Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Το μοντέλο των «οικοπέδων της Γάζας», ο EastMed και το «πάγωμα» του φυσικού αερίου

Δημοσιεύτηκε στις

Πώς την έφερε ο Ερντογάν στον Νετανιάχου με τον αγωγό προς Τουρκία και τι πήρε από τη Ρωσία

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Με το κλίμα που δημιουργήθηκε, το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι αν θα κατασκευαστεί ή όχι ο EastMed, αλλά κατά πόσον θα καταφέρει να εκμεταλλευτεί το φυσικό αέριο που βρίσκεται εντός της ΑΟΖ της. Διότι, μετά τις τελευταίες εξελίξεις και δη μετά τη διαρροή του αμερικανικού non-paper, που προβάλλει τους ισχυρισμούς ότι ο EastMed προκαλεί προβλήματα ασφάλειας, τα οποία εγείρει η Τουρκία, καθώς και ότι δεν είναι οικονομικά συμφέρων ούτε συμβατός με την πράσινη ενέργεια, υπάρχει μία αντίληψη, που εκφράζεται από διπλωμάτες και νομικούς συμβούλους των ενεργειακών εταιρειών, και αναφέρει τα εξής:

«Είναι ανοιχτό, ακόμη και το ενδεχόμενο να εφαρμοστεί στην Κύπρο το μοντέλο της Γάζας (Gaza Maritıme)». Τι σημαίνει αυτό όπως τονίζουν; Υπάρχει ο κίνδυνος το φυσικό αέριο της Κύπρου να παραμείνει καθολικώς ή μερικώς παγωμένο, θαμμένο δηλαδή στον βυθό της κυπριακής ΑΟΖ.

Η υπόθεση της Γάζας…

Όπως αναφέρουν σχετικώς, τα ενεργειακά κοιτάσματα των Παλαιστινίων, που ανακαλύφθηκαν το 1999, δεν έχουν τύχει εκμετάλλευσης ώς σήμερα για πολιτικούς, οικονομικούς και άλλους λόγους, που οδήγησαν στην απώλεια ενδιαφέροντος των εμπλεκομένων εταιρειών. Υπάρχουν ομοιότητες ανάμεσα στην περίπτωση της Κύπρου και αυτής των Παλαιστινίων. Τι συνέβη, λοιπόν, με τα πετρέλαια των Παλαιστινίων στη Γάζα;

Πρώτο, με βάση τα όσα είχαν συμφωνήσει Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί στο Όσλο, η δικαιοδοσία εκεί όπου ανακαλύφθηκαν το 1999 από την BG Group τα κοιτάσματα φυσικού αερίου ανήκε στην Αυτόνομη Παλαιστινιακή Αρχή.

Δεύτερο, στο παιχνίδι της εκμετάλλευσης είχαν εμπλακεί Ισραηλινοί και Αιγύπτιοι. Αρχικώς το πάνω χέρι το είχαν οι Ισραηλινοί μέσω της «Israel Electric Corporation», που ηλεκτροδοτούσε και ηλεκτροδοτεί τις Παλαιστινιακές Αρχές.

Τρίτο, εκτός από τα προβλήματα τιμών, υπήρχαν και πολιτικοί λόγοι για τους οποίους δεν έγινε η εκμετάλλευση.

Λόγοι παγώματος

Ο Γιάσερ Αράφατ, όπως κατ’ ανάλογο τρόπο συνέβη και με Κύπριους πολιτικούς, όταν ανευρέθησαν τα κοιτάσματα εντός της δικαιοδοσίας της Παλαιστινιακής Αρχής, είχε δηλώσει: «Είναι δώρο του Θεού για μας, για τον λαό μας και για τα παιδιά μας. Αυτό το γεγονός θα προσφέρει θεμέλια και σταθερότητα στην οικονομία μας και στην εγκαθίδρυση ενός ανεξάρτητου κράτους με την Αγία Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα».

