Διεθνή
Μήνυμα Κ. Μητσοτάκη προς Τουρκία από ΟΗΕ: Το καλοκαίρι του 2020 δεν πρέπει να επαναληφθεί
Του Δημήτρη Γκάτσιου
“Η Ελλάδα είναι πάντα δεσμευμένη στο διεθνές δίκαιο. Είμαστε υποστηρικτές ότι όλα τα ζητήματα θα πρέπει να επιλύονται στη βάση των κανόνων των Ηνωμένων Εθνών”.
Αυτό το μήνυμα εξέπεμψε ο πρωθυπουργός, μιλώντας πριν λίγα λεπτά από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, σε μία παρέμβαση που δεν εστίασε μόνο στα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό, αλλά και τις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος, όπως αυτή της αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.
“Από το 1995 η Ελλάδα ζει με την απειλή του casus belli από την Τουρκία. Κάναμε συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Και αυτό δείχνει ότι, όσο πολύπλοκα και να είναι τα ζητήματα αυτά, επιλύονται μέσα από το διεθνές δίκαιο της Θάλασσας. Και αυτό διέπει και τις σχέσεις μας με την Τουρκία. Πάντα υποστηρίζουμε την ανάγκη ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Και αυτό που έγινε πέρυσι το καλοκαίρι δεν πρέπει να επαναληφθεί. Η Τουρκία πρέπει να καταλάβει πως αυτή η επιθετικότητα καθιστά τις σχέσεις της με την Ευρώπη πολύπλοκες. Ότι αυτή η επιθετικότητα υπονομεύει την σταθερότητα και την ευημερία στην περιοχή. Εμείς θα συνεχίσουμε να προστατεύουμε την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα παντού. Σε στεριά, θάλασσα και αέρα”, τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
“Έχω ένα όραμα για την Ανατολική Μεσόγειο. Αντί για μάχες μπορούμε και πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, για να συνεργαστούμε. Σε τομείς, όπως αυτός της παράνομης μετανάστευσης. Υπάρχουν πολλά που μπορούν να κάνουν μαζί οι χώρες μας”, συμπλήρωσε.
Ο πρωθυπουργός, εστιάζοντας στο Κυπριακό, δήλωσε λιγότερο αισιόδοξος, φέρνοντας στην πρώτη γραμμή τις συνεχείς παραβιάσεις των εθνικών υδάτων και του εναέριου χώρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και το άνοιγμα των Βαρωσίων. “Η λύση πρέπει να δοθεί στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ. Για μία διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία. Με μία κυριαρχία. Οποιαδήποτε συζήτηση για δύο κράτη είναι απλά μη αποδεκτή”, επεσήμανε, ενώ με το βλέμμα στη Λιβύη, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι το μέλλον της χώρας βρίσκεται στα χέρια των πολιτών της, μακριά από μισθοφόρους και ξένους στρατούς. “Εμείς υποστηρίζουμε το αίτημα να αποχωρήσουν όλες οι ξένες δυνάμεις και να πραγματοποιηθούν οι εκλογές στο τέλος του έτους”, είπε.
Ειδική ήταν η αναφορά του πρωθυπουργού και για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, λίγες ημέρες πριν την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στη Σλοβενία για το συγκεκριμένο ζήτημα. “Ας μη χάσουμε την ευκαιρία να κάνουμε ένα σημαντικό βήμα. Η Ελλάδα πιστεύει στην πολυμερή συνεργασία για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Πρέπει να κάνουμε περισσότερα ως Ευρωπαίοι από μόνοι μας και αυτό δεν πρέπει να γίνει σε βάρος των δεσμών με την βορειοατλαντική συμμαχία. Είναι η ώρα στην Ευρώπη να ξεκινήσει αυτή η κουβέντα. Τα στρατηγικά μας συμφέροντα σε Ανατολική Μεσόγειο, σε Μέση Ανατολή μας υποχρεώνουν να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις, με μεγάλη σπουδή. Εφέτος γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την έναρξη της ελληνικής επανάστασης. Οι προκλήσεις του σήμερα δεν είναι λιγότερες. Το μέλλον όλων των μελλοντικών γενεών βρίσκεται στα χέρια μας. Και είμαι πεπεισμένος ότι θα κάνουμε το σωστό για το μέλλον το δικό μας και των παιδιών μας”, τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός, μεταξύ άλλων, σημείωσε στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ:
– Ο αντίκτυπος της πανδημίας είναι υπενθύμιση ότι θα συνεχίσουμε τη μάχη σε αυτό το πεδίο. Παρά το μεγάλο πόνο και τη μεγάλη καταστροφή υπάρχουν λόγοι να είμαστε αισιόδοξοι. Η ελπίδα γεννάται από την αισιοδοξία. Δημιουργήσαμε εμβόλια σε σύντομο διάστημα. Και η Ευρώπη ήταν στην πρώτη γραμμή σε πολλά μέτωπα. Η Ευρώπη ήταν στην πρώτη γραμμή για τις δωρεές εμβολίων σε χώρες εκτός της Ένωσης. 1,5 εκατομμύρια εμβόλια έχουν σταλεί σε πολλές χώρες από την Ελλάδα. Και θα προμηθεύσουμε και άλλα.
