Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Μίκης Θεοδωράκης & Κύπρος: Από την Εθνοφρουρά του 1964 στο ΟΧΙ του 2004

Δημοσιεύτηκε στις

Η δράση και θέση του σε δύο κομβικής σημασίας περιστατικά που αφορούν την ιστορική εξέλιξη του Κυπριακού Κράτους, με διαφορά ακριβώς 40 ετών το ένα από το άλλο: Τη δημιουργία της Εθνικής Φρουράς τον Ιούνιο του 1964 και το παλλαϊκό ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν τον Απρίλιο του 2004.

Γράφει ο Δρ Λάμπρος Γ. Καούλλας

νας πραγματικά «συμπαντικός Έλληνας» πέρασε σήμερα, 2 Σεπτεμβρίου 2021, στην αιωνιότητα: ο Μίκης Θεοδωράκης. Γεννημένος στις 29 Ιουλίου του 1925 στην Χίο, με κρητική και μικρασιατική καταγωγή, άφησε το μουσικό του στίγμα στην Ελλάδα και στον κόσμο, ένα στίγμα αδιαμφισβήτητο – αυτό άλλωστε τον καθιέρωσε και ως πολιτισμικά οικουμενικό, πέραν και πάνω από την πολιτική.

Πολιτικά όμως, ο Μίκης ήταν μια «ιδιάζουσα» περίπτωση, από την άποψη ότι ήταν «συνθετικός» στις θέσεις του, πράγμα που φανερώνει ότι δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να μπει σε ένα στενό ιδεολογικό καλούπι.

mikisEON.jpg

Ξεκίνησε από την ΕΟΝ (Εθνική Οργάνωση Νεολαίας) του Ιωάννη Μεταξά, οργανώθηκε μετά στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, εξορίζεται στην Ικαρία και την Μακρόνησο, εκλέγεται βουλευτής της ΕΔΑ, προεδρεύει των Λαμπράκηδων και αντιστέκεται στην Χούντα των Συνταγματαρχών. Κατά την Μεταπολίτευση, στηρίζει την ελληνοτουρκική φιλία, εκλέγεται βουλευτής με το μαρξιστικό-λενινιστικό ΚΚΕ και μετά με την κεντροδεξιά ΝΔ και υπουργοποιείται από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, στοχοποιείται από την 17 Νοέμβρη και επί ΣΥΡΙΖΑ ιδρύει την Σπίθα και αντιτίθεται μαζί με τους «Αγανακτισμένους» στο Μνημόνιο της οικονομικής Τρόικας. Το 2018 είναι κύριος ομιλητής στο συλλαλητήριο για το Μακεδονικό όπου ανέφερε ότι «η Μακεδονία είναι μία, ήταν, είναι και θα είναι πάντα ελληνική», με τον τότε βουλευτή της Χρυσής Αυγής Ηλία Κασιδιάρη επαινετικά να «παραγράφει» τις «στάσεις/κυβιστήσεις» του, από την μια, και τους Antifa να βανδαλίζουν την οικία του, από την άλλη.

Τα πιο πάνω φανερώνουν μια εθνική και πολιτική κινητικότητα με αποτέλεσμα πολλοί να τον θεωρούν πολιτικά αναξιόπιστο και καιροσκόπο, άλλοι, ίσως λιγότεροι, ως ένα ανήσυχο πνεύμα που δεν άντεχε τις οργανωτικές και στενές κομματικές και θεσμικές αγκυλώσεις.

Σε ένα ζήτημα ήταν πάντα σταθερός, παρά τις πολιτικο-κομματικές του κινήσεις και μετακινήσεις: Στην αγάπη του για την Κύπρο και την ελληνική ιστορία και ταυτότητα του λαού της. Άλλωστε, ανδρώθηκε στις διαδηλώσεις για την ελευθερία της Κύπρου κατά τη διάρκεια του ενωτικού-αντιαποικιακού αγώνα της ΕΟΚΑ ενώ μετά την εισβολή, στην Γαλλία όπου βρισκόταν, οργάνωνε μεγάλες συναυλίες για διεθνοποίηση του Κυπριακού.

