Αναλύσεις
Περί Φασισμού στην Ουκρανία
Υπάρχει Φασισμός στην Ουκρανία; Αν υπάρχει, είναι ο Ζελένσκι ο φασίστας δικτάτορας;
Έχει δικαίωμα ένα άλλο κράτος, να αποκαταστήσει τη δημοκρατική τάξη εισβάλοντας;
Του Θράσου Ευτυχίδη
Το τελευταίο διάστημα και με αφορμή την εισβολή της Ρωσίας σε ένα κυρίαρχο κράτος – στην Ουκρανία, έχει ξεκινήσει μια σχετικά ανούσια πρακτικά συζήτηση για το εάν η Ουκρανία είναι φασιστικό κράτος. Ανούσια κύρια ως προς τους όρους με τους οποίους διεξάγεται, αλλά και ως προς το ζητούμενο που δεν είναι άλλο από την αιτιολόγηση της ρωσικής εισβολής.
Εδώ στη χώρα μας, αλλά και αλλού, η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ΑΖΟΦ, λες και το εάν η ΑΖΟΦ είναι φασιστική αποτελεί δικαιολογία για να χαρακτηρισθεί ένα κράτος φασιστικό ή όχι. Προφανέστατα η ύπαρξη ενός ή και περισσότερων σχηματισμών τύπου ΑΖΟΦ δεν μπορεί να χαρακτηρίσει ένα ολόκληρο κράτος. Ναι η ΑΖΟΦ είναι φασιστική αλλά ίσως τα κριτήρια θα πρέπει να είναι πιο επιστημονικά. Αλλά για να φτάσουμε εκεί θα πρέπει να καθορίσουμε με τι είναι φασισμός.
Και εδώ ακριβώς υπάρχει ένα τεράστιο μπέρδεμα και διχογνωμία ακόμη και σε αυτούς που προσπάθησαν να καθορίσουν τα χαρακτηριστικά του φασισμού και να δώσουν έναν πρακτικό, επιστημονικά θεμελιωμένο ορισμό.
Οι ορισμοί του Φασισμού
Ας ξεκινήσουμε από την ετυμολογία της λέξης. Ο ελληνικός όρος φασισμός, προέρχεται από την ιταλική λέξη fascismo που ετυμολογείτε από την λατινική λέξη “fasces” (φάσκες) που αποτελούσε ρωμαϊκό έμβλημα εξουσίας που απεικόνιζε ράβδους δεμένους με ένα πέλεκυ. Αποτελούσε σύμβολο εξουσίας των δικαστών στην αρχαία Ρώμη και συμβόλιζε την «ισχύ δια της ενώσεως».
Από τη χρήση της λέξης γίνεται αντιληπτό ότι ουσιαστικά το φαινόμενο αυτό ξεκίνησε ουσιαστικά από την Ιταλία του Μεσοπολέμου. Αρχικά, ο όρος «φασισμός» που υιοθέτησε ο Μπενίτο Μουσολίνι, αναφερόταν σε ένα πολιτικό κίνημα που συνδέθηκε με τον κορπορατισμό και επικράτησε στην Ιταλία από το 1922 έως το 1943 υπό την ηγεσία του.
Από εκεί και πέρα εξελίχθηκε, μετασχηματίσθηκε, μεταλλάχθηκε, ώστε ανάλογα με την εποχή και τη χώρα που αναπτύχθηκε το εν λόγω κίνημα που συνδέθηκε κύρια με δικτατορίες να υπάρχουν διάφορα κατά περίπτωση χαρακτηριστικά, αλλά και κοινά σημεία.
Το 1995 ο νομπελίστας συγγραφέας, καθηγητής και διανοούμενος Ουμπέρτο Έκο που έζησε τον Ιταλικό φασισμό ως παιδί, στο δοκίμιο του «Αιώνιος Φασισμός» παραθέτει δεκατέσσερεις γενικές ιδιότητες της φασιστικής ιδεολογίας. Υποστηρίζει ότι δεν είναι δυνατόν να οργανώσει αυτές τις ιδιότητες σε ένα συνεκτικό σύστημα, αλλά ότι «αρκεί να υπάρχει μία από αυτές για να συμβεί η σύμπηξη του φασισμού γύρω της». Χρησιμοποιεί τον όρο «Ur-φασισμός» (πρωτογενής φασισμός) ως γενική περιγραφή των διαφόρων ιστορικών μορφών του φασισμού. Οι ιδιότητες αυτές είναι:
- Η «Λατρεία της Παράδοσης», που χαρακτηρίζεται από πολιτισμικός συγκρητισμό, ακόμη και με κίνδυνο εσωτερικών αντιφάσεων. Όταν όλη η αλήθεια αποκαλυφθεί από την Παράδοση, καμία νέα μάθηση μπορεί να συμβεί, μόνο περαιτέρω ερμηνεία και εκλέπτυνση.
- «Η Απόρριψη του μοντερνισμού», η οποία θεωρεί στην ορθολογιστική ανάπτυξη του Δυτικού πολιτισμού, από τον Διαφωτισμό ως κάθοδο στην διαφθορά. Ο Eco διακρίνει αυτό από την απόρριψη της επιφανειακής τεχνολογικής προόδου, καθώς πολλά φασιστικά καθεστώτα προβάλλουν τη βιομηχανική τους ισχύ ως απόδειξη της ζωτικότητας του συστήματός τους.
- «Η Λατρεία της Δράσης για τη Δράση», η οποία υπαγορεύει ότι η δράση είναι αξία από μόνη της, και θα πρέπει να γίνεται χωρίς να είναι αντανάκλαση της διανόησης. Αυτό, λέει ο Eco, συνδέεται με τον αντιδιανοουμενισμό και τον ανορθολογισμό και συχνά εκδηλώνεται με επιθέσεις στο σύγχρονο πολιτισμό και την επιστήμη.
- «Η διαφωνία είναι προδοσία» – Ο φασισμός απαξιώνει την πνευματική συζήτηση και την κριτική συλλογιστική ως εμπόδια στη δράση, καθώς και από φόβο ότι μια τέτοια ανάλυση θα εκθέσει τις αντιφάσεις που ενσωματώνονται σε μια συγκριτιστική πίστη.
- «Ο φόβος της Διαφοράς», την οποία ο φασισμός επιδιώκει να εκμεταλλευτεί και να επιδεινώσει, συχνά με τη μορφή ρατσισμού ή επικλήσεις εναντίον των ξένων και των μεταναστών.
- «Έκκληση προς μια Απογοητευμένη Μεσαία Τάξη», φοβούμενη την οικονομική πίεση από τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες των κατώτερων κοινωνικών ομάδων.
- «Η εμμονή με τη Συνωμοσία» και τη διόγκωση μιας απειλής από εχθρό. Αυτό συχνά συνδυάζεται με έκκληση προς την ξενοφοβία, με φόβο για απιστία και σαμποτάζ από περιθωριοποιημένες ομάδες της κοινωνίας (όπως ήταν ο φόβος της γερμανικής ελίτ δεκαετίας του 1930 για τις επιχειρήσεις και την ευμάρεια των Εβραίων. Βλ. επίσης αντισημιτισμός). Ο Eco αναφέρει επίσης το βιβλίο του Πατ Ρόμπερτσον “Η Νέα Παγκόσμια Τάξη” ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εμμονής σε συνομωσία.
- Φασιστικές κοινωνίες ρητορικά εμφανίζουν τους εχθρούς τους ως «ταυτόχρονα πολύ ισχυρούς και πολύ αδύναμους». Από τη μία πλευρά, οι φασίστες υπερπροβάλουν τη δύναμη ορισμένων ελίτ σε δυσμένεια, για να ενθαρρύνουν στους οπαδούς τους μια αίσθηση της αδικίας και ταπείνωσης. Από την άλλη πλευρά, δείχνουν την παρακμή αυτών των ελίτ ως απόδειξη την απόλυτης αδυναμίας τους μπροστά στη συντριπτική λαϊκή βούληση.
- «Ο ειρηνισμός είναι συναλλαγή με τον Εχθρό» επειδή «η ζωή είναι ένας μόνιμος Πόλεμος» – πρέπει να υπάρχει πάντα ένας πολεμικός αντίπαλος. Και η φασιστική Γερμανία υπό τον Χίτλερ και η Ιταλία του Μουσολίνι εργάστηκαν πρώτα για να οργανώσουν και να καθαρίσουν τις χώρες τους και στη συνέχεια οικοδόμησαν τις πολεμικές μηχανές που χρησιμοποίησαν αργότερα, παρ’ ότι η Γερμανία εμποδιζόταν από τη Συνθήκη των Βερσαλλιών να οικοδομήσει στρατιωτική δύναμη. Η αρχή αυτή οδηγεί σε μια θεμελιώδη αντίφαση εντός του φασισμού: η ασυμβατότητα του απόλυτου θριάμβου με τον διαρκή πόλεμο.
- «Περιφρόνηση για τους Αδύναμους», η οποία είναι προβληματικά συδυασμένη με τον σοβινιστικό λαϊκό ελιτισμό, κατά τον οποίο κάθε μέλος της κοινωνίας είναι ανώτερο από τους ξένους, λόγω του ότι ανήκει στην ομάδα. Ο Eco βλέπει σ’ αυτές τις στάσεις τη ρίζα της βαθιάς έντασης στην ιεραρχική δομή των φασιστικών πολιτευμάτων, καθώς ενθαρρύνουν τους ηγέτες να περιφρονούν τους υφισταμένους τους, μέχρι τον απόλυτο Ηγέτη που έχει το σύνολο της χώρας σε περιφρόνηση επειδή του επέτρεψε να πάρει την εξουσία με τη βία.
- «Ο καθένας έχει την παιδεία να γίνει Ήρωας», το οποίο οδηγεί στην αγκαλιά της λατρείας του θανάτου. Ο ήρωας του Ur-Φασισμού ανυπομονεί να πεθάνει. Στην ανυπομονησία του, πιο συχνά στέλνει άλλους ανθρώπους στο θάνατο.”
- «Ανδρισμός», που διοχετεύει το δύσκολο έργο του διαρκούς πολέμου και του ηρωισμού στην ερωτική σφαίρα. Έτσι, οι φασίστες υποτιμούν τις γυναίκες και ταυτόχρονα δεν ανέχονται τις μη καθιερωμένες σεξουαλικές συνήθειες, από την αγνότητα μέχρι την ομοφυλοφιλία.
- «Επιλεκτικός Λαϊκισμός» – Ο λαός, αντιληπτός μονολιθικά, έχουν μια κοινή βούληση, ξεχωριστή και ανώτερη από αυτή του κάθε ατόμου. Καθώς καμία μάζα ανθρώπων δεν μπορεί ποτέ να είναι ομόφωνη, ο Ηγέτης προβάλει ως ερμηνευτής της λαϊκής βούλησης (αν και πραγματικά την υπαγορεύει). Οι φασίστες χρησιμοποιούν αυτή την ιδέα για να απονομιμοποιήσουν τους δημοκρατικούς θεσμούς λέγοντας ότι «δεν αντιπροσωπεύουν πλέον τη φωνή του λαού.»
- «Νέα γλώσσα» (Newspeak) – ο φασισμός χρησιμοποιεί και προωθεί ένα φτωχό λεξιλόγιο, ώστε να περιοριστεί η κριτική σκέψη.
Πρακτικά μέρος αυτών των χαρακτηριστικών υπάρχουν σε όλες τις ιστορικές περιόδους αλλά και σε μια σειρά χώρες, χωρίς όμως ποτέ κάποιος να διανοηθεί να κατηγορήσει αυτές τις χώρες ως φασιστικές. Και ακριβώς, ίσως εδώ βρίσκεται το πρόβλημα με τα χαρακτηριστικά του Έκο. Ότι ουσιαστικά δεν αποτελούν κοινά χαρακτηριστικά, ή ότι δε συμβαίνουν όλα μαζί. Αν δε, προσπαθήσουμε ν αναγνωρίσουμε αυτά τα χαρακτηριστικά σε χώρες σήμερα, ίσως και να διαπιστώναμε ότι ο πρωτογενής φασισμός υπάρχει παντού.
Πέρα από τον Έκο όμως ενδιαφέροντες ορισμούς, έχουν δώσει και μια σειρά άλλων ιστορικών, ερευνητών πολιτικών κλπ. Μπορείτε κάλλιστα να τους αναζητήσετε ή να τους βρείτε συγκεντρωμένους στη Wikipedia.
Αδιαμφισβήτητα, ένας από τους πλέον ενδιαφέροντες και επιστημονικούς ορισμούς, είναι αυτός που δίνει ο γνωστός Βούλγαρος Κομμουνιστής ηγέτης Γκεόργκι Ντιμητροφ και υιοθετεί η 3η Κομμουνιστική Διεθνής το 1935.
Σύμφωνα με αυτόν «Ο φασισμός είναι η μια φανερά τρομοκρατική δικτατορία των πιο αντιδραστικών, των πιο σοβινιστικών, των πιο ιμπεριαλιστικών στοιχείων του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου… Ο φασισμός δεν είναι ούτε η κυβέρνηση πέρα από τάξεις, ούτε η κυβέρνηση των μικροαστών ή των λούμπεν-προλεταρίων επί του οικονομικού κεφαλαίου. Ο φασισμός είναι η κυβέρνηση του ίδιου του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου. Είναι μια οργανωμένη σφαγή της εργατικής τάξης και του επαναστατικού κομματιού της αγροτιάς και της διανόησης. Ο φασισμός στην εξωτερική του πολιτική, είναι η πιο άγρια μορφή του σοβινισμού, που καλλιεργεί ζωώδες μίσος εναντίον άλλων λαών».
Αναλύοντας λοιπόν τον παραπάνω επιστημονικό ορισμό θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο βασικό ερώτημα, υπάρχει φασισμός στην Ουκρανία; Θα δούμε τι πραγματικά συμβαίνει ξεκινώντας αναγκαστικά από το σημείο καμπής που είναι το 2014. Θα μπορούσαμε να πάμε και λίγο πιο πίσω στο 2005, αλλά επιλέγουμε το 2014 όπου η επιδιωκόμενη αλλαγή στέφθηκε με επιτυχία.
Ο φασισμός προϋποθέτει τον ανοιχτό τρόμο. Υπάρχει ή υπήρχε ανοιχτός τρόμος στην Ουκρανία; Ας δούμε τα γεγονότα:
Τον Φεβρουάριο του 2014, ένα πραξικόπημα πραγματοποιήθηκε στο Κίεβο. Ακόμη και οι υποστηρικτές του δεν διαφωνούν ιδιαίτερα με αυτό, απλά υποστηρίζουν ότι όλα έγιναν για το κοινό καλό.
Κατά μία εκδοχή υπήρξε προσπάθεια δολοφονίας του απόλυτα διεφθαρμένου μεν, εκλεγμένου δε Προέδρου, κατά μία άλλη απλά φοβισμένος έφυγε από τη χώρα. Το γεγονός σε κάθε περίπτωση είναι ότι μετά την φυγή του, ο Βίκτορας Γιανουκόβιτς απομακρύνθηκε με αντισυνταγματικό τρόπο.
Την αντισυνταγματικότητα αυτού του γεγονότος αναγνώρισε πρόσφατα ακόμη και ο σημερινός πρόεδρος Ζελένσκι, μιλώντας στο ICTV: «Πού γράφεται στο σύνταγμα ότι ο πρόεδρος στερείται τις εξουσίες του λόγω φυγής; Υπάρχει κάτι τέτοιο; Όχι. Αλλά το ανακοίνωσαν, η απόφαση πάρθηκε. Επιπλέον, προκηρύχθηκαν οι εκλογές. (αναφέρεται στις εκλογές του Μαίου του 2015) Και έπραξαν σωστά! Το υποστηρίζω”.
Το κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της αντισυνταγματικής αποπομπής του Γιανουκόβιτς όχι με πλήρη ισχύ (ορισμένοι από τους βουλευτές, όπως ο Τσάρεφ, ξυλοκοπήθηκαν βάναυσα, κάποιοι εγκατέλειψαν γρήγορα από τη χώρα. Ποιος κατείχε την εξουσία μέχρι τις εκλογές που ανέφερε ο Ζελένσκι;
Μια αυτοαποκαλούμενη κυβέρνηση επιλεγμένη κύρια από τις ΗΠΑ (το γνωστό «fuck Europe” της Βικτόριας Νούλαντ) που στηριζόταν στις «ξιφολόγχες» των ταγμάτων εφόδου (εθελοντικών ταγμάτων) με τους αγκυλωτούς σταυρούς, τα τατουάζ τους, αλλά και στην παθητική συμμόρφωση των δυνάμεων ασφαλείας, που δεν ήθελαν να αναλάβουν την ευθύνη και απλώς περίμεναν να δουν τι θα συμβεί, ποιος θα επικρατήσει.
Ποιος νόμος της Ουκρανίας προέβλεπε την εξουσία της μεταβατικής κυβέρνησης Turchinov-Yatsenyuk; Κανένας.
Στην πορεία, σε μια σειρά από πόλεις του Ντονμπάς, κήρυξαν τη δημιουργία τοπικής συμβουλίων και ξεκίνησε η εξέγερση. Τα χαρακτηριστικά της οποίας θα είναι ένα επόμενο κείμενο. Σχηματίσθηκαν «λαϊκές ομάδες» (αρκετά συνταγματικές εκείνη την εποχή) για να προστατευτούν από τον πιθανό κίνδυνο του Δεξιού Τομέα και των παρακρατικών – παραστρατιωτικών.
Υπήρξε παρέμβαση της Ρωσίας στα ανατολικά αυτή την περίοδο; Ναι, θα αναγνωρίσω πως υπήρξε. Συγκαλυμμένη μεν, αλλά υπήρξε και αυτό ίσως είναι κατανοητό με δεδομένη την προϊστορία και την πληθυσμιακή σύνθεση της περιοχής.
Στις 11 Μαίου διενεργήθηκαν δημοψηφίσματα για την απόσχιση από την Ουκρανία. Το δημοψήφισμα, ως τρόπος αλλαγής της εδαφικής δομής εξακολουθεί να αναφέρεται στο σύνταγμα της Ουκρανίας και ο νόμος για το δημοψήφισμα υπήρχε μέχρι το 2018.
Τον Απρίλιο του 2014, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας ανακοίνωσε μια αντιτρομοκρατική επιχείρηση (ATΕ) στο Ντονμπάς. Για να ξεκινήσεις μια ΑΤΕ, είναι απαραίτητο σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει ο ουκρανικός και όχι άλλος, νόμος, να υπάρξει απόφαση των δικαστηρίων, που θα καθορίζει και τους τρομοκράτες. Μέχρι σήμερα, δεν έχει υπάρξει δικαστική απόφαση για το θέμα.
Εναντίον ποιων λοιπόν και βάσει ποιου νόμου πραγματοποιήθηκε η ΑΤΕ; Μην αναζητήσετε, δε θα βρείτε απάντηση.
Παρακάτω, για την υλοποίηση της ΑΤΕ στάλθηκε στρατός κάτι που βάσει των νόμων της Ουκρανίας και όχι άλλου κράτους είναι αδύνατο. Ο στρατός δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αντιτρομοκρατική επιχείρηση, αλλά για επίσημα κηρυγμένο πόλεμο με άλλο κράτος. Πέραν του στρατού στάλθηκαν στα Ανατολικά και παραστρατιωτικά τάγματα μισθοφόρων με φανερές νεοναζιστικές απόψεις που χρηματοδοτήθηκαν από ολιγάρχες της χώρας. Άρχισαν να χτυπούν και να βομβαρδίζουν πόλεις της ίδιας της χώρας τους.
Μετά τα δημοψηφίσματα και τις διακηρύξεις της ανεξαρτησίας των αυτοαποκαλούμενων «Λαϊκών Δημοκρατιών του Λουγκάνσκ και του Ντονιέτσκ» ξεκίνησε μια μαζική στρατιωτική επίθεση. Η Ουκρανία ακύρωσε μέρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Donbass.
Απαγορεύθηκε η λειτουργία του Κόμματος των Περιφερειών (του Γιανουκόβιτς) και του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ουκρανίας.
Το 2018 ψηφίζεται ο νόμος «Για την επανένταξη του Ντονμπάς», όπου δεν υπάρχει λέξη για τρομοκράτες, αλλά εμφανίζεται ο όρος «ρωσική κατοχική διοίκηση». Ίσως ήταν μια προσπάθεια ετεροχρονισμένης νομιμοποίησης της χρήσης του στρατού, αλλά και πάλι, όπως είπαμε και πριν, ο στρατός μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο όταν κηρύσσεται πόλεμος ή επιβάλλεται στρατιωτικός νόμος. Δεδομένου ότι ο πόλεμος δεν έχει κηρυχτεί σε κανένα κράτος και οι τρομοκράτες εναντίον των οποίων κινήθηκε η ATΕ δεν έχουν εντοπιστεί, αλλά οι εχθροπραξίες πραγματοποιήθηκαν στο εσωτερικό της ίδιας της χώρας με βομβαρδισμό των δικών τους πόλεων από βαρύ πυροβολικό και με τη χρήση πολεμικών αεροσκαφών, μεταξύ άλλων με βομβαρδισμό πολιτικών στόχων, μπορούμε εύλογα να μιλάμε για ανοιχτό τρόμο που δεν βασίζεται σε κανέναν νόμο της Ουκρανίας.
Υπάρχει βέβαια και το άλλο κομμάτι ανοιχτής τρομοκρατίας εντός των εδαφών που ελέγχει το Κίεβο. Στις 2 Μαΐου 2014 σημειώθηκε μαζική άγρια δολοφονία όσων διαφωνούσαν με την πολιτική των νέων αρχών στην Οδησσό. Τον Απρίλιο του 2015, ο συγγραφέας και δημοσιογράφος της αντιπολίτευσης Oles Buzina σκοτώθηκε. Την ίδια μέρα δολοφονείται και ένας βουλευτής της αντιπολίτευσης. Οι κατηγορούμενοι για τη δολοφονία – ακτιβιστές του Μαϊντάν και μέλη μιας από τις νεοναζιστικές οργανώσεις που χρηματοδοτούνται από τον δήμο του Κιέβου – είναι ελεύθεροι, η εκδίκαση δεν προχωράει ενώ δεν γίνεται καν αναφορά σε αυτούς που παρήγγειλαν τη δολοφονία. Διάφοροι Βουλευτές, επιχειρηματίες και άλλοι πολίτες της χώρας, εξαφανίζονται, αυτοκτονούν ακόμη και με δύο σφαίρες στο κεφάλι!!! Οι υποθέσεις φυσικά κλείνουν γρήγορα. Καμία ευθύνη δεν αποδίδεται σε κανένα.
Από την άλλη, με την κατηγορία της προδοσίας και της βοήθειας σε τρομοκράτες (αν και δεν υπάρχουν τρομοκράτες βάσει του νόμου), δεκάδες δημοσιογράφοι και εκατοντάδες πολίτες άλλων επαγγελμάτων συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν. Συμμορίες που ελέγχονται από την SBU και το Υπουργείο Εσωτερικών εισβάλλουν στα δικαστήρια εάν οι δικαστές πάρουν «λανθασμένες» αποφάσεις, δηλαδή εάν οι δικαστές προσπαθούν να καθοδηγούνται από νόμους και όχι από πατριωτικές σκοπιμότητες, επιτίθενται σε αντιπολεμικές συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις και συμμετέχουν σε επιδρομές.
Οι μυστικές φυλακές της SBU, όπου κρατούνταν άνθρωποι χωρίς κατηγορία και βασανίζονταν, δεν ανακαλύφθηκαν από τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, αλλά από την Διεθνή Αμνηστία και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Φυσικά αυτά συνέβησαν και από την άλλη πλευρά στις περιοχές των αυτοαποκαλούμενων «ΛΔΛ» και «ΛΔΝ», κάτι που επίσης θα βρείτε στις εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας και του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Επομένως, ναι, η δικτατορία είναι ανοιχτή. δεν περιορίζεται από νόμους και δημοκρατικούς θεσμούς και έχει σαφώς τα χαρακτηριστικά της τρομοκρατικής δικτατορίας, καθώς ο πληθυσμός εκφοβίζεται και καταστέλλεται με τη βοήθεια δυνάμεων ασφαλείας και παραστρατιωτικών ομάδων.
Επόμενο στον ορισμό του φασισμού είναι ο σοβινισμός. Εδώ, δεν χρειάζεται πιστεύω να εξηγήσουμε κάτι. Ένα από τα κύρια συνθήματα της περιόδου είναι το «Ουκρανία – πάνω απ όλους» – η μετάφραση του γνωστού Deuchland Uber Alles. Ακόμη και ο χαιρετισμός «Δόξα στην Ουκρανία – στους ήρωες Δόξα», που εμφυτεύθηκε στη σύγχρονη Ουκρανική κοινωνία είναι ο χαιρετισμός των Ουκρανών υπερεθνικιστών συνεργών και συμμάχων των ΝΑΖΙ στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αλλά τι να σχολιάσει κανείς όταν στην Ουκρανία του σήμερα έχουν ηρωοποιηθεί οι υπεύθυνοι ή εκτελεστές του ολοκαυτώματος των Εβραίων στο Λβόφ και το Μπάμπι Γιαρ, οι σφαγείς των Πολωνών στο Βολίν. Στην Ουκρανία, του σήμερα, και φυσικά αναφέρομαι και στην περίοδο πριν την ρωσική εισβολή, τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης προωθούν την εθνική μισαλλοδοξία προς τους Ρώσους, υιοθετήθηκαν νόμοι που εισάγουν διακρίσεις για τη γλώσσα, τα μέσα ενημέρωσης και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μετατρέποντας τους ρωσόφωνους πολίτες της Ουκρανίας σε ανθρώπους δεύτερης κατηγορίας. Σε αντίθεση ακροδεξιοί ή και άλλοι πολίτες που επιτρέπουν στους εαυτούς τους να κάνουν δημόσιες δηλώσεις με λεξιλόγιο εθνικά μισαλλόδοξο δεν διώκονται ποινικά.
Θεωρητικά, στη βάσει της νέας Ουκρανικής Νομοθεσίας απαγορεύεται η χρήση τόσο των φασιστικών όσο και των κομμουνιστικών συμβόλων, αλλά υπάρχει ολόκληρο τμήμα του Ουκρανικού Στρατού – η γνωστή μας ΑΖΟΦ που διατηρεί ως Σύνταγμα Ειδικών Αποστολών πλέον του Υπουργείου Εσωτερικών, τα ναζιστικά σύμβολα και το γνωστό χαιρετισμό.
Τελευταίο δείγμα μιας σειράς νομοθετημάτων με σαφή στόχο να πληγεί η ρωσική μειονότητα της Ουκρανίας, ο Νόμος «Για τους αυτόχθονες λαούς» που ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2021!, όπου οι Ρώσοι δεν συμπεριλαμβάνονται σ αυτούς. Και εκεί θα βρούμε διακρίσεις υπέρ των αυτόχθονων λαών όπως π.χ. οι Τάταροι.
Τέλος, η εμφάνιση του φασισμού απαιτεί την παρουσία του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και την οικονομική ολιγαρχία ως ενσάρκωσή του. Πολλοί εξισώνουν εσφαλμένα το τραπεζικό κεφάλαιο με το χρηματοοικονομικό κεφάλαιο, αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο είναι τραπεζικό κεφάλαιο συγχωνευμένο με βιομηχανικό κεφάλαιο με τέτοιο τρόπο ώστε το τραπεζικό κεφάλαιο να κυριαρχεί. Το βιομηχανικό μονοπώλιο χρειάζεται πίστωση. Τα παίρνει από την τράπεζα. Σε αντάλλαγμα, παρέχονται στην τράπεζα όλες οι πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες της επιχείρησης, γεγονός που οδηγεί αυτόματα στον έμμεσο έλεγχο της τράπεζας επί αυτής της επιχείρησης. Στη συνέχεια, η τράπεζα αγοράζει τις μετοχές του εργοστασίου υπό όρους και αρχίζει να το ελέγχει άμεσα. Πολύ απλά, ένας οικονομικός ολιγάρχης είναι ένας τραπεζίτης που έχει την παραγωγή.
Για παράδειγμα, ο Αχμέτοφ ή ο Καλαμόϊσκι, είναι οικονομικοί ολιγάρχες, αν και σε παγκόσμια κλίμακα είναι πολύ μικροί και ασήμαντοι.
Επιπλέον, για την εμφάνιση του φασισμού, το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο πρέπει επίσης να είναι ιμπεριαλιστικό. Δηλαδή να έχει τάσεις επέκτασης στο εξωτερικό.
Βασικό χαρακτηριστικό του ιμπεριαλισμού είναι η επικράτηση της εξαγωγής κεφαλαίου έναντι της εξαγωγής αγαθών. Ως εξαγωγή κεφαλαίου, οι επίσημες στατιστικές μας δίνουν την απόσυρση χρημάτων από ολιγάρχες σε offshore. Στην πραγματικότητα, η εξαγωγή κεφαλαίου είναι η αγορά ή η κατασκευή επιχειρήσεων από την οικονομική ολιγαρχία μιας χώρας σε μια άλλη χώρα. Αν μιλάμε για Στατιστική, τότε αυτή είναι η ενότητα «Άμεσες Επενδύσεις», μόνο όχι εντός της χώρας, αλλά εκτός.
Υπάρχει στην Ουκρανία οικονομική ολιγαρχία και χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο με τα παραπάνω χαρακτηριστικά;
Η οικονομική ολιγαρχία, φαίνεται πως υπάρχει. Οι Ουκρανοί ολιγάρχες, διαθέτουν ταυτόχρονα τράπεζες και βιομηχανική παραγωγή. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που χρηματοδοτούν και ελέγχουν πολιτικά κόμματα, αλλά και παραστρατιωτικές ομάδες.
Εδώ και πάλι υπάρχει μια ένσταση όσον αφορά τις τράπεζες. Οι ουκρανικές τράπεζες είναι τέτοιες μόνο ως προς το όνομα, αλλά όχι στη λειτουργικότητά τους. Η τράπεζα είναι ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που παίρνει πλεονάζοντα χρήματα με τη μορφή καταθέσεων από έναν τομέα της οικονομίας και τα μεταφέρει με τη βοήθεια δανείων σε έναν άλλο όπου υπάρχει έλλειψη.
Δεδομένου ότι οι ουκρανικές τράπεζες δεν δανείζουν την παραγωγή στην Ουκρανία (λόγω των πολύ υψηλών προεξοφλητικών επιτοκίων και των πολύ χαμηλών περιθώριων κέρδους οι παραγωγικές επιχειρήσεις δεν μπορούν πρακτικά να παίρνουν δάνεια), στην πραγματικότητα μετατρέπονται σε τοκογλυφικά γραφεία που δίνουν καταναλωτικά δάνεια, αλλάζουν νομίσματα και παίζουν στα χρηματιστήρια. Στην πραγματικότητα, δεν είναι τράπεζες.
Το βασικό όμως είναι κάτι άλλο. Σύμφωνα και με τον ορισμό του φασισμού που δώσαμε, ένα υποχρεωτικό χαρακτηριστικό του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου είναι η επικράτηση της εξαγωγής κεφαλαίου έναντι της εξαγωγής αγαθών. Αν δούμε τα στατιστικά του υπουργείου Οικονομικών, οι άμεσες επενδύσεις από την Ουκρανία στο εξωτερικό είναι ασήμαντες σε όγκο σε σχέση με τις εξαγωγές αγαθών. Η αναλογία είναι τέτοια που ουσιαστικά αποδεικνύει ότι το ουκρανικό κεφάλαιο δεν αγοράζει περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό και δεν εκμεταλλεύεται ξένους εργάτες. Δεν είναι ιμπεριαλιστικό, δεν υπάρχει οικονομική ολιγαρχία στην Ουκρανία με την επιστημονική έννοια του όρου.
Φυσικά βέβαια, στην καθημερινή ζωή αποκαλούμε τους Παρασένκο, Αχμέτοφ, Πιντσούκ, Καλαμόισκι και άλλους μεγάλους ιδιοκτήτες της παραγωγής και τραπεζών στην Ουκρανία, ολιγάρχες. Αλλά η λέξη ολιγάρχης στην Ουκρανία δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά πολλά χρήματα και μεγάλη πολιτική επιρροή.
Είναι λοιπόν δυνατόν να συμπεράνουμε ότι δεν υπάρχει φασισμός στην Ουκρανία; Αν λοιπόν αποδεχθούμε ότι με την έλλειψη εθνικού κεφαλαίου δεν μπορεί να υπάρξει φασισμός, τότε θα ξεπλύνουμε από το στίγμα και μια σειρά δικτατορίες του τελευταίου αιώνα όπως στην Ελλάδα των Συνταγματαρχών ή στη Χιλή του Πινοσέτ, χώρες που επίσης δεν είχαν εθνικό κεφάλαιο.
Τότε ποιος είναι ο Δικτάτορας; Είναι ο Ζελένσκι φασίστας δικτάτορας;
Το να χαρακτηρίσεις τον Ζελένσκι φασίστα δικτάτορα είναι αστείο και παγκόσμια πρωτοτυπία … Εβραίος Ναζιστής Δικτάτορας!!! Ακούγεται σαν ανέκδοτο.
Επομένως … τι πραγματικά συμβαίνει; Όντως, η Ουκρανία δεν έχει δικό της, ουκρανικό, οικονομικό κεφάλαιο, αλλά υπάρχει κάποιου άλλου. Οι Cargill, Phillip Morris, Bunge, Kraft, Procter & Gamble, ADM, Pepsico, McDonald’s, Monsanto είναι οι μεγαλύτεροι Αμερικανοί ιδιοκτήτες περιουσιακών στοιχείων στην Ουκρανία με κέρδη δεκάδων δισεκατομμυρίων. Αυτό είναι το είδος του ιμπεριαλιστικού κεφαλαίου που λειτουργεί εδώ.
Έτσι, στην Ουκρανία δεν υπάρχει ουκρανικός φασισμός, γιατί δεν υπάρχει δικό του οικονομικό κεφάλαιο. Ωστόσο, όπως είδαμε παραπάνω, ασκήθηκε και ασκείται ανοιχτός τρόμος κατά του πληθυσμού στην Ουκρανία.
Αυτό το είδος φασισμού ονομάζεται φασισμός στην εξωτερική πολιτική. Μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει μια αστική δημοκρατία, αλλά έξω, χωρίς συνέπειες, χωρίς διεθνείς κυρώσεις, βομβαρδίζουν ολόκληρα κράτη, αιχμαλωτίζουν και σκοτώνουν τους ηγέτες τους, αρπάζουν ανθρώπους χωρίς κατηγορία και τους βασανίζουν για χρόνια στη φυλακή του Γκουαντάναμο (εξω από τις Ηνωμένες Πολιτείες, πάντα). Οργανώνουν οικονομικά πραξικοπήματα. Δηλαδή, εξωτερικά οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιούν μια ανοιχτή τρομοκρατική δικτατορία και έχουν πλήρη στήριξη και σχέση με το οικονομικό κεφάλαιο.
Επομένως, το μόνο αληθινό συμπέρασμα που μπορούμε να βγάλουμε είναι ότι υπάρχει φασισμός στην Ουκρανία. Δεν είναι όμως ουκρανικός, αλλά ο αμερικανικός φασισμός στην εξωτερική πολιτική, που πραγματοποιείται διαμέσου της κυβέρνησης της Ουκρανίας που ελέγχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω του αμερικάνικου χρηματοπιστωτικού ιμπεριαλιστικού κεφαλαίου. Ο Ζελένσκι είναι το μέσο και όχι ο αυτουργός.
Αφού λοιπόν απαντήσαμε στο ερώτημα περί φασισμού στην Ουκρανία, ήρθε η ώρα να απαντήσουμε και στο τελευταίο ερώτημα.
Έχει δικαίωμα ένα άλλο κράτος, να αποκαταστήσει τη δημοκρατική τάξη εισβάλοντας;
Δεν γνωρίζω εάν και κατά πόσο η Ρωσία μπορεί να διεκδικεί δάφνες δημοκρατικότητας που να της επιτρέπουν να κρίνει τους άλλους. Ακόμη όμως κι αν είναι έτσι, δεν υπάρχει κάποιος διεθνής νόμος που να επιτρέπει τη χρήση όπλων για την επιβολή της «αποφασιστικοποίησης».
Επιχειρήματα του τύπου «αποναζιστικοποίηση» και αποφασιστικοποίηση» είναι εντελώς πλαστά και η απάντηση εδώ, είναι κάτι παραπάνω από προφανής. ΟΧΙ, ΟΧΙ, ΟΧΙ!!!
GEOPOLITICO
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ και εξετάζει τη σύγκρουση συμφερόντων γύρω από το LNG και τον Κάθετο Διάδρομο.
Τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, τον ανταγωνισμό για τη διακίνηση φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και την ενίσχυση της συνεργασίας με την Ινδία ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε η ανάγκη η Αθήνα να προχωρήσει τους ενεργειακούς και αμυντικούς σχεδιασμούς της, απέναντι στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο.
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η πληροφορία που μετέφερε ο παρουσιαστής για την υποβολή αιτήματος από τη Nexans προς τις ελληνικές αρχές, προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία έκδοσης NAVTEX για τις εργασίες του Great Sea Interconnector.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ακολουθεί η εξέταση του αιτήματος από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή, η εισήγηση προς τον υπουργό Εξωτερικών και, μετά την έγκριση, η προώθησή του στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την έκδοση της σχετικής αναγγελίας. Ο ίδιος τοποθέτησε τις πιθανές εξελίξεις στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, επικαλούμενος πληροφορίες από πηγές του.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε επίσης ότι, βάσει της ενημέρωσης που διαθέτει, δεν έχει υποβληθεί αντίστοιχο αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία. Περιέγραψε ως διαφορετικό ζήτημα την ενημέρωση των χωρών της περιοχής για τις εργασίες και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, χωρίς να αφήσει περιθώριο επιβολής τουρκικών απαιτήσεων.
Η ενεργειακή σύγκρουση πίσω από τη διπλωματία
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην αναφερόμενη απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα και στον τρόπο με τον οποίο την παρουσίασαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Ο παρουσιαστής μετέφερε δημοσιεύματα της Hürriyet και του Haber Global, επισημαίνοντας ότι επιχειρούν να συνδέσουν την εξέλιξη με ενδεχόμενη υποβάθμιση της Ελλάδας και αλλαγή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτή αποτελεί τουρκική ανάγνωση και δεν αποδεικνύει από μόνη της μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής.
Στη δική του ανάλυση, το ουσιαστικό διακύβευμα βρίσκεται στον ανταγωνισμό για το LNG και στις υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Συνέδεσε τον ελληνικό Κάθετο Διάδρομο με τις κινήσεις της τουρκικής BOTAŞ και τις συνεργασίες της με αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερο μερίδιο στη διακίνηση και εμπορία αερίου.
Η Τουρκία, όπως ανέφερε, επιχειρεί να αξιοποιήσει αγωγούς, εγκαταστάσεις LNG, αποθηκευτικούς χώρους και διασυνδέσεις, ώστε να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο αναδιανομής ενέργειας. Κατά τον ίδιο, αυτή η επιδίωξη δημιουργεί ανταγωνιστικές πιέσεις προς τους ελληνικούς σχεδιασμούς.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο παρατεταμένης μεταβατικής περιόδου στην αμερικανική πρεσβεία. Αντιπαρέβαλε την πολιτική πρόσβαση που αποδίδει στον Τομ Μπάρακ στην Άγκυρα με την ανάγκη η Αθήνα να διαθέτει συνομιλητή με εμπειρία και επιρροή στην Ουάσιγκτον.
Στο πλαίσιο της συζήτησης για πιθανή διαδοχή, αναφέρθηκε στα ονόματα των Γκας Μπιλιράκη, Τζον Κατσιματίδη και Τζον Τζορτζ, παρουσιάζοντάς τα ως ονόματα που ακούγονται και εκφράζοντας προτίμηση για τον Μπιλιράκη.
Ελλάδα, Κύπρος και Ινδία: Από τις επαφές στη βιομηχανική συνεργασία
Ξεχωριστή θέση είχε η προσέγγιση Ελλάδας–Ινδίας, με αφορμή τις επαφές του Ινδού αξιωματούχου Ρατζές Κουμάρ Σινγκ στην Αθήνα, έπειτα από την παρουσία του στην Κύπρο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη συνάντηση με τον Θανάση Δαβάκη και στην επίσκεψη στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, δίνοντας έμφαση στις συζητήσεις για την αμυντική βιομηχανία και την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών. Εκτίμησε ότι η συνεργασία μπορεί να αποκτήσει συγκεκριμένο τεχνολογικό και βιομηχανικό περιεχόμενο, ακόμη και μέσα από συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων.
Για την κυπριακή διάσταση, στάθηκε στην επίσκεψη του Ινδού αξιωματούχου στην Πράσινη Γραμμή και στην προβολή εικόνων από τη διχοτομημένη Λευκωσία σε ινδικά μέσα. Κατά την εκτίμησή του, η ανάδειξη των συνεπειών της τουρκικής εισβολής έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Συνέδεσε, επίσης, τις αμυντικές επαφές με τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, τον IMEC. Υποστήριξε ότι το Νέο Δελχί αντιμετωπίζει την Ελλάδα και την Κύπρο ως κρίσιμους εταίρους για την πρόσβασή του στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσα από ένα πλέγμα λιμενικών, εμπορικών και στρατηγικών συνεργασιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Θεσσαλονίκη, την οποία παρουσίασε ως λιμάνι που διεκδικεί σημαντικό ρόλο στη μεταφορά ινδικών εμπορευμάτων προς τα Βαλκάνια. Τόνισε, πάντως, ότι ένας τέτοιος σχεδιασμός προϋποθέτει αναβάθμιση των υποδομών και αξιόπιστη εμπορευματική σιδηροδρομική σύνδεση.
Τριβές ανάμεσα σε Άγκυρα και Μπακού
Η εκπομπή εξέτασε ακόμη τις εντάσεις που, σύμφωνα με τον παρουσιαστή, καταγράφονται στις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν, με αφορμή το ζήτημα της μαντίλας στα σχολεία.
Ο ίδιος περιέγραψε αντιδράσεις από τουρκικούς κυβερνητικούς κύκλους και απαντήσεις από την αζερική πλευρά, η οποία επικαλείται τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους και απορρίπτει παρεμβάσεις στα εσωτερικά της. Εκτίμησε ότι η αντιπαράθεση αναδεικνύει όρια στην τουρκική επιρροή επί του Μπακού.
Ταυτόχρονα, απέρριψε τις αναφορές περί πραξικοπήματος και καθόδου στρατού στους δρόμους, αναφέροντας ότι σχετικά βίντεο που κυκλοφόρησαν ήταν προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης. Οι τριβές που περιέγραψε παρουσιάστηκαν ως ένδειξη πίεσης στη σχέση των δύο χωρών, χωρίς να τεκμηριώνουν από μόνες τους οριστική στρατηγική ρήξη.
Ο Καπετανίδης στην Israel Hayom και η αμυντική σχέση με το Ισραήλ
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στο άρθρο του αρχισυντάκτη του Geopolitico.gr, Χρήστου Κωνσταντινίδη, στην Israel Hayom, με αναφορά στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και στην ιστορία του Νίκου Καπετανίδη.
Ανέδειξε τη σημασία της παρουσίασης σε ισραηλινό μέσο της δράσης του Πόντιου δημοσιογράφου, ο οποίος κατέγραφε τις διώξεις και τις σφαγές και οδηγήθηκε στην αγχόνη από το κεμαλικό καθεστώς. Αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία του Τοπάλ Οσμάν στο άρθρο και στη σύνδεσή του με τη βία σε βάρος ελληνικών και αρμενικών πληθυσμών.
Στη συνέχεια παρουσίασε βασικά σημεία ανάλυσης του Σάι Γκαλ για την αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, δίνοντας έμφαση στην εκτίμηση ότι η Ελλάδα αποκτά ευρύτερο στρατηγικό και βιομηχανικό ρόλο, πέρα από την αγορά εξοπλισμών.
Χρήστος Κωνσταντινίδης: Η Τουρκία αρνείται να λογοδοτήσει για τα δικά της εγκλήματα
Λιβύη και «Γαλάζια Πατρίδα»
Στο κλείσιμο, ο παρουσιαστής εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και το ενδεχόμενο περαιτέρω κινήσεων γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Κάλεσε την Αθήνα να αξιοποιήσει τη διπλωματική της επιρροή και τον ρόλο της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τέλος, μετέφερε πληροφορίες για χρονική μετάθεση του τουρκικού νομοσχεδίου περί «Γαλάζιας Πατρίδας», συνδέοντάς την με την αναμονή των ελληνικών αποφάσεων για τον GSI. Κατά την εκτίμησή του, η αναβολή αποτελεί τακτικό χειρισμό της Άγκυρας, η οποία παρακολουθεί τις επόμενες κινήσεις της Αθήνας.
Αναλύσεις
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που θα συνδέει πολιτισμό, παραγωγή, υποδομές και αποτροπή βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης.
Την απόσταση ανάμεσα στους επαίνους για τον ελληνικό πολιτισμό και στην έμπρακτη υποστήριξη των ελληνικών θέσεων ανέδειξαν ο Σταύρος Καλεντερίδης και η Μάγδα Αθανασιάδου στην εκπομπή της 14ης Οκτωβρίου. Με αφετηρία την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, η συζήτηση επεκτάθηκε στον ανταγωνισμό για τους εμπορικούς και ενεργειακούς διαδρόμους και στον κίνδυνο η Ελλάδα να περιοριστεί σε έναν δευτερεύοντα μεταφορικό ρόλο στον IMEC.
Η Αθανασιάδου, εκπαιδευτικός και υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, υποστήριξε ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί συντελεστή εθνικής ισχύος. Η αξιοποίησή της, όμως, προϋποθέτει ένα κράτος που μπορεί να τη συνδέσει με συγκεκριμένες πολιτικές, παραγωγική οικονομία και υπεράσπιση της κυριαρχίας του.
Η ελληνική κληρονομιά ως εργαλείο πολιτικής
Αναλύοντας την ομιλία Ρούμπιο, η προσκεκλημένη επισήμανε ότι η επίκληση της αρχαίας Ελλάδας από ξένες δυνάμεις υπηρετεί συχνά σύγχρονες πολιτικές επιδιώξεις. Στη δική της ανάγνωση, ο Αμερικανός υπουργός αξιοποίησε έννοιες όπως η δημοκρατία, η αριστεία, η φιλοπατρία και η θυσία, συνδέοντάς τες με τον διεθνή ρόλο των ΗΠΑ.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της αριστείας στην αρχαία ελληνική πόλη. Όπως εξήγησε, οι ξεχωριστές ικανότητες ενός ανθρώπου αποκτούσαν αξία μέσα από την υπηρεσία προς την κοινότητα. Η διάκριση αυτή, κατά την ίδια, είναι απαραίτητη για να κατανοηθεί το περιεχόμενο των αρχαιοελληνικών αναφορών και να αποφεύγεται η προσαρμογή τους στις εκάστοτε πολιτικές σκοπιμότητες.
Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τη συζήτηση με τη χρήση του όρου «αριστεία» στην ελληνική πολιτική ζωή, ασκώντας έντονη κριτική στην κυβέρνηση για την απόσταση που, όπως υποστήριξε, χωρίζει τη σχετική ρητορική από την πραγματικότητα.
Η κριτική για Κύπρο και ελληνοτουρκικά
Το βασικό σημείο της κριτικής της Αθανασιάδου ήταν ότι οι αναφορές στην εθνική ταυτότητα και στην υπεράσπιση των συμφερόντων των κρατών δεν συνοδεύτηκαν, κατά την εκτίμησή της, από αντίστοιχες σαφείς τοποθετήσεις υπέρ των ελληνικών θέσεων.
Η ίδια χαρακτήρισε τις απαντήσεις Ρούμπιο στα ελληνοτουρκικά ως τήρηση ίσων αποστάσεων και επέκρινε την απουσία σαφούς αναφοράς στη στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο και στα θαλάσσια δικαιώματα των νησιών. Υποστήριξε ότι η γενική προτροπή για αποφυγή σύγκρουσης αφήνει εκτός συζήτησης ήδη συντελεσμένες παραβιάσεις και τις συνέπειές τους.
Ο Καλεντερίδης συμφώνησε με αυτή την αποτίμηση, τονίζοντας την αντίφαση που εντοπίζει ανάμεσα στην αξιοποίηση του ελληνικού πολιτιστικού συμβολισμού και στην αντιμετώπιση των ελληνικών ζητημάτων κυριαρχίας.
Η Αθανασιάδου έστρεψε, πάντως, το βάρος στην ελληνική ευθύνη. Η στάση των ξένων δυνάμεων πρέπει να οδηγεί τη χώρα σε καλύτερη οργάνωση της δικής της στρατηγικής. Η ιστορική κληρονομιά, όπως σημείωσε, οφείλει να λειτουργεί ως οδηγός για το παρόν και το μέλλον, αποφεύγοντας την προγονοπληξία και την αυτάρκεια των επαίνων.
IMEC: Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος σχεδιάζει
Στο δεύτερο μεγάλο σκέλος της εκπομπής, οι δύο συνομιλητές συζήτησαν τον διάδρομο διασύνδεσης Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης και τη θέση που μπορεί να διεκδικήσει η Ελλάδα.
Ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για αναλύσεις και σχεδιασμούς που, όπως ανέφερε, αναδεικνύουν την Ιταλία και την Τεργέστη, παραμερίζοντας την ελληνική διαδρομή. Συνέδεσε αυτόν τον κίνδυνο με την κατάσταση του ελληνικού σιδηροδρόμου, επιρρίπτοντας βαριές πολιτικές ευθύνες στην κυβέρνηση για τις ελλείψεις του δικτύου και την τραγωδία των Τεμπών.
Η Αθανασιάδου επικεντρώθηκε στο περιεχόμενο της ελληνικής συμμετοχής. Με βάση τις αναλύσεις που επικαλέστηκε, ο IMEC αφορά ένα σύνθετο σύστημα μεταφορών, τεχνολογίας, ψηφιακών υποδομών και ασφάλειας. Συνεπώς, το ζητούμενο για μια χώρα είναι να έχει λόγο στις υπηρεσίες, στα πρότυπα και στις τεχνολογικές συνεργασίες που θα καθορίζουν τη λειτουργία του.
«Αν γίνουμε το γαϊδουράκι του IMEC», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τον κίνδυνο μιας συμμετοχής περιορισμένης στη μεταφορά φορτίων. Στην ανάλυσή της, η γεωγραφική θέση χρειάζεται υποδομές, τεχνογνωσία και δυνατότητα προστασίας τους για να αποδώσει ουσιαστικό στρατηγικό όφελος.
Οι επιφυλάξεις για τα σενάρια γύρω από την Γκίλφοϊλ
Η συζήτηση επεκτάθηκε στον Κάθετο Διάδρομο και στα σενάρια που ο Καλεντερίδης συνέδεσε με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και ανταγωνιστικά συμφέροντα στην περιοχή.
Η Αθανασιάδου διατύπωσε ρητή επιφύλαξη ως προς την εξαγωγή συμπερασμάτων για παρασκηνιακές μεθοδεύσεις. Επισήμανε ότι δεν διαθέτει πρόσβαση στα κέντρα αποφάσεων και ότι ούτε τα δημοσιεύματα που συζητούν τέτοια ενδεχόμενα επιτρέπουν βεβαιότητες. Έθεσε ως ουσιαστικό ερώτημα το πώς δρα η ίδια η Ελλάδα μέσα σε αυτόν τον ανταγωνισμό.
Πολιτισμός, παραγωγή και αποτροπή
Επικαλούμενη τη σκέψη του Παναγιώτη Κονδύλη, η προσκεκλημένη υποστήριξε ότι η οικονομία, η πολιτική και η στρατιωτική ισχύς συνδέονται στενά. Έδωσε έμφαση στην παραγωγική ανασυγκρότηση, στην αμυντική βιομηχανία, στην έρευνα και στην καινοτομία, καθώς και στην ανάγκη ενός κράτους ικανού να αποτρέπει τον πόλεμο.
Παράλληλα, ανέδειξε τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας, τη συνεργασία με την ομογένεια, τα θερινά σχολεία και τις πανεπιστημιακές ανταλλαγές ως πεδία άσκησης πολιτιστικής πολιτικής. Ο Καλεντερίδης μετέφερε σχετικές εμπειρίες από τη Βοστόνη, περιγράφοντας ενδιαφέρον ακαδημαϊκών για συνεργασίες στην Ελλάδα και εμπόδια στην υλοποίησή τους.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στη Θεσσαλονίκη και στις δυνατότητές της ως βαλκανικού κέντρου εκπαίδευσης και συνεργασίας. Η Αθανασιάδου συνέδεσε αυτές τις προοπτικές με τη λειτουργία των μεταφορικών υποδομών και την αξιοποίηση των νέων επιστημόνων. Η θέση που διατύπωσε ήταν σαφής: ο πολιτισμός αποτελεί οργανικό μέρος της εθνικής στρατηγικής και χρειάζεται θεσμούς, ανθρώπους και υποδομές για να μετατραπεί σε ισχύ.
GEOPOLITICO
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και τα ναρκωτικά μέχρι τον χρυσό, τους πολύτιμους λίθους και τα όπλα, τα δίκτυα λαθρεμπορίου στις παραμεθόριες περιοχές Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν φέρονται να λειτουργούν με την ανοχή ή και τη συμμετοχή παραγόντων των κρατικών μηχανισμών. Η παράνομη οικονομία δεν αποτελεί απλώς εγκληματική δραστηριότητα, αλλά μηχανισμό επιβίωσης, πολιτικής επιρροής και ελέγχου ολόκληρων περιοχών.
Μια διαφορετική διάσταση του λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν αναδεικνύει ο αναλυτής πληροφοριών και ειδικός σε ζητήματα αντιτρομοκρατίας Ajmal Sohail, σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2026 στο EurAsia Review.
Με τίτλο «Why Powerful Interests Continue To Protect Smuggling Networks Across Iran, Pakistan, And Afghanistan», ο Sohail υποστηρίζει ότι το λαθρεμπόριο στην περιοχή δεν επιβιώνει μόνο εξαιτίας της αδυναμίας των κρατών να ελέγξουν τα σύνορά τους. Αντιθέτως, σύμφωνα με την ανάλυσή του, έχει εξελιχθεί σε μια παραοικονομία που εξυπηρετεί οικονομικά, πολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα ισχυρών παραγόντων.
Το σημαντικότερο στοιχείο της προσέγγισής του είναι ότι αμφισβητεί την παραδοσιακή αντίληψη σύμφωνα με την οποία τα κράτη επιθυμούν να καταπολεμήσουν το λαθρεμπόριο, αλλά δεν διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα.
Όπως υποστηρίζει, σε αρκετές περιπτώσεις τμήματα της κρατικής διοίκησης, των τελωνειακών υπηρεσιών και των μηχανισμών ασφαλείας αποκομίζουν οφέλη από τη διατήρηση αυτής της κατάστασης.
Βαλουχιστάν: Η καρδιά μιας τεράστιας παράνομης οικονομίας
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Βαλουχιστάν, η εκτεταμένη περιοχή που συνδέει γεωγραφικά το Πακιστάν με το Ιράν και το Αφγανιστάν.
Πρόκειται για έναν χώρο ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται από οικονομική υπανάπτυξη, περιορισμένη κρατική παρουσία, εθνοτικές και φυλετικές αντιπαραθέσεις και μακροχρόνια δράση ένοπλων οργανώσεων.
Σύμφωνα με το EurAsia Review, μέσα σε αυτό το περιβάλλον έχουν δημιουργηθεί δίκτυα που διακινούν καύσιμα, ναρκωτικά, όπλα, ξυλεία, πολύτιμους λίθους, χρυσό, μάρμαρο και άλλα εμπορεύματα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Bahramcha, στην αφγανική επαρχία Χελμάντ, καθώς και στον διάδρομο Shin Nari, στην περιοχή Arghistan του Αφγανιστάν. Τα συγκεκριμένα σημεία περιγράφονται ως σημαντικοί κόμβοι που συνδέουν τοπικούς διακινητές με μεγαλύτερα περιφερειακά και διεθνή εμπορικά δίκτυα.
Η ιδιαιτερότητα αυτών των κυκλωμάτων είναι η δυνατότητά τους να προσαρμόζονται στις επιχειρήσεις καταστολής.
Όταν οι αρχές ενισχύουν τους ελέγχους στο λαθρεμπόριο καυσίμων, οι διακινητές μπορούν να στραφούν σε άλλες πηγές κέρδους, όπως οι πολύτιμοι λίθοι ή τα μεταλλεύματα. Όταν αυξάνεται η πίεση στη διακίνηση ναρκωτικών, ενισχύεται η δραστηριότητα σε διαφορετικούς τομείς του παράνομου εμπορίου.
Αυτή η διαφοροποίηση, επισημαίνει ο αναλυτής, καθιστά τα δίκτυα εξαιρετικά ανθεκτικά.
Οι καταγγελίες για εμπλοκή στρατιωτικών και υπηρεσιών ασφαλείας
Το πλέον αιχμηρό σημείο του δημοσιεύματος αφορά τον ρόλο κρατικών παραγόντων στην προστασία του λαθρεμπορίου.
Ο Sohail υποστηρίζει ότι η διακίνηση μεγάλων φορτίων καυσίμων, ξυλείας, χρυσού και άλλων εμπορευμάτων μέσα από αυστηρά επιτηρούμενες παραμεθόριες ζώνες δύσκολα θα μπορούσε να πραγματοποιείται σε τέτοια κλίμακα χωρίς κάποιο επίπεδο θεσμικής ανοχής.
Κατά την εκτίμησή του, τμήματα τοπικών διοικήσεων, συνοριακών δυνάμεων, τελωνείων, υπηρεσιών πληροφοριών και παραγόντων που συνδέονται με στρατιωτικούς μηχανισμούς ενδέχεται να αποκομίζουν οφέλη από τη συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα.
Οι μηχανισμοί που περιγράφει περιλαμβάνουν τη διαφθορά, την επιλεκτική εφαρμογή της νομοθεσίας, την άτυπη φορολόγηση παράνομων φορτίων και την πολιτική προστασία συγκεκριμένων δικτύων.
Ιδιαίτερα στο πακιστανικό Βαλουχιστάν, ο αναλυτής υποστηρίζει ότι ορισμένοι παράγοντες ασφαλείας μπορεί να αντιμετωπίζουν το λαθρεμπόριο όχι μόνο ως πηγή οικονομικού κέρδους, αλλά και ως εργαλείο διαχείρισης των σχέσεων με τοπικές φυλές και ομάδες επιρροής.
Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται μια αντίφαση: ενώ επισήμως το πακιστανικό κράτος χαρακτηρίζει το λαθρεμπόριο απειλή για την εθνική ασφάλεια, ορισμένοι παράγοντες φέρονται να θεωρούν ότι η παράνομη οικονομία συμβάλλει στη διατήρηση τοπικών ισορροπιών.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το άρθρο αποτελεί ανάλυση γνώμης και δεν παραθέτει συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις ή ονομαστικά στοιχεία αξιωματούχων που να αποδεικνύουν κάθε επιμέρους ισχυρισμό περί εμπλοκής κρατικών υπηρεσιών.
Γιατί οι επιχειρήσεις καταστολής δεν έχουν μόνιμο αποτέλεσμα
Σύμφωνα με τον Sohail, η διατήρηση αυτών των συμφερόντων εξηγεί γιατί πολλές επιχειρήσεις κατά του λαθρεμπορίου αποδεικνύονται προσωρινές.
Οι αρχές ανακοινώνουν συλλήψεις, κατασχέσεις και εντατικοποίηση των συνοριακών ελέγχων, ωστόσο οι υποδομές και οι σχέσεις που επιτρέπουν στο παράνομο εμπόριο να λειτουργεί συχνά παραμένουν άθικτες.
Οι διακινητές αλλάζουν διαδρομές, χρησιμοποιούν νέους μεσάζοντες και μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους σε γειτονικές περιοχές.
Κατά τον αναλυτή, αυτό το φαινόμενο μπορεί να υποδηλώνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο πραγματικός στόχος δεν είναι η πλήρης εξάλειψη του λαθρεμπορίου, αλλά ο έλεγχος και η ρύθμισή του από όσους διαθέτουν ισχύ στο τοπικό σύστημα.
Ιρανικά καύσιμα, χρυσός και πολύτιμοι λίθοι
Σημαντικό οικονομικό σκέλος της παράνομης δραστηριότητας αποτελεί η διακίνηση ιρανικών καυσίμων προς το Πακιστάν.
Η διαφορά στις τιμές και οι ιδιαίτερες συνθήκες της περιφερειακής αγοράς δημιουργούν κίνητρα για τη μεταφορά καυσίμων εκτός των νόμιμων εμπορικών μηχανισμών.
Ο Sohail επισημαίνει ότι η δραστηριότητα αυτή υπονομεύει την επίσημη αγορά ενέργειας του Πακιστάν, ενώ δημιουργεί σημαντικά έσοδα για τα δίκτυα των διακινητών.
Παράλληλα, ο χρυσός και οι πολύτιμοι λίθοι προσφέρουν δυνατότητες αποθήκευσης πλούτου και μεταφοράς αξίας έξω από το τραπεζικό σύστημα.
Αυτή η πρακτική έχει ιδιαίτερη σημασία για οικονομικούς παράγοντες που επιδιώκουν να παρακάμψουν χρηματοπιστωτικούς περιορισμούς ή κυρώσεις.
Το παράνομο εμπόριο ξυλείας, μαρμάρου και όνυχα συμπληρώνει την εικόνα μιας οικονομίας που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των επίσημων φορολογικών και ρυθμιστικών μηχανισμών.
Η σύνδεση του λαθρεμπορίου με τις ένοπλες οργανώσεις
Η ανάλυση προχωρά πέρα από το οικονομικό επίπεδο και εξετάζει τις επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια.
Οι ίδιοι διάδρομοι που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διακίνηση όπλων, χρημάτων και προσώπων που σχετίζονται με ένοπλες ή εξτρεμιστικές οργανώσεις.
Σύμφωνα με τον Sohail, τα εγκληματικά κυκλώματα και οι βίαιοι μη κρατικοί δρώντες δεν λειτουργούν πάντοτε ανεξάρτητα μεταξύ τους.
Μπορούν να χρησιμοποιούν κοινές υποδομές μεταφορών, άτυπα χρηματοπιστωτικά συστήματα, μεσάζοντες και διεφθαρμένους κρατικούς παράγοντες.
Αυτό σημαίνει ότι η παράνομη οικονομία μπορεί να δημιουργεί ένα περιβάλλον από το οποίο επωφελούνται οργανώσεις που επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Δεν συνεπάγεται, πάντως, ότι κάθε διακινητής ή κάθε τοπική κοινότητα που εξαρτάται από το άτυπο εμπόριο συνδέεται με την τρομοκρατία. Η ανάλυση αναδεικνύει κυρίως την ύπαρξη κοινών διαδρομών και μηχανισμών που μπορούν να αξιοποιηθούν από διαφορετικούς παράνομους δρώντες.
Το μεγάλο παράδοξο: Το λαθρεμπόριο ως μέσο επιβίωσης
Μία από τις σημαντικότερες επισημάνσεις του άρθρου αφορά την κοινωνική διάσταση του φαινομένου.
Σε πολλές παραμεθόριες περιοχές, η επίσημη οικονομία δεν μπορεί να προσφέρει επαρκείς θέσεις εργασίας ή σταθερά εισοδήματα.
Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες οικογένειες εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από το διασυνοριακό εμπόριο, τις μεταφορές, τις αποθήκες, τις υπηρεσίες προστασίας και τα άτυπα χρηματοπιστωτικά δίκτυα.
Η ξαφνική εξάλειψη αυτών των δραστηριοτήτων, χωρίς τη δημιουργία νόμιμων οικονομικών εναλλακτικών, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές κοινωνικές αντιδράσεις.
Κατά τον Sohail, αυτή η εξάρτηση αποτελεί ακόμη έναν λόγο για τον οποίο κρατικοί και τοπικοί παράγοντες αποφεύγουν την πλήρη σύγκρουση με το παράνομο οικονομικό σύστημα.
Μία εκτεταμένη καταστολή θα μπορούσε να στερήσει το εισόδημα από ολόκληρες κοινότητες και να ενισχύσει τις δυνατότητες στρατολόγησης εγκληματικών ή ένοπλων οργανώσεων.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα σύνορα, αλλά η διακυβέρνηση
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι το λαθρεμπόριο στη μεθόριο Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με περισσότερες περιπολίες, συνοριακούς φράχτες και συλλήψεις.
Ο αναλυτής θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία πραγματικών μηχανισμών λογοδοσίας, την αντιμετώπιση των σχέσεων διαφθοράς και πολιτικής προστασίας, καθώς και την ανάπτυξη νόμιμων οικονομικών δραστηριοτήτων στις παραμεθόριες περιοχές.
Η γεωπολιτική σημασία αυτής της προσέγγισης είναι ιδιαίτερη.
Σε μια περιοχή όπου συνυπάρχουν μακροχρόνιες συγκρούσεις, αδύναμοι διοικητικοί μηχανισμοί, ισχυρές τοπικές δομές εξουσίας και διεθνή οικονομικά συμφέροντα, το λαθρεμπόριο μπορεί να λειτουργεί ως παράλληλο σύστημα διακυβέρνησης.
Δεν αποτελεί απλώς μια παρανομία που διαπράττεται εναντίον του κράτους. Σύμφωνα με τον Sohail, σε ορισμένες περιπτώσεις συντηρείται ακριβώς επειδή εξυπηρετεί συμφέροντα ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στους μηχανισμούς κρατικής εξουσίας.
Το κεντρικό ερώτημα που θέτει το δημοσίευμα δεν είναι γιατί οι κυβερνήσεις αδυνατούν να σταματήσουν τα κυκλώματα, αλλά ποιοι ωφελούνται από τη διατήρησή τους.
Και όσο οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που τα προστατεύουν παραμένουν αναλλοίωτες, το τρίγωνο Ιράν–Πακιστάν–Αφγανιστάν θα εξακολουθεί, κατά την εκτίμηση του αναλυτή, να αποτελεί χώρο όπου το οργανωμένο έγκλημα, η τοπική εξουσία και οι ανάγκες επιβίωσης των πληθυσμών διαπλέκονται.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας