Τι είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ για την Τουρκία; Εχθροί! Ειδικά, τα τελευταία δέκα τουλάχιστον χρόνια, οι σχέσεις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Τουρκίας βρίσκονται στο ναδίρ. Σε συνέντευξή του σε τουρκικό περιοδικό (5/10/2021) ο Τούρκος Πρόεδρος, Ερντογάν, είπε ότι «η ηγεμονία της Δύσης, που διήρκεσε για αιώνες, τέλειωσε. Ένα νέο διεθνές σύστημα αναδύεται».
Ο γνωστός Αμερικανός αναλυτής, Μάικλ Ρούμπιν, έγραψε πρόσφατα (29/10/2021), ότι η Τουρκία είναι ο «τυφοειδής πυρετός της διπλωματίας». Εξάλλου, ο Χάουαρντ Άιζενστατ, καθηγητής της Ιστορίας της Μέσης Ανατολής, δήλωσε παλαιότερα (13/2/2021), ότι «η Τουρκία αντιμετωπίζει τις ΗΠΑ όχι μόνο ως ανταγωνιστή αλλά περισσότερο ως εχθρό».
Ο μέντορας του Ερντογάν, Νταβούτογλου, στο γνωστό βιβλίο του: «Το Στρατηγικό Βάθος. Η διεθνής θέση της Τουρκίας» υποστήριζε, μεταξύ άλλων:
Η Τουρκία είναι μια «κεντρική δύναμη» με φιλοδοξίες περιφερειακής και παγκόσμιας δύναμης. Είναι χώρα της Ευρώπης, των Βαλκανίων, της Μεσογείου, του Ευξείνου Πόντου, του Καυκάσου, της Κεντρικής Ασίας, της Μ. Ανατολής, ακόμη και του Περσικού Κόλπου.
Η εξωτερική πολιτική της, για να είναι ανεξάρτητη και αυτόνομη, οφείλει να βλέπει προς την Ανατολή παρά προς τη Δύση. Για να αναδειχθεί σε ηγέτιδα του μουσουλμανικού κόσμου πρέπει να συγκρουστεί με το Ισραήλ. Και, φυσικά, να διεκδικεί πρώτα τα τουρκικά εθνικά συμφέροντα και όχι τι υπαγορεύει η συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ και στη Δύση.
Ο Ερντογάν συγκρούστηκε με το Ισραήλ. Απειλεί την Ελλάδα και την Κύπρο. Εισέβαλε στη Λιβύη, όπου διατηρεί ναυτική και αεροπορική Βάση, παρά τις διεθνείς υποδείξεις να αποχωρήσει. Εισέβαλε στη Συρία και υποστηρίζει με όπλα και με χρήματα τρομοκρατικές οργανώσεις που μάχονται κατά του Προέδρου Άσαντ.
Ενίσχυσε το Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο κατά της Αρμενίας. Διατηρεί Βάσεις στην Αλβανία, στο Κατάρ και στη Σομαλία, ενώ ανέπτυξε εκτενείς σχέσεις με αφρικανικές χώρες. Εργαλειοποιεί εκατομμύρια προσφύγων εναντίον της Ελλάδος, της Κύπρου και της Ευρώπης.
Με αφορμή το περίεργο πραξικόπημα του Ιουλίου 2015, ο Ερντογάν κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι υποκίνησαν τον άλλοτε συνέταιρό του, ιμάμη Γκιουλέν. Έκτοτε οι σχέσεις τους χειροτέρεψαν.
Για να καταλήξουν στη μεγαλύτερη πρόκληση διά της αγοράς των ρωσικών πυραύλων S-400 και της ανάπτυξης στενών σχέσεων με τη Μόσχα. Η κατάρριψη ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους από τους Τούρκους, το 2015 και η δολοφονία Ρώσου πρέσβη δεν επηρέασαν τον ρωσο-τουρκικό υμέναιο.
Το Κογκρέσο ακύρωσε τη συμμετοχή της Τουρκίας στην παραγωγή του αεροπλάνου F-35. Ενώ ο Ερντογάν ήταν ο κατ’ εξοχήν συνομιλητής του προέδρου Τραμπ, ο Πρόεδρος Μπάιντεν τον κρατά σε απόσταση.
Την περ. Κυριακή (31/10/2021), ο Ερντογάν συναντήθηκε με τον Αμερικανό ομόλογό του, στη Ρώμη. Το ανακοινωθέν του Λευκού Οίκου είναι ξεκάθαρο:
Ο Μπάιντεν εξέφρασε τις ανησυχίες του για τους ρωσικούς πυραύλους και ξεκαθάρισε τη σημασία που έχουν για τις ΗΠΑ «οι ισχυροί δημοκρατικοί θεσμοί και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου για την ειρήνη και την ευημερία».
Οι δύο ηγέτες «συζήτησαν την πολιτική διαδικασία στη Συρία, την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στο Αφγανιστάν, τις εκλογές στη Λιβύη, την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και τις διπλωματικές προσπάθειες στον Νότιο Καύκασο».
Στον απόηχο της απειλής Ερντογάν να απελάσει 10 ξένους πρέσβεις, ο Μπάιντεν εξέφρασε την «επιθυμία του να διατηρήσει εποικοδομητικές σχέσεις, να διευρύνει τους τομείς συνεργασίας και να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις διαφωνίες των δύο χωρών». Αυτές οι διαφωνίες χαρακτηρίζονται από βαθύτατο ρήγμα.
Η Τουρκία τύποις μόνο είναι σύμμαχος της Δύσης και εταίρος του ΝΑΤΟ. Από το 2015 ο Ερντογάν έχει ανατρέψει την εξωτερική πολιτική του. Διεκδικεί για την Τουρκία ρόλο περιφερειακού και παγκόσμιου δρώντος. Απαιτεί να αναβιώσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Το δόγμα Νταβούτογλου για «μηδενικά προβλήματα με γειτονικές χώρες» ενταφιάστηκε στη στρατιωτικοποίηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Τα τουρκικά drones άλλαξαν τη μορφή των πολεμικών συγκρούσεων.
Γιατί, λοιπόν, τρεις Αμερικανοί Πρόεδροι -Ομπάμα, Τραμπ, Μπάιντεν- και το ΝΑΤΟ ακόμα ανέχονται τις μεγαλοϊδεατικές φιλοδοξίες ενός παρανοϊκού δικτάτορα, που παραβιάζει όλους τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου;
Γιατί ανέχονται έναν πειρατή να διαταράσσει συμμαχικές, περιφερειακές και διεθνείς σχέσεις; Γιατί επιτρέπουν σε έναν σχιζοφρενή να δολοφονεί την ειρήνη στην πιο εύφλεκτη περιοχή του κόσμου;
Απάντηση:
Η Τουρκία έχει τεράστια γεωπολιτική και στρατηγική σημασία για τις ΗΠΑ και τη Δύση ιδιαίτερα εξαιτίας του εκδηλωθέντος ήδη νέου Ψυχρού Πολέμου ΗΠΑ-Κίνας, και Ρωσίας. Ανήκει στους G20. Διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στρατούς. Τα συμφέροντα της Δύσης στη χώρα είναι τεράστια.
Η βάση του Ιντζιρλίκ φιλοξενεί πυρηνικά όπλα. Η Τουρκία είναι ήδη περιφερειακή δύναμη, ταραξίας μεν, πειρατής δε, υπονομευτής επίσης, αλλά υπολογίσιμη στη σκακιέρα της Ευρασίας.
Οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ καλούνται να αντιμετωπίσουν, επιτέλους, την Τουρκία ως μία αναθεωρητική, επεκτατική, κατακτητική δύναμη, η οποία επιδιώκει να επιβληθεί στο διεθνές σύστημα διά της βίας ως σημαντικός δρων και ως ισότιμος συνομιλητής στις υποθέσεις της Αν. Μεσογείου, της Μ. Ανατολής, του Καυκάσου, του Κόλπου και της Βόρειας Αφρικής.
Ένας εφιαλτικός Τούρκος Φράνκενσταϊν χτίστηκε στην περιοχή μας και οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και η ΕΕ οφείλουν να υπερασπίσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα.
*Πρώην Αρχισυντάκτης-Διευθυντής – Αρθρογράφος-αναλυτής στην κυπριακή εφημερίδα «Η Σημερινή» -ΜΑ στις Διεθνείς Σχέσεις και Ευρωπαϊκές Σπουδές του Πανεπιστημίου Λευκωσίας-Πτυχιούχος της Ανωτάτης Σχολής Δημοσιογραφίας της Lille – UniversitéCatholiquedeLille–France
Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ για τον προϋπολογισμό (ο οποίος χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών-μελών) για την επταετία 2028-34, έφερε στο προσκήνιο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Συνοπτικά, για έγκριση του προϋπολογισμού απαιτείται η συνεργασία των κορυφαίων οργάνων της ΕΕ, που έχουν δυσανάλογο μερίδιο ισχύος. Πρώτα η Ευρ. Επιτροπή υποβάλλει συνολική πρόταση με τις δαπάνες ανά τομέα, προς το Συμβούλιο (υπουργοί κρατών-μελών) και στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο Συμβούλιο, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, δηλαδή καθένα μπορεί να μπλοκάρει τη διαδικασία. Τελευταίο είναι η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν επιλέγει μια-μια δαπάνη για απόρριψη ή αποδοχή, αλλά συναινεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό ως σύνολο.
Αυτή τη φορά, ως Ευρωκοινοβούλιο ζητάμε σημαντική αύξηση των δαπανών, περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον «για να έχουμε ευρωπαϊκές λύσεις χρειάζονται ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία.» Τις προάλλες, είχαμε την αντι-πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας στο Συμβούλιο, με σημαντικές περικοπές, η οποία βρήκε απέναντι της «τοίχο» από τις δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ανάμεσα τους και η δική μου), με στήριξη από δύο μικρότερες Αυτή είναι η «σύγκρουση» με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά δισεκατομμύρια επιπλέον για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τα παραδοσιακά προγράμματα της ΕΕ, ενώ διάφορες Κυβερνήσεις πιέζουν για σαφώς πιο περιορισμένο προϋπολογισμό.
Για την Κύπρο, το αποτέλεσμα της μάχης θα καθορίσει το ύψος των κονδυλίων που της αναλογούν κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη/συνοχή, απασχόληση, κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη γεωργία, τις υποδομές και την πράσινη μετάβαση. Αυτή τη φορά όμως έχουμε και το φλέγον θέμα της στέγασης μαζί με τα έργα υποδομής ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας λόγω του συνεχιζόμενου τουρκικού επεκτατισμού.
Αυτή την εβδομάδα όμως, είχαμε και κάτι άλλο που πέρασε στα ψηλά των ΜΜΕ και αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκία «καίγεται» για να διευρύνει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, με απώτερη επιδίωξη να ενταχθεί στο «Made in Europe», που είναι μια υπό κατασκευή κοινή σήμανση προϊόντων παραγωγής στην Ευρώπη. Η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάμυνα και η διεύρυνση των εμπορικών της σχέσεων, αποτελούν στην πραγματικότητα το υποκατάστατο της πλήρους ένταξης στην ΕΕ. Μάλιστα, η Τουρκία προέβαλε στον αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ, ως σημαντική επιτυχία την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, για την οποία η Τουρκία αρνείται να σεβαστεί την δέσμευσή της από το 2005 προς την ΕΕ και να εφαρμόσει όσα αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όταν πριν μήνες είχαμε την Έκθεση για την Τουρκία στο Ευρωκοινοβούλιο, είχα πρωτοστατήσει στην ανάδειξη αυτών των σοβαρών αρνητικών, που κάποιοι συνάδελφοι εισάκουσαν και άλλοι όχι. Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!