Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Μετά το Αφγανιστάν και η Ουκρανία;

Δημοσιεύτηκε στις

Ο Ρώσος αναπληρωτής επιτελάρχης του προεδρικού εκτελεστικού γραφείου Ντμίτρι Κόζακ  και η υφυπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ για Πολιτικές Υποθέσεις Βικτόρια Νούλαντ 

Το Κρεμλίνο αναφέρει ότι ΗΠΑ και Ρωσία συμφωνούν ότι η Ουκρανία πρέπει να δώσει στο Ντονμπάς ειδικό αυτόνομο καθεστώς  

Η Νούλαντ χαιρετίζει «παραγωγική συνάντηση» στη Μόσχα

Jonny Tickle, RT, 14-10-21

Ρωσία και ΗΠΑ συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συζητήσεις για την κατάσταση στα ανατολικά της Ουκρανίας, με αμφότερα τα μέρη να συμφωνούν για την ανάγκη εφαρμογής από το Κίεβο των αμφιλεγόμενων συμφωνιών του Μινσκ για τη δημιουργία ειρήνης στην περιοχή.

Αυτό σύμφωνα με τον Ντμίτρι Κόζακ, αναπληρωτή επιτελάρχη του Κρεμλίνου, ο οποίος μίλησε στα ΜΜΕ μετά από συνάντηση στη Μόσχα με την υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ για Πολιτικές Υποθέσεις Βικτόρια Νούλαντ. Η Νούλαντ βρίσκεται στη Μόσχα για τριήμερη επίσκεψη εργασίας και έχει ήδη συναντηθεί με τον Ρώσο υφυπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ και τον Ρώσο υφυπουργό Άμυνας Αλεξάντερ Φόμιν. Η Νούλαντ είχε προηγουμένως απαγορευτεί να εισέλθει στη χώρα στο πλαίσιο των αντι-κυρώσεων κατά της Ουάσινγκτον, αλλά το Κρεμλίνο συμφώνησε να την αφαιρέσει από τη μαύρη λίστα για να επιτρέψει τη σύντομη επίσκεψη (σε αντάλλαγμα αντίστοιχης αμερικανικής υπέρ «απαγορευμένου» Ρώσου διπλωμάτη).

«Πραγματοποιήθηκε διεξοδικός και εποικοδομητικός διάλογος σχετικά με τη διευθέτηση της σύγκρουσης στη νοτιοανατολική Ουκρανία», δήλωσε ο Κόζακ στην ειδησεογραφική εφημερίδα Kommersant.

  «Επιβεβαιώθηκε ότι οι συμφωνίες του Μινσκ παραμένουν η μοναδική βάση για διευθέτηση», συνέχισε. «Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, οι ΗΠΑ επιβεβαίωσαν τη θέση τους… ότι η σημαντική πρόοδος προς την επίλυση της σύγκρουσης είναι απίθανη χωρίς καμία συμφωνία σχετικά με τις μελλοντικές παραμέτρους της αυτονομίας του Ντονμπάς. Με άλλα λόγια, δίνοντας στην περιοχή ένα ειδικό καθεστώς εντός της Ουκρανίας».

Η ίδια η Νούλαντ χαρακτήρισε τις συνομιλίες στο Κρεμλίνο «παραγωγικές» και «χρήσιμες».

 Η Nuland είναι περισσότερο γνωστή παγκοσμίως για την επίσκεψή της στον ιστότοπο των διαδηλώσεων στην πλατεία Μεϊντάν του Κιέβου  στα τέλη του 2013, όταν εθεάθη να μοιράζει μπισκότα σε διαδηλωτές. Αυτό προκάλεσε αναταραχή στη Μόσχα, η οποία το είδε ως απροκάλυπτη αμερικανική υποστήριξη για το κίνημα.

(Σημείωση: Διακριτικός ο συντάκτης του άρθρου παραλείπει να υπομνήσει ότι την διεθνή δημοσιότητα κατέκτησε η κ. Βικτώρια Νούλαντ με την παραίνεση της στον κ. Πάϊατ, (τότε  πρεσβευτή στο Κίεβο) «Fuck the E.U.!», κατά την  (υποκλαπείσα) τηλεφωνική συνομιλία τους για την σύνθεση της επικείμενης ουκρανικής πραξικοπηματικής κυβέρνησης, όταν εκείνος την διέκοψε για να τις υπενθυμίσει τις επιθυμίες της Ε.Ε.
Η οποία ΕΕ, με την τρέχουσα διμερή αμερικανο-ρωσική διευθέτηση, υφίσταται και πάλι την εφαρμογή της υπόδειξης της κ. Νούλαντ στον τότε πρεσβευτή της στο Κίεβο.)

Η σύγκρουση στην Ουκρανία ξεκίνησε μετά τα γεγονότα του Κιέβου, τα οποία τελικά οδήγησαν τις δύο αυτοαποκαλούμενες δημοκρατίες του Ντονέτσκ (DNR) και του Λουχάνσκ (LNR) να ανακηρύξουν ανεξαρτησία, σε μια κίνηση που δεν αναγνωρίστηκε ούτε από τη Μόσχα ούτε από το Κίεβο. Οι περιοχές Ντονέτσκ και Λουχάνσκ βρίσκονται και οι δύο στα ανατολικά της Ουκρανίας, στα ρωσικά σύνορα.

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2014, εκπρόσωποι από την Ουκρανία, τη Ρωσία, το DNR και το LNR υπέγραψαν το λεγόμενο Πρωτόκολλο του Μινσκ, με τη μεσολάβηση του Γάλλου Προέδρου Φρανσουά Ολάντ και της Γερμανίδας Καγκελαρίου Άνγκελας Μέρκελ. Εκτός από έγγραφο κατάπαυσης του πυρός, η συμφωνία περιελάμβανε επίσης έναν οδικό χάρτη για το μέλλον του Ντονμπάς, ο οποίος ανέφερε συγκεκριμένα την αποκέντρωση της εξουσίας από το Κίεβο.

Την Τρίτη, μετά από συνάντηση με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η ΕΕ στηρίζει επίσης την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Μινσκ.

* * * *

Μετάφραση/ εισαγωγή: Μιχαήλ Στυλιανού 

[Η πολυσήμαντη όσο και αιφνιδιαστική αυτή επίσκεψη στην  Μόσχα ηγετικού στελέχους του Αμερικανικού υπουργείου των Εξωτερικών, επί τριών κυβερνήσεων, προσώπου- συμβόλου του αντιρωσικού στρατοπέδου στις ΗΠΑ και πρωταγωνίστριας στην επιχείρηση «μεταπολίτευσης» στην Ουκρανία,  θα προκαλέσει δικαιολογημένα διεθνή αίσθηση, ερωτήματα και εικασίες.

Την επίσημη ρωσική απάντηση και ερμηνεία αναπτύσσει το κατωτέρω άρθρο στο  «Russia Today» του Ρώσου πολιτειολόγου Fyodor Lukyanov, προέδρου του ρωσικού Συμβουλίου Εξωτερικής και Αμυντικής Πολιτικής, αρχισυντάκτη της επιθεώρησης «Η Ρωσία στις Διεθνείς Υποθέσεις» και παγκοσμίως γνωστού ως Διευθυντού Ερευνών της «Λέσχης Διεθνών Συζητήσεων Βαλντάϊ», που συγκεντρώνει ετησίως εκατοντάδες διεθνείς προσωπικότητες στην Πετρούπολη]

Η προσπάθεια του Μπάιντεν να γοητεύσει τη Μόσχα δείχνει ότι οι ΗΠΑ έχουν κουραστεί από τη σύγκρουση με τη Ρωσία για την Ουκρανία και ανησυχούν περισσότερο για τον πόλεμο με την Κίνα. Η υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Βικτόρια Νούλαντ, στο κέντρο, και ο Πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Ρωσία Τζον Σάλιβαν εμφανίζονται στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ντομοντέντοβο, στην περιοχή της Μόσχας, στη Ρωσία. © Σπούτνικ

Φιοντόρ Λουκιάνοφ, R.T.13 Οκτ, 2021 

Η Βικτόρια Νούλαντ, απεσταλμένη του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν για ευρωπαϊκές και ευρασιατικές υποθέσεις, βρίσκεται στη Μόσχα στο πλαίσιο μιας πρωτοφανούς, αλλά εξαιρετικά συμβολικής κίνησης, με τη Ρωσία να παραιτείται από τις κυρώσεις εναντίον της για να επιτρέψει τη συνάντηση.

Στη Ρωσία, η Νούλαντ είναι κοντά σε έναν θρύλο. Απαθανατίστηκε από κάμερα να μοιράζει μπισκότα στους διαδηλωτές στην Πλατεία Μεϊντάν της Ουκρανίας το 2014, έγινε η προσωποποίηση της εξωτερικής πολιτικής της Ουάσιγκτον στην περιοχή. Η Νούλαντ, σύζυγος του εξέχοντα θεωρητικού του νεοσυντηρητισμού  Ρόμπερτ Κάγκαν, πρέπει να έχει μια ιδιαίτερη κοσμοθεωρία για την προώθηση της δημοκρατίας με την καταπολέμηση του κατ αυτήν ρωσικού ιμπεριαλισμού.

Ωστόσο, είναι μια έμπειρη και ικανή διπλωμάτης που τηρεί την επίσημη γραμμή. Επί του παρόντος, όπως μπορούμε να δούμε, η προσέγγιση είναι επιχειρηματική και ρεαλιστική. Αυτή η επίσκεψη έχει ως στόχο να βοηθήσει τον Λευκό Οίκο να επιδιώξει τους συγκεκριμένους στόχους για τους οποίο εργάζεται.

Η πίεση της Νούλαντ να επισκεφθεί τη Μόσχα πιθανότατα οφείλεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης Μπάιντεν να εκτιμήσει τις πιθανότητες επικίνδυνης κλιμάκωσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Απλά δεν είναι προς το συμφέρον του Λευκού Οίκου να συμβεί μια τέτοια σύγκρουση, δεδομένου ότι η Ουάσιγκτον έχει έναν κατάλογο άλλων προτεραιοτήτων.

Προτεραιότητα νούμερο ένα – πολύ μπροστά από οτιδήποτε άλλο – είναι ο περιορισμός της Κίνας. Οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας συνεχίζουν να επιδεινώνονται, ενώ οι εντάσεις, ή τουλάχιστον η ένταση των επεισοδίων, συνεχίζει να αυξάνεται.

Το επίκεντρο είναι και πάλι η Ταϊβάν, αναμφισβήτητα το πιο εκρηκτικό ζήτημα και το μόνο στην ημερήσια διάταξη με το Πεκίνο που θα μπορούσε πραγματικά να οδηγήσει σε πόλεμο. Χωρίς να διαφαίνεται λύση, και οι δύο χώρες προετοιμάζονται για μια μακροπρόθεσμη αντιπαράθεση πλήρους κλίμακας.

Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η Ρωσία έχει απωθηθεί  στα μη επίκαιρα . Το Πεντάγωνο συχνά συμμερίζεται ανησυχίες σχετικά με τη στρατιωτική ικανότητα της Ρωσίας. Το αποτέλεσμα ήταν οι στρατηγικές διαβουλεύσεις στη Γενεύη, που  ξεκίνησαν μετά τη συνάντηση μεταξύ του Μπάιντεν και του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν.

Ωστόσο, από πολλές απόψεις, η Ρωσία εξετάζεται μέσα από το πρίσμα της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των περιοχών όπου θα μπορούσε να αναδειχθούν σε αντιπερισπασμό.

Προφανώς, ο Πρόεδρος Μπάιντεν και η κυβέρνησή του επιδιώκουν να εξασφαλίσουν το υφιστάμενο καθεστώς μεταξύ Ρωσίας-Ουκρανίας, αποφεύγοντας την κλιμάκωση, ειδικά όταν πρόκειται για το Ντονμπάς. Θα προχωρούσα  μάλιστα στο να πω ότι ο Λευκός Οίκος είναι έτοιμος να ασκήσει την επιρροή του στο Κίεβο, ιδίως από τη στιγμή που η πρόσφατη αλλαγή πολιτικού χαρακτήρα του Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποτελεί έκπληξη ακόμη και για τις ΗΠΑ, οι οποίες είχαν μεγάλες ελπίδες για αυτόν ως φιλελεύθερο μεταρρυθμιστή.

Εν τω μεταξύ, οι πολιτικές εξελίξεις στο Κίεβο επιταχύνονται. Ο Ζελένσκι είναι προσηλωμένος στην εδραίωση της προσωπικής του δύναμης και στην καταστολή πολλών κέντρων επιρροής, τα οποία μέχρι πρόσφατα ήταν μια διαβόητη και επίμονη παρουσία στην ουκρανική πολιτική.

Ωστόσο, χωρίς ισχυρή βάση, έχει ξεκινήσει την οικοδόμηση ενός πολύπλοκου συστήματος που βασίζεται στη μπλόφα. Απευθύνει έκκληση στη Δύση, εκμεταλλευόμενος την ως φόβητρο για τους εγχώριους μεγιστάνες, με την υπόσχεση να καταπολεμήσει τη διαφθορά με τη βοήθεια της Ουάσινγκτον. Ενοχλεί επίσης τη Ρωσία, καθώς η «ρωσική απειλή» μπορεί να αναγκάσει τη Δύση να στηρίξει το Κίεβο παρά την έλλειψη απτής προόδου  στον αγώνα κατά της διαφθοράς, τουλάχιστον με τη μορφή που θα έκανε την Ουάσιγκτον ευτυχισμένη.

Είναι ένα ασταθές και ριψοκίνδυνο εγχείρημα. Είναι ριψοκίνδυνο, διότι αυτή η λογική μπορεί να τον παρακινήσει να κλιμακώσει την κρίση του Ντονμπάς αποκλειστικά για εσωτερικούς λόγους. Ούτε η Ρωσία  είναι ανεκτική στις προκλήσεις. Κρίνοντας από τις δημοσιεύσεις Ρώσων ηγετών, το επίκαιρο άρθρο του Πούτιν, το περασμένο καλοκαίρι, για την ιστορική συγγένεια Ρωσίας-Ουκρανίας και την πρόσφατη κριτική του πρώην προέδρου Ντμίτρι Μεντβέντεφ κατά του αυξανόμενου εθνικισμού, το Κρεμλίνο δείχνει τα όρια της υπομονής του.

Αυτό είναι ανησυχητικό για την Ουάσιγκτον, πόσο μάλλον όσο δείχνει πως έχει κουραστεί από την Ουκρανία εδώ και αρκετό καιρό. Η Victoria Nuland γνωρίζει τα μέσα και τα έξω της ουκρανικής πολιτικής και την ποιότητα της ηγεσίας της όπως κανείς άλλος. Η βαθιά δυσπιστία προς τη Ρωσία, σε συνδυασμό με τον σκεπτικισμό προς την ικανότητα των ελίτ του Κιέβου, ωθεί τις ΗΠΑ προς κάποιο είδος συστήματος δικλείδας ασφαλείας.

Τους τελευταίους 10 μήνες στον Λευκό Οίκο, η κυβέρνηση Μπάιντεν επέδειξε συνέπεια σε θέματα που την ενδιαφέρουν, ένα μεγάλο πλεονέκτημα σε σχέση με τον προκάτοχό της. Επίσης, όταν το κρίνει απαραίτητο μπορεί να αγνοήσει τα ιδεολογικά βάρη (σε αντίθεση με όλες τις μετά-Ψυχροπολεμικές κυβερνήσεις – από τον Κλίντον μέχρι τον Ομπάμα) – ή μάλλον να τα παραμερίσει προς το παρόν.

Ο προσδιορισμός των παραμέτρων του πολυμερούς αμοιβαίου περιορισμού της ουκρανικής κρίσης ήταν πιθανώς ο σκοπός της τρέχουσας επίσκεψης. Τα σχόλια τόσο από τη Ρωσία όσο και από τις ΗΠΑ είναι φειδωλά, ενώ η κατάσταση του διαλόγου είναι τέτοια που οποιαδήποτε δημοσιότητα θα έκανε τα πράγματα χειρότερα. Αυτό ακριβώς συμβαίνει όταν η εμπιστευτικότητα είναι η καλύτερη επιλογή.

Είναι απίθανο ( η επίσκεψη Νούλαντ) να οδηγήσει σε «συναλλαγές» ή μακροπρόθεσμες συμφωνίες, για τις οποίες οι σχολιαστές αρχίζουν για κάποιο λόγο να εικάζουν αμέσως μετά από οποιαδήποτε επαφή υψηλού επιπέδου.

Στον σημερινό κόσμο, η πολιτική δεν είναι καθόλου μακροπρόθεσμη. Επίσης, δεν υπάρχουν εφικτές επιλογές διακανονισμού. Οι συμφωνίες του Μινσκ παραμένουν ένα πλαίσιο χωρίς σοβαρές προοπτικές, ωστόσο πρέπει να διατηρηθούν στη θέση τους, διότι αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον κάποιο είδος οιονεί νομικού καθεστώτος. Η ανατροπή των συμφωνιών θα σήμαινε επιστροφή στην προηγούμενη φάση, πολύ πιθανό σε πόλεμο. Ωστόσο, η εφαρμογή της ημερήσιας διάταξης του Μινσκ δεν φαίνεται καθόλου ρεαλιστική.

Όπως τόνισε η Nuland, τα κοινά συμφέροντα της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών περιορίζονται στην ανάγκη προβλεψιμότητας, τίποτα περισσότερο. Αλλά σε σύγκριση με αυτό που έχουμε συνηθίσει στις σχέσεις μας με την Αμερική, αυτό είναι αρκετό.

Έτσι, αυτή η επίσκεψη θα πρέπει να θεωρηθεί επιτυχής, ανεξάρτητα από το πώς τελειώνει. Και η κυβέρνηση Μπάιντεν θα πρέπει να λάβει τα εύσημα για το γεγονός ότι είναι σοβαρή όσον αφορά τις επικοινωνίες σε θεμελιώδη ζητήματα, και όχι για ήσσονος σημασίας ζητήματα όπως εσωτερικές πολιτικές εκτιμήσεις ή αντιπαραθέσεις σχετικά με τον αριθμό των διπλωματών στις πρεσβείες.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ. Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια παρέμβαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτή την εβδομάδα δημιούργησε και πάλι προβλήματα στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας. Η συμφωνία του με τη Μόσχα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση εκατομμυρίων βαρελιών ρωσικού ντίζελ στις παγκόσμιες αγορές, καταδικάστηκε από τους Δημοκρατικούς αλλά και από ορισμένους επιφανείς Ρεπουμπλικάνους στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ παρουσίασε ανοιχτά τη συμφωνία ως μια προσπάθεια να εξασφαλιστούν «χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς», καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Παραμένει αβέβαιο αν η συμφωνία θα βοηθήσει ουσιαστικά το κόμμα του προέδρου να ανακτήσει ψήφους. Ωστόσο, δημιούργησε μια ακόμη ανοιχτή διαμάχη μεταξύ του Τραμπ και του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ακριβώς τη στιγμή που η Ουκρανία χρειάζεται ανανεωμένη και στοχευμένη υποστήριξη από τους συμμάχους της.

Μια κλιμακούμενη ρωσική επίθεση

Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται μια αισθητή αλλαγή στη στρατηγική της Ρωσίας στον πόλεμο. Πολλοί ανέμεναν ότι ο Πούτιν θα διέταζε νέο κύμα επιστράτευσης και μια ανανεωμένη επίθεση στο Ντονμπάς. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε να εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones, με στόχο να διαλύσει την ουκρανική οικονομία.

Παρατηρείται σημαντική αύξηση των επιθέσεων σε λιμάνια, αποθήκες σιτηρών και πλοία μεταφοράς, προφανώς με σκοπό να εμποδιστούν οι ουκρανικές αγροτικές εξαγωγές. Σημαντικές γέφυρες πάνω από τον ποταμό Δνείπερο στο Κίεβο έχουν πληγεί, όπως επίσης και σιδηροδρομικά δίκτυα σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας συνεχίζονται, παρά την υποτιθέμενη «ενεργειακή εκεχειρία» που, σύμφωνα με τον Τραμπ, αποτελούσε μέρος της συμφωνίας του με τη Μόσχα. Πλέον δεν στοχεύονται μόνο οι μονάδες παραγωγής ενέργειας αλλά και οι υποδομές μεταφοράς και διανομής.

Παράλληλα, επιθέσεις σε ουκρανικά χαλυβουργεία έθεσαν οριστικά εκτός λειτουργίας πέντε υψικαμίνους. Στο στόχαστρο έχουν επίσης βρεθεί μονάδες λιανικού εμπορίου, αποθηκευτικοί χώροι και κέντρα logistics.

Η πρόθεση της Ρωσίας είναι να οδηγήσει την ουκρανική οικονομία ξανά σε ύφεση, να προκαλέσει δυσχέρειες στον πληθυσμό και να υπονομεύσει το ηθικό των Ουκρανών. Ενδεχομένως μάλιστα να ελπίζει ότι θα προκαλέσει ένα νέο μεταναστευτικό κύμα εκτός της χώρας.

Τι ζητά η Ουκρανία από τους συμμάχους της

Η επιδείνωση του κρατικού προϋπολογισμού της Ουκρανίας, καθώς το ΑΕΠ παραμένει στάσιμο, τα δημόσια έσοδα δεν αυξάνονται και το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνεται, θα αυξήσει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις της προς τους Ευρωπαίους συμμάχους της.

Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα. Η Ουκρανία είχε ήδη προειδοποιήσει ότι το 2026 αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2027 αναμένεται να φτάσει τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη ώστε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πιθανόν να καθυστερήσει περαιτέρω εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Extended Financing Facility (EFF), ύψους 7 δισ. δολαρίων, εάν δεν καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό ή δεν δοθούν νέες εγγυήσεις χρηματοδότησης.

Η εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων κατά της ουκρανικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την παράταση του πολέμου, θα αυξήσει ακόμη περισσότερο αυτές τις ανάγκες.

Η στρατηγική του Πούτιν είναι σαφής. Επιδιώκει να αυξήσει το κόστος υποστήριξης της Ουκρανίας τη στιγμή που τα δημόσια οικονομικά πολλών ευρωπαϊκών χωρών βρίσκονται υπό πίεση και η ακροδεξιά, η οποία γενικά αντιτίθεται στη χρηματοδότηση της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας, ενισχύεται σε αρκετά κράτη.

Με σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις να πλησιάζουν, ιδιαίτερα στη Γαλλία τον επόμενο Μάιο, ο Πούτιν ελπίζει να παρουσιάσει την ουκρανική υπόθεση ως χαμένη, υπερβολικά δαπανηρή και ως βάρος για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους.

Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για διήμερη σύνοδο κορυφής.

Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Η Ευρώπη χρειάζεται να επιδείξει φιλοδοξία και δημιουργικότητα στον τρόπο χρηματοδότησης της Ουκρανίας.

Το μήνυμα προς τον Πούτιν θα πρέπει να είναι ότι, ανεξάρτητα από τον πρόεδρο Τραμπ, η Ευρώπη παραμένει προσηλωμένη μακροπρόθεσμα και είναι έτοιμη να προσφέρει στην Ουκρανία το οικονομικό «βαρύ πυροβολικό» που απαιτείται για να κερδίσει τον πόλεμο.

Αρχικά, το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας (Ukraine Support Loan – USL) ύψους 90 δισ. δολαρίων, το οποίο συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, θα μπορούσε να αυξηθεί.

Ακόμη καλύτερη λύση θα ήταν η κατάσχεση των 210 δισ. ευρώ παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας στην ΕΕ, κυρίως στο Βέλγιο, καθώς και άλλων 25 δισ. ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, θα έπρεπε να είναι προφανές ότι η Ρωσία οφείλει να πληρώσει για αυτόν τον πόλεμο αντί των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Η βελγική κυβέρνηση, η οποία μέχρι σήμερα αντιστέκεται στην κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων, δεν θα πρέπει να διαθέτει δικαίωμα ουσιαστικού βέτο σε ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παράλληλα όμως, οι ανησυχίες της σχετικά με τις πιθανές νομικές ευθύνες πρέπει να ληφθούν υπόψη, μέσω ευρωπαϊκών εγγυήσεων που θα καλύπτουν τους σχετικούς κινδύνους.

Πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων από τη βελγική δικαιοδοσία σε έναν κοινό ευρωπαϊκό φορέα ειδικού σκοπού (SPV). Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να επενδυθούν αποδοτικότερα, δημιουργώντας υψηλότερες αποδόσεις οι οποίες θα χρηματοδοτούσαν ακόμη μεγαλύτερα πακέτα στήριξης προς την Ουκρανία.

Τελικά, η αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα πρέπει να υπερισχύσει των νομικών και οικονομικών επιχειρημάτων κατά της κατάσχεσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Θωρακίζοντας την Ουκρανία

Απαιτούνται επίσης επείγοντα μέτρα για την προστασία της ουκρανικής οικονομίας από τις ρωσικές επιθέσεις.

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ.

Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Δύο πρωτοβουλίες βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο:

1. Μηχανισμός αποζημίωσης πρώτων ζημιών (First-Loss Compensation Scheme)

Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου που αντιμετωπίζουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.

Υπάρχει ο φόβος ότι ακόμη και η περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη που είναι σήμερα διαθέσιμη στην Ουκρανία θα μειωθεί περαιτέρω εάν αυξηθούν οι απώλειες λόγω πολέμου.

Εάν όμως η ουκρανική κυβέρνηση και οι διεθνείς δωρητές αναλάβουν να καλύπτουν τις πρώτες ζημιές από επιθέσεις σε παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία, τότε οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες θα είναι πιο πρόθυμες να παρέχουν ασφαλιστική κάλυψη.

Έτσι θα εξασφαλιστούν πόροι για την ταχεία ανοικοδόμηση εργοστασίων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ενεργειακών εγκαταστάσεων, καθώς και υποδομών μεταφορών και logistics.

2. Επέκταση του Ukrainian Recovery and Reconstruction Guarantee Facility (URGF)

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης προωθεί την επέκταση του υφιστάμενου μηχανισμού εγγυήσεων URGF.

Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται ήδη για την ασφάλιση αγροτικών εξαγωγών της Ουκρανίας, αλλά διαθέτει σημαντικούς περιορισμούς:

  • Κάλυψη έως 2 εκατ. ευρώ ανά αποστολή.
  • Μέγιστο 5 εκατ. ευρώ ανά πελάτη.
  • Κάλυψη μόνο για 60 ημέρες μεταφοράς.
  • Δεν καλύπτει αποθήκευση.
  • Περιορίζεται στους όρους “Free on Board” (FOB).

Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες δεν προστατεύονται όταν τα σιτηρά βρίσκονται σε λιμάνια ή αποθηκευτικούς χώρους, δηλαδή ακριβώς στα σημεία όπου η Ρωσία εντείνει σήμερα τις επιθέσεις της.

Οι εξαγωγές σιτηρών αποφέρουν στην Ουκρανία ετήσια έσοδα ύψους 10-11 δισ. δολαρίων.

Οι διεθνείς δωρητές πρέπει να καταστήσουν ξανά οικονομικά βιώσιμη τη ναυτιλία από τα ουκρανικά λιμάνια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βοηθήσουν την αγορά να βρει λύσεις.

Ως πρώτο βήμα, η ουκρανική κυβέρνηση και οι δωρητές θα μπορούσαν να αυξήσουν το μέγεθος και το εύρος του URGF, ώστε να καλύπτει και την αποθήκευση σε τερματικούς σταθμούς λιμένων.

Μια συμφωνία που θα υποχρέωνε τη Ρωσία να επιστρέψει στην προηγούμενη συμφωνία ναυσιπλοΐας της Μαύρης Θάλασσας θα αποτελούσε την ιδανική λύση για την προστασία αυτού του εμπορίου. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να εξεταστεί κάποια μορφή αεροπορικής ή αμυντικής προστασίας του ΝΑΤΟ για τα πλοία που εκτελούν αυτές τις μεταφορές.

Συμπέρασμα

Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν αποδυναμώνει την Ουκρανία, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξει θεμελιωδώς την πορεία του πολέμου.

Αυτό που θα αποδειχθεί καθοριστικό είναι αν η ουκρανική οικονομία καταφέρει να αντέξει έναν δύσκολο χειμώνα, ώστε η χώρα να επιβιώσει από τον πόλεμο και παράλληλα να συμβάλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ολοένα και πιο απρόβλεπτες, απαιτείται ευρωπαϊκή ηγεσία για να επιτευχθεί αυτό.

Το ερώτημα παραμένει: θα ανταποκριθεί η Ευρώπη;

chathamhouse.org

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Από τον Μάρτιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταθμεύσει δώδεκα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς B-1 Lancer στη βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία, προς υποστήριξη του αεροπορικού τους πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα αεροσκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα επειδή μπορούν να πετούν με υπερηχητικές ταχύτητες μεταφέροντας τεράστια φορτία κατευθυνόμενων και μη κατευθυνόμενων όπλων. Τα βομβαρδιστικά που είχαν σταθμεύσει στο Fairford αποτιμώνται σε περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του στόλου B-1 της Ουάσιγκτον.

Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της 3ης Οκτωβρίου, στρατιωτικοί διοικητές απομάκρυναν αιφνιδιαστικά ολόκληρο τον στόλο των B-1 από το Fairford, λόγω φόβων για επικείμενη ιρανική επίθεση. Η εντολή απομάκρυνσης ήταν τόσο ξαφνική ώστε το Πεντάγωνο φέρεται να μην διέθετε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα βομβαρδιστικά τη στιγμή που αυτά απογειώνονταν. Όπως το περιέγραψε ένας δημοσιογράφος:

«Ήταν απλώς μια λογική του τύπου “βγάλτε τα από το Fairford τώρα και θα βρούμε αργότερα πώς θα τα ανεφοδιάσουμε για να περάσουν τον Ατλαντικό και να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες”.»

Τι ήταν αυτό που ανησύχησε τόσο το Πεντάγωνο;

Ευαίσθητες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών υπεδείκνυαν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) σχεδίαζε μια σύνθετη, πολυφασική επίθεση με drones εναντίον της βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν βαν χωρίς σήμανση, σταθμευμένα σε απόσταση περίπου τετρακοσίων μέτρων από την περίφραξη του Fairford, για την εκτόξευση οπλισμένων drones εναντίον των B-1, τα οποία βρίσκονταν εκτεθειμένα σε ανοικτούς χώρους, καθώς και εναντίον των αρκετών εκατοντάδων Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούσαν στη βάση.

Η ιρανική επιχείρηση παρουσίαζε εντυπωσιακές ομοιότητες με μια παρόμοια προσπάθεια που πραγματοποίησε η Ουκρανία πέρυσι εναντίον της Ρωσίας, γνωστή ως «Operation Spider’s Web» (Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης).

Ουκρανοί πράκτορες πέρασαν λαθραία εξαρτήματα drones σε δύο συνεργάτες τους στην βιομηχανική πόλη Τσελιάμπινσκ, περίπου 1.450 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι δύο πράκτορες συναρμολόγησαν τα εξαρτήματα δημιουργώντας 150 drones και προσέλαβαν ανυποψίαστους οδηγούς φορτηγών για να μεταφέρουν τα αεροσκάφη σε τοποθεσίες κοντά σε πέντε διαφορετικές ρωσικές αεροπορικές βάσεις που βρίσκονταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Την προκαθορισμένη χρονική στιγμή, απομακρυσμένοι χειριστές εξαπέλυσαν ταυτόχρονα τα drones προς τους στόχους τους.

Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, σαράντα ένα ρωσικά αεροσκάφη επλήγησαν και δώδεκα καταστράφηκαν ολοσχερώς, μεταξύ των οποίων επτά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων.

Συνολικά, η Ουκρανία εξουδετέρωσε το 20% του επιχειρησιακού στόλου βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα τετρακόπτερα Osa που κόστιζαν λιγότερο από 1.000 δολάρια το καθένα.

Η Ουκρανία δεν ήταν η μόνη χώρα που πραγματοποίησε μια τέτοια επιχείρηση. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης, το Ισραήλ εξαπέλυσε την «Operation Rising Lion» στο Ιράν.

Για μήνες, η Μοσάντ είχε τοποθετήσει κρυφά οπλισμένα drones και εκρηκτικά μέσα σε συνηθισμένα οχήματα, με στόχο στρατιωτικούς αξιωματούχους, πυρηνικούς επιστήμονες και ανώτερα στελέχη του IRGC.

Με το προκαθορισμένο σήμα, το Ισραήλ ενεργοποίησε τα όπλα, εξαπολύοντάς τα εναντίον στόχων που βρίσκονταν «ακόμη στα κρεβάτια τους, στα σπίτια τους», όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος στην Washington Post.

Η αποστολή σημείωσε μεγάλη τακτική επιτυχία, οδηγώντας στον θάνατο του στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγκερί, του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του Ιράν, του στρατηγού Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του IRGC, και του Μοχαμάντ Μεχντί Τεχραντσί, ενός από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις εξελίξεις, το Πεντάγωνο θεώρησε ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει μια αντίστοιχη ιρανική επίθεση εναντίον των βομβαρδιστικών B-1.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν, αλλά δεν παραδέχονται δημόσια, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ευπάθειες απέναντι σε μικρότερους και πιο ευέλικτους αντιπάλους.

Τι εξηγεί αυτή τη μεταβολή και ποιες είναι οι επιπτώσεις της;

Η εξήγηση είναι απλή:

Οι στρατιωτικές καινοτομίες διαδίδονται ταχύτερα από ποτέ.

Οι οργανισμοί μπορούν πλέον να αποκτούν γνώση και τεχνογνωσία με πρωτοφανή ταχύτητα. Μπορούν να κατεβάσουν σχέδια drones από το διαδίκτυο ή να χρησιμοποιήσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εξειδικευμένα σχέδια και στη συνέχεια να τα περάσουν σε έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή ώστε να παράγουν προσαρμοσμένα οπλικά συστήματα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρύ φάσμα δρώντων διαθέτει ολοένα και περισσότερο τα μέσα για να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων δυνάμεων.

Η διάδοση των στρατιωτικών καινοτομιών δεν είναι κάτι νέο, αλλά οι συνθήκες αλλάζουν

Η στρατιωτική διάχυση δεν αποτελεί νέα έννοια. Όπως περιγράφω στο βιβλίο μου Bytes and Bullets, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη αναδείχθηκαν ή κατέρρευσαν στο πέρασμα των αιώνων.

Από τη χρήση του αγγλικού μακρού τόξου από τον βασιλιά Ερρίκο Ε΄ εναντίον της γαλλικής αριστοκρατίας στη μάχη του Αζενκούρ το 1415, μέχρι την ανάπτυξη ταχύπλοων θωρηκτών με βαριά πυροβόλα από το ιαπωνικό ναυτικό το 1905, που συνέτριψαν τον ρωσικό στόλο της Βαλτικής, οι αυτοκρατορίες και τα κράτη αποκτούσαν βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα μέσω νέων τεχνολογιών, μόνο για να τα χάσουν αργότερα όταν οι αντίπαλοί τους μελετούσαν τις μεθόδους τους και κάλυπταν το τεχνολογικό χάσμα.

Σε πρακτικό επίπεδο, η διάχυση είναι μια διαδικασία καινοτομίας, μίμησης και προσαρμογής που ξεκινά όταν μια σημαντική καινοτομία, όπως τα drones, φτάνει σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης και αναγνωρίζεται από μια ευρύτερη κοινότητα.

Αυτό εγκαινιάζει έναν κύκλο τριών σταδίων.

Η διάχυση ξεκινά σταδιακά, καθώς οι πρώτοι χρήστες αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη. Το 2010, μόνο λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, χρησιμοποιούσαν συστηματικά οπλισμένα drones στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.

Με την πάροδο του χρόνου, η υιοθέτηση εξαπλώνεται και φτάνει σε κρίσιμη μάζα καθώς περισσότεροι δρώντες εφαρμόζουν την καινοτομία.

Μέχρι το 2019, χώρες όπως το Ιράν και η Τουρκία είχαν κατακτήσει τη διαδικασία παραγωγής drones και διέδιδαν φθηνά μοντέλα, από τα τουρκικά TB2 που χρησιμοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν εναντίον των αρμενικών δυνάμεων μέχρι τα ιρανικά Shahed που αναπτύχθηκαν από τους αντάρτες Χούθι εναντίον των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Saudi Aramco.

Στο τρίτο στάδιο, ακόμη και οι πιο καθυστερημένοι ή μεταγενέστεροι χρήστες υιοθετούν την καινοτομία. Καθώς αυτή εξαπλώνεται, οι χρήστες την τροποποιούν ώστε να ανταποκρίνεται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες.

Οι προσαρμογές που προέκυψαν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τρίτης φάσης.

Όταν οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ουκρανία το 2022, η Ουκρανία διέθετε ελάχιστη βιομηχανία παραγωγής drones. Κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε στρατιωτικές εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία και άλλες χώρες για να συνεχίσει την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις της Μόσχας.

Σύντομα, όμως, άρχισε να δημιουργεί τη δική της βιομηχανική βάση παραγωγής drones.

Ουκρανοί μηχανικοί τροποποίησαν εμπορικά τετρακόπτερα και δοκίμασαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης νέα σχέδια, όπως:

  • drones πρώτου προσώπου (FPV),
  • μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών,
  • ακόμη και αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.

Με την πάροδο του χρόνου, οι προσαρμογές αυτές όχι μόνο επέτρεψαν στην Ουκρανία να αντέξει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά ενέπνευσαν και άλλους να τις μιμηθούν σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Μιανμάρ μέχρι το Μάλι.

Σήμερα, η διαδικασία καινοτομίας και προσαρμογής έχει επιταχυνθεί, με πολλούς δρώντες να μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρές τεχνολογικές δυνατότητες μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) για να δημιουργήσουν «στιγμιαίες αλυσίδες εφοδιασμού», κατασκευάζοντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα, drones και ακόμη και πυρομαχικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τρισδιάστατη εκτύπωση για να παράγει τη νέα πολεμική κεφαλή BRAKER, μια βόμβα διάτρησης οχυρωμένων στόχων που προσαρμόζεται σε drone αυτοκτονίας.

Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν έναν ακόμη καταλύτη αυτής της διάδοσης.

Για παράδειγμα, η έκθεση πληροφοριών απειλών της εταιρείας Anthropic τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε πώς μια ομάδα μηχανικών των Χούθι χρησιμοποίησε το Claude Code για να αναπτύξει πολυβάθμιους βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες ρουκέτες, φτάνοντας τελικά μέχρι τη δοκιμαστική εκτόξευση πυραύλου ακριβείας.

Φαίνεται μάλιστα ότι η δοκιμή απέτυχε και η ομάδα επέστρεψε στο Claude Code για να καταλάβει τι είχε πάει στραβά.

Παράλληλα, στο Μάλι, ένα μόνο άτομο που εργαζόταν για την εθνική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποίησε το Claude για να δημιουργήσει μια «πλατφόρμα μαζικών υποκλοπών», ικανή να παρακολουθεί επικοινωνίες από όλους τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της χώρας και να καταρτίζει λίστες στόχων.

Ό,τι άλλοτε απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα μηχανικών για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί, συχνά με τη βοήθεια κρατών όπως η Κίνα, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί από έναν μόνο σύμβουλο που πειραματίζεται με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.

Η διάχυση λειτουργεί ολοένα και περισσότερο με αποκεντρωμένη λογική

Ιστορικά, οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογική καινοτομία ακολουθούσε μια πορεία από πάνω προς τα κάτω.

Οι καινοτομίες αναπτύσσονταν αρχικά στις προηγμένες οικονομίες και στη συνέχεια εξαπλώνονταν προς την περιφέρεια.

Τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη θεωρούνταν ωφελημένα επειδή εισέρχονταν αργότερα στο παιχνίδι, αξιοποιώντας καινοτομίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από άλλους.

Ωστόσο, ένα αναδυόμενο σώμα ερευνών αμφισβητεί την άποψη ότι οι καινοτομίες ρέουν κυρίως από τους τεχνολογικούς πρωτοπόρους προς τους υπόλοιπους.

Αντίθετα, λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη αλλά και μη κρατικοί δρώντες έχουν δημιουργήσει δικά τους οικοσυστήματα καινοτομίας, τα οποία επέτρεψαν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ ή οι Χούθι να φτάσουν σε «σημεία καμπής δυνατοτήτων».

Σύμφωνα με τον αναλυτή Πίτερ Σάλισμπερι, σε αυτά τα σημεία η «εσωτερική γνώση, τα δίκτυα και η πρόσβαση στις αλυσίδες εφοδιασμού» συνενώνονται σε συστήματα που προσφέρουν σε αυτές τις οργανώσεις μακροχρόνια ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα να αμφισβητούν πολύ ισχυρότερες δυνάμεις.

Τι σημαίνει αυτό για το περιστατικό με τα B-1;

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποιεί ότι «η ένταση, η κλίμακα και η μορφή» αυτών των απειλών «μεταβάλλονται αυτή τη στιγμή».

Στη νέα εποχή της τεχνολογικής διάχυσης, δεν είναι πλέον ασυνήθιστο:

  • μαχητές των Χούθι να χρησιμοποιούν το Claude για να σχεδιάζουν drones και πυραύλους,
  • το Ιράν να απειλεί αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 που βρίσκονται βαθιά στην αγγλική ύπαιθρο,
  • ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο να χρησιμοποιούν drones οπτικών ινών, εξελιγμένα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, για να επιτίθενται σε Ισραηλινούς στρατιώτες.

Ο κόσμος πρέπει να αναμένει περισσότερες συγκρούσεις, εντονότερο ανταγωνισμό και αυξανόμενα κόστη που θα βρίσκονται όλο και πιο πέρα από τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Τι σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;

Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν δύσκολες συζητήσεις.

Καθώς το στρατηγικό περιβάλλον μεταβάλλεται, μπορεί άραγε οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν;

Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι αποθαρρυντική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επενδύουν σε εξαιρετικά ακριβά, υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα των οποίων η χρησιμότητα μειώνεται στη νέα εποχή της διάχυσης.

Η πρόταση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ένα αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», του οποίου το κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και η προώθηση ενός πυρηνοκίνητου θωρηκτού «Trump-class», μιας πλατφόρμας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που θεωρείται ξεπερασμένη, προκαλούν απορία.

Το Πεντάγωνο θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν επένδυε τους πόρους του στο να μετατραπεί σε έναν πιο προσαρμοστικό και πειραματικό οργανισμό, ικανότερο να αντιμετωπίζει τις απειλές που προέρχονται από ανερχόμενες δυνάμεις και αποκεντρωμένες ομάδες-πληρεξούσιους.

Άλλες χώρες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.

Ένα από τα βασικά διδάγματα του πολέμου με το Ιράν ήταν ότι τα χαμηλού κόστους, αναλώσιμα συστήματα αντιμετώπισης drones, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία, αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικότερα στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων με drones και στην προστασία κρίσιμων υποδομών από ό,τι τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα.

Το παγκόσμιο περιβάλλον ασφαλείας υφίσταται έναν βαθύ μετασχηματισμό. Η διάδοση της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η τρισδιάστατη εκτύπωση και οι ταχύτατα εξελισσόμενες αλυσίδες καινοτομίας επιτρέπουν πλέον σε μικρότερους δρώντες να αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνατότητες που άλλοτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων δυνάμεων. Το περιστατικό με τα B-1 στην Αγγλία αποτελεί ένα ισχυρό σημάδι αυτής της αλλαγής.

Και, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσαρμοστούν εγκαίρως στη νέα αυτή πραγματικότητα, ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα στο μέλλον.

Steve Feldstein

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Απόψεις8 λεπτά πριν

Γεωπολιτική και Προφητεία: Ο γέροντας Σίμων της Λατινικής Αμερικής, οι «τρεις ημέρες σκοταδιού» στην ανθρωπότητα

Η πραγματική εγρήγορση δεν είναι ο φόβος για το αύριο· είναι η υπεύθυνη, η φροντίδα της οικογένειας για τον άνθρωπό...

Αναλύσεις23 λεπτά πριν

Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα...

Αναλύσεις53 λεπτά πριν

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το...

Άμυνα1 ώρα πριν

Παρέλαση από το μέλλον: Τα υπερσύγχρονα συστήματα «Spyder» και «David’s Sling»

Η φετινή παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου δεν θα έχει σχέση με τις προηγούμενες, αναφέρουν από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, καθώς...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα...

Δημοφιλή