Τελικώς, τίποτε δεν συνέβη από αυτά, για τους εξής λόγους:

  1. Το Ισραήλ μπορούσε να προμηθεύεται φυσικό αέριο από την Αίγυπτο με πιο χαμηλές τιμές από εκείνες που θα του στοίχιζε εάν προχωρούσε μαζί με τους υπόλοιπους συνεργάτες του στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου των Παλαιστινίων. Συνεπώς, οι Παλαιστίνιοι έχαναν την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν το δικό τους φυσικό αέριο και μάλιστα για την κάλυψη των αναγκών τους σε ηλεκτρικό ρεύμα, που τους παρέχεται μέσω της «Israel Electric Corporation».
  2. Στα θέματα της τιμής προστέθηκε και το πρόβλημα της Χαμάς. Όταν η Χαμάς άρχισε το 2006 να ελέγχει τη Λωρίδα της Γάζας, οι Ισραηλινοί άσκησαν βέτο στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου που βρισκόταν εντός της Παλαιστινιακής Αρχής, διότι επ’ ουδενί δεν θα ήταν δυνατό να «σπονσάρουν» την τρομοκρατική της δράση. Ακόμη και η προσπάθεια όπως το παλαιστινιακό φυσικό αέριο αποσταλεί μέσω ενός μικρού αγωγού προς το Ιτκού της Αιγύπτου απέτυχε. Ήταν θέμα συμφερόντων, ασφαλείας και ισχύος.
  3. Οι Ισραηλινοί, όταν ανακάλυψαν τα δικά τους κοιτάσματα φυσικού αερίου, δεν χρειάζονταν πλέον εκείνα των Παλαιστινίων, μιλούσαν πια από μεγαλύτερη θέση ισχύος στις διαπραγματεύσεις και, ταυτοχρόνως, δεν είχαν κανένα λόγο να επιτρέψουν στους Παλαιστινίους να προχωρήσουν στην εκμετάλλευση. Το γεγονός αυτό συνδυάστηκε με άλλο ένα. Με εκείνο της Χαμάς, η οποία είχε το πάνω χέρι από το 2006 με 2007 μεταξύ των Παλαιστινίων, θέτοντας τη Φατάχ σε δεύτερο ρόλο. Η πολιτική του Ισραήλ είχε τη στήριξη της Αιγύπτου, η οποία πουλούσε ήδη φυσικό αέριο στο Ισραήλ και δεν ήθελε να εμπλακούν στα πόδια της οι Παλαιστίνιοι.

Με την καθυστέρηση, που παρετηρείτο, η Shell πήρε τον έλεγχο από την BG Ground και το 2018 παραιτήθηκε των δικαιωμάτων της, τα οποία μεταβιβάστηκαν σε Κρατική Παλαιστινιακή Εταιρεία. Στην πραγματικότητα η εξέλιξη αυτή έβαζε στο ψυγείο την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου που τελεί υπό τη δικαιοδοσία τον Παλαιστινίων.

Ποιος αποφασίζει: Η ΕΕ ή οι ΗΠΑ;

Είναι κοινό μυστικό ότι οι Παλαιστίνιοι δεν κατάφεραν να εκμεταλλευτούν το φυσικό τους αέριο όχι μόνο λόγω των τιμών ή των εμπορικών συνεργασιών που θα μπορούσαν να συναφθούν, αλλά επειδή δεν το επέτρεψε το ισχυρό στην περιοχή κράτος με το οποίο είχαν αντικρουόμενα συμφέροντα, δηλαδή το Ισραήλ. Διότι οι Παλαιστίνιοι δεν έχουν επαρκή -έναντι των Ισραηλινών- αποτροπή, όπως και η Κυπριακή Δημοκρατία έναντι της Τουρκίας. Με τη διαφορά ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα μπορούσε να είχε οικοδομήσει αποτροπή και να είχε προχωρήσει σε στρατηγικές συμμαχίες με το Ισραήλ εδώ και χρόνια, αλλά δεν το έπραξε. Είχε και τους πόρους και τις διπλωματικές ευκαιρίες που δεν είχαν οι Παλαιστίνιοι. Συν του γεγονότος ότι είναι κράτος-μέλος της ΕΕ. Επί του συγκεκριμένου, μάλιστα, σημείου εγείρεται ένα σοβαρό ερώτημα: Ποιος, τελικά, αποφασίζει για ζητήματα που αφορούν την ΕΕ; Η ίδια η ΕΕ ή οι ΗΠΑ με την Τουρκία; Γιατί τονίζονται αυτά; Διότι, ο Ρόμπερτ Μενέντεζ και το Αμερικανικό Κογκρέσο έχουν διαφορετική θέση από το non paper, δηλαδή από το ανεπίσημο έγγραφο του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, που πλην των παραληπτών δεν το είδε κανείς άλλος, αλλά στοχεύει στην ακύρωση ενός ολόκληρου ενεργειακού προγράμματος, για το οποίο η απόφαση αναμένεται να εκδοθεί περί το τέλος του έτους από την ΕΕ, η οποία, ενώ γίνεται ολόκληρη συζήτηση γύρω από το θέμα, τηρεί σιγή. Δηλώνει απούσα. Για την εταιρεία «Ποσειδών» ο σχεδιασμός συνεχίζεται και αυτήν την εβδομάδα θα έχει συνάντηση με το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας.

Το μάθημα των Τούρκων…

Το γεγονός ότι το θέμα δεν είναι μόνο τιμών, αλλά ομοιάζει με αυτό της Παλαιστίνης, δηλαδή είναι ζήτημα ισχύος και γεωπολιτικό, επιβεβαιώθηκε από τον Υπουργό Εξωτερικών, Ιωάννη Κασουλίδη, ο οποίος επισήμανε ότι εξ υπαρχής ήταν εναντίον του EastMed διότι προκαλούσε προβλήματα. Σε ποιον προκαλούσε προβλήματα; Στις συνομιλίες για τη λύση του Κυπριακού και στην Τουρκία. Ο ίδιος ήταν και είναι υποστηρικτής του αγωγού προς Τουρκία. Τις προάλλες οι δηλώσεις τους έτυχαν πλήρους εκμετάλλευσης από τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος μας είπε ότι «πήραμε το μάθημά μας» και ότι είχε δίκαιο ο κ. Κασουλίδης. Ερώτημα: Εάν ο αγωγός περάσει προς Τουρκία δεν υπάρχει πρόβλημα με τη νέα πολιτική της πράσινης ενέργειας και ανάπτυξης, αλλά εάν περάσει μέσω του EastMed θα χαλάσει το σύμπαν; Μέχρι στιγμής, οι μελέτες που έχουμε ενώπιόν μας, αυτές δηλαδή της κατασκευάστριας εταιρείας, το αντίθετο λένε με όσα το άτυπο έγγραφο των ΗΠΑ αναφέρει. Ότι, δηλαδή, ο EastMed μπορεί να στείλει στην ΕΕ αρχικά 7% με 10% υδρογόνο, που είναι πράσινη μορφή ενέργειας, και ότι μέχρι το 2050, με άλλα λόγια, στο πλαίσιο της μεταβατικής περιόδου, θα επιτρέπεται η εισαγωγή του φυσικού αερίου στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Όσο δε για τις τιμές, εξηγεί η εταιρεία εάν και γιατί μπορεί να είναι συμφέρουσες. Εκείνο που δεν γνωρίζουμε, είναι εάν με το αμερικανικό non paper έχουν κατατεθεί σχετικές μελέτες, οι οποίες να είναι αντίθετες με εκείνες της «Ποσειδών». Ο Ρόμπερτ Μενέντεζ, που ανήκει στο κυβερνών Δημοκρατικό Κόμμα και είναι Πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών, πριν από μερικούς μήνες, τον Αύγουστο του 2021, υποστήριζε τον EastMed και δη προεκλογικά. Ερώτημα: Τότε, δεν είχε σκεφτεί ότι δεν θα ήταν συμφέρουσα η επιλογή του EastMed; Ολόκληρη Γερουσία δεν είχε μελέτες; Όταν το Υπουργείο Εξωτερικών έστελνε το non paper, ούτε η Επιτροπή της Γερουσίας ούτε ο Πρόεδρός της είχαν ιδέα; Στην εξουσία δεν είναι οι Ρεπουμπλικάνοι, αλλά οι Δημοκρατικοί. Δεν συνεννοούνται μεταξύ τους;

Η πολυπλοκότητα

Υπάρχει ακόμη ένας ισχυρισμός: Ότι το έργο είναι πολύπλοκο. Και ορθά τονίζεται κάτι τέτοιο. Στη μελέτη της, η κατασκευάστρια για τον EastMed εταιρεία επισημαίνει ότι υπάρχουν τέσσερα τμήματα για την υλοποίηση του αγωγού και ότι κανένα από αυτά δεν είναι μεγαλύτερο από το επιτυχημένο μοντέλο του «Turkısh Stream». Συν του ότι η εταιρεία έχει πιο σύγχρονα μέσα κατασκευής.

Η λογική του δορυφόρου της Άγκυρας

Συμπτωματικά, η θέση του Υπουργού Εξωτερικών της Κύπρου είναι στην ίδια γραμμή με εκείνες του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, που θέλει αγωγό μέσω Τουρκίας και που ισχυρίζεται ότι ο EastMed προκαλεί προβλήματα. Κατ’ ελάχιστον, έχουμε έναν Υπουργό Εξωτερικών του οποίου οι πολιτικές θέσεις έχουν ήδη οδηγήσει το Κυπριακό σε αδιέξοδα, ενώ υιοθετεί, ταυτοχρόνως, είτε ακουσίως είτε εκουσίως, μια πολιτική που μας θέλει δορυφόρο της Άγκυρας. Η πολιτική αυτή δεν συνάδει με τη γεωπολιτική μας αναβάθμιση, αλλά με τη λογική της επίλυσης του Κυπριακού στη βάση των δύο ισότιμων συνιστώντων κρατών και στην εμπέδωση της Αναθεωρητικής Πολιτικής της Τουρκίας μέσα από τις συνταγματικές διατάξεις μιας διζωνικής δικοινοτικής Ομοσπονδίας, που συνιστά το προηγούμενο στάδιο της λύσης των δύο κρατών που διεκδικεί σήμερα η Τουρκία.

Οι εναλλακτικές επιλογές και οι μελέτες βιωσιμότητας…

Διερωτάται, μάλιστα, ο πολίτης: Ποια θα είναι η απόφαση για τον EastMed, όταν με το κλίμα που έχει δημιουργηθεί δικαίως ή αδίκως γίνεται λόγος για ταφόπλακα; Ξένοι, πάντως, διπλωμάτες τονίζουν ότι πρόκειται για “score point” προς όφελος της Τουρκίας, υπό την εξής έννοια:

Είτε εκλεγεί είτε όχι ο Ερντογάν, οι ΗΠΑ θέλουν να προσφέρουν δώρα στην Άγκυρα για να αποδυναμώσουν τη σχέση της με τη Ρωσία και να ενισχύσουν τη δική τους επίδραση. Είναι, μάλιστα, πρόδηλον ότι ευνοούν την εξομάλυνση των σχέσεων Τουρκίας – Ισραήλ.

Σε αντίθεση με την Κυβέρνηση των Ρεπουμπλικανών, οι Δημοκρατικοί ή μια ομάδα του Υπουργείου Εξωτερικών εκτιμούν ότι εάν φύγει από τη μέση ο EastMed, τότε αυξάνονται οι πιθανότητες ομαλοποίησης των σχέσεων Τουρκίας – Ισραήλ και κατασκευής του αγωγού από τα οικόπεδα του Ισραήλ στα τουρκικά παράλια.

