Γενικά θέματα
Oι 10 ισχυρότεροι ολιγάρχες που δεν έχουν υποστεί ακόμη κυρώσεις
Οι Ρώσοι ολιγάρχες , ανάμεσά τους και ο πασίγνωστος Ρομάν Αμπράμοβιτς, μπήκαν στο στόχαστρο χωρών της Δύσης
Κυρώσεις σε πρόσωπα, οργανισμούς, μέχρι και γιοτ έχει επιβάλλει η Δύση στη Ρωσία ως αντίμετρα για την εισβολή στην Ουκρανία, σε έναν πόλεμο με καταστροφές πόλεων και θανάτους αμάχουν που μαίνεται για περισσότερο από έναν μήνα.
Από την πρώτη στιγμή, οι λεγόμενοι Ρώσοι ολιγάρχες , ανάμεσά τους και ο πασίγνωστος Ρομάν Αμπράμοβιτς, μπήκαν στο στόχαστρο χωρών της Δύσης οι οποίοι είδαν προσωπικά τους περιουσιακά στοιχεία να κατάσχονται σε μία προσπάθεια να ασκηθεί ασφυκτική πίεση στο περιβάλλον του Βλαντιμίρ Πούτιν. Άλλωστε πολλοί από αυτούς βρίσκονται στον στενό κύκλο συμβούλων και συνεργατών τρόπον τινά του ίδιοι του Ρώσου προέδρου. Συνολικά, μεγιστάνες συνολικής αξίας τουλάχιστον 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων πριν από την έναρξη του πολέμου έχουν πληγεί από κυρώσεις.
Κατατοπιστική είναι η έρευνα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Bloomberg και των δημοσιογράφων Stephanie Baker και Tom Maloney οι οποίοι σε εκτενές άρθρο τους φανερώνουν πώς, γιατί και ποιοι είναι οι ολιγάρχες που αυτή τη στιγμή συνεχίζουν να κάνουν business σε παγκόσμιο επίπεδο παρά τον επιθετικό πόλεμο του Πούτιν.
Παρά το μπαράζ, ωστόσο, των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί, οι μισοί από τους 20 ισχυρότερους ολιγάρχες της Ρωσίας φαίνεται πως έχουν αποφύγει να τους επιβληθούν μέτρα και οι λόγοι είναι αρκετοί. Η προσπάθεια απομόνωσης της Ρωσίας από τη διεθνή χρηματοδότηση και πίεσης προς τον Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν – ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία – οδήγησε το Ηνωμένο Βασίλειο να επιβάλει κυρώσεις σε 10 από τους πλουσιότερους δισεκατομμυριούχους και την Ευρωπαϊκή Ένωση εννέα. Αντίθετα, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις μόνο σε τέσσερις.
Όπως προκύπτει από την έρευνα, μόνο τρεις από τους 20 πλουσιότερους ολιγάρχες εμφανίζονται και στις τρεις λίστες, με τέσσερις από τους πέντε να μην έχουν υποστεί κυρώσεις ούτε από την ΕΕ, ούτε από τις ΗΠΑ, ούτε και από την Μεγάλη Βρετανία.
«Επικεφαλής» είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Ποτάνιν, ένας μεγιστάνας των μετάλλων που η περιουσία του στις 18 Φεβρουαρίου ανερχόταν στα 30 δισ. δολάρια. Αυτή τη στιγμή, ο πλουσιότερος από τους ολιγάρχες που έχουν υποστεί κυρώσεις είναι ο Alexey Mordashov, ο κύριος μέτοχος της Severstal PJSC, της τέταρτης μεγαλύτερης χαλυβουργίας της Ρωσίας, ο οποίος είδε την ΕΕ να δεσμεύει τα περιουσιακά του στοιχεία στις 28 Φεβρουαρίου και το Ηνωμένο Βασίλειο δύο εβδομάδες αργότερα.
Ο μεγιστάνας της ενέργειας, Leonid Mikhelson, ο μεγιστάνας του χάλυβα Vladimir Lisin και ο Vagit Alekperov, πρόεδρος του πετρελαϊκού κολοσσού Lukoil PJSC, είναι μεταξύ των άλλων πλουσιότερων Ρώσων που δεν έχουν επιβληθεί κυρώσεις. Όπως επισημαίνει το Bloomberg η παρακολούθηση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν παραμένει δύσκολη, καθώς η Ουάσιγκτον, οι Βρυξέλλες και το Λονδίνο εκδίδουν κυρώσεις κατά βούλησιν και χωρίς απαραίτητα να υπάρχει συνεννόηση μεταξύ τους. Αντίστοιχα η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία έχουν επιβάλει τους δικούς τους περιορισμούς.
