Διεθνή
Η συνεχιζόμενη εμμονή με την Ρωσία
Ποιοι παραπληροφορούν τον κόσμο στο θέμα της Ουκρανίας
Τέτοιου είδους «ακατάσχετης” διασποράς ειδήσεων της οποίας γινόμαστε μάρτυρες αυτό τον καιρό έχει από την εποχή της κρίσης των πυραύλων της Κούβας να δούμε. Ήρεμοι αναλυτές, εκπλήσσονται από την εντυπωσιολαγνεία του Τύπου με θέμα τον πόλεμο, ακόμη και πυρηνικό. Αυτό τροφοδοτείται από απερίσκεπτες και ανεύθυνες δηλώσεις ορισμένων πολιτικών από Αμερική κι Ευρώπη. Ακόμη και οι Δεξαμενές Σκέψης που στηρίζονται από την κυβέρνηση, όπως το ΕΛΙΑΜΕΠ στην Ελλάδα, βγαίνουν με εντυπωσιακούς τίτλους, «Ένας αναπόφευκτος πόλεμος» και «Το δάχτυλο στη σκανδάλη.»
Ας κοιτάξουμε, όμως, πίσω από την υστερία για να κατανοήσουμε καλύτερα τι πραγματικά συμβαίνει, παραθέτοντας και σχολιάζοντας βασικούς παράγοντες του θέματος και συμπεραίνοντας. Κεντρικός παράγοντας είναι η επιθυμία των Αγγλοσαξόνων να διατηρήσουν και να διαιωνίσουν το ΝΑΤΟ. Βλέπουμε μια προφανή προσπάθεια της Αμερικής να παραμείνει πρώτη δύναμη στον κόσμο καθώς διεξάγεται, εντός και εκτός της Ευρώπης, ‘αγώνας για κυριαρχία της Ευρώπης’–μιας Ευρώπης που όλο και καθίσταται πιο δυσκίνητη. Αγνοείται όμως ο αταβισμός και η ανθρώπινη συμπεριφορά τόσο σε ατομικό όσο και σε εταιρικό επίπεδο. Τώρα ας προχωρήσουμε με την ανάλυση μας κάνοντας αναφορά σε ιστορικά γεγονότα.
ΝΑΤΟ
Μετά την ένταξη της Δυτικής Γερμανίας στο ΝΑΤΟ το 1955, και μετά την απόρριψη της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας από την Γαλλία και την άρνηση του ΝΑΤΟ να συζητήσει ένταξη της ΕΣΣΔ στις τάξεις του, η Μόσχα ένιωσε υποχρεωμένη να δημιουργήσει το Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Αισθανόταν, βέβαια, προδομένη από την ιδέα επαναεξοπλισμού της Δυτική Γερμανία και αναπόφευκτα την σύνδεση της με το Αμερικανικό στρατιωτικό-πολιτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα. Ακολούθησαν χρόνια έντασης που οδήγησαν στην κρίση των πυραύλων της Κούβας όπου σε αντάλλαγμα της απόσυρσης των σοβιετικών πυραύλων από την Κούβα η Αμερική έπρεπε να αποσύρει και αυτή τους πυραύλους της από την Τουρκία. Μετά την ευφορία που έφερε η πτώση του Τείχους του Βερολίνου και την εξαγγελία του υποτιθέμενου τέλους του Ψυχρού Πολέμου, δόθηκαν υποσχέσεις στη Μόσχα πως το ΝΑΤΟ δεν θα επεκτεινόταν προς τα ανατολικά. Ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Γκένσερ, για παράδειγμα, κάλεσε το ΝΑΤΟ να δηλώσει κατηγορηματικά πως «ό,τι και να συμβεί με το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, δεν θα υπάρξει επέκταση του εδάφους του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά, δηλαδή το ΝΑΤΟ δεν θα προχωρήσει πιο κοντά στα σύνορα της Σοβιετικής Ένωσης.» Ως εκ τούτου, η Μόσχα, δικαιολογημένα, αλλά ίσως και κάπως αισιόδοξα, υπέθεσε ότι το ΝΑΤΟ θα τηρούσε τις υποσχέσεις του για μη επέκταση πέραν του ποταμού Όντερ.
Το Βορειο -Ατλαντικό Σύμφωνο επρόκειτο, ούτως ή άλλως, να λήξει τον Απρίλιο του 1999. Οι σώφρονες πίστευαν πως εφόσον το Σύμφωνο της Βαρσοβίας δεν υπήρχε πλέον το ΝΑΤΟ πραγματικά θα έληγε, ή τουλάχιστον θα μεταμορφωνόταν σε πολιτιστικό οργανισμό. Παρά ταύτα, επεκτάθηκε προς τα ανατολικά, καλωσορίζοντας στις τάξεις του την Πολωνία, Τσεχία και Ουγγαρία. Ταυτόχρονα εξαπέλυσε παράνομη εκστρατεία βομβαρδισμών κατά της Σερβίας αφού πρώτα υπόβαλε απαράδεκτες απαιτήσεις της τελευταίας στιγμής που αφορούσαν την Σερβική κυριαρχία, όπως ακριβώς είχε κάνει και η Βιέννη το 1914. Αργότερα, αποκαλύφθηκε ότι οι ΗΠΑ είχαν ωθήσει το Βελιγράδι σε εκστρατεία εναντίον του «Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου» (UCK) αφού στις 23 Φεβρουαρίου 1998, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ στα Βαλκάνια, Robert Gelbard (διπλωμάτης καριέρας), περιέγραψε τον UCK ως «αναμφίβολα μια τρομοκρατική οργάνωση». Η δήλωση αυτή έδωσε την ηθική και πολιτική υποστήριξη στην εκστρατεία του Βελιγραδίου κατά των τρομοκρατών του UCK. Στη συνέχεια ο Gelbard μετατέθηκε και αντικαταστάθηκε από τον τραπεζίτη Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, ο οποίος επαίνεσε τον UCK μόλις τέσσερις μήνες αργότερα. Μάλιστα φωτογραφήθηκε και δίπλα με οπλισμένο τρομοκράτη. Ο συγκεκριμένος δολοφονικός «ανθρωπιστικός» πόλεμος από το ΝΑΤΟ αποτελεί κλασικό παράδειγμα της υπεροχής της εικόνας αντί της ουσίας. Ο πραγματικός στόχος, όμως, ήταν η συνέχεια ύπαρξης του ΝΑΤΟ και το μήνυμα προς μια διστακτική, τότε, Μόσχα, πως το αφεντικό στα Βαλκάνια είναι το ΝΑΤΟ.
Η Ρωσία και οι Ρώσοι είναι υπομονετικός λαός. Μετά όμως από την εκστρατεία βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ και το φιάσκο στο Αφγανιστάν, τον πόλεμο στο Ιράκ (που βασίστηκε σε ψέματα) και την καταστροφή της Λιβύης άρχισαν να ανησυχούν για τις προθέσεις του. Γι’ αυτό η επέμβαση της Μόσχας στη Συρία πρέπει να αντικριστεί και να κατανοηθεί μέσα από το πιο πάνω πρίσμα. Επιπλέον, το ΝΑΤΟ συνέχισε να επεκτείνεται μετά το 1999, με την εισδοχή νέων μελών: κράτη της Βαλτικής, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία. Το 2004 ακολούθησε η Αλβανία και το 2009 η Κροατία, μετά ήλθε το Μαυροβούνιο το 2017 και ακολούθως ακόμα και η Βόρεια Μακεδονία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 2020. Για να ‘καταλάβει’ η Ρωσία την νέα πραγματικότητα οι ΗΠΑ τώρα επιθυμούν να εντάξουν στο ΝΑΤΟ την Γεωργία και την Ουκρανία. Όλα, όμως, έχουν σαν άξονα την προώθηση των στόχων των ΗΠΑ. Αν κάποτε το ΝΑΤΟ σχεδιάστηκε για να «κρατήσει τους Ρώσους έξω (από την Ευρώπη), τους Αμερικανούς μέσα και τους Γερμανούς καθηλωμένους», τώρα το ΝΑΤΟ υπάρχει για να κρατά τους Ρώσους έξω (από την Ευρώπη), τους Αμερικανούς μέσα και την ΕΕ καθηλωμένη.
Ιδιαιτερότητα των ΗΠΑ
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός πως η Μόσχα δεν εμπιστεύεται πλέον τις ΗΠΑ και υποπτεύεται πως αυτές στοχεύουν στην παγκόσμια κυριαρχία χρησιμοποιώντας το ΝΑΤΟ σαν εργαλείο για να καταστούν ο παγκόσμιος αστυφύλακας. Πολλά γράφτηκαν για την επιθυμία των ΗΠΑ να κυριαρχήσουν και παρά το γεγονός πως ο κόσμος μετατρέπεται ήδη σε πολύ-πολικό. Να τι ανάφερε ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος το 1992, κατά την εποχή του πρώτου Πολέμου του Κόλπου: «Ο κόσμος μπορεί, επομένως, να αδράξει αυτή την ευκαιρία για να εκπληρώσει τη μακροχρόνια υπόσχεση για μια νέα παγκόσμια τάξη […]. Ναι, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν κυρίαρχο ηγετικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια. Μεταξύ των εθνών του κόσμου, μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν την ηθική υπόσταση και τα μέσα για να υποστηρίξουν το εγχείρημα […] ο σκοπός μας είναι δίκαιος, ο σκοπός μας είναι ηθικός, ο σκοπός μας είναι σωστός» […] Είθε ο Θεός να ευλογεί τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.».
Αυτή η ακραία αλαζονεία ταιριάζει με το τι είχε πει ο Βρετανός Πρωθυπουργός, Χάρολντ Γουίλσον δεκαεπτά χρόνια νωρίτερα: «Δεν θα έχει μέλλον η Ευρώπη ή η Βρετανία, εάν επιτρέψουμε στις αμερικανικές επιχειρήσεις και βιομηχανία να κυριαρχήσουν στη στρατηγική ανάπτυξη των επιμέρους χωρών μας . Αυτοί -κι όχι εμείς- να καθορίζουν το ρυθμό και την κατεύθυνση της βιομηχανικής προόδου της Ευρώπης». Είκοσι οκτώ χρόνια πριν από αυτό, καθώς Λονδίνο και Ουάσιγκτον προχωρούσαν στον Ψυχρό Πόλεμο, η Βρετανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον έγραψε το εξής για τους Αμερικάνους: «Ο ιεραποστολικός καταναγκασμός ή ζήλος στον χαρακτήρα των Αμερικανών κάνει πολλούς από αυτούς να αισθάνονται πως κλήθηκαν [από τον Θεό] για να επεκτείνουν σε άλλες χώρες τις ευλογίες με τις οποίες ο Παντοδύναμος τους έχει προικίσει».
Ο ιεραποστολικός ζήλος οδήγησε πρόσφατα την Αμερική στην μονομερή αποχώρηση της από τη συνθήκη των Αντι-Βαλλιστικών Πυραύλων (ABM), τη Συνθήκη Ανοικτών Ουρανών και τη Συνθήκη για τις πυρηνικές δυνάμεις μέσου βεληνεκούς (INF), ισχυριζόμενη, χωρίς στοιχεία, ότι η Ρωσία τις παραβίαζε. Όμως, συμπεριφορά που στηρίζεται στην ιδιαιτερότητα – ευφημισμός για παράνομη συμπεριφορά – δύσκολα μπορεί να αποτελέσει δικαιολογία για παραβίαση του νόμου, είτε αυτή συνεπάγεται περιφρόνηση των Ηνωμένων Εθνών είτε αποχώρηση από τις συνθήκες. Η συνεχιζόμενη εμμονή της Αμερικής να είναι παγκόσμιος ηγήτορας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διατήρηση της Ευρώπης υπό έλεγχο. Η κατασκευασμένη Ουκρανική κρίση, παρέχει στις ΗΠΑ την ευκαιρία να αποσπάσουν την προσοχή του πληθυσμού τους από τα εσωτερικά προβλήματα της Αμερικής.
Το Ευρωπαϊκό Piggy-in-the-Middle (το γουρουνάκι στη Μέση)
Από την εποχή που ο Mackinder είχε την εμμονή να αποτρέψει πιθανή συμμαχία Γερμανίας-Ρωσίας, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο προσπαθούν να ματαιώσουν τόσο την ευρωπαϊκή ενότητα όσο και μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή προσέγγιση έναντι στη Μόσχα. Το τι είπε ο Βρετανός Υπουργός Άμυνας, Χουν, το 2002 αποτελεί σύγχρονο παράδειγμα αυτής της εμμονής: «Το ΝΑΤΟ είναι και θα είναι ο μόνος οργανισμός συλλογικής άμυνας στην Ευρώπη». Όσο πιο αδύναμη είναι η ευρωπαϊκή συνοχή, τόσο το καλύτερο για το ΝΑΤΟ, γεγονός που εξηγεί γιατί το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ υποστηρίζουν έντονα τη διεύρυνση της ΕΕ. Όσο πιο δυσκίνητη είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες οι Βρυξέλλες να ακολουθήσουν την πολιτική ΝΑΤΟ/ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας ιδιαίτερα με την υποστήριξη της Πολωνίας και των χωρών της Βαλτικής.
Ενδεικτικά, ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανε η Πολωνία με την ένταξη της στην ΕΕ ήταν να παραγγείλει Lockheed F-16 αξίας 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, απορρίπτοντας γαλλικές και σουηδικές προσφορές. Με το πλέγμα του ΝΑΤΟ οι ΗΠΑ συνεχίζουν να πωλούν τα όπλα τους. Ομοίως, η αντίθεσή των ΗΠΑ στον αγωγό φυσικού αερίου Nordstream που έχει την στήριξη των χειροκροτητών-χωρών Πολωνίας και Βαλτικής , καθώς και η εσωτερική διαφωνία μέσα στην Γερμανία, σημαίνει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να πουλήσουν στην Ευρώπη περισσότερο από το ακριβό LNG τους. Είναι τώρα ευκρινές πως ένας πόλεμος θα βοηθήσει την οικονομία των ΗΠΑ—και εδώ η Ουκρανία είναι το επίκεντρο. Όμως, ας πάμε τώρα στα βασικά ανθρώπινα θέματα που επηρεάζουν την λήψη αποφάσεων σε εταιρικό επίπεδο.
Αταβισμός και ανθρώπινος παράγοντας
Αυτή τη στιγμή είμαστε μάρτυρες της συνεχιζόμενης αντι-Ρωσικής εμμονής, αν και με νέα χρώματα και με νέα ονόματα. Αυτή η εμμονή ανάγεται τουλάχιστον στο 1791, όταν ο Γουίλιαμ Πιτ ο Νεότερος κατήγγειλε τη Ρωσία για την υποτιθέμενη φιλοδοξία της να διαμελίσει την Τουρκία. Από την εποχή της ήττας του Ναπολέοντα, η Βρετανία επικεντρωνόταν στη Ρωσία ως το κύριο εμπόδιο στην επιθυμία της να ελέγξει την Ανατολική Μεσόγειο. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως καθ’ όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, μια από τις κύριες ενασχολήσεις της Βρετανικής Αυτοκρατορίας ήταν η Ρωσία, λόγω της γενικά εχθρικής στάσης της τελευταίας απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Την αντι-Ρωσική αυτή στάση υιοθέτησε αργότερα η Αμερική με Βρετανική υποστήριξη και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Σε αυτόν τον εταιρικό αταβισμό, πρέπει να προσθέσουμε τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων-πολιτικών που έχουν φέρει τα πράγματα σε ένα τόσο συγκεχυμένο αδιέξοδο, καθώς η ομαδική και η εταιρική συμπεριφορά βασίζονται στην στάση που τηρούν συγκεκριμένα άτομα. Τα κρατικά συμφέροντα αδυνατούν από μόνα τους να προβλέψουν ενέργειες που καθοδηγούνται από την ανθρώπινη συμπεριφορά.
Πριν από είκοσι χρόνια, κανείς δεν μπορούσε να είχε προβλέψει την σημερινή κατάσταση. Η ακραία συμπεριφορά ανεύθυνων ατόμων έφερε τα πράγμα εδώ που είναι τώρα. Προφανή παραδείγματα είναι η ρήση της Βικτόρια Νούλαντ στον πρέσβη των ΗΠΑ στην Ουκρανία «F**k τους Ευρωπαίους» (για να μην αναφέρουμε το ρόλος της στην ανατροπή του νόμιμου προέδρου της Ουκρανίας). Επίσης, έχουμε και τις εκκλήσεις του Μπόρις Τζόνσον τον Οκτώβριο του 2016 για διαδήλωση στη Ρωσική Πρεσβεία στο Λονδίνο ενάντια στην (νόμιμη) ρωσική επέμβαση στη Συρία—βέβαια μια τέτοια συμπεριφορά δεν αρμόζει σε Βρετανό Υπουργό Εξωτερικών. Επίσης, έχουμε και τη φράση του Βρετανού Υπουργού Άμυνας που δήλωσε στο ευρύ κοινό, τον Μάρτιο του 2018, ότι «η Ρωσία πρέπει να φύγει και να σκάσει».
Συμπεραίνοντας
Είναι φανερό πως οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν το ΝΑΤΟ ως όργανό τους για να ωθήσουν τη Ρωσία να εισβάλει στην Ουκρανία. Επίσης υπάρχουν και οι εσωτερικοί πολιτικοί λόγοι, καθώς και ο στόχος να εμποδιστεί η ΕΕ από του αποκτήσει ποτέ δική της φωνή σε θέματα ασφάλειας και να έχει την δυνατότητα να διαπραγματευτεί με τη Μόσχα. Για να ελέγχει την Ευρώπη η Αμερική δεν θέλει ειρήνη καθώς η ειρήνη θα σκότωνε ή τουλάχιστον θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ. Οι δηλώσεις πως το ΝΑΤΟ είναι αμυντικός οργανισμός είναι αναιμικές όταν αναλογιστεί κάποιος τις παράνομες επιθέσεις του ΝΑΤΟ ενάντια σε άλλες χώρες που δεν απείλησαν μέλη του ΝΑΤΟ. Εδώ έρχεται στην μνήμη μας ο βομβαρδισμός των 78 ημερών του Βελιγραδίου.
Η Ουκρανία συνεχίζει να αρνείται να διαπραγματευτεί απευθείας με τους ηγέτες του Λουγκάνσκ και του Ντόνετσκ, παραβιάζοντας τις Συμφωνίες του Μινσκ. Αλλά, αντί να επικρίνει το Κίεβο, ΗΠΑ και Βρετανία αποστέλλουν περισσότερα στρατεύματα και στρατιωτική βοήθεια στην Πολωνία, στα κράτη της Βαλτικής και την Ουκρανία και υποδαυλίσουν το αντι-Ρωσικό αίσθημα με παράλογες και αντιδιπλωματικές κραυγές. Οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής επιδιώκουν ρωσική εισβολή, ώστε στη συνέχεια να επιβληθούν στην Ρωσία βαριές κυρώσεις πράγμα που θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να κερδίσουν δισεκατομμύρια πουλώντας ενέργεια LNG και όπλα στην προσπάθεια τους να προκαλέσουν μια αταβιστική παρωδία στη Ρωσία
Εάν ο ουκρανικός στρατός προχωρήσει σε επίθεση και αρχίσει να σκοτώνει Ρώσους (είτε είναι κάτοχοι ρωσικών διαβατηρίων είτε Ρωσικής εθνότητας), η Μόσχα ίσως αναγκαστεί να αντιδράσει στρατιωτικά με ανθρωπιστικό πόλεμο όπως ισχυρίστηκε το ΝΑΤΟ στην περίπτωση του Κοσσυφοπεδίου. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει το κουτί της Πανδώρας που να συμπεριλαμβάνει και πυρηνικές επιλογές. Από την άλλη, με την επιδέξια Λαυρόβια διπλωματία της η Ρωσία θα μπορούσε να οδηγήσει τα πράγματα σε ένα πιο ισορροπημένο πολύ-πολικό κόσμο και σε μια πιο ανεξάρτητη ΕΕ. Εν τω μεταξύ, αξίζει να θυμόμαστε πως όταν τα κρίνα σαπίζουν, βρομούν χειρότερα από τα ζιζάνια και πως το ΝΑΤΟ ξεπέρασε την ημερομηνία λήξης του το 1999.
* Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Unimarconi
Φιλελεύθερος
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