Σημειώνουμε την δράση και θέση του σε δύο κομβικής σημασίας περιστατικά που αφορούν την ιστορική εξέλιξη του Κυπριακού Κράτους, με διαφορά ακριβώς 40 ετών το ένα από το άλλο: Τη δημιουργία της Εθνικής Φρουράς τον Ιούνιο του 1964 και το παλλαϊκό ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν τον Απρίλιο του 2004.

theodorakis-kipros-42.jpg

1964: «Ύμνος στην Εθνοφρουρά»

Ως γνωστόν, κατά τα γεγονότα του 1963-64, διάφοροι ελληνοκυπριακοί εθελοντικοί παραστρατιωτικοί σχηματισμοί, γνωστοί ως «ομάδες», αγωνίστηκαν για να αποκρούσουν την πρώτη τουρκική απόπειρα επιβολής διχοτόμησης με τη χρήση της τουρκοκυπριακής ΤΜΤ.

Οι ελληνοκυπριακές «ομάδες», υπό την ηγεσία πρώην αγωνιστών της ΕΟΚΑ, εντάχθηκαν κάτω από την «Εθελοντική Εθνοφρουρά», μαζί με άνδρες του ανενεργού Κυπριακού Στρατού, υπό την ομπρέλα της Αστυνομικής Δύναμης Κύπρου μετά τον Ιανουάριο του 1964. Τον Ιούνιο του 1964 δημιουργήθηκε με νόμο η Εθνική Φρουρά, που απορρόφησε τους άνδρες των εθελοντικών ομάδων ως κληρωτούς και εφέδρους και μέχρι σήμερα αποτελούν τις Ένοπλες Δυνάμεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η ΕΦ ξεκίνησε με αυτοθυσία, απλήρωτη εργασία για στήσιμο στρατοπέδων και φυλακίων, εθελοντικές ομάδες αυτοάμυνας, εράνους στις εκκλησιές, κυνηγετικά τυφέκια και αυτοσχέδια όπλα.

Στις ελλαδικές εκλογές του Φεβρουαρίου του 1964, ο Μίκης Θεοδωράκης εκλέγεται βουλευτής με την Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά. Τον ίδιο μήνα επισκέπτεται την Κύπρο και συναντάται με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο.

Όπως σημειώνει ο Καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Πέτρος Παπαπολυβίου (papapolyviou.com, 02/09/2021): «Σκοπός του ταξιδιού του ήταν να ενημερωθεί για τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Στις δηλώσεις του, όπως δημοσιεύθηκαν στις εφημερίδες της επομένης ημέρας, εξέφρασε τη συγκίνησή του “διότι πατά τα ιερά χώματα του ηρωικού νησιού”, που του δίδει την εντύπωση, όχι μόνο ότι δεν έφυγε από την Ελλάδα, αλλά “ότι βρίσκεται στην καρδιά της Ελλάδας” και εξέφρασε την ακράδαντή του πίστη ότι η Κύπρος σύντομα θα πετύχαινε “την Ένωσι με την Μητέρα Ελλάδα”. Στο πρώτο του σύντομο ταξίδι στην Κύπρο ο συνθέτης του “Χρυσοπράσινου φύλλου” δήλωσε εντυπωσιασμένος από την προσωπικότητα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, γνωστοποίησε ότι εργαζόταν εκείνη την εποχή πάνω στο “Άξιον εστί” του Οδυσσέα Ελύτη, παρακολούθησε την πρεμιέρα θεατρικής παράστασης του ΟΘΑΚ (του κατοπινού ΘΟΚ), έδωσε συνέντευξη στο ΡΙΚ “για την μουσική στην Ελλάδα” και αποκάλυψε ότι θα μελοποιούσε τραγούδια για την Κύπρο σε στίχους Κυπρίων ποιητών, καθώς πίστευε “στην αλληλουχία Τέχνης και ζωής, στην αλληλουχία Τέχνης και αγώνα”.»

mikisRIK1964.jpg

Ο Μίκης Θεοδωράκης σε ραδιοθάλαμο του «ΡΙΚ» τον Φεβρουάριο του 1964. Το έργο του «Άξιον Εστί», με επιθυμία του ιδίου, ακούστηκε για πρώτη φορά από το ραδιόφωνο του «ΡΙΚ» στις 24 Μαΐου 1964.

Σε συνέντευξή στην «Αυγή» (25/05/1964), ο Μίκης αναφέρει ότι «ο Μακάριος είναι άξιος ηγέτης του κυπριακού λαού» που «όμως δεν έχει να αντιπαλέψη μόνο στις μηχανορραφίες των εχθρών (Άγγλοι, Αμερικανοί, Τούρκοι και ΝΑΤΟ), αλλά και στις αφόρητες πιέσεις των ελληνικών κυβερνήσεων». Στην εν λόγω συνέντευξη, ο Θεοδωράκης μεταφέρει τις κατηγορίες Μακαρίου προς τις ελλαδικές κυβερνήσεις: «Θα προτιμούσα, μου είχε πη, χίλιες φορές τις φυσικές ταλαιπωρίες της φυλακής ή της εξορίας, παρά αυτό το απερίγραπτο ηθικό μαρτύριο των πιέσεων. Πρώτον ο Αμερικανός υφυπουργός κ. Μπωλ που με επίεσε αφάνταστα να υπογράψω, και μετά, ακόμα χειρότερα, το νυκτερινόν τηλεγράφημα εξ Αθηνών με τον ίδιο πάντοτε επίλογον “Σας ομιλεί ο πρωθυπουργός Παρασκευόπουλος. Έχω πλάι μου την Α.Β.Υ. τον Διάδοχον καθώς και τους κ.κ. Κανελλόπουλο και Παπανδρέου. Όλοι μας πιστεύομεν ότι θα πρέπει να αποδεχθήτε τους όρους του ΝΑΤΟ. Το επιβάλλουν λόγοι εθνικοί.” Όμως εγώ, συνέχισε ο Μακάριος, δεν τους καταλάβαινα ακόμη τους λόγους τους εθνικούς και τελικά είπα ΟΧΙ.»

Σε άλλο σημείο της συνέντευξης αποδίδει την δημιουργία της «Πράσινης Γραμμής» του Δεκεμβρίου του 1963 στην «αποκορύφωση της αγγλικής πανουργίας του “διαίρει και βασίλευε”». Επισκέφθηκε τα «κρισιμώτερα φυλάκια», τα «παρατηρητήρια, ταμπούρια, οδοφράγματα» και «το μηχανουργίο που βάφτισαν “Το Χάνι της Γραβιάς”» μαζί «με τους στρατιωτικούς υπεύθυνους». Με βάση τις επαφές του, ανέφερε πως οι Κύπριοι πίστευαν πως «για να μας κρύβουν την αλήθεια κάτι βρώμικο θα μαγειρεύεται», στήριζαν τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και θεωρούσαν ως «φιλικές δυνάμεις» τις «αδέσμευτες και σοσιαλιστικές χώρες», ενώ θεωρούσαν «ανεκτίμητη» τη βοήθεια της ΕΣΣΔ.

Η συνέντευξη στην «Αυγή» καταλήγει ως εξής: «”Τους ανησυχεί (τους Δυτικούς) η προσεχής γενική συνέλευσις του ΟΗΕ και προσπαθούν να κάνουν κάποια διευθέτησι που να τους συμφέρη.” Πάντως ένα είναι το γεγονός. Πώς σ’ αυτή τη σύγκρουσι αντιλήψεων και συμφερόντων οι χώρες του ΝΑΤΟ θα ζητήσουν να βρουν την λύσι που τους εξυπηρετεί στρατιωτικά και οικονομικά δίχως να παίρνουν υπ’ όψι τους ούτε την θέλησι, ούτε τα δικαιώματα, ούτε και τα συμφέροντα του κυπριακού λαού. Ό,τι κι’ αν προτείνουν, ακόμα και την Ένωσι θα το προτείνουν γιατί θα πιστεύουν πως με την λύση αυτή πραγματοποιείται η λιγώτερη δυνατή ζημιά στα σχέδιά τους. Επομένως πιστεύουμε ότι οι υπεύθυνοι για το μέλλον του ελληνικού κυπριακού λαού και κυρίως ο Μακάριος θα πρέπει να αντιμετωπίσουν με περισσότερη αποφασιστικότητα την έξοδο από την πρακτική των χαρακωμάτων και της αναμονής, που επέβαλαν οι Άγγλοι.»

Όμως, παρά τις πολιτικές του διαφωνίες με την ελλαδική κυβέρνηση Γεώργιου Παπανδρέου της Ένωσης Κέντρου, ο αριστερός βουλευτής και μουσικοσυνθέτης θα μελοποιήσει τον ύμνο της Εθνικής Φρουράς, του νέου κυπριακού στρατού δηλαδή που δημιουργήθηκε υπό την επίβλεψη των Ελλαδιτών αξιωματικών που έστειλε κρυφά στην Κύπρο το «νατοϊκό» ΓΕΕΘΑ.

mikisethnofroura1.jpg

Σε μια λιτή αναφορά του, ο Γεώργιος Σ. Καμιναρίδης στο τεύχος 6 του στρατιωτικού περιοδικού «Εθνική Φρουρά & Ιστορία» (Ιούνιος 2005, σσ. 42-43), περιγράφει την εμπλοκή του Μίκη Θεοδωράκη στην δημιουργία του ύμνου των νεοσύστατων κυπριακών Ενόπλων Δυνάμεων, κατά τη διάρκεια μιας από τις πολλές επίσκεψεις του στην Κύπρο:

«Ο γνωστός λογοτέχνης και ποιητής Άντης Περνάρης ήταν ίσως ο πιο συνεπής συνεργάτης της εκδοτικής επιτροπής του περιοδικού “Ο Εθνοφρουρός”. Πρώτος πάντοτε παράδιδε την συνεργασία του – “Το Χρονοδιάγραμμά μας” – και τακτικά επικοινωνούσε με την επιτροπή, για να δώσει τις πολύτιμες εισηγήσεις του σχετικά με την όλη δομή και εμφάνιση του περιοδικού της Εθνικής Φρουράς.

» Σε μια προσωπική επαφή, που είχε μαζί του το καλοκαίρι του 1964, η συντακτική επιτροπή τον παρακάλεσε να γράψει τον “Ύμνο στην Εθνοφρουρά”. Η γαλήνια μορφή του σκίρτησε από ενδόμυχη χαρά και δέχτηκε με ευχαρίστηση την παράκλησή μας. Ως συνεπής δε συνεργάτης παράδωσε τον “Ύμνο στην Εθνοφρουρά” στις αρχές του Σεπτεμβρίου 1964.

» Ένα πρωϊνό, το Σεπτέμβριο του 1964, ήμουνα στο γραφείο του Διευθυντή της Παιδαγωγικής Ακαδημίας κ. Φρ. Π. Βράχα. Ξαφνικά είδα να περνά μέσα από το γρασίδι της εσωτερικής αυλής της σχολής μια γνωστή φυσιογνωμία. Πέρασε από την κύρια είσοδο της Σχολής και κατευθύνθηκε στο κυλικείο. Εκεί, με άλλους ξένους φιλοξενούμενους της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης, έπαιρνε το πρωϊνό του. Εξέφρασα τότε στον κ. Φρ. Π. Βράχα την υποψία μου πως ένας από τους φιλοξενούμενους ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης. Ο κ. Φρ. Π. Βράχας με παρώτρυνε τότε να ερευνήσω στο κυλικείο, για να διαπιστώσω εάν όντως ήταν ο Θεοδωράκης. Όταν το διαπίστωσα, λέω αμέσως στον κ. Φρ. Π. Βράχα, “Τι λέτε; Ευκαιρία δεν είναι να τον παρακαλέσουμε να μελοποιήσει τον ‘Ύμνο στην Εθνοφρουρά’ που μόλις πρόσφατα έγραψε ο Άντης Περνάρης;”

» Ο “Ύμνος στην Εθνοφρουρά” προγραμματιζόταν να δημοσιευθεί ως ποίημα στο τεύχος Οκτωβρίου 1964. Ο κ. Φρ. Π. Βράχας άδραξε αμέσως την ευκαιρία. Πλησιάσαμε αμέσως τον Θεοδωράκη, ενώ προγευμάτιζε, και συνομιλήσαμε αρκετά. Του δώσαμε το ποίημα του Άντη Περνάρη και τον παρακαλέσαμε να το μελοποιήσει. Ο Μίκης Θεοδωράκης δέχτηκε την παράκλησή μας με ευχαρίστηση. Πήρε το ποίημα στα χέρια του, το διάβασε, σκέφτηκε λιγάκι και μας είπε: “Είναι εύκολο να πάρουμε την συγκατάθεση του ποιητή για μια μικρή αλλαγή σε μια λέξη, ώστε η μελωδία να βγεί αβίαστα;” Έτσι και έγινε. Συνομιλήσαμε με τον Άντη Περνάρη, ο οποίος δεν έφερε ένταση. Η αλλαγή έγινε.

» Την επομένη, την ώρα πάλι του προγεύματος, ο Μίκης Θεοδωράκης μας παρέδωσε την παρτιτούρα του Ύμνου.

» Δεν φαντάζεστε τη χαρά μας, αλλά και την περηφάνεια μας, γιατί χωρίας κανένα προγραμματισμό και κόπο, είχαμε στα χέρια μας τη μελωδία του “Ύμνου στην Εθνοφρουρά”.

» Ο κ. Φρ. Π. Βράχα ευχαρίστησε τον Μ. Θεοδωράκη με συγκινητική επιστολή. Η παρτιτούρα του Ύμνου, όπως την έγραψε ο Θεοδωράκης, δημοσιεύτηκε στο τεύχος αρ. 12, Οκτώβριος 1964 του περιοδικού “Ο Εθνοφρουρός”.»

Η συνάντηση που περιγράφει ο Γεώργιος Καμιναρίδης στη Παιδαγωγική Ακαδημία, θα πρέπει να έγινε με αφορμή την επίσκεψη Θεοδωράκη λίγες εβδομάδες ύστερα από τους φονικούς τουρκικούς βομβαρδισμούς στην Τυλληρία, όπου αντιπροσώπευσε τη νεολαία των Λαμπράκηδων στο συνέδριο «Η Κύπρος διά μέσου των αιώνων» που έλαβε χώρα σε εκείνο το χώρο, όπως σημειώνει στο προαναφερθέν άρθρο του ο Πέτρος Παπαπολυβίου.

Ο Μίκης μελοποίησε τον ύμνο των Κυπρίων Εθνοφρουρών την ίδια περίπου εποχή που είχε συνθέσει τον ίσως πιο αναγνωρίσιμο ελληνικό ρυθμό διεθνώς, το συρτάκι «Ζορμπάς» (για την ταινία του Μιχάλη Κακογιάννης “Zorba the Greek”), βασισμένο σε παραδοσιακή κρητική μουσική, και με το οποίο απέκτησε διεθνή αναγνώριση.

2004: «ΟΧΙ» στο Σχέδιο Ανάν

Ο Μίκης Θεοδωράκης στήριξε με το πολιτικό και συμβολικό του βάρος το ΟΧΙ του Κυπριακού Ελληνισμού στο Σχέδιο Ανάν. Με δήλωσή του στις 21 Απριλίου 2004, παρότρυνε τους Κύπριους να καταψηφίσουν την πρόταση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας του ΟΗΕ κατά το δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου 2004 για εγκαθίδρυση «μιας νέας τάξης πραγμάτων» που, μεταξύ άλλων, θα διέλυε την Εθνική Φρουρά.

anandilosimiki.jpg

Στη «Δήλωση» του από την Αθήνα ανέφερε:

«Είχα αποφασίσει να μην τοποθετηθώ σε σχέση με το προσεχές δημοψήφισμα στην Κύπρο, με την ελπίδα ότι ο Ελληνοκυπριακός Λαός θα αφηνόταν απερίσπαστος να εκπληρώσει το κυριαρχικό του δικαίωμα.

Όμως δύο παράγοντες ήρθαν να μεταβάλουν αυτή την απόφαση:

Πρώτον, η σε βάθος μελέτη του σχεδίου Ανάν που μου αποκάλυψε τον απολύτως αρνητικό του χαρακτήρα. Και

Δεύτερον, οι πρωτοφανείς και απροκάλυπτες πιέσεις αμερικανών και άλλων αξιωματούχων προς την κατεύθυνση “ΝΑΙ”. Πιέσεις που αποκαλύπτουν με τον πλέον πανηγυρικό τρόπο ότι πίσω από το σχέδιο Ανάν ουσιαστικά κρύβονται τα συμφέροντα της Αγγλίας και των ΗΠΑ, που τα πρώτα συνδέονται με το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Μεγαλόνησο και τα δεύτερα με τους οικονομικο-γαιοπολιτικούς και κυρίως στρατιωτικούς σχεδιασμούς της υπερδύναμης στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Γίνεται έτσι φανερό ότι στον βωμό αυτών των συμφερόντων θυσιάζεται το μέλλον όλων ανεξαρτήτως των Κυπρίων, Ελλήνων και Τούρκων. Και είναι τουλάχιστον παράλογο το ότι τη στιγμή ακριβώς που η Κύπρος γίνεται μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλούνται οι κάτοικοί της να υποστούν ένα ελεγχόμενο μόρφωμα εξουσίας, που γυρίζει επιδεικτικά την πλάτη στα δημοκρατικά κεκτημένα και αξίες της Ευρώπης!

Κατόπιν όλων αυτών χαιρετίζω το βέβαιο και βροντερό ΟΧΙ των αδελφών μας Ελληνοκυπρίων που το θεωρώ ισότιμο με τα μεγάλα ΟΧΙ των Ελλήνων και επί πλέον σαν απαρχή αντίστασης στον αγώνα για την υπεράσπιση της τιμής και της αξιοπρέπειας της Πατρίδας μας.

Αθήνα, 21η Απριλίου 2004

Μίκης Θεοδωράκης

Υστερόγραφο: Είναι σημαδιακό το γεγονός ότι η Δήλωσή μου αυτή έχει ημερομηνία 21 Απριλίου… Ακριβώς σαν σήμερα πριν από 37 χρόνια, είχα την τιμή να βροντοφωνάξω μέσα από την παρανομία ένα άλλο ΟΧΙ!»

Το Σχέδιο Ανάν καταψηφίστηκε με ένα «βροντερό ΟΧΙ» -κατά τον Κύπριο Πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο- της τάξεως του 76%.

Μίκης: Ελληνισμός & Ρωμιοσύνη

Αντί επιλόγου, και από τα πολλά που γράφτηκαν και που θα γράφονται τις επόμενες μέρες, ξεχωρίζω την σύντομη και μεστή ανακοίνωση του Βιβλιοπωλείου-Καφεαναγνωστηρίου «Το Έρμα», που από τα μεσαιωνικά σοκάκια της παλιάς Λευκωσίας αναφέρει για την πολιτισμική οικουμενικότητα του Μίκη Θεοδωράκη:

Mikisakropolis.jpg

«“Και καμακώνει το θεριό,
με το καμάκι του ήλιου”

» Έφυγε ένας μεγάλος Έλληνας, όμοιος του οποίου δεν υπήρξε και που πιθανώς να μην υπάρξει ξανά. Τρεις γενιές τραγούδησαν μαζί του στίχους φοβερούς και η μορφή του θα συντροφεύει κάθε στιγμή του μέλλοντός του Ελληνισμού. Ο Μίκης Θεοδωράκης, αυτός ο πελώριος συνθέτης, θα θυμίζει πάντα αυτό τον κόσμο, τον μικρό, τον μέγα, που μεγαλουργεί διαρκώς, τη Ρωμιοσύνη που πετιέται, αντριεύει και θεριεύει, την κάθε όμορφη πόλη και τις κοπέλες του Μαουτχάουζεν, τον Ρίτσο, τον Σεφέρη, τον Αναγνωστάκη, τον Ελύτη, τον Σικελιανό, τον Λειβαδίτη, τον Λόρκα, τον Νερούδα. Θα είναι πάντα μια μορφή λευτεριάς, πολιτισμού, αντίστασης και διαρκούς μάχης για τον Ελληνισμό. Καλή ανάπαυση, μεγάλε Μίκη Θεοδωράκη. Σε ευγνωμονούμε.»

ΠΗΓΗ: Σημερινή

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός13 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις13 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή