Οι πυρκαγιές σε Τουρκία και Ελλάδα δρομολογούν σοβαρές πολιτικές εξελίξεις
Του Σάββα Καλεντερίδη
Ας ξεκινήσουμε πρώτα από την Τουρκία.
Για να αντιληφθούμε τι έγινε στην Τουρκία με τις πυρκαγιές, θα πρέπει να κατανοήσουμε τη σχέση που έχει η τουρκική κοινωνία με το κράτος.
Για τους Τούρκους, ανεξαρτήτως ιδεολογίας, το κράτος είναι το παν, αγιοποιημένο στη συνείδησή τους και αυτή η πίστη είναι στοιχείο του πατριωτισμού των Τούρκων πολιτών. Και όταν κλονίζεται η πίστη τους, είναι σαν να γκρεμίζεται το σύμπαν γύρω τους.
Άλλωστε, δεν είναι τυχαίος ο χαρακτηρισμός που επικρατεί στην τουρκική κοινωνία για το κράτος τους: baba devlet, που σημαίνει «κράτος-πατέρας»!
Σε καμία από τις κρίσεις που κλήθηκε να διαχειριστεί η Τουρκία τις τελευταίες δεκαετίες, κρίσεις που σχετίζονταν κυρίως με τη διαχείριση του Κουρδικού, την οικονομία και τα ελληνοτουρκικά, δεν έχασαν οι Τούρκοι την πίστη και την εμπιστοσύνη τους στο τουρκικό κράτος.
Μπορεί να υπήρχαν προβλήματα στη διαχείρισή τους, μπορεί να έχασαν οι πολίτες την εμπιστοσύνη τους σε κυβερνήσεις και πρόσωπα, όμως δεν κλονίστηκε ποτέ η εμπιστοσύνη τους στο κράτος.
Στις πυρκαγιές που ξέσπασαν στην Τουρκία το τελευταίο διάστημα,
η χαρακτηριστική αδυναμία της κυβέρνησης Ερντογάν αλλά και του κράτους να διαχειριστούν το θέμα έστω και με ελάχιστη αποτελεσματικότητα,
οι εικόνες χιλιάδων πολιτών απελπισμένων να καταγγέλλουν την ανυπαρξία του κράτους, οι εικόνες χιλιάδων καμένων σπιτιών,
η εικόνα ενός εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να καίγεται, παρότι επί ημέρες υπήρχαν προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο που υπήρχε να καεί,
η εικόνα υπουργών να προσπαθούν να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα,
έγινε αυτό που δεν είχε γίνει εδώ και δεκαετίες κατά τη διαχείριση των άλλων κρίσεων.
Κλονίστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό η εμπιστοσύνη των πολιτών στην κυβέρνηση και το κράτος.
Ο Ερντογάν, προ της κρίσης που ξέσπασε με τις πυρκαγιές, ήδη αντιμετώπιζε πρόβλημα επανεκλογής.
Από τον συνασπισμό του ΑΚΡ με το ρατσιστικό εθνικιστικό ΜΗΡ και από τον ίδιον, λείπουν περίπου 5 εκατομμύρια ψήφοι για να πετύχει το 50+1% και να επανεκλεγεί στη θέση του Προέδρου της Τουρκικής Δημοκρατίας, οψέποτε γίνουν οι εκλογές.
Τώρα, με την κρίση των πυρκαγιών, θα αυξηθούν, θα γίνουν πιο πολλά τα εκατομμύρια των ψηφοφόρων που λείπουν για την επανεκλογή του.
Την Τετάρτη το βράδυ, ενώ οι φλόγες έζωναν το εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Κεμέρκιοϊ, στην επαρχία Μυλλάσσων, στην ιστορική περιοχή της Καρίας, ο Ερντογάν βγήκε στην τηλεόραση και επί μια ώρα και πλέον, προσπαθούσε να αποκαταστήσει την δική του εικόνα αλλά και την εικόνα του τουρκικού κράτους.
Αφού δικαιολόγησε τον εαυτό του και το κράτος στο θέμα των πυρκαγιών, αφού έριξε ευθύνες για τις πυρκαγιές στους Κούρδους, παρουσίασε όλο το μεγαλεπήβολο εθνικό του σχέδιο, μίλησε για όλα τα θέματα, εσωτερικά και εξωτερικής πολιτικής, προσπαθώντας να δείξει στους πολίτες ότι είναι παρών.
Αναμφίβολα, οι πυρκαγιές της τελευταίας εβδομάδας θα παίξουν ρόλο στην πορεία που θα ακολουθήσουν οι πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία.
Τα αδιέξοδα στο εσωτερικό, ίσως ωθήσουν σε πιο ριζοσπαστικές κινήσεις απ’ όσες έκανε μέχρι τώρα, σε θέματα που σχετίζονται με το νεοοθωμανικό «όραμα» του Ερντογάν, κάτι που αφορά την Κύπρο και την Ελλάδα.
Ας έχουμε το νου μας το επόμενο διάστημα, αλλά προς Θεού, μην αρχίσουμε πάλι τις θεωρίες περί «εξαγωγής της κρίσης».
Ό,τι κάνει ο Ερντογάν στο μέλλον, είναι ενταγμένο στον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό της Τουρκίας και μπορεί να εξυπηρετεί ΚΑΙ εσωτερικές σκοπιμότητες, αλλά δεν γίνεται και δεν θα γίνει για εσωτερική κατανάλωση.
Ασ δούμε όμως τι έγινε και τι γίνεται και στην Ελλάδα.
Ενώ ήταν σε εξέλιξη οι τεράστιας έκτασης πυρκαγιές στην Τουρκία, ξέσπασε πρώτα μια μεγάλη πυρκαγιά στη Ρόδο και μετά στην Βαρυμπόμπη. Μετά ακολούθησαν οι πυρκαγιές στην βόρεια Εύβοια, την Αρχαία Ολυμπία, τη Μεσσηνία, τη Μάνη και σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας.
Εμείς δεν θα μπούμε σε κυνήγι μαγισσών ούτε θα εκφράσουμε εικασίες για το ποιος έβαλε τις φωτιές και για το αν υπάρχει κάποιο σχέδιο κύκλων του εσωτερικού ή του εξωτερικού που θέλουν να το υλοποιήσουν με τις πυρκαγιές.
Ασχέτως των αιτιών που προκάλεσαν τις πυρκαγιές, ένα κράτος που λειτουργεί, είναι ΥΠΟΧΡΕΩΜΕΝΟ να έχει σχέδια για όλα τα ενδεχόμενα, ακόμα και για την περίπτωση εμπλοκής κάποιου ξένου ή ντόπιου παράγοντα μέσω δολιοφθοράς.
Ιδιαίτερα στην περίπτωση της πυρκαγιάς στη Βαρυμπόμπη, η οποία προκάλεσε και συνεχίζει να προκαλεί (Παρασκευή μεσημέρι) βιβλικές καταστροφές, αποδείχτηκε η ανεπάρκεια του κράτους και της κυβέρνησης.
Δεν είναι ώρα για κριτική ούτε για απόδοση ευθυνών, αν και το απολύτως φυσιολογικό θα ήταν αμέσως μετά τη «μάχη» να έχουμε κάποιες παραιτήσεις -κανονικές, όχι από εκείνες που υποβάλλονται και δεν γίνονται… αποδεκτές-, για να αποδείξουν οι πολιτικοί ότι δεν τους ενδιαφέρει μόνο η καρέκλα και η εξουσία και ότι έχουν έστω και λίγη τσίπα πάνω τους.
Πάντως, αυτά που παρατηρήσαμε για την Τουρκία, εμφανίζονται ως φαινόμενα και στην ελληνική κοινωνία, η οποία παρακολουθεί έκπληκτη ένα κράτος που το πληρώνουμε όλοι οι φολολογούμενοι ακριβά, να μην μπορεί να λειτουργήσει και να σταματήσει μια εθνική καταστροφή.
Δεν είναι λίγοι μάλιστα εκείνοι που αναρωτιούνται τι θα γίνει σε περίπτωση που η Ελλάδα αναγκαστεί εκ των πραγμάτων να εμπλακεί σε έναν πόλεμο. Θα λειτουργήσει το κράτος ή θα έχουμε τα ίδια που παρατηρούμε με τις πυρκαγιές;
Και για να μην θεωρηθούμε ότι ενσπείρουμε την ανησυχία και την ηττοπάθεια στην κοινωνία, δεν εννοούμε τις ένοπλες δυνάμεις, που θα κάνουν το καθήκον τους και θα εκπληρώσουν στο ακέραιο την αποστολή τους, αλλά τις λοιπές υπηρεσίες και μηχανισμούς τους κράτους, γιατί τον πόλεμο δεν τον κάνει μόνος του ο στρατός.
Και καλό είναι τώρα, με ανοιχτές τις πληγές της ανικανότητας των κυβερνώντων και της αδυναμίας του κράτους, να μην επικαλούμαστε την κλιματική αλλαγή, γιατί αυτή δεν προέκυψε προχθές, υπήρχε και στις αρχές του έτους, όταν θα έπρεπε να έχει επικαιροποιηθεί το Εθνικό Σχέδιο Πυροπροστασίας και Πυρόσβεσης (αλήθεια, υπάρχει κάτι τέτοιο), το οποίο θα έπρεπε να προβλέπει ασφυκτική επιτήρηση όλων των δασών, για αποτροπή εμπρησμών και έγκαιρη προειδοποίηση, που είναι προϋπόθεση για την ταχεία κατάσβεση των πυρκαγιών.
Οι Έλληνες πολίτες, όσο μπορούμε να εκτιμήσουμε από τις επαφές μας αλλά και από τις αντιδράσεις επωνύμων πολιτών και όχι κομματικών βλακών που βυσοδομούν στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρατηρούν έκπληκτοι την ανικανότητα του κράτους και της κυβέρνησης, ενώ δεν έχουν να πιαστούν από πουθενά, αφού όταν στρέψει κανείς το βλέμμα του στο σύνολο της αντιπολίτευσης, τον πιάνει απελπισία μεγαλύτερη από αυτήν που προέρχεται από τις πυρκαγιές που κατακαίνε τη χώρα.
Να κάνουμε μια πρόβλεψη. Η τραγωδία του 1974, που ηλιθίως εορτάζεται ως Γιορτή της Δημοκρατίας, σήμανε την απαρχή της λεγόμενης Μεταπολίτευσης.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές του 2021, είναι πολύ πιθανόν να σημάνουν την απαρχή ενός νέου κύκλου, από τον οποίον ευχόμαστε να λείπουν:
οι διεφθαρμένες οικογένειες και βαρώνοι της πολιτικής, που νέμονται την εξουσία κληρονομικώ δικαίω,
οι αιώνιοι κομματάνθρωποι, που ενδιαφέρονται για τα δικά τους συμφέροντα και τα συμφέροντα του κόμματος και όχι για τα συμφέροντα της πατρίδας,
οι γνωστοί και μη εξαιρετέοι επαίτες των ξένων πρεσβειών,
οι γνωστοί ιδεοληπτικοί, που συνεχίζουν να κρατούν την Ελλάδα στον πολιτικό μεσαίωνα επιμένοντας σε νεκρές και μάλιστα αντεθνικές ιδεολογίες,
οι εθνομηδενιστές, που σκότωσαν τον πατριωτισμό στην Ελλάδα,
οι ασπόνδυλοι κλώνοι του Σημίτη, που αν και ευθύνονται για εθνικές ήττες και καταστροφές, επιμένουν να απομυζούν την Ελλάδα ως συνιοκτήτες της εξουσίας,
οι, οι, οι…
Ελπίζουμε οι πολίτες, να μην παρασυρθούν για άλλη μια φορά από τους παραπάνω που τους πουλάνε ελπίδα και στην «καλύτερη» περίπτωση σε μερικούς δίνουν να γλύψουν και κανένα κοκκαλάκι από το σώμα της Ελλάδας που κατατρώγουν οι ίδιοι.
Ελπίζουμε οι πολίτες να μην παρασυρθούν από τις σειρήνες της όποιας εξουσίας και να αποφασίσουν επιτέλους να αναζητήσουν οι ίδιοι λύση στα τεράστια προβλήματα του τόπου.
Όπως αποδείχτηκε, η Ελλάδα έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας ανυπεράσπιστης χώρας. Πρώτα καταχρέωσαν τη χώρα και την κατέστησαν αποικία χρέους, μετά άφησαν ανοικτά και αφύλακτα τα σύνορά μας, μετά άφησαν την Τουρκία να αλωνίζει στις θάλασσές μας –οι Τούρκοι ψαράδες ψαρεύουν ΑΝΕΝΟΧΛΗΤΟΙ μέσα στις ελληνικές θάλασσες- και τώρα άφησαν τη χώρα να καεί.
Μην περιμένουμε λοιπόν να καεί το σπίτι μας για να αντιδράσουμε να αναζητήσουμε λύση. Το σπίτι μας είναι η Ελλάδα, που καίγεται και πρέπει να την υπερασπιστούμε.
Για όσους έχουν επιφυλάξεις για το αν ήταν δυνατόν να προστατευθούν τα δάση και να μην βιώσουμε την εθνική τραγωδία που ζούμε, τους καλώ να διαβάσουν το άρθρο:
Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό.
Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων).
Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα.
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας).
Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ για τον προϋπολογισμό (ο οποίος χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών-μελών) για την επταετία 2028-34, έφερε στο προσκήνιο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Συνοπτικά, για έγκριση του προϋπολογισμού απαιτείται η συνεργασία των κορυφαίων οργάνων της ΕΕ, που έχουν δυσανάλογο μερίδιο ισχύος. Πρώτα η Ευρ. Επιτροπή υποβάλλει συνολική πρόταση με τις δαπάνες ανά τομέα, προς το Συμβούλιο (υπουργοί κρατών-μελών) και στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο Συμβούλιο, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, δηλαδή καθένα μπορεί να μπλοκάρει τη διαδικασία. Τελευταίο είναι η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν επιλέγει μια-μια δαπάνη για απόρριψη ή αποδοχή, αλλά συναινεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό ως σύνολο.
Αυτή τη φορά, ως Ευρωκοινοβούλιο ζητάμε σημαντική αύξηση των δαπανών, περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον «για να έχουμε ευρωπαϊκές λύσεις χρειάζονται ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία.» Τις προάλλες, είχαμε την αντι-πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας στο Συμβούλιο, με σημαντικές περικοπές, η οποία βρήκε απέναντι της «τοίχο» από τις δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ανάμεσα τους και η δική μου), με στήριξη από δύο μικρότερες Αυτή είναι η «σύγκρουση» με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά δισεκατομμύρια επιπλέον για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τα παραδοσιακά προγράμματα της ΕΕ, ενώ διάφορες Κυβερνήσεις πιέζουν για σαφώς πιο περιορισμένο προϋπολογισμό.
Για την Κύπρο, το αποτέλεσμα της μάχης θα καθορίσει το ύψος των κονδυλίων που της αναλογούν κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη/συνοχή, απασχόληση, κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη γεωργία, τις υποδομές και την πράσινη μετάβαση. Αυτή τη φορά όμως έχουμε και το φλέγον θέμα της στέγασης μαζί με τα έργα υποδομής ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας λόγω του συνεχιζόμενου τουρκικού επεκτατισμού.
Αυτή την εβδομάδα όμως, είχαμε και κάτι άλλο που πέρασε στα ψηλά των ΜΜΕ και αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκία «καίγεται» για να διευρύνει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, με απώτερη επιδίωξη να ενταχθεί στο «Made in Europe», που είναι μια υπό κατασκευή κοινή σήμανση προϊόντων παραγωγής στην Ευρώπη. Η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάμυνα και η διεύρυνση των εμπορικών της σχέσεων, αποτελούν στην πραγματικότητα το υποκατάστατο της πλήρους ένταξης στην ΕΕ. Μάλιστα, η Τουρκία προέβαλε στον αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ, ως σημαντική επιτυχία την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, για την οποία η Τουρκία αρνείται να σεβαστεί την δέσμευσή της από το 2005 προς την ΕΕ και να εφαρμόσει όσα αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όταν πριν μήνες είχαμε την Έκθεση για την Τουρκία στο Ευρωκοινοβούλιο, είχα πρωτοστατήσει στην ανάδειξη αυτών των σοβαρών αρνητικών, που κάποιοι συνάδελφοι εισάκουσαν και άλλοι όχι. Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