– Δημιουργήσαμε ένα Ταμείο, για να βοηθήσουμε την ανάπτυξη στην Ευρώπη. Και το ψηφιακό πιστοποιητικό, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή γιατί έτσι θα ανακάμψουμε στην οικονομία και τον τουρισμό.
– Θα είμαι ξεκάθαρος για το κλίμα. Μιλάμε για την αντιμετώπιση μίας οξείας κλιματικής κρίσης. Και η συνεργασία για την πανδημία έδειξε ότι τα καταφέρνουμε, όταν συνεργαζόμαστε. Η Ελλάδα έχει πληρώσει βαρύ τίμημα. Το καλοκαίρι τεράστιες πυρκαγιές κατέκαψαν τη χώρα. Αλλά η βοήθεια ήρθε παντού από την Ευρώπη και είμαι ευγνώμων για αυτό. Για τις 23 χώρες που έσπευσαν να μας βοηθήσουν. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να μετατοπιστεί από τη δέσμευση για την πάταξη της κλιματικής κρίσης. Επενδύουμε 24 δισεκατομμύρια εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων για την αναχαίτιση της κλιματικής κρίσης. Η Ελλάδα ηγείται μίας παγκόσμιας πρωτοβουλίας για να προστατεύσουμε τη φυσική κληρονομιά από τον αντίκτυπο της κλιματικής κρίσης.
Ολόκληρη η ομιλία του πρωθυπουργού έχει ως εξής:
Εδώ και δύο σχεδόν χρόνια, ο κόσμος παλεύει με μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσαμε στη σύγχρονη εποχή. Οι επιπτώσεις της Covid-19 είναι μια διαρκής υπενθύμιση της πραγματικότητας που αντιμετωπίζουμε στη μάχη ενάντια στην πανδημία.
Αλλά καθώς βρισκόμαστε εδώ αυτή την εβδομάδα, πιστεύω πως παρά τον πόνο και την αναταραχή που προκάλεσε αυτή η τρομερή ασθένεια, υπάρχουν πραγματικοί λόγοι να είμαστε αισιόδοξοι. Αν αυτά τα γεγονότα μας έμαθαν κάτι, είναι το εξής: η ελπίδα γεννιέται από τη συνεργασία.
Για πρώτη φορά στην ανθρώπινη Ιστορία, ο πλανήτης μας ένωσε τα χέρια και έκανε πράξη ένα συλλογικό επιστημονικό θαύμα. Την ανακάλυψη, την ανάπτυξη και την παραγωγή όχι μόνο ενός, αλλά διαφόρων ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων, σε ένα εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Κάτι που απαιτούσε δεκαετίες στο παρελθόν, τώρα επιτεύχθηκε σε διάστημα μηνών.
Και η Ευρώπη πρωτοστάτησε σε πολλά μέτωπα.
Ήμασταν πρωτεργάτες στην προμήθεια εμβολίων. Τα εμβόλια αγοράστηκαν από την ΕΕ και διανεμήθηκαν σε όλα τα κράτη-μέλη, με βάση τον πληθυσμό τους, ανεξάρτητα από το μέγεθος και την οικονομική τους ισχύ. Μια πραγματική πράξη αλληλεγγύης.
Η Ευρώπη πρωτοστάτησε στις δωρεές εμβολίων σε χώρες εκτός της ΕΕ. Η Ελλάδα, η χώρα μου, έχει δώσει μέχρι στιγμής 1,3 εκατομμύρια δόσεις, ενώ αναμένεται να δοθούν ακόμη 4 εκατομμύρια δόσεις σε διάφορες χώρες, από το Ιράκ έως τη Ρουάντα, και από τη Λιβύη έως την Ιορδανία. Προσφέρουμε επίσης 510.000 δόσεις μέσω του COVAX.
Συμφωνήσαμε, ως Ευρωπαίοι, τον περασμένο Ιούλιο σε ένα πακέτο για την υποστήριξη της ανάπτυξης σε ευρωπαϊκή κλίμακα, το Next Generation EU, το οποίο προάγει μια βιώσιμη οικονομική ανάκαμψη σε όλη την ήπειρο.
Και συμφωνήσαμε και στην ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Ψηφιακού Πιστοποιητικού. Μια καινοτόμα ιδέα που πρότεινε πρώτη η Ελλάδα, η εφαρμογή της οποίας ήταν απολύτως καθοριστική για την αποκατάσταση των ελευθεριών, τη στήριξη του τουρισμού και την τόνωση των οικονομιών μας.
Και καθώς βρισκόμαστε εδώ σήμερα –απέχουμε λιγότερο από 6 εβδομάδες από την Σύνοδο COP 26 στη Γλασκώβη– συνεχίζουμε να μιλάμε για το άλλο σημαντικό ζήτημα των καιρών μας, το κλίμα, με μια ανανεωμένη αίσθηση επείγοντος. Το ερώτημα είναι εάν μπορούμε να ευθυγραμμίσουμε την ωραία ρητορική με την απαραίτητη δράση για να αποτρέψουμε μια καταστροφή με αδιανόητες συνέπειες.
Θα είμαι ξεκάθαρος: πλέον δεν μιλάμε για κλιματική αλλαγή, το ζήτημα είναι η αντιμετώπιση μιας οξείας κλιματικής κρίσης.
Η συλλογική μας αντίδραση ενάντια στον κορονοϊό ήταν διασυνοριακή και απέδειξε ότι, όταν ο κόσμος χρειάστηκε να ορθώσει ανάστημα και να δράσει από κοινού, μπόρεσε να αντιμετωπίσει πραγματικά παγκόσμια ζητήματα. Η συλλογική μας αντίδραση στην κλιματική κρίση θα πρέπει να πετύχει αντίστοιχα αποτελέσματα.
Κυρίες και κύριοι,
Οι επιστήμονες μας λένε ότι το οικοσύστημα της Μεσογείου, το οποίο φιλοξενεί κάποιους από τους αρχαιότερους πολιτισμούς του κόσμου, είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στις συνέπειες της αύξησης της θερμοκρασίας.
Και ασφαλώς η χώρα μου η Ελλάδα υφίσταται τις συνέπειες. Αυτό το καλοκαίρι, το τίμημα που πληρώσαμε ήταν πολύ μεγάλο καθώς πρωτόγνωρες πυρκαγιές σάρωσαν την χώρα μου. Και όμως, η βοήθεια για την καταπολέμηση των πυρκαγιών ήλθε από όλη την Ευρώπη και όχι μόνο. Είμαι πραγματικά ευγνώμων προς τις 23 χώρες που μας έστειλαν την αρωγή τους και μας βοήθησαν να τιθασεύσουμε αυτό το φυσικό φαινόμενο που είχε τεράστια ένταση.
Είμαι πολύ χαρούμενος που την προηγούμενη Παρασκευή, μαζί με την Ελλάδα, οι ηγέτες 8 Μεσογειακών χωρών έθεσαν την κλιματική κρίση στο επίκεντρο της 8ης Συνόδου EUMED που έλαβε χώρα στην Αθήνα.
Η Διακήρυξη της Αθήνας, την οποία υιοθέτησαν η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Κροατία, η Κύπρος, η Μάλτα, η Σλοβενία και η Ελλάδα, εστιάζει σε βασικούς τομείς της κλιματικής κρίσης, τομείς που σχετίζονται ιδιαίτερα με τη Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας, της διαχείρισης των δασών, του θαλάσσιου περιβάλλοντος, της πολιτικής προστασίας, της πρόληψης και της ετοιμότητας.
Η δέσμευσή μας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης είναι ακλόνητη και διαπερνά όλες τις παραμέτρους της δημόσιας πολιτικής. Πριν από 2 χρόνια, πριν χτυπήσει η Covid, ανακοίνωσα από αυτό βήμα ότι η Ελλάδα θα έκλεινε όλες τις λιγνιτικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής μέχρι το 2028. Τώρα εργαζόμαστε για να πετύχουμε τον στόχο αυτό νωρίτερα, πιθανόν το 2025.
Επενδύουμε 24 δισεκατομμύρια, ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια, με στόχο να ενισχύσουμε την πράσινη μετάβαση. Αντιμετωπίζουμε το ζήτημα της μόλυνσης από τα πλαστικά στη ξηρά αλλά και στη θάλασσα. Σκοπεύουμε να προστατεύσουμε ουσιαστικά το θαλάσσιο περιβάλλον απαγορεύοντας την αλιεία στο 10% των θαλασσών μας μέχρι το 2030.
Επίσης, θέτουμε σε εφαρμογή φιλόδοξα σχέδια, σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, με στόχο να επιταχύνουμε τη χρήση της πράσινης ενέργειας στα πιο ευαίσθητα οικοσυστήματά μας. Για παράδειγμα, στην Αστυπάλαια της Δωδεκανήσου, ξεκινήσαμε ένα μακρόπνοο σχέδιο από κοινού με την Volkswagen με στόχο να δημιουργήσουμε το πρώτο πλήρως πράσινο νησί της Ευρώπης. Και η Ελλάδα ηγείται της παγκόσμιας πρωτοβουλίας που έχει στόχο την επιτάχυνση της δράσης για την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς από την επίδραση της κλιματικής αλλαγής.
Κυρίες και κύριοι,
Επιτρέψτε μου τώρα να αναφερθώ στην κλιμακούμενη πολυπλοκότητα των διεθνών σχέσεων και τις συνεχείς προσπάθειές μας να κατοχυρώσουμε περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια.
Από την τελευταία μας συνάντηση, στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, η Ανατολική Μεσόγειος βίωσε δυστυχώς περισσότερες μέρες αστάθειας παρά ηρεμίας.
Ενώ είναι αλήθεια ότι υπάρχουν αποκλίνουσες αντιλήψεις μεταξύ της Ελλάδας και της γειτονικής μας Τουρκίας, η Ελλάδα ήταν πάντα προσηλωμένη στους κανόνες και τις αρχές του διεθνούς δικαίου και παραμένει ισχυρός υπέρμαχος της άποψης πως όλες οι διαφορές θα πρέπει να διευθετούνται με ειρηνικό τρόπο, πάντα σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Καταρχάς να επισημάνω ότι είναι ο Καταστατικός Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών που απαγορεύει τη χρήση ή την απειλή χρήσης βίας. Ωστόσο, από το 1995 η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια επίσημη, διαρκώς ανανεούμενη και ξεκάθαρα παράνομη και απαράδεκτη απειλή χρήσης βίας από την Τουρκία, γνωστή ως casus belli.
Επίσης, με δεδομένο ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα που γεωγραφικά περιβρέχεται από θάλασσα, αποτελείται από χιλιάδες νησιά και μια ακτογραμμή που εκτείνεται πέραν των 14 χιλιάδων χιλιομέτρων, τη μεγαλύτερη της Μεσογείου, αλλά και ως παγκόσμια ναυτική δύναμη, είμαστε απόλυτα προσηλωμένοι στο Δίκαιο της Θάλασσας, όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Προσφάτως υπογράψαμε, ύστερα από πολλά χρόνια δύσκολων διαπραγματεύσεων, συμφωνίες οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών μας με την Ιταλία και την Αίγυπτο, και συμφωνήσαμε με την Αλβανία να παραπέμψουμε το ζήτημα της οριοθέτησης στο Διεθνές Δικαστήριο.
Αυτή θεωρώ πως είναι η καλύτερη απόδειξη πως οι διαφωνίες σχετικά με τις οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, ανεξαρτήτως του πόσο περίπλοκες και μακροχρόνιες είναι, μπορούν να επιλυθούν, εφόσον συμφωνήσουμε σε ένα κοινό πλαίσιο. Και το μόνο διαθέσιμο πλαίσιο είναι αυτό του Δικαίου της Θάλασσας.