Το έχει ήδη αρπάξει ο Ερντογάν και το θέτει στην πρώτη γραμμή του πολιτικού λόγου. Αληθές είναι ότι το Ισραήλ έχει ήδη κινηθεί προς την Αίγυπτο. Όσο, δε, για την κυπριακή Κυβέρνηση, ισχυρίζεται ότι έχει εναλλακτικούς τρόπος δράσης και δη αυτούς των μικρών αγωγών. Προς τα πού; Προς την Τουρκία ή την Αίγυπτο;

Ερώτημα, λοιπόν: Επί τη βάσει ποιων ερευνών και με ποιες τιμές θα κατασκευαστούν αυτοί οι μικροί αγωγοί, όταν μάλιστα δεν έχει κλείσει ακόμη η συμφωνία μεταξύ Ισραήλ – Κύπρου για το οικόπεδο 12, δηλαδή το «Αφροδίτη»;

Ενθυμούνται οι πάντες όταν οι Υπουργοί της Κυβέρνησης έλεγαν ότι υπεγράφη συμφωνία με την Αίγυπτο για τη μεταφορά φυσικού αερίου. Τόνιζαν, μάλιστα, ότι αυτό θα γινόταν λίαν συντόμως. Ουδέν είδαμε. Διευκρινίζουμε, δε, ότι, σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία του EastMed, οι ποσότητες από το κοίτασμα «Αφροδίτη» προς την Αίγυπτο δεν επηρεάζουν τις ποσότητες που θα διατεθούν για τον EastMed. Εάν, δε, επαληθεύεται ό,τι αναφέρουν ειδικοί, ότι δηλαδή οι τιμές της Ασίας θα πέσουν, και έχουν αρχίσει να πέφτουν λόγω του πολλαπλασιασμού των LNG και της μεγάλης ζήτησης, καθώς και της αύξησης της παραγωγής του Κατάρ προς τις χώρες αυτές, ποιος εγγυάται ότι όταν θα αρχίσει η εκμετάλλευση του κυπριακού φυσικού αερίου και αποκλειστεί ο EastMed, οι τιμές για Ασία και αλλού θα είναι συμφέρουσες;

Το κόλπο του Ερντογάν…

Η Τουρκία παίζει με όλους. Κλασικό παράδειγμα είναι ό,τι συνέβη πριν από μερικά χρόνια, όταν ελέγετο ότι θα περνούσε αγωγός από τα ισραηλινά κοιτάσματα προς την Τουρκία και ορθώς η Λευκωσία ετέθη σε συναγερμό.

Τι συνέβη τελικά; Για να επιτύχει καλύτερες τιμές επί του ρωσικού φυσικού αερίου, διοχέτευσε το θέμα των όποιων επαφών κατασκευής του αγωγού από τα ισραηλινά ενεργειακά οικόπεδα στα τουρκικά παράλια και λίγες μέρες αργότερα ανακοινώθηκε συμφωνία Τουρκίας – Ρωσίας για την παροχή φυσικού αερίου με χαμηλές τιμές, που αναγκάζει όχι την Τουρκία, αλλά και το ίδιο το Ισραήλ να υποστηρίζει ότι δεν ήταν συμφέρουσα η επιλογή του αγωγού προς τα παράλιά της.

Δεν ήταν τυχαία η στάση του Νετανιάχου έναντι της Τουρκίας.Όπως δεν είναι τυχαίος και ο χρόνος του αμερικανικού non paper των Αμερικανών που διέρρευσε στον Τύπο. Και εν συνεχεία προκάλεσε συζήτηση για να προκαταλάβει τις όποιες αποφάσεις της ΕΕ.

Το παράθυρο που κλείνει και ο αγωγός προς Τουρκία

Κανείς δεν μπορεί να υποτιμά τις έρευνες και τις τεχνικές λεπτομέρειες που αφορούν στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Σε αυτές, όμως, λαμβάνονται απόψεις και άλλες μεταβλητές. Από αυτές τις στήλες πολλές φορές είχαμε αναφέρει ότι ο EastMed:

1. Θα έπρεπε να εδραιωθεί όταν το παράθυρο ήταν ανοιχτό. Όταν, δηλαδή, οι Αμερικανοί με τους Τούρκους ήταν στα μαχαίρια. Ήταν μεγάλο το χρονικό διάστημα.

2. Θα έπρεπε να ήταν τμήμα μιας ευρύτερης στρατηγικής από τα Βαλκάνια μέχρι τη Μέση Ανατολή στη λογική της αποτροπής και όχι του εξευμενισμού, με τη συμμετοχή του Ισραήλ, το οποίο ήταν σε κάθετη σύγκρουση με την Τουρκία και διέβλεπε ότι η μοναδική του διέξοδος από την κυκλωτική κίνηση των Αράβων και των Τούρκων ήταν ο χώρος Κύπρου και Ελλάδας.

Οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας ενδέχεται να αλλάξουν. Οι σχέσεις Αράβων – Ισραήλ βελτιώνονται. Και είναι πολύ πιθανό να βελτιωθούν ακόμη περισσότερο οι σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας. Να κλείσει, δηλαδή, εντελώς το παράθυρο. Και αν κλείσει εντελώς το παράθυρο, γεννάται μια σειρά ερωτημάτων:

  • Πώς θα γίνει η ενεργειακή μας αναδιοργάνωση και τα νέα σενάρια;
  • Από πού θα περάσουν οι μικροί αγωγοί; Μήπως μέσω Αιγύπτου, όπως λέγεται, και από εκεί μέσω Λιβύης και από τη Λιβύη στην Ελλάδα και από την Ελλάδα στην Ευρώπη;
  • Και ένας τέτοιος αγωγός δεν θα αντιμετωπίσει θέματα ασφάλειας;
  • Δεν θα αντιμετωπίζει προβλήματα βιωσιμότητας και πράσινης ενέργειας;
  • Πώς ξέρουν από τώρα ότι θα είναι συμφέρουσες οι τιμές;
  • Επί τη βάσει ποιων μελετών, κι αν δεν υπάρχουν, πότε θα γίνουν;
  • Όσο δε για το περιβόητο LNG του Βασιλικού…, και αυτό ελέγετο ότι δεν ήταν συμφέρουσα επιλογή όταν μας είχε προταθεί από τους Ισραηλινούς η κατασκευή του.
  • Τώρα, μετά τον EastMed, είναι συμφέρουσες όλες οι επιλογές πλην του EastMed;
  • Επί τη βάσει ποιων μελετών;
  • Εάν δεν υπάρχουν, πότε θα εκπονηθούν;
  • Και αν αλλάξουν οι συνθήκες και οι τιμές;

Άρα, με βάση όσα μας υποδεικνύουν οι «σοφοί ρεαλιστές», που συμφωνούν με την Τουρκία, δικαίως μπορεί να ισχυριστεί κάποιος ότι θέλουν να μας οδηγούν στην εξής μία επιλογή:

Να περάσουμε τους αγωγούς προς Τουρκία. Ακόμη, όμως, και αν τεθεί αυτή η πρόταση στο τραπέζι, μην αποκλείσετε να μας πει η Άγκυρα ότι για να την δεχθεί, θα πρέπει να καθορίσει η ίδια τις τιμές που θέλει. Διαφορετικά, εφόσον έχει την ισχύ και εφόσον πέτυχαν οι απειλές της στο θέμα του EastMed, θα μας πει αέριο γιοκ…

Μακάρι να μη φτάσουμε σε αυτό το σημείο, όπως συνέβη και στο Κυπριακό, στο πλαίσιο του οποίου λέμε στην Τουρκία ότι γίνεται δεκτή η πάγια δική της θέση για ομοσπονδία δυο ισότιμων συνιστώντων κρατών και επειδή τη θεωρεί ως δεδομένη, περνά στην επόμενη… Των δύο κρατών…

Σημερινή

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO11 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός11 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις12 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή