Διεθνή
Χάι Εϊτάν Γιανάροτζακ: Ο Ερντογάν παίζει τα ρέστα του
Οι προεδρικές εκλογές στην Τουρκία απέχουν αρκετούς μήνες ακόμη. Η χώρα όμως έχει εισέλθει σε προεκλογική περίοδο και οι περισσότερες συζητήσεις περιστρέφονται γύρω από το τι μέλλει γενέσθαι. Ο Ερντογάν θα επιδιώξει την επανεκλογή του, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να δουλεύουν φουλ τις μηχανές τους, προκειμένου να καταφέρουν να τον εκδιώξουν. Κλειδί και σε αυτή την αναμέτρηση θα είναι η κατάσταση της οικονομίας, ανάφερε στον «Φ» ο Χέι Εϊτάν Γιανάροτζακ, ειδικός ερευνητής στο Moshe Dayan Center, του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ για την Τουρκία. Η διολίσθηση της τουρκικής λίρας, η αύξηση της ανεργίας και η άνοδος του πληθωρισμού, τόνισε, ασκούν τεράστιες πιέσεις στον Τούρκο πρόεδρο και το κυβερνών κόμμα, που είχαν συνηθίσει να απολαμβάνουν πολύ υψηλά ποσοστά δημοτικότητας λόγω των καλών οικονομικών επιδόσεων, που είχαν πετύχει στο παρελθόν.
Ο Ισραηλινός ειδικός στέκεται και στην αντιπολίτευση, η οποία θαμπωμένη από το δέλεαρ της εξουσίας δεν φαίνεται ότι θα καταφέρει να συντονίσει τα βήματά της και να σταθεί ενωμένη απέναντι στον Ερντογάν. Οι διεργασίες μετά τις εκλογές θα εντατικοποιηθούν, καθώς αν κερδίσει η αντιπολίτευση είναι πολύ πιθανόν πως θα καταργήσει το προεδρικό σύστημα που εφάρμοσε ο Ερντογάν, επιστρέφοντας στο παραδοσιακό κοινοβουλευτικό που για δεκαετίες ίσχυε στη χώρα. Η αστάθεια που προκαλεί η ουκρανική κρίση και το γεγονός πως η Άγκυρα διατηρεί καλές σχέσεις και με τις δύο εμπόλεμες πλευρές δημιουργεί νέες προκλήσεις στην εξωτερική πολιτική που όπως πάντα προσπαθεί να κερδίσει από οποιαδήποτε εξέλιξη.
Στο πλαίσιο αυτό η Τουρκία επιδιώκει να εξομαλύνει τις σχέσεις της με τις χώρες που ήρθε σε ρήξη στο παρελθόν, ανάμεσά τους και το Ισραήλ. Σχολιάζοντας ο Χέι Εϊτάν Γιανάροτζακ επεσήμανε πως αν συμβεί κάτι τέτοιο θα είναι θετική εξέλιξη, η οποία όμως δεν πρόκειται να επηρεάσει τις σχέσεις του Ισραήλ με την Κύπρο και την Ελλάδα. Όπως είπε, πρόκειται πλέον για μία τριμερή, στρατηγική συμμαχία η οποία προσφέρει οφέλη για όλες τις χώρες και που το Ισραήλ δεν πρόκειται να θυσιάσει για μία εύθραυστη εξομάλυνση των σχέσεών του με την Άγκυρα.