Αυτή η στάση ορίζει και την προσέγγισή μας όσον αφορά στην Τουρκία. Πάντα υποστηρίζαμε την ανάγκη για ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας και για συνεργασία ανάμεσα στις χώρες μας που γειτονεύουν. Αυτό που συνέβη πέρυσι, όταν η Άγκυρα δημιούργησε κλίμα έντασης, αχρείαστα και δίχως να προκληθεί, απειλώντας με σύγκρουση μεταξύ δύο συμμάχων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, δεν θα πρέπει να επαναληφθεί.
Η Τουρκία θα πρέπει να αντιληφθεί ότι η επιθετική της στάση στο συγκεκριμένο θέμα υπονομεύει τις προοπτικές για μια αμοιβαία επωφελή σχέση, και θέτει σε κίνδυνο την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα. Επιπροσθέτως, καθιστά τη σχέση της Τουρκίας με την Ευρώπη αρκετά πιο περίπλοκη.
Θα ήθελα να κατακτήσω απολύτως σαφές ότι θα συνεχίσουμε να προστατεύουμε την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα σε ολόκληρη την επικράτειά μας, στη στεριά, στη θάλασσα και στον εναέριο χώρο μας. Ταυτόχρονα, θα καταβάλλω κάθε δυνατή προσπάθεια για να συνεχίσω την προσπάθεια προσέγγισης με την Τουρκία για τη διερεύνηση οδών συνεργασίας.
Έχω ένα όραμα για την Ανατολική Μεσόγειο: Αντί να συνεχίσουμε τις διαμάχες του προηγούμενου αιώνα για τους υδρογονάνθρακες -ένα αγαθό που χάνει την αξία του- θα πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να συνεργαστούμε ενάντια στους νέους κοινούς εχθρούς. Την κλιματική κρίση, η οποία επηρεάζει εξίσου τις δύο χώρες μας. Αλλά και την απειλή της παράνομης μετανάστευσης, όπου η Τουρκία έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει συνεργαζόμενη με εμάς προκειμένου να εξαλείψουμε τα παράνομα δίκτυα διακινητών που εκμεταλλεύονται την απόγνωση ευάλωτων ανθρώπων.
Υπάρχουν πολλά που οι δυο χώρες μας μπορούν να κάνουν από κοινού. Είμαστε προορισμένοι από την ιστορία και τη γεωγραφία να συνυπάρχουμε. Είναι προς το κοινό μας συμφέρον να το κάνουμε με τρόπο ειρηνικό και με στόχο την ευημερία.
Κυρίες και κύριοι,
Το ζήτημα για το οποίο είμαι λιγότερο αισιόδοξος είναι το Κυπριακό.
Είναι, πράγματι, θλιβερό ότι η Τουρκία συνεχίζει να αγνοεί σειρά ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών, μεταξύ αυτών τα ψηφίσματα 541 και 550, και επιμένει στη στρατιωτικοποίηση του νησιού. Συνεχίζει την παραβίαση των θαλάσσιων ζωνών και του εναέριου χώρου της Κύπρου και παραβιάζει τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών στην περίκλειστη περιοχή των Βαρωσίων.
Η Ελλάδα παραμένει πλήρως προσηλωμένη στη στήριξη των προσπαθειών υπό τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων -το συντομότερο δυνατό- που θα αποσκοπούν στην επίτευξη μιας βιώσιμης λύσης για το Κυπριακό.
Η λύση αυτή μπορεί να βρεθεί μόνο στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία μιλούν για μια αμοιβαία αποδεκτή λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, με πολιτική ισότητα, μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια. Οποιαδήποτε συζήτηση για λύση δύο κρατών είναι απολύτως απαράδεκτη.
Στην άμεση γειτονιά μας, η Λιβύη συνεχίζει να υποφέρει από τις καταστροφικές συνέπειες ενός δεκαετούς εμφύλιου πολέμου. Ο λαός της Λιβύης αξίζει ένα ειρηνικό μέλλον, όπου η μοίρα του θα είναι στα δικά του χέρια, χωρίς την παρουσία ξένων στρατευμάτων, μισθοφόρων και ξένων μαχητών.
Οι Λίβυοι θέλουν να έχουν το δικαίωμα να μπορούν να εκλέγουν ελεύθερα τη δική τους κυβέρνηση, χωρίς ξένη παρέμβαση. Τους στηρίζουμε. Και στηρίζουμε το αίτημά τους για απόσυρση όλων των ξένων δυνάμεων και για τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών στις 24 Δεκεμβρίου του 2021. Και εκτιμούμε το έργο των Ηνωμένων Εθνών και του Ειδικού Απεσταλμένου Jan Kubis.
Θα ήθελα να αναφερθώ εν συντομία και στο ζήτημα των Δυτικών Βαλκανίων. Η Ελλάδα ήταν πάντα ενεργός υποστηρικτής της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης, ως ένα όχημα για μεγαλύτερη ευημερία και ένα σταθερό και δημοκρατικό μέλλον για την περιοχή.
Από την υιοθέτηση της “Ατζέντας της Θεσσαλονίκης” το 2003, αυτή η ευρωπαϊκή προοπτική έγινε η κινητήριος δύναμη για μεταρρυθμίσεις, εκδημοκρατισμό και αλλαγή. Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς. Υπάρχει επίσης κόπωση και απογοήτευση. Δεκαοχτώ χρόνια είναι μεγάλο χρονικό διάστημα.
Σε λίγες μέρες θα πραγματοποιηθεί στη Σλοβενία η Σύνοδος Κορυφής ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων. Ας μη χάσουμε την ευκαιρία να αξιοποιήσουμε τη Σύνοδο αυτή για να κάνουμε ένα τολμηρό βήμα προς τα εμπρός. Είναι καιρός η ΕΕ να το πράξει.
Κυρίες και κύριοι,
Η Ελλάδα πιστεύει στην πολυμερή προσέγγιση σε ό,τι αφορά τις περίπλοκες, παγκόσμιες προκλήσεις της εποχής μας. Είμαι όμως παράλληλα και ένας σταθερός υποστηρικτής της απόλυτης ανάγκης για στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Τα πρόσφατα γεγονότα έδειξαν ξεκάθαρα ότι θα πρέπει να είμαστε διατεθειμένοι και ικανοί, ως Ευρωπαίοι, να κάνουμε περισσότερα πράγματα μόνοι μας. Αυτό δεν θα πρέπει να γίνει σε βάρος των διατλαντικών δεσμών μας.
Αν μη τι άλλο, μια Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση θα ενισχύσει το ΝΑΤΟ. Θα αναγκάσει ευρωπαϊκές χώρες να αντιμετωπίσουν ζητήματα διαλειτουργικότητας και πενιχρών αμυντικών προϋπολογισμών. Θα επιταχύνει τη συνεργασία μας σε ζητήματα του κυβερνοχώρου αλλά και του διαστήματος.
Αν η Ευρώπη φιλοδοξεί να είναι όχι μόνο μια οικονομική, αλλά και μια γεωπολιτική υπερδύναμη, είναι καιρός να ξεκινήσει σοβαρά αυτή η συζήτηση. Και οι χώρες που είναι περισσότερο διατεθειμένες να προχωρήσουν μπορούν να το κάνουν με ταχύτερο ρυθμό.
Τα στρατηγικά μας συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, την περιοχή του Σαχέλ μας αναγκάζουν να αντιμετωπίσουμε αυτή την πρόκληση με μια ανανεωμένη αίσθηση επείγοντος. Γιατί θα υπάρξουν αποστολές όπου το ΝΑΤΟ και τα Ηνωμένα Έθνη δεν θα είναι παρόντα. Αλλά θα πρέπει να είναι παρούσα η ΕΕ.
Κυρίες και κύριοι,
Θα ήθελα να κλείσω με αυτό.
Nωρίτερα αυτή τη χρονιά, στις 25 Μαρτίου, η Ελλάδα γιόρτασε την επέτειο των 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Οι πρόγονοί μας αγωνίστηκαν για ελευθερία, αξιοπρέπεια και τον σεβασμό του κράτους δικαίου. Και νίκησαν, παρότι οι πιθανότητες δεν ήταν με το μέρος τους, γιατί έκαναν το σωστό για τους ίδιους και τα παιδιά τους.
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι εξίσου σημαντικές: 6.000 χρόνια πολιτισμού και το μέλλον όλων των γενεών που θα έρθουν ακουμπά στις δικές μας πλάτες.
Με όπλα μας τη δύναμη της λογικής και της επιστήμης, και με την αποφασιστικότητα να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, είμαι πεπεισμένος ότι και εμείς θα κάνουμε το σωστό. Για εμάς, για τα παιδιά μας και για το μέλλον αυτού του εύθραυστου αλλά όμορφου μπλε πλανήτη που η ανθρωπότητα αποκαλεί σπίτι της.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
