χώρας και να καταρτίζει λίστες στόχων.

Ό,τι άλλοτε απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα μηχανικών για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί, συχνά με τη βοήθεια κρατών όπως η Κίνα, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί από έναν μόνο σύμβουλο που πειραματίζεται με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.

Η διάχυση λειτουργεί ολοένα και περισσότερο με αποκεντρωμένη λογική

Ιστορικά, οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογική καινοτομία ακολουθούσε μια πορεία από πάνω προς τα κάτω.

Οι καινοτομίες αναπτύσσονταν αρχικά στις προηγμένες οικονομίες και στη συνέχεια εξαπλώνονταν προς την περιφέρεια.

Τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη θεωρούνταν ωφελημένα επειδή εισέρχονταν αργότερα στο παιχνίδι, αξιοποιώντας καινοτομίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από άλλους.

Ωστόσο, ένα αναδυόμενο σώμα ερευνών αμφισβητεί την άποψη ότι οι καινοτομίες ρέουν κυρίως από τους τεχνολογικούς πρωτοπόρους προς τους υπόλοιπους.

Αντίθετα, λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη αλλά και μη κρατικοί δρώντες έχουν δημιουργήσει δικά τους οικοσυστήματα καινοτομίας, τα οποία επέτρεψαν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ ή οι Χούθι να φτάσουν σε «σημεία καμπής δυνατοτήτων».

Σύμφωνα με τον αναλυτή Πίτερ Σάλισμπερι, σε αυτά τα σημεία η «εσωτερική γνώση, τα δίκτυα και η πρόσβαση στις αλυσίδες εφοδιασμού» συνενώνονται σε συστήματα που προσφέρουν σε αυτές τις οργανώσεις μακροχρόνια ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα να αμφισβητούν πολύ ισχυρότερες δυνάμεις.

Τι σημαίνει αυτό για το περιστατικό με τα B-1;

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποιεί ότι «η ένταση, η κλίμακα και η μορφή» αυτών των απειλών «μεταβάλλονται αυτή τη στιγμή».

Στη νέα εποχή της τεχνολογικής διάχυσης, δεν είναι πλέον ασυνήθιστο:

  • μαχητές των Χούθι να χρησιμοποιούν το Claude για να σχεδιάζουν drones και πυραύλους,
  • το Ιράν να απειλεί αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 που βρίσκονται βαθιά στην αγγλική ύπαιθρο,
  • ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο να χρησιμοποιούν drones οπτικών ινών, εξελιγμένα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, για να επιτίθενται σε Ισραηλινούς στρατιώτες.

Ο κόσμος πρέπει να αναμένει περισσότερες συγκρούσεις, εντονότερο ανταγωνισμό και αυξανόμενα κόστη που θα βρίσκονται όλο και πιο πέρα από τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Τι σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;

Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν δύσκολες συζητήσεις.

Καθώς το στρατηγικό περιβάλλον μεταβάλλεται, μπορεί άραγε οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν;

Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι αποθαρρυντική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επενδύουν σε εξαιρετικά ακριβά, υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα των οποίων η χρησιμότητα μειώνεται στη νέα εποχή της διάχυσης.

Η πρόταση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ένα αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», του οποίου το κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και η προώθηση ενός πυρηνοκίνητου θωρηκτού «Trump-class», μιας πλατφόρμας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που θεωρείται ξεπερασμένη, προκαλούν απορία.

Το Πεντάγωνο θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν επένδυε τους πόρους του στο να μετατραπεί σε έναν πιο προσαρμοστικό και πειραματικό οργανισμό, ικανότερο να αντιμετωπίζει τις απειλές που προέρχονται από ανερχόμενες δυνάμεις και αποκεντρωμένες ομάδες-πληρεξούσιους.

Άλλες χώρες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.

Ένα από τα βασικά διδάγματα του πολέμου με το Ιράν ήταν ότι τα χαμηλού κόστους, αναλώσιμα συστήματα αντιμετώπισης drones, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία, αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικότερα στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων με drones και στην προστασία κρίσιμων υποδομών από ό,τι τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα.

Το παγκόσμιο περιβάλλον ασφαλείας υφίσταται έναν βαθύ μετασχηματισμό. Η διάδοση της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η τρισδιάστατη εκτύπωση και οι ταχύτατα εξελισσόμενες αλυσίδες καινοτομίας επιτρέπουν πλέον σε μικρότερους δρώντες να αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνατότητες που άλλοτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων δυνάμεων. Το περιστατικό με τα B-1 στην Αγγλία αποτελεί ένα ισχυρό σημάδι αυτής της αλλαγής.

Και, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσαρμοστούν εγκαίρως στη νέα αυτή πραγματικότητα, ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα στο μέλλον.

Steve Feldstein

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά

Δημοσιεύτηκε

1 ώρα πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά

Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.

Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις

Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.

Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα

Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.

Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία

Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.

ethnos.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»

Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.

Δημοσιεύτηκε

2 ώρες πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.

«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.

Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.

Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».

Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.

Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.

Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.

Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.

Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.

Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.

Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό

Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.

Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.

«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.

Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.

Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.

Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό

Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.

Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.

Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.

Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες

Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.

Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.

Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις8 λεπτά πριν

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το...
Άμυνα37 λεπτά πριν

Παρέλαση από το μέλλον: Τα υπερσύγχρονα συστήματα «Spyder» και «David’s Sling»

Η φετινή παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου δεν θα έχει σχέση με τις προηγούμενες, αναφέρουν από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, καθώς...
Αναλύσεις1 ώρα πριν

Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα...
Αναλύσεις2 ώρες πριν

Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»

Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας,...
Αναλύσεις2 ώρες πριν

Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία

Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία,...

Δημοφιλή