-Μετά από σχεδόν 20 χρόνια στην εξουσία ποια πιστεύετε πως είναι η κληρονομιά του Ταγίπ Ερντογάν;
-Πρώτα από όλα να αναφέρω πως ο Ταγίπ Ερντογάν έχει ως σημείο αναφοράς και σύγκρισης τον Κεμάλ Ατατούρκ. Βλέπει τον εαυτό του ανώτερο από όλους τους υπόλοιπους Τούρκους ηγέτες και προσπαθεί να τους ξεπεράσει. Είναι για αυτό τον λόγο που πάντα επιμένει να χρησιμοποιεί τον όρο «Νέα Τουρκία» αντί για Τουρκική Δημοκρατία. Εικάζω πως το νέο αεροδρόμιο στην Κωνσταντινούπολη επίτηδες ονομάστηκε αεροδρόμιο Κωνσταντινούπολης, ώστε όταν αποχωρήσει να μπορεί να πάρει το όνομά του. Πιστεύω, επίσης, πως θεωρεί τον εαυτό του ως το ακριβώς αντίθετο του Κεμάλ Ατατούρκ, ο οποίος έδωσε πλήρη έμφαση στην κοσμικότητα του τουρκικού κράτους, ενώ υπό την ηγεσία του έχουμε δει το Ισλάμ να επιστρέφει.
Φυσικά δεν μιλούμε για εφαρμογή της σαρία, του ισλαμικού νόμου, αλλά για ένα σύστημα όπου η θρησκεία δεν αντικαθιστά το κράτος, αλλά βοηθά τον ηγέτη στη διακυβέρνηση, όπως ακριβώς επί οθωμανικής αυτοκρατορίας. Όμως, ενώ χρησιμοποιεί τη θρησκεία για να ενδυναμώσει την πολιτική του θέση, δεν αφήνει το θρησκευτικό στοιχείο να υπερισχύσει έναντι του ιδίου. Επίσης, ενώ άλλοι Τούρκοι ηγέτες βασίστηκαν στις στρατιωτικές τους νίκες για να ενισχύσουν το αφήγημά τους, ο Ταγίπ Ερντογάν βασίστηκε στην καλή πορεία της οικονομίας στα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησής του και στη θρησκεία. Στην κληρονομιά του ανήκουν επίσης και τα φαραωνικά κατασκευαστικά έργα όπως γέφυρες, αεροδρόμια με τα οποία γέμισε τη χώρα.
-Το 2023 η Τουρκία θα έχει προεδρικές εκλογές. Πώς θα διαμορφωθεί το προεκλογικό σκηνικό μέσα στο επόμενο διάστημα;
-Οι μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις δεν είναι ευνοϊκές για τον Ταγίπ Ερντογάν και αυτό με κάνει σκεπτικό. Πιστεύω πως αν αυτή η τάση συνεχιστεί ίσως να αναβάλει τις εκλογές. Όμως και στην περίπτωση που θα γίνουν, αμφιβάλλω αν θα αποδεχτεί το αποτέλεσμά τους, όπως έκανε και με την εκλογική αναμέτρηση για τη δημαρχία της Κωνσταντινούπολης. Από την άλλη, η κατάσταση στην αντιπολίτευση, όπου δεν υπάρχει κάποιος ισχυρός υποψήφιος και που οι υπόλοιποι κάνουν το ένα σοβαρό λάθος μετά το άλλο, ίσως είναι ένας λόγος για να γίνουν οι εκλογές. Αν τελικά τα καταφέρει ο Τούρκος πρόεδρος, δεν θα είναι γιατί θα έχει πετύχει ο ίδιος, αλλά γιατί θα έχει χάσει η αντιπολίτευση. Πάντως, να πω πως οι προηγούμενες νίκες του Ερντογάν ήταν αυθεντικές και όχι προϊόν νοθείας. Μένει να δούμε, τι έχει κρατήσει από τη δημοφιλία που απολάμβανε.
-Γιατί όμως είναι τόσο δύσκολο για την τουρκική αντιπολίτευση να ενωθεί και να αντιμετωπίσει ενιαία τον Ταγίπ Ερντογάν;
-Το πρόβλημα είναι πως σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις αν ηττηθεί ο Ερντογάν, αυτό σημαίνει πως ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης θα είναι ο επόμενος πρόεδρος της χώρας. Οι ηγέτες της αντιπολίτευσης είναι άπληστοι και φυσικά θέλουν όλοι να πάρουν την καρέκλα του στην εξουσία. Αντί να εστιάζουν στο πιο σημαντικό που είναι πώς να τον απομακρύνουν, ρίχνουν όλο το βάρος στο πρόσωπο που θα τον διαδεχθεί. Επίσης, τα κόμματα της αντιπολίτευσης πρέπει να συμφωνήσουν μεταξύ τους, πως αυτός που θα κερδίσει θα είναι στην ουσία ένας προσωρινός πρόεδρος, ο οποίος θα οδηγήσει την Τουρκία πίσω στο κοινοβουλευτικό σύστημα, αντί το προεδρικό που ισχύει τώρα. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, όμως εκείνο που βλέπω τώρα είναι πως οι ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν γίνει τόσο άπληστοι τώρα, νιώθουν πως βρίσκονται κοντά στην εξουσία, που ίσως να μην είναι διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε αλλαγές. Και δεν βλέπω κάποιον υποψήφιο να είναι έτοιμο να «θυσιαστεί» με την έννοια πως θα είναι προσωρινός πρόεδρος, αφού η χώρα θα επιστρέψει σε ένα κοινοβουλευτικό σύστημα.
-Θεωρούμε δεδομένο πως αν νικήσει ένα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα έχουμε αλλαγή του πολιτεύματος;
-Οπωσδήποτε. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα στην Τουρκία και είναι κάτι που το αποδέχονται όλα τα κόμματα, τα οποία μάλιστα έχουν αρχίσει ήδη να προετοιμάζονται για την επόμενη μέρα.
-Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Τουρκία;
-Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η οικονομία και η υποτίμηση της τουρκικής λίρας, η άνοδος του πληθωρισμού, οι ανατιμήσεις σε βασικά είδη, στην ενέργεια, στα υλικά οικοδομής. Την ίδια στιγμή, το τουρκικό οικονομικό επιτελείο αρνείται να υιοθετήσει τις κλασικές συνηθισμένες οικονομικές πολιτικές και αντί να ανεβάσει τα επιτόκια, τα κατεβάζει, με αποτέλεσμα η υποτίμηση της τουρκικής λίρας να συνεχίζεται και κάθε μέρα που περνά οι Τούρκοι πολίτες να γίνονται όλο και πιο φτωχοί, κάτι που έχει σοβαρές επιπτώσεις στο βιοτικό τους επίπεδο. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα: Σε πόλεις κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία βλέπει κάποιος Βούλγαρους να πηγαίνουν και να γεμίζουν το αυτοκίνητό τους με ψώνια, την ίδια ώρα που οι Τούρκοι στέκονται ουρά στα κοινωνικά παντοπωλεία για να προμηθευτούν ψωμί.
-Όπως έχετε πει η τουρκική οικονομία αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα. Ποιο ρόλο θα παίξει αυτό στις εκλογές; Θα δούμε τους ψηφοφόρους να γυρνούν την πλάτη στον Τούρκο πρόεδρο και το κυβερνών ΑΚΡ;
-Ένας από τους κυριότερους λόγους για τους οποίους ο Ταγίπ Ερντογάν ανήλθε στην εξουσία ήταν το γεγονός ότι αντιμετώπισε την οικονομική κρίση που αντιμετώπιζε προηγουμένως η χώρα. Έκτισε όλες του τις εκλογικές νίκες πάνω στο αφήγημα της οικονομικής ευημερίας και της ανάπτυξης. Τα τελευταία χρόνια, η κατάσταση δεν είναι ρόδινη και πολλές ξένες επενδύσεις έχουν φύγει από τη χώρα. Υπάρχει μεγάλο πρόβλημα διαφθοράς, επίσης, ενώ και η καταπάτηση του κράτους δικαίου παίζει σημαντικό ρόλο. Παρόλα αυτά ο Ερντογάν εξακολουθεί να απολαμβάνει τα εύσημα για όσα πέτυχε στο παρελθόν. Αυτό πιστεύω πως θα είναι και ένα από τα ισχυρά του επιχειρήματα στην προεκλογική εκστρατεία, ξέροντας πως θα πέσουν σε ευήκοα αυτιά. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα που ήμουν πρόσφατα στην Τουρκία. Στις μετακινήσεις μου με ταξί έπιασα κουβέντα με ταξιτζήδες. Ένας από αυτούς μου έλεγε για τα προβλήματα, το πόσο δύσκολα τα βγάζει πέρα αλλά στο τέλος όταν τον ρώτησα ποιον θα ψηφίσει απάντησε πως θα ψηφίσει τον Ταγίπ Ερντογάν. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι παρά το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται πως «πνίγονται» εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, συνεχίζουν να παραμένουν πιστοί στον Τούρκο πρόεδρο.
KΛΕΙΔΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
-Στον διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο που ζούμε ποιο ρόλο επιδιώκει να παίξει και το κυριότερο ποιο ρόλο μπορεί να παίξει η Τουρκία;
-Η Τουρκία θα ήθελε να είναι η ηγέτιδα χώρα στον μετριοπαθή μουσουλμανικό κόσμο. Ωστόσο, αν γίνει μέρος των Συμφωνιών του Αβραάμ θα χάσει αυτό τον ηγετικό ρόλο. Το τι τελικά θα συμβεί είναι άμεσα συνδεδεμένο με την κατάσταση της οικονομίας της. Αν η οικονομική της κατάσταση βελτιωθεί τότε δεν αποκλείεται να δούμε μία επαναστροφή στην εξωτερική της πολιτική και η Τουρκία να επιχειρήσει και πάλι να παίξει ηγετικό ρόλο στον αραβικό, μουσουλμανικό κόσμο. Την ίδια στιγμή εξαιτίας και του πολέμου στην Ουκρανία επιχειρεί μία εξομάλυνση των σχέσεών της με τη Δύση. Κατά την άποψή μου η Τουρκία προσπαθεί να περιορίσει τις ζημιές που αφήνει πίσω της η τραυματισμένη της οικονομία. Αν με ρωτούσατε κάτι τέτοιο πριν από μερικά χρόνια θα μιλούσα για τις τουρκικές φιλοδοξίες. Αυτές όμως έχουν ψαλιδιστεί εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Η Τουρκία θέλει να βγει από την απομόνωση, όμως έχει συνειδητοποιήσει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει. Οι φιλοδοξίες είναι πάντα εκεί. Αν θα γίνουν πραγματικότητα εξαρτάται από την οικονομία της.
Ανατολίτικο παζάρι με ΗΠΑ
-Η Τουρκία έχει εμπλοκή και στην ουκρανική κρίση, αφού συνεργάζεται και με τις δύο εμπλεκόμενες χώρες. Ποιο είναι το διακύβευμα πλέον για την Άγκυρα;
-Η Τουρκία διατηρεί καλές σχέσεις τόσο με το Κίεβο όσο και με την Άγκυρα και προσπαθεί την ίδια στιγμή να ικανοποιήσει και τις δύο πλευρές. Για παράδειγμα βλέπουμε να αντιδρά στην επιβολή κυρώσεων, κάτι που ευχαριστεί τους Ρώσους, και να στέλνει οπλισμό, ικανοποιώντας τους Ουκρανούς. Προσπαθεί να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της, προσελκύοντας περισσότερες ρωσικές επενδύσεις και ήδη βλέπουμε Ρώσους ολιγάρχες να βρίσκουν καταφύγιο εκεί. Η Τουρκία δεν πρόκειται να πάρει «διαζύγιο» από τη Ρωσία ό,τι και να γίνει. Την ίδια στιγμή όμως ανησυχεί από τη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία, γιατί θεωρεί πως οι ισορροπίες δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή αλλάζουν.
-Τι θέλει να πετύχει η Τουρκία βάζοντας εμπόδια στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ; Ποιες θα είναι οι συνέπειες; Θα μπορούσε, όπως έχει λεχθεί, η Τουρκία να οδηγηθεί εκτός της Συμμαχίας;
-Το ΝΑΤΟ δεν έχει μηχανισμούς εξόδου μίας χώρας και επομένως δεν ισχύουν οι ισχυρισμοί για έξοδο της Τουρκίας. Τα εμπόδια που βάζει η Τουρκία δεν έχουν στόχο τη Φινλανδία και τη Σουηδία αλλά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι ένα τουρκικό παζάρι με την Ουάσιγκτον. Η Άγκυρα θέλει να πετύχει άρση των κυρώσεων που επέβαλαν οι ΗΠΑ στη στρατιωτική της βιομηχανία και να μπορέσει να αγοράσει αεροσκάφη F-35, ενώ επιπλέον, επιδιώκει να σταματήσουν οι διώξεις στην υπόθεση της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank στις ΗΠΑ. Αν παρεμπιπτόντως πειστούν η Φινλανδία και η Σουηδία να αλλάξουν την πολιτική τους έναντι των Κούρδων, αυτό θα είναι επιπρόσθετο κέρδος. Ταυτόχρονα με αυτή της τη στάση περνά το μήνυμα στη Ρωσία πως δεν είναι ένας πιστός σύμμαχος της Δύσης, αλλά όπου χρειάζεται μπορεί να προβάλει αντιστάσεις και να κρατήσει μία διαφορετική πορεία.
Γερή και σημαντική η συμμαχία Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ
-Πώς πιστεύετε ότι θα εξελιχθούν οι σχέσεις της Τουρκίας με τον αραβικό κόσμο; Πιστεύετε πως είναι εύκολο για την τουρκική ηγεσία να τις αποκαταστήσει στον βαθμό που ήταν στο παρελθόν; Και ποιες θα είναι οι συνέπειες;
-Όταν μιλούμε για αυτό το θέμα, πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στον περασμένο Νοέμβριο, όταν ο σεΐχης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων επισκέφτηκε την Τουρκία και υποσχέθηκε επενδύσεις δέκα δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μετά από αυτό ξεκίνησε μία επιχείρηση γοητείας με την Τουρκία να επιχειρεί να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία την Αίγυπτο, με λίγα λόγια με κάποιες από τις χώρες που ανήκουν στον άξονα των Συμφωνιών του Αβραάμ. Βλέπουμε πως κάνει κινήσεις, για παράδειγμα έκλεισε την υπόθεση της δολοφονίας του Τζαμάλ Κασόγκι για να εξευμενίσει το Ριάντ. Η Άγκυρα επιδιώκει να γίνει μέρος των Συμφωνιών του Αβραάμ, να προσεταιριστεί τις χώρες που συμμετέχουν και να σπάσει την απομόνωση στην οποία βρίσκεται. Πρόκειται για μία στροφή 180 μοιρών. Προς το παρόν όμως ούτε το Ισραήλ, ούτε η Σαουδική Αραβία, ούτε τα ΗΑΕ αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε επίπεδο πρεσβευτών.
-Ας μιλήσουμε λίγο περισσότερο για τις σχέσεις του Ισραήλ με την Τουρκία. Το τελευταίο διάστημα βλέπουμε να γίνονται προσπάθειες αποκατάστασης. Πώς αυτό συνδέεται ή επηρεάζει την τριμερή συνεργασία με Κύπρο και Ελλάδα;
-Πρώτα από όλα πρέπει να δώσω έμφαση στο γεγονός πως ο κύριος αρχιτέκτονας των τριμερών συνεργασιών μεταξύ Κύπρου, Ισραήλ και Ελλάδας υπήρξε ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τούρκος πρόεδρος με τη φιλοπαλαιστινιακή πολιτική του έσπρωξε το Ισραήλ στην «αγκαλιά» της Κύπρου και της Ελλάδας. Με αποτέλεσμα σήμερα οι τρεις χώρες να έχουν κτίσει μία γερή και σημαντική συμμαχία. Θεωρώ πως το Ισραήλ δεν πρόκειται να θυσιάσει τις σχέσεις του με τη Λευκωσία και την Αθήνα για μία εύθραυστη ομαλοποίηση των σχέσεών του με την Άγκυρα. Οι Τούρκοι πρέπει να αντιληφθούν πως Κύπρος και Ελλάδα είναι δύο αξιόπιστες χώρες, μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μεγάλη συνεργασία σε πολλούς τομείς. Το να διατηρεί φιλικές, καλές σχέσεις με αυτές τις δύο χώρες είναι σημαντικό για το Ισραήλ. Η Τουρκία θεωρώ πως δεν μπορεί να προσφέρει τέτοια στρατηγικά πλεονεκτήματα. Φυσικά είναι προς το συμφέρον του Ισραήλ να διατηρεί καλές σχέσεις με την Τουρκία, όμως αυτό δεν σημαίνει υποβάθμιση των σχέσεων με Κύπρο και Ελλάδα. Οι Κύπριοι και οι Έλληνες φίλοι μας πρέπει να αντιληφθούν πως δεν έχουμε καμία πρόθεση να μετατρέψουμε την Τουρκία σε εχθρό του Ισραήλ. Έχουμε αρκετούς εχθρούς δεν χρειάζεται να προσθέσουμε ακόμη ένα. Αγκάθι πάντως παραμένει η υποστήριξη που προσφέρει η Τουρκία στη Χαμάς και για όσο καιρό συμβαίνει αυτό, δύσκολα οι διμερείς σχέσεις θα αποκατασταθούν.
-Τα τελευταία χρόνια φαίνεται πως έχει διαμορφωθεί μία ενεργειακή συμμαχία μεταξύ της Κύπρου, του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Αιγύπτου. Μετά και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το θέμα της ενέργειας γίνεται όλο και πιο σημαντικό. Μπορεί η Τουρκία και υπό ποιους όρους να γίνει μέλος αυτής της μεσογειακής συνεργασίας;
-Εδώ θα ήθελα να πω κάτι έξω από το κουτί. Όλοι γνωρίζουν πως χωρίς τη συνεργασία της Τουρκίας το πρότζεκτ του East Med δεν πρόκειται να υλοποιηθεί. Ο αγωγός ήταν σχεδιασμένος να μεταφέρει φυσικό αέριο από την Κύπρο και το Ισραήλ στην Ελλάδα. Φαίνεται όμως πως η Τουρκία πρέπει να συμπεριληφθεί στο παιχνίδι. Ο East Med μπορεί να ενώσει αντί να χωρίσει αυτές τις χώρες. Δεν είναι η ιδανική λύση και αυτό που θα πω θα ακουστεί σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά πάντα έχω υπόψη μου αυτό που είπε ένας παλιός Ισραηλινός πρωθυπουργός, ο Νταβίντ μπεν Γκουριόν «αν θέλεις να είσαι ρεαλιστής στη Μέση Ανατολή πρέπει να πιστεύεις στα θαύματα». Με αυτή την προοπτική η Κύπρος, το Ισραήλ, η Ελλάδα, η Τουρκία αλλά και η Αίγυπτος πρέπει να συνεργαστούν και να εκδώσουν κοινές άδειες εκμετάλλευσης του φυσικού πλούτου της Ανατολικής Μεσογείου προς τις ξένες εταιρείες. Είναι μία λύση στην οποία όλες αυτές οι χώρες θα δώσουν έμφαση στο αποτέλεσμα, δηλαδή στο να στείλουν φυσικό αέριο στην Ευρώπη μειώνοντας έτσι και την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια και με την οποία όλες οι πλευρές κερδίζουν.
Φιλελεύθερος
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