Γιατί δεν έχουν επιβληθεί κυρώσεις σε όλους
Στο ερώτημα λοιπόν, γιατί δεν βρίσκονται όλοι οι Ρώσοι ολιγάρχες σε κάποια λίστα κυρώσεων μία και μόνο απάντηση δεν υπάρχει. Σύμφωνα με το Bloomberg, το οποίο επικαλείται αναλύσεις ειδικών σε θέματα κυρώσεων το να επιβληθούν κυρώσεις σε συγκεκριμένα πρόσωπα δεν είναι μία απλή διαδικασία, καθώς σε έναν βαθμό δεν επηρεάζεται μόνο το πρόσωπο, ούτε η πατρίδα του στην οποία δραστηριοποιείται κυρίως, αλλά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να επηρεαστεί αρνητικά και η χώρα που επιβάλλει της κυρώσεις, εάν οι δραστηριότητές του επεκτείνονται και εκεί. Άλλωστε ειδικά οι Ρώσοι ολιγάρχες δραστηριοποιούνται σε μεγάλο βαθμό εντός και εκτός Ρωσίας με σημαντικά μερίδια σε τεράστιες εταιρείες ενέργειας, μετάλλων και λιπασμάτων σε πολλές χώρες του πλανήτη.
«Υπάρχουν λόγοι να κυνηγάς ορισμένους ολιγάρχες και υπάρχουν λόγοι να κρατάς μερικούς σε εκκρεμότητα», λέει στο Bloomberg ο Τζον Σμιθ, ο οποίος ήταν επικεφαλής της μονάδας κυρώσεων του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC), μέχρι τον Μάιο του 2018, και τώρα είναι συνεργάτης στη δικηγορική εταιρεία Morrison & Foerster στην Ουάσιγκτον, DC «Μπορεί είτε επειδή πιστεύεται ότι δεν είναι στο κέντρο αποφάσεων του Κρεμλίνου, είτε οι όποιες κυρώσεις μπορεί να είναι δύσκολο να σχεδιαστούν έτσι ώστε να έχουν τις λιγότερες επιπτώσεις στις χώρες που τις επιβάλλουν».
Άλλωστε, οι ΗΠΑ έμαθαν από την εμπειρία του 2018, όταν επέβαλαν κυρώσεις στον δισεκατομμυριούχο Oleg Deripaska, ο οποίος έλεγχε την United Co. Rusal International PJSC, τη μεγαλύτερη εταιρεία αλουμινίου στον κόσμο εκτός Κίνας. Αυτό προκάλεσε τις παγκόσμιες τιμές να εκτιναχθούν στα ύψη, επανερχόμενες σε σταθεροποίηση μόνο αφού ο Deripaska συμφώνησε να παραιτηθεί από τον έλεγχο της Rusal το 2019.
Πώς επηρέασαν οι κυρώσεις τους Ρώσους δισεκατομμυριούχους;
Ορισμένοι Ρώσοι στοχοποιήθηκαν λόγω των σαφών δεσμών τους με κρατικές εταιρείες, ανεξάρτητα από την καθαρή τους περιουσία: ο Igor Shuvalov, πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, είναι τώρα πρόεδρος της κρατικής τράπεζας VEB, ενώ ο Sergey Ivanov είναι διευθύνων σύμβουλος της κρατικά ελεγχόμενης εταιρεία διαμαντιών Alrosa PJSC και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Gazprombank.
Οι άνευ προηγουμένου κυρώσεις μπορεί να επεκτάθηκαν σε μεγάλο μέρος του πλανήτη, ωστόσο οι πλούσιοι Ρώσοι, μετακίνησαν όσο πρόλαβαν περιουσιακά στοιχεία με αποτέλεσμα πολλές χώρες, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία να προχωρήσουν σε κατασχέσεις ακόμη και γιοτ και ιδιωτικών αεροσκαφών. Ο Ρομάν Αμπράμοβιτς, ο μεγαλύτερος μέτοχος της δεύτερης μεγαλύτερης εταιρείας παραγωγής χάλυβα της Ρωσίας, Evraz Plc, πουλά την ποδοσφαιρική ομάδα της Τσέλσι μετά από τις κυρώσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ.
Ο Alisher Usmanov, ο οποίος κατέχει το 49% της USM, η οποία ελέγχει την εταιρεία παραγωγής χάλυβα και σιδηρομεταλλεύματος Metalloinvest, υπέστη κυρώσεις από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ. Είχε ήδη μεταβιβάσει το μεγαλύτερο μέρος της ακίνητης περιουσίας του και άλλης περιουσίας του σε αμετάκλητα καταπιστεύματα των οποίων δεν είναι πλέον δικαιούχος.
Αυτή η κίνηση έχει περιπλέξει τις προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης να μπλοκάρει την περιουσία του, συμπεριλαμβανομένου του μήκους 156 μέτρων γιοτ του, Dilbar, που τώρα βρίσκεται στο Αμβούργο της Γερμανίας. Οι ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στην αγορά έγιναν γρήγορα σαφείς, παρόλο που ο Usmanov πιστεύεται ότι κατέχει λίγο λιγότερο από το 50%, το όριο στο οποίο οι κυρώσεις επιβάλλονται στις εταιρείες του. Αφού οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στον Ουσμάνοφ στις 3 Μαρτίου, μπλοκάροντας τα προσωπικά του περιουσιακά στοιχεία, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έκανε στροφή την ίδια μέρα και εξέδωσε άδειες που επιτρέπουν σε οποιεσδήποτε εταιρείες που ανήκουν στην πλειοψηφία τους, άμεσα ή έμμεσα, να συνεχίσουν να λειτουργούν.
Οι πλουσιότεροι Ρώσοι που έχουν υποστεί κυρώσεις
Ο Μορντάσοφ είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος της Severstal, της τέταρτης μεγαλύτερης χαλυβουργίας της Ρωσίας. Κατέχει επίσης μερίδια στην εταιρεία παραγωγής εξοπλισμού παραγωγής ενέργειας Power Machines και στην TUI, έναν ευρωπαϊκό ταξιδιωτικό πράκτορα. Έχει επενδύσεις στον National Media Group, στην Bank Rossiya και στον τηλεπικοινωνιακό φορέα Rostelecom. Την ίδια μέρα που του επιβλήθηκαν κυρώσεις, μετέφερε τον έλεγχο ενός μεριδίου περίπου 1,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Nordgold στη σύζυγό του, Μαρίνα Μορντάσοβα, στην οποία δεν έχουν επιβληθεί κυρώσεις.
Ο Ουσμάνοφ κατέχει το 49% της USM, ενός επενδυτικού ομίλου με έδρα τη Ρωσία που ελέγχει τη Metalloinvest, τη μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος της Ρωσίας, και τη MegaFon, μια εταιρεία τηλεπικοινωνιών. Έχει επίσης μερίδια στην AliExpress Russia Holding και στην Akkermann Cement, και ελέγχει την Kommersant, μια ρωσική εφημερίδα.
Ο Melnichenko είναι ο ιδρυτής της EuroChem, παραγωγού ορυκτών λιπασμάτων και αγροτικών προϊόντων. Κατέχει επίσης το μεγαλύτερο μέρος της Suek, του μεγαλύτερου προμηθευτή θερμικού άνθρακα της Ρωσίας. Οι άλλες επενδύσεις του Melnichenko περιλαμβάνουν συμμετοχές σε ακίνητα και μερίδιο στη Rosseti Siberia, έναν εισηγμένο διανομέα ηλεκτρικής ενέργειας στη Ρωσία.
Ο Vekselberg είναι πρόεδρος της Renova, του επενδυτικού ομίλου που έχει μερίδιο στην United Co. Rusal, τον μεγαλύτερο παραγωγό αλουμινίου της Ρωσίας. Η εταιρεία με έδρα τις Μπαχάμες κατέχει επίσης μετοχές στους κατασκευαστές εξοπλισμού Sulzer και Oerlikon. Κατέχει περιφερειακά αεροδρόμια στη Ρωσία και πούλησε το 12,5% μιας ρωσικής πετρελαϊκής επιχείρησης για 7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2013.
Ο Timchenko ελέγχει τον Όμιλο Volga, μια εταιρεία με έδρα τη Ρωσία με συμφέροντα στην ενέργεια, τις μεταφορές και τις κατασκευές. Οι μεγαλύτερες συμμετοχές του περιλαμβάνουν το 23,5% της εισηγμένης εταιρείας παραγωγής φυσικού αερίου Novatek και το 14,5% του κατασκευαστή χημικών Sibur. Η Novatek είναι υπεύθυνη για το 10% περίπου της παραγωγής φυσικού αερίου της Ρωσίας.
Ο Αμπράμοβιτς είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος της Evraz, της δεύτερης μεγαλύτερης χαλυβουργίας της Ρωσίας. Κατέχει μερίδια στη Norilsk Nickel, τον μεγαλύτερο παραγωγό εξευγενισμένου νικελίου στον κόσμο, και στην Chelsea του Λονδίνου. Έκτισε την περιουσία του από μερίσματα και πωλήσεις ιδιωτικοποιημένων περιουσιακών στοιχείων που απέκτησε από την πρώην Σοβιετική Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των Sibneft και Aeroflot.
Η οικογένεια του Kerimov ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της Polyus, του μεγαλύτερου παραγωγού χρυσού στη Ρωσία. Η εταιρεία εξόρυξης και εξερεύνησης που εδρεύει στη Μόσχα—ανεπηρέαστη από κυρώσεις—παρήγαγε 2,8 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού το 2020 και ελέγχει τα δικαιώματα για περισσότερα από 61 εκατομμύρια ουγγιές σε αποδεδειγμένα αποθέματα. Ο Kerimov έχει επίσης πραγματοποιήσει επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων της Μόσχας.
Ο Fridman είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος της Alfa Group, μιας επενδυτικής εταιρείας που κατέχει μερίδια στην Alfa Bank, την πέμπτη μεγαλύτερη τράπεζα της Ρωσίας, και την X5, μια ρωσική εταιρεία λιανικής πώλησης τροφίμων. Μέσω της LetterOne με έδρα το Λουξεμβούργο, κατέχει μερίδια στη γερμανική εταιρεία παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου Wintershall DEA και στη διεθνή εταιρεία κινητής τηλεφωνίας Veon. Οι μετοχές του στη LetterOne έχουν παγώσει ως αποτέλεσμα των κυρώσεων και έχει παραιτηθεί από το διοικητικό συμβούλιο.
Ο Khan είναι εταίρος στην Alfa Group, μια επενδυτική εταιρεία που κατέχει μερίδια στην Alfa Bank, την πέμπτη μεγαλύτερη τράπεζα της Ρωσίας, και την X5, μια ρωσική εταιρεία λιανικής πώλησης τροφίμων. Μέσω της LetterOne με έδρα το Λουξεμβούργο, ο δισεκατομμυριούχος κατέχει επίσης μερίδιο στην ευρωπαϊκή εταιρεία παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου Wintershall DEA και στη διεθνή εταιρεία κινητής τηλεφωνίας Veon.
Είναι αποτελεσματικές οι κυρώσεις;
Ένα μήνα μετά την εισβολή, η Ρωσία είναι πλέον η χώρα με τις περισσότερες κυρώσεις στον κόσμο. Το πάγωμα των αποθεματικών της κεντρικής τράπεζας και η απομάκρυνση ορισμένων τραπεζών από το διεθνές σύστημα πληρωμών έπληξαν το ρούβλι και προκάλεσαν τη χώρα στα πρόθυρα μιας χρεοκοπίας.
Ωστόσο, η ανάλυση του Bloomberg για χιλιάδες αρχεία κυρώσεων δείχνει ότι υπάρχουν εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ των κυρώσεων που επιβάλλονται από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ.
Συνολικά, οι ΗΠΑ έχουν παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία 852 ατόμων, η Ευρωπαϊκή Ένωση 775 και το Ηνωμένο Βασίλειο 982. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις κυρώσεις δεν αλληλεπικαλύπτονται. Ενώ σε σχεδόν 550 άτομα έχουν επιβληθεί κυρώσεις τόσο από το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και από την ΕΕ, το κοινό έδαφος με τις ΗΠΑ είναι πιο δύσκολο να επιτευχθεί.
Ακόμη και οι ειδικοί δυσκολεύονται να ξεμπλέξουν τα νήματα, λέγοντας ότι οι αποκλίσεις θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων. «Σίγουρα δεν βλέπω πουθενά κανένα μοτίβο», λέει ο George Voloshin, ειδικός σε κυρώσεις που παρακολουθεί τη Ρωσία ως διευθυντή της Aperio Intelligence με έδρα το Παρίσι. «Εξακολουθώ να μην πιστεύω ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βρίσκονται στην ίδια σελίδα όσον αφορά τη στρατηγική, αν και ισχυρίζονται ότι έχουν κάποιο συντονισμό».
