Διεθνή
Η Ευρώπη ακροβατεί στο τεντωμένο σχοινί της Ουκρανίας
Ο ρόλος της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Κύπρου στην κρίση της Ουκρανίας
Η νέα ρωσική απειλή, ο άξονας ΝΑΤΟϊκής ανάσχεσης, η καρδιά της Ευρώπης, ο στρατηγικός στροφέας της Τσεχίας και ο ηγετικός ρόλος των ΗΠΑ
Στην κρίση της Ουκρανίας με τη Ρωσία, όπως σε κάθε κρίση, ό,τι βλέπεις υπάρχει. Ό,τι δεν βλέπεις, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει. Το 1995, ο Δημοκρατικός Ρίτσαρντ Χόλμπουρκ, γνωστός και από τη δράση του στο Κυπριακό, είχε αναλύσει την πολιτική των ΗΠΑ στην εξής λογική: Αμερική, μια Ευρωπαϊκή Δύναμη. Εκτός λοιπόν του γερμανικού ζητήματος, εάν, δηλαδή, θα έχουμε μια γερμανική Ευρώπη ή μια ευρωπαϊκή Γερμανία, υπάρχει και το αμερικανικό. Κατά πόσον, δηλαδή, θα έχουμε μια ευρωπαϊκή Ευρώπη ή μια αμερικανική Ευρώπη. Στην κρίση, λοιπόν, έχουμε δυο στρατηγικές φιλοσοφίες που χρήζουν ανάλυσης: Τη ρωσική αναθεωρητική πολιτική και κατά πόσον συνιστά νέα απειλή, και τη στρατηγική αντίληψη της Ουάσιγκτον για την αμερικανική Ευρώπη.
- Ο ρόλος της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Κύπρου στην κρίση της Ουκρανίας
- Τι θα πει ο Κασουλίδης στις ΗΠΑ για τον EastMed
- Η νεκρή ζώνη της Μόσχας και η καραμπόλα συμφερόντων
Πόλεμος ή όχι…
Από την πρώτη ημέρα της εκλογής του, ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στράφηκε εναντίον της Ρωσίας χρησιμοποιώντας την Ουκρανία και δη τις ανατολικές περιοχές της χώρας, όπου υπάρχουν ρωσόφωνοι πληθυσμοί, για να αναδείξει και να φωτίσει τη νέα ρωσική απειλή. Η κρίση κλιμακώνεται το τελευταίο διάστημα με τη συγκέντρωση πρόσθετων ρωσικών δυνάμεων στα σύνορα των δύο χωρών. Και το ερώτημα είναι εάν θα υπάρξει πόλεμος ή όχι; Θα είναι τοπικός ή γενικευμένος; Ή, τελικά, θα οδηγηθούμε σε αποκλιμάκωση;
Όλοι γνωρίζουν ότι ένας γενικευμένος πόλεμος θα είναι καταστροφικός. Οι μεν Ρώσοι επανέρχονται στο διεθνές σύστημα στη βάση της αναθεωρητικής πολιτικής από τη Μαύρη Θάλασσα ώς τη Μέση Ανατολή, οι δε Αμερικανοί δημιουργούν νέες συνθήκες αποτροπής, σηκώνοντας ψηλά την υπόθεση στην ανατολική Ουκρανία. Εκτός της Ουκρανίας, οι πρώτοι που αισθάνονται τη νέα «ρωσική απειλή» είναι οι βαλτικές χώρες, οι οποίες, όπως λέγεται, πάσχουν ακόμη από το σοβιετικό σύνδρομο. Το ίδιο και η Πολωνία. Στην απουσία, δε, κοινής άμυνας και εξωτερικής πολιτικής από την ΕΕ, τον κύριο ρόλο στις εξελίξεις έχει το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ, καθότι αποτελούν τη μόνη οργανωμένη αμυντική δύναμη. Όσο μεγαλώνει ή μεγαλοποιείται από την Ουάσιγκτον η ρωσική απειλή και όσο η Μόσχα την επιβεβαιώνει, τόσο και πιο πολύ ενισχύεται η εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ. Οι στρατηγικές εξαρτήσεις οδηγούν σε αντίστοιχες πολιτικές και οικονομικές, όπως την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και στη λογική της Αμερικής ως της κύριας Ευρωπαϊκής Δύναμης. Ενισχύεται, δηλαδή, η αντίληψη της αμερικανικής Ευρώπης.
Η νεκρή ζώνη
Η Ουκρανία χαρακτηρίζεται από τη Μόσχα ως «νεκρή ζώνη», όπως και η Γεωργία. Γιατί; Διότι όλες οι επιθέσεις, τις οποίες δέχθηκε από την εποχή των Ναπολεόντειων Πολέμων ώς τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν από το ουκρανικό έδαφος. Στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιήθηκε από τις 2 ώς 4 Απριλίου του 2008, στο Βουκουρέστι, συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, η διεύρυνση της Συμμαχίας προς την Ουκρανία και τη Γεωργία. Λίγο αργότερα, μεταξύ 1ης και 12ης Αυγούστου του ίδιου έτους, είχαμε τον πόλεμο στη Γεωργία, ο οποίος υποκινήθηκε από τις ΗΠΑ. Έγινε ένα σημαντικό τεστ για τις αντιδράσεις της Μόσχας, η οποία: 1. Καθάρισε την κατάσταση και έδωσε το μήνυμα ότι δεν θα δεχθεί απειλή στην αυλή της. 2. Ήταν μια από τις αφορμές για να προχωρήσει εν συνεχεία το 2014 στην κατάληψη της Κριμαίας, με το επιχείρημα ότι είναι ιστορικά και πληθυσμιακά ρωσική περιοχή, η οποία κακώς δόθηκε από τον Χρουστσόφ ως δώρο στη γενέτειρά του Ουκρανία όταν ήταν ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης το 1954. Αληθές είναι ότι οι ΗΠΑ επιχείρησαν να απαγκιστρώσουν την Ουκρανία από την επιρροή της Ρωσίας με διάφορους τρόπους, όπως ήταν η Πορτοκαλί Επανάσταση, που εξελίχθηκε από τον Νοέμβριο του 2004 ώς τον Ιανουάριο του 2005. Η προσπάθεια συνεχίστηκε, αλλά οι Αμερικανοί ακόμη να τα καταφέρουν. Όπως και στη Γεωργία έτσι και στην Ουκρανία, στόχος των Δυτικών ήταν η σταδιακή ενσωμάτωση των χωρών αυτών στο ΝΑΤΟ για τη χαλιναγώγηση της Ρωσίας, η οποία από την πλευρά της προχώρησε: 1) Στην κατάληψη της Κριμαίας. 2) Στη χρήση των ρωσικών πληθυσμών στην ανατολική Ουκρανία ως μιας μόνιμης απειλής απώλειας νέων εδαφών εάν οι Δυτικοί καταργήσουν το καθεστώς νεκρής ζώνης που θέλουν οι Ρώσοι να έχει η Ουκρανία, κυρίως, δε, εάν την εντάξουν στο ΝΑΤΟ.
Στρατηγικοί άξονες της Μόσχας
Οι αρχικές κινήσεις των Ρώσων είχαν ως εξής: Δημιουργία δύο στρατηγικών τόξων. Το ένα από τα ανατολικά της Ουκρανίας και μέσω της Κριμαίας φτάνει στην Υπερδνειστερία, ένα μη αναγνωρισμένο κρατίδιο, που ανήκει στη Μολδαβία αλλά έχει ζητήσει Ένωση με τη Ρωσία. Το δεύτερο τόξο ξεκινά από την Αγία Πετρούπολη και καταλήγει στο Καλίνινγκραντ, το οποίο αποτελεί μεγάλη αεροναυτική βάση των Ρώσων. Η προέκταση της ρωσικής ισχύος φτάνει ώς τα σύνορα με τη Φινλανδία, ενώ εάν δει κάποιος τον χάρτη διαπιστώνει ότι οι Βαλτικές χώρες (Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία) είναι ήδη εγκλωβισμένες από ρωσικό στρατό.
Λογική της «Ουκρανοποίησης»
Στην παρούσα φάση, εάν προκύψει γενικευμένος πόλεμος θα εξελιχθεί σε Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο οποίος θα είναι καταστροφικός για όλους. Θα είναι «loss – loss situation». Άρα, ορθολογιστικά ομιλούντες, δεν μπορεί να έχουμε γενικευμένο πόλεμο, διότι γίνονται σκακιστικές κινήσεις απ’ όλους τους δρώντες. Δηλαδή, για να αποτραπεί ο πόλεμος, θα πρέπει να γίνουν κινήσεις προτού ξεσπάσει. Αυτήν τη στιγμή, οι ΗΠΑ και η Δύση στέλνουν μεν οπλικά συστήματα στην Ουκρανία, αλλά, όπως τονίζουν, δεν θα βρεθούν επί του εδάφους με δικό τους στρατό αν επέλθει το μοιραίο! Εργάζονται, δηλαδή, στην λογική της «Ουκρανοποίησης της κρίσης». Οι Ρώσοι από την πλευρά τους: Α) Δεν έχουν λόγο να επιτεθούν και να πληρώσουν διπλωματικό και άλλο κόστος, και δη οικονομικό, μέσω νέων σε βάρος τους κυρώσεων, αφού μπορούν να χρησιμοποιήσουν τους ρωσικούς πληθυσμούς εντός της Ουκρανίας και δη στα ανατολικά, στο Ντόνεσκ, δηλαδή, και σε άλλες περιοχές. Β) Είναι πιθανό να εμπλακούν σε τοπικές συγκρούσεις. Γ) Είναι δυνατό να διενεργήσουν εισβολή υπό το πρόσχημα προστασίας ρωσικών πληθυσμών. Μπορεί, μάλιστα, μια τέτοια δράση να εμφανιστεί ως μια μορφή ζώνης ασφαλείας, που προϋποθέτει την απόσυρση στρατευμάτων σε σύντομο χρονικό διάστημα και μετά από συνομιλίες για αποφυγή γενίκευσης του πολέμου. Κυρίως, όμως, οι Ρώσοι θα επιδιώξουν να κερδίσουν ό,τι θα ήθελαν διά της σκιάς της ισχύος τους.
Η καρδιά της Ευρώπης και άξονας ανάσχεσης
Βεβαίως, στη στρατηγική κάποιος – και αυτό πράττουν οι Δυτικοί – ελέγχει το χειρότερο σενάριο. Τι θα συμβεί, δηλαδή, εάν ξεκινήσουν τα ρωσικά τανκς. Με βάση τον αμυντικό σχεδιασμό και τη διάθεση δυνάμεων, η Ουκρανία έχει ως πρώτη γραμμή αμύνης τα σύνορά της με όγκο στρατευμάτων, στα ανατολικά αλλά και στην περιοχή που συνορεύει με την Κριμαία. Η δεύτερη γραμμή ανάσχεσης τοποθετείται περίπου στο κέντρο της χώρας. Συνιστά στην ουσία έναν κεντρικό άξονα αμύνης από τα βόρεια και καταλήγει στα νότια. Μπορεί, δε, να ακολουθήσει μερικώς ή καθολικώς την πορεία του ποταμού Δνείπερου. Σε αυτήν την περίπτωση, η Ουκρανία δεν έχει επαρκείς δυνάμεις για να κρατήσει μόνη της τη γραμμή αυτή. Ταυτοχρόνως, από τη μια πλευρά, έχει προς τα βόρεια πρόβλημα με τη Λευκορωσία, που ελέγχεται από τη Μόσχα, και στα νότια με την Κριμαία. Εάν πέσει αυτή η γραμμή αμύνης, που διχοτομεί κατά κάποιον τρόπο την Ουκρανία, τότε η επόμενη ανάσχεση επιβάλλει την εμπλοκή του ΝΑΤΟ στον άξονα που αρχίζει από τα βόρεια, από το ύψος των Νήσων Άλαντ και καταλήγει στην Τουρκία αφού διασχίσει την Πολωνία, τη Σλοβακία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία (δες χάρτη). Αυτό το αμυντικό τόξο προστατεύει την «Καρδιά της Ευρώπης», δηλαδή τη Γερμανία, την Πολωνία, την Τσεχία, την Αυστρία, τη Σλοβενία και την Ελβετία, καθώς και τον περίγυρο.
Ο στρατηγικός στροφέας…
Επί των ανωτέρω θα ήταν δυνατό να επισημανθούν τα εξής: 1. Ο στρατηγικής σημασίας ρόλος του Καλίνινγκραντ. Η Ρωσία, εκτός από τις αεροναυτικές δυνάμεις που διαθέτει εκεί, τώρα έχει συγκεντρώσει τέσσερεις μηχανοκίνητες ταξιαρχίες και ειδικές δυνάμεις. 2. Οι Βαλτικές χώρες είναι εκ των πραγμάτων εγκλωβισμένες από τους Ρώσους, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως περιοχές κατατριβής από τη Δύση. 3. Η Πολωνία βρίσκεται στον άξονα του κυρίως μετώπου. Γι’ αυτό, άλλωστε, τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί στρατιωτικά από τις ΗΠΑ, συν του γεγονότος ότι οι αξιωματικοί της είναι κυρίως «γερμανοθρεμμένοι», δηλαδή εκπαιδευμένοι από το Βερολίνο. 4. Η Τσεχία συνιστά τον στρατηγικό στροφέα στο κέντρο της καρδιάς της Ευρώπης. Δηλαδή, από εκεί μπορούν να εκδηλώνονται επιχειρήσεις προς όλες τις κατευθύνσεις. 5. Λόγω της απουσίας αυτόνομης άμυνας και ασφάλεια από την ΕΕ, η Ευρώπη στηρίζεται στο ΝΑΤΟ και στις ΗΠΑ. Για την αποτροπή της Ρωσίας επιβάλλονται χερσαίες και αεροναυτικές δυνάμεις των Αμερικανών.
Ρόλος Τουρκίας και Ελλάδας
Η Τουρκία έχει τον δικό της γεωπολιτικό ρόλο στη Μαύρη Θάλασσα, στη Γεωργία και στην περιοχή του Καυκάσου και πέραν αυτού, δηλαδή στη Μ. Ανατολή εφόσον διαχυθεί η κρίση. Συνιστά Βάση ΝΑΤΟϊκή και επιχειρησιακή, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψει τη δράση της Ρωσίας προς την πλευρά της Μαύρης Θάλασσας. Όσο δε για την Ελλάδα, ο ρόλος της είναι σημαντικός λόγω της Αλεξανδρούπολης, η οποία τοποθετείται στην περιφέρεια του δυτικού άξονα ανάσχεσης, που ξεκινά από τις Νήσους Άλαντ ώς την Τουρκία. Αποτελεί Βάση υποστήριξης και ανεφοδιασμού. Από εκεί μπορούν να διοχετεύονται στρατεύματα και υλικό στο κυρίως μέτωπο. Εκ των πραγμάτων σημαντικές είναι και οι Βάσεις στη Λάρισα και στην Κρήτη. Το ίδιο ισχύει και για τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο. Αποτελούν, όπως κάθε ανάλογη Βάση, ορμητήριο, ενώ από τη θάλασσα της περιοχής μας μπορούν να εκτοξεύονται πύραυλοι μακρού βεληνεκούς είτε από πλοία επιφάνειας είτε από υποβρύχια. Εάν ισχυριστεί κάποιος ότι στο έδαφος οι Ρώσοι έχουν, σε πρώτη φάση, πλεονέκτημα, στη θάλασσα υπάρχει αμερικανική κυριαρχία.
Προτεκτοράτο και συμπληγάδες
Από τη στιγμή, κατά την οποία η Κύπρος δεν ανήκει, εμπράκτως, στον ενιαίο αμυντικό σχεδιασμό με την Ελλάδα ή με το Ισραήλ, δεν μπορεί να είναι σημαντικός παίκτης στις εξελίξεις. Από το έδαφός της και από τη θάλασσά της μπορούν να ενεργούν περιφερειακές ή άλλες μεγάλες δυνάμεις, χωρίς να την ρωτούν. Και αν την ρωτούν, θα είναι για τυπικούς λόγους. Η κρίση στην Ουκρανία φέρνει στο προσκήνιο το σύστημα ασφάλειας στην περιοχή μας, όπου δεσπόζουν η Τουρκία, το Ισραήλ και η Αίγυπτος. Οι εξελίξεις είναι εκ των πραγμάτων συναφείς και με την ενέργεια. Το συναφές σκηνικό αποτυπώνεται στον «Βόρειο Αγωγό Δυο», στη διοχέτευση φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη και στις μεγάλες εξαρτήσεις της Ευρώπης από τη Μόσχα στα θέματα της ενέργειας, που συνιστά άλλο ένα πολιτικό εργαλείο εκβιασμού ή αποτροπής στα χέρια της Ρωσίας. Εφόσον η Κύπρος δεν εντάχθηκε, όπως και ψυχροπολεμικά, σε κάποια συμμαχία -και εφόσον η άμυνα της ΕΕ εξαρτάται από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ- ή θα εξελιχθεί σιωπηρώς σε προτεκτοράτο ή θα συνθλιβεί μεταξύ των συμπληγάδων που δημιουργούν τα συμφέροντα των μεγάλων ή περιφερειακών δρώντων. Ειδικώς τώρα διακρίνεται η πρόθεση των ΗΠΑ να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους με την Τουρκία για να την τραβήξουν μακριά από τις αγκάλες της Ρωσίας. Μέσα σε αυτήν τη λογική περιλαμβάνεται και η προσπάθεια επαναπροσέγγισης των σχέσεων Ισραήλ – Τουρκίας. Εάν, και σε ποιο βαθμό, η πολιτική αυτή θα ευοδωθεί, είναι θέμα που θα το δείξει ο χρόνος. Οι ΗΠΑ, πάντως, χρειάζονται την Τουρκία. Εμάς τι να μας κάνουν όταν δεν ανήκουμε σε συμμαχία και επαρκή ισχύ. Συνεπώς, με τους Τούρκους και τα συμφέροντά τους θα παίξουν. Εμείς πιθανό να είμαστε τμήματα των ανταλλαγμάτων που θα λάβει η Άγκυρα.
Ο Πρόεδρος και η βιωσιμότητα του EastMed
Δεν είναι πάντως τυχαίο το άτυπο έγγραφο των ΗΠΑ για τον EastMed. Είναι ένα μικρό δείγμα εξευμενισμού για την Άγκυρα από τον ηγεμόνα μετά τις όποιες κυρώσεις με αφορμή τους S-400. Ενώ το άτυπο έγγραφο ισχυρίζεται ότι δεν είναι συμφέρουσα η επιλογή του EastMed, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης διάβασε την Πέμπτη το βράδυ απόσπασμα από τη μελέτη βιωσιμότητας του 2017, που αναφέρει ότι τόσο το τεχνικό σκέλος όσο και το οικονομικό είναι συμφέροντα. Είναι υλοποιήσιμα και βιώσιμα. Τόνισε, δε, ότι οι Αμερικανοί, ενώ αμφισβητούν τη δική μας επιλογή για διοχέτευση φυσικού αερίου υπό το πρόσχημα της πράσινης ενέργειας, θέλουν οι ίδιοι να πωλήσουν φυσικό αέριο στην ΕΕ. Το δικό μας βλάπτει την πράσινη ενέργεια, το δικό τους όχι! Με όσα λέει ο Πρόεδρος διαψεύδονται εκείνοι που ισχυρίζονταν ότι ο εν λόγω αγωγός δεν ήταν συμφέρουσα επιλογή λόγω τεχνικών προβλημάτων και άλλων οικονομικών λόγων. Συναφή με το θέμα είναι τα εξής ερωτήματα: Όταν η Γερουσία των ΗΠΑ ενέκρινε τον EastMed όχι το 2017 αλλά το 2020, δεν είχε ενώπιόν της έρευνες βιωσιμότητας; Τόσο ανεύθυνη ήταν; Όταν τον περασμένο Αύγουστο, κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, ο Μπομπ Μενέντεζ αναφερόταν ως Πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών της Γερουσίας στον EastMed, δεν είχε υπόψη του κάποιες μελέτες βιωσιμότητας; Μέσα σε τέσσερεις μήνες ο βιώσιμος EastMed κατέστη μη βιώσιμος. Διαφορετική είναι η άποψη του εβραϊκού λόμπι στις ΗΠΑ από αυτήν του άτυπου εγγράφου των Δημοκρατικών, όπως εκφράσθηκε στο περιοδικό «Newsweek». Ότι, δηλαδή, είναι στρατηγικής σημασίας ο EastMed.
Τι θα πει στις ΗΠΑ ο Κασουλίδης
Ερώτημα: Τι θα πει στις επαφές του στις ΗΠΑ ο ΥπΕξ Γ. Κασουλίδης, ο οποίος δημόσια υιοθετεί την τουρκική θέση ότι ο EastMed προκαλεί προβλήματα στην Άγκυρα και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να υλοποιηθεί; Θέλουμε ή όχι τον EastMed; Τι θα πει στους Αμερικανούς; Θα επαναλάβει ότι θέλει ομοσπονδία δυο ισότιμων συνιστώντων κρατών με ισότιμη κυριαρχία, που είναι η προηγούμενη τουρκική θέση των δυο κρατών και αγωγό προς Τουρκία; Εάν όμως υιοθετηθεί ένα τέτοιο πολιτειακό σύστημα θα τεθεί ή όχι η Κύπρος κάτω από το αμυντικό σύστημα της Άγκυρας; Με άλλα λόγια, θα έχουμε ή όχι ένα τουρκικό προτεκτοράτο; Τελικά, όπως η Ευρώπη επί της ουσίας αντιμετωπίζει το φαινόμενο να είναι αμερικανική, και στη δική μας περίπτωση η Κύπρος πολύ πιο εύκολα μπορεί να καταστεί με διάφορους τρόπους τουρκική! Κανόνες ισχύος. Για άλλη μια φορά η ελπίδα σωτηρίας δεν αναμένεται να γεννηθεί μέσα από τις πολιτικές μας, αλλά από τα συμφέρονταν τρίτων, όπως ένα πιθανό βέτο των Ισραηλινών στις τουρκικές αξιώσεις. Όχι για το δικό μας χατίρι αλλά για τα δικά τους συμφέροντα, υπό την έννοια π.χ. ότι δεν θα θελήσουν την αναβάθμιση της Τουρκίας μέσω Κύπρου και τη δική τους, ταυτόχρονη, υποβάθμιση… Καλώς ή κακώς τα έθνη και τα κράτη δεν μπορούν να στηρίζουν την επιβίωσή τους σε στρατηγικές καραμπόλες…

Γραμμές ανάσχεσης και καρδιά της Ευρώπης
Ο χάρτης αποτυπώνει πώς εξελίσσεται και πώς μπορεί να εξελιχθεί η κρίση στην Ουκρανία λαμβάνοντας υπόψη το χειρότερο σενάριο, το οποίο συνιστά κλασική συνταγή γενίκευσης του πολέμου. Η πρώτη γραμμή άμυνας των Ουκρανών είναι στα σύνορα και η δεύτερη στον κάθετο άξονα από τα βόρεια στα ανατολικά στο κέντρο της χώρας. Εάν σπάσει αυτός ο άξονας, η κύρια γραμμή ανάσχεσης του ΝΑΤΟ αποτυπώνεται στον άξονα που αρχίζει από τις Νήσους Άλαντ και καταλήγει στην Τουρκία μέσω Πολωνίας, Σλοβακίας, Ουγγαρίας, Ρουμανίας και Βουλγαρίας. Αυτός ο άξονας προστατεύει τη λεγόμενη καρδιά της Ευρώπης με αθασί χρώμα και ρίγες ουρανιές. Ο χάρτης και ο ρόλος των δυνάμεων αναλύεται στο κείμενο.

Τα αμυντικά και επιθετικά τόξα της Μόσχας
Αυτός είναι ένας δεύτερος, συναφής με τον πρώτο, χάρτης, που δείχνει πώς θα είναι δυνατό να εκδηλώσει την επίθεσή της η Ρωσία και μέχρι πού μπορεί να φτάσει. Δικαιολογεί αυτός ο χάρτης τον πρώτο, ως προς τις γραμμές ανάσχεσης τόσο εντός της Ουκρανίας όσο και εκτός, δηλαδή στον άξονα από τα Νησιά Άλαντ ώς την Τουρκία. Τα δυο μαύρα τόξα είναι, το πρώτο η αντίστοιχη πρώτη γραμμή ανάσχεσης αλλά και επίθεσης της Ρωσίας και το δεύτερο, μέχρι πού μπορεί να φτάσει επιθετικά. Στηρίζεται, δε, στη λεγόμενη ρωσική αναθεωρητική πολιτική.
*Δρ των Διεθνών Σχέσεων
Σημερινή
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