Πλουσιότεροι Ρώσοι χωρίς να έχουν υποστεί κυρώσεις
Όπως αναφέρει το Bloomberg, πολλοί δισεκατομμυριούχοι δραστηριοποιούνται σε ζωτικής σημασίας παγκόσμιους τομείς βασικών εμπορευμάτων και κατέχουν σημαντικά μερίδια σε μεγάλες εταιρείες που προμηθεύουν δυτικά έθνη. «Ένας πρωταρχικός στόχος των κυρώσεων πρέπει να είναι να βλάψουμε τον στόχο των κυρώσεων περισσότερο παρά να βλάψουμε τον εαυτό μας», λέει ο Smith. «Όταν μιλάτε για φυσικό αέριο, η Ευρώπη χρειάζεται ακόμα τη Ρωσία. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα κοιτάξουν πολύ προσεκτικά για να δουν ποια προϊόντα από τη Ρωσία μπορεί να είναι σχεδόν απαραίτητα για εμάς και τις εταιρείες τρίτων χωρών και θα προσπαθήσουν να αποφύγουν αυτές τις επιπτώσεις».
Για παράδειγμα, ο Potanin, ο οποίος έκανε την περιουσία του τη δεκαετία του 1990, είναι ένας από τους βασικούς ολιγάρχες της Ρωσίας και παραμένει ακόμη χωρίς κυρώσεις. Είναι ένας από τους πολλούς μεγιστάνες που έπαιξαν χόκεϊ με τον Πούτιν και βοήθησαν το Κρεμλίνο να διοργανώσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι το 2014. Στον απόηχο της εισβολής έχασε πολυπόθητες θέσεις σε πολιτιστικά ιδρύματα των ΗΠΑ και εξέπληξε πολλούς επικρίνοντας τα σχέδια του Κρεμλίνου για κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων ξένων εταιρειών που αποχώρησαν από τη Ρωσία.
Ο Potanin κατέχει το 36% της MMC Norilsk Nickel PJSC, καθιστώντας τον μεγαλύτερο μέτοχο σε μια εταιρεία που αντιπροσωπεύει περίπου το 10% του εξευγενισμένου νικελίου και το 40% της παγκόσμιας παραγωγής παλλαδίου – ζωτικής σημασίας για την κατασκευή ημιαγωγών, ήδη σε έλλειψη πριν από τον πόλεμο.
Ο Mikhelson είναι ο διευθύνων σύμβουλος της Novatek, του μεγαλύτερου μη κρατικού παρόχου φυσικού αερίου στη Ρωσία. Ο δισεκατομμυριούχος κατέχει περίπου το ένα τέταρτο της εισηγμένης εταιρείας, η οποία παράγει περίπου το 10% του φυσικού αερίου της χώρας. Κατέχει επίσης μερίδιο 30,6% στην πετροχημική εταιρεία Sibur.
Ο Lisin είναι ο πρόεδρος της Novolipetsk Steel, της μεγαλύτερης χαλυβουργίας της Ρωσίας. Η εισηγμένη εταιρεία παρήγαγε 15,7 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ακατέργαστου χάλυβα και είχε έσοδα 16,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2021. Κατέχει επίσης τη Freight One, εταιρεία σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στη Ρωσία.
Ο Alekperov είναι ο πρόεδρος της Lukoil, της εισηγμένης εταιρείας παραγωγής περίπου του 2% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Η εταιρεία με έδρα τη Μόσχα απασχολεί περισσότερους από 100.000 ανθρώπους και είχε έσοδα 125,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2021. Ο Alekperov’s εισέπραξε περισσότερα από 5 δισεκατομμύρια δολάρια σε μερίσματα. Είναι επίσης συνιδιοκτήτης της ποδοσφαιρικής ομάδας Σπαρτάκ Μόσχας.
Ο Prokhorov ίδρυσε την Onexim Group, μια εταιρεία με έδρα τη Μόσχα με συμφέροντα στον τραπεζικό τομέα, τις ασφάλειες και την ακίνητη περιουσία. Κατέχει επίσης μερίδια στις τράπεζες Renaissance Capital και Renaissance Credit. Ο Προκόροφ ήταν ιδιοκτήτης της ομάδας μπάσκετ των Μπρούκλιν Νετς και της έδρας της πριν τα πουλήσει στον άλλο δισεκατομμυριούχο Τζο Τσάι.
Ο γνωστός σε εμάς τους Έλληνες Ριμπολόβλεφ, λόγω του ότι έχει αγοράσει το νησί του Ωνάση, τον Σκορπιό, πούλησε δύο ρωσικές εταιρείες παραγωγής λιπασμάτων για περισσότερα από 7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2010 και το 2011. Επίσης πούλησε σχεδόν 1 δισεκατομμύριο δολάρια μετοχών Uralkali στην αρχική δημόσια προσφορά της εταιρείας το 2007 και αγόρασε μια συλλογή έργων τέχνης, κοσμημάτων, κατοικιών, γιοτ καθώς και μερίδια στην Τράπεζα Κύπρου και τον ποδοσφαιρικό σύλλογο AS Monaco. Την τελευταία δεκαετία είναι κάτοικος Μονακό.
Ο Kantor είναι ο πλειοψηφικός μέτοχος της Acron, μιας ρωσικής εταιρείας παραγωγής ορυκτών λιπασμάτων. Η εταιρεία με έδρα το Velikiy Novgorod είχε παραγωγή άνω των 7 εκατομμυρίων τόνων και έσοδα 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2020. Ο δισεκατομμυριούχος κατέχει επίσης τη μεγαλύτερη συλλογή στον κόσμο πρωτοποριακής τέχνης του 20ου αιώνα.
Ο Fedun είναι αντιπρόεδρος και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Lukoil, μιας ρωσικής εταιρείας παραγωγής πετρελαίου. Ηγήθηκε της ιδιωτικοποίησης της εταιρείας με έδρα τη Μόσχα και διατηρεί με την οικογένειά του περίπου το 12% αυτής. Ο Fedun έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια σε μερίσματα από το μερίδιό του στη Lukoil. Είναι επίσης συνιδιοκτήτης της ποδοσφαιρικής ομάδας Σπαρτάκ Μόσχας.
Ο Abramov είναι συνιδρυτής της Evraz, της δεύτερης μεγαλύτερης χαλυβουργίας στη Ρωσία. Κατέχει το 19,3% της εταιρείας καθώς και το 1,6% της Norilsk Nickel, του μεγαλύτερου παραγωγού νικελίου στον κόσμο. Άλλα συμφέροντα περιλαμβάνουν το 40% της Truphone με έδρα το Λονδίνο και το 19,3% της Ρωσίας Forest Products Group, μια επιχείρηση ξυλείας και μεταφορών στη Σιβηρία.
Ο Guryev είναι ο ιδρυτής και ο μεγαλύτερος μέτοχος της Phosagro, του μεγαλύτερου κατασκευαστή φωσφορικών λιπασμάτων στην Ευρώπη. Η εταιρεία με έδρα τη Μόσχα παράγει αμμωνία, λιπάσματα με βάση το άζωτο και φωσφορικά άλατα ζωοτροφών για παραγωγούς γεωργικών προϊόντων σε περισσότερες από 100 χώρες. Ανέφερε έσοδα 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2020.
Σημειώνεται επίσης πως αρκετοί μεγιστάνες χάλυβα έχουν γλιτώσει τις κυρώσεις, ακόμη και όταν η ΕΕ επέβαλε απαγόρευση στις εισαγωγές ορισμένων ρωσικών προϊόντων χάλυβα, μια κίνηση που αναμένεται να κοστίσει στη Ρωσία 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ (3,6 δισεκατομμύρια δολάρια) σε χαμένα έσοδα από τις εξαγωγές.
Πέρα από τους δισεκατομμυριούχους, υπάρχουν και άλλες λιγότερο γνωστές αλλά πολιτικά συνδεδεμένες προσωπικότητες που δεν έχουν επηρεαστεί καθόλου.
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.
«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία,...
Ινδικά πολεμικά πλοία στην Κύπρο; Οι πληροφορίες και το νέο αμυντικό σκηνικό
Πληροφορίες για παρεμβάσεις Ισραήλ και Εμιράτων απέναντι στις πιέσεις της Άγκυρας παρουσίασε το «Direct News». Στο επίκεντρο οι συζητήσεις για...
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την...
Καλεντερίδης: Η Ουκρανία στο έλεος του «διακόπτη» – Το μάθημα για την ελληνική άμυνα
Οι περιορισμοί στις δορυφορικές υπηρεσίες, η πίεση του Τραμπ στον Ζελένσκι και η ανάγκη για εγχώρια αμυντική παραγωγή στο επίκεντρο...
Ποιος είναι σκληρότερος; Η Προεκλογική μάχη Νετανιάχου – Άιζενκοτ
Ο Γκάντι Άιζενκοτ, κορυφαίος Ισραηλινός πολιτικός που ελπίζει να ανατρέψει τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στις εκλογές στα τέλη αυτού του...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας