Διεθνή
Τρεις κίνδυνοι για Ελλάδα, Ευρωζώνη και τραπεζικό σύστημα
Αυστηρές προειδοποιήσεις για την Ευρωζώνη
Του Λεωνίδα Στεργίου
Οι επιπτώσεις του πολέμου στις τιμές ενέργειας, ο πληθωρισμός και η χαμηλότερη ανάπτυξη ενισχύουν τους κινδύνους για το χρηματοπιστωτικό σύστημα και την οικονομία της Ευρωζώνης. Οι κίνδυνοι αυτοί είναι μεγαλύτεροι για τις χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος, ακριβότερο κόστος δανεισμού και μικρότερο διαθέσιμο εισόδημα.
Πρόκειται για ένα από τα βασικότερα συμπεράσματα της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία, αναφερόμενη στο ελληνικό δημόσιο χρέος, σημειώνει ότι αυτό παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ευαισθησία στην αύξηση των επιτοκίων σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, όσον αφορά το κόστος εξυπηρέτησής του και τη μεγέθυνσή του. Γενικά η ΕΚΤ αναφέρει ότι ο πληθωρισμός αυξάνει το κόστος δανεισμού, ενώ από την άλλη μειώνει την πραγματική αξία του χρέους. Αυτό ισχύει τόσο για το δημόσιο χρέος όσο και για τα χρέη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Παράλληλα, το δημοσιονομικό έλλειμμα εισήλθε στην κόκκινη περιοχή, καθώς μετατοπίζεται υψηλότερα για το 2022 σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις. Αυτό παρατηρείται και σε άλλες χώρες, με τη μεγαλύτερη επιδείνωση να εμφανίζει η Μάλτα, την οποία ακολουθούν Ιταλία, Γαλλία, Σλοβενία, Λετονία, Ισπανία, Σλοβακία. Ακόμα και η Αυστρία πλησιάζει το όριο της κόκκινης περιοχής. Αιτίες αποτελούν οι δαπάνες για τη στήριξη των οικονομιών κατά την πανδημία, οι οποίες συνεχίζονται, λόγω της αβεβαιότητας του πολέμου, με υψηλότερες τιμές ενέργειας (πληθωρισμός), υψηλότερα επιτόκια και χαμηλότερη ανάπτυξη.
Η αύξηση των επιτοκίων έχει σημαντική επίπτωση στις χρηματοδοτικές ανάγκες των υπερχρεωμένων χωρών της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με τα δύο σενάρια που έχει τρέξει η ΕΚΤ, η μεγαλύτερη επίπτωση, σχεδόν κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ως προς το ΑΕΠ, προκύπτει από αύξηση των επιτοκίων κατά 100 μονάδες βάσης και μείωση του ρυθμού ανάπτυξης κατά 1 ποσοστιαία μονάδα για τρία χρόνια. Αντίθετα, αρκετά μικρότερη, σχεδόν 1-2 ποσοστιαίες μονάδες προς το ΑΕΠ, είναι η επίπτωση που προέρχεται μόνο από την αύξηση των επιτοκίων κατά 100 μονάδες βάσης, χωρίς υποχώρηση της ανάπτυξης.
Αγορά ακινήτων
Η ελληνική αγορά ακινήτων κατατάσσεται αρκετά μακριά από τις πιθανές χώρες όπου εντοπίζονται αυξημένοι κίνδυνοι για “φούσκα” και όπου η ΕΚΤ έχει ζητήσει αυξημένη εποπτεία. Ειδικά η Ελλάδα εμφανίζεται η χώρα με τη μικρότερη αύξηση τιμών και με τη μεγαλύτερη αποπληρωμή χρέους για απόκτηση στέγης.
Για τα ελληνικά νοικοκυριά, πιθανή διόρθωση στην αγορά ακινήτων, σε συνδυασμό με αύξηση επιτοκίων και μείωση εισοδημάτων λόγω πληθωρισμού, μετατοπίζει τη χώρα στο “βαθύ κόκκινο”, όπου βρίσκονται Κύπρος, Ολλανδία, Λουξεμβούργο και Φινλανδία. Στο όριο εμφανίζονται Βέλγιο, Πορτογαλία και Ισπανία. Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ως προς το εισόδημα των νοικοκυριών στην Ελλάδα υπολογίζεται στο 17% και είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, το χρέος των νοικοκυριών προς το ΑΕΠ πλησιάζει το 60%, όπου εκεί βρίσκονται χώρες όπως το Βέλγιο και η Γερμανία.
Επιχειρήσεις
Οι υψηλότεροι κίνδυνοι για τις επιχειρήσεις εντοπίζονται σε χώρες με αυξανόμενο δημόσιο χρέος, υψηλό ποσοστό κόκκινων δανείων και υψηλή διασύνδεση μεταξύ τραπεζών και δημοσίου χρέους. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΚΤ αναφέρει ότι ο δείκτης κινδύνου (Z-score) παραμένει χαμηλότερος σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία. Ωστόσο, στο γράφημα που παραθέτει η έκθεση, η Ελλάδα εμφανίζεται με το υψηλότερο ποσοστό δημοσίου χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ, υψηλό ποσοστό ευάλωτων επιχειρήσεων (μαζί με την Ιταλία) και το μεγαλύτερο ποσοστό κόκκινων δανείων. Όμως ο τελικός κίνδυνος επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, όπως η έκθεση στο δημόσιο χρέος και σε ευάλωτους κλάδους της οικονομίας.
Η Ελλάδα εμφανίζεται περισσότερο εξαρτημένη στις εισαγωγές από τη Ρωσία σε σχέση με τον μέσο όρο της Ε.Ε., ενώ η εξάρτηση από τις εξαγωγές είναι πολύ μικρή. Το ποσοστό εισαγωγών της Ελλάδος από τη Ρωσία, σε σχέση με το εμπορικό ισοζύγιο, υπολογίζεται γύρω στο 5%, όταν στην Ε.Ε. είναι γύρω στο 4%.
Τράπεζες
Οι ελληνικές τράπεζες αντιμετωπίζουν μικρότερο κίνδυνο επιτοκίου σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές, καθώς τα νέα δάνεια με σταθερά επιτόκια αποτελούν το 40% των νέων χορηγήσεων από το 2009 μέχρι το 2021, όταν, για παράδειγμα, το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε. είναι στο 80%. Δηλαδή λιγότερα δάνεια έχουν “κλειδωθεί” με σταθερά και χαμηλά επιτόκια (λόγω επερχόμενης αύξησης επιτοκίων).
Η μεγαλύτερη έκθεση των ελληνικών τραπεζών στην ενεργειακή κρίση προέρχεται από τον κλάδο των μεταφορών. Στο παρακάτω γράφημα παρουσιάζεται η έκθεση των ελληνικών και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών τραπεζών σε κλάδους με μεγάλη εξάρτηση από την ενέργεια. Το πράσινο χρώμα σημαίνει μικρή έκθεση και το κόκκινο μεγάλη. Η έκθεση υπολογίζεται βάσει των επιχειρηματικών δανείων που έχουν δοθεί ανά κλάδο και από το κατά πόσο εξαρτώνται οι επιχειρήσεις αυτές από τη χρήση ενέργειας και την τιμή τους.
Αυστηρές προειδοποιήσεις για την Ευρωζώνη
Το σύνολο της Ευρωζώνης είναι εκτεθειμένο σε ένα νέο περιβάλλον κινδύνων που ενισχύθηκαν σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Με τον πόλεμο, παρατηρήθηκε νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια, διόρθωση στις αγορές και αύξηση στις καμπύλες αποδόσεων και στα διατραπεζικά επιτόκια.
Σύμφωνα με την Έκθεση της ΕΚΤ, μολονότι η αντίδραση των αγορών έχει μετριαστεί, οι κίνδυνοι για περαιτέρω διορθώσεις παραμένουν. Στον τραπεζικό τομέα, οι μεγαλύτερες προκλήσεις προέρχονται από την αδύναμη κερδοφορία που εμφανίζουν οι τράπεζες, ύστερα από την ισχυρή ανάκαμψη που παρουσίασαν το 2021.
Βασική πηγή κινδύνων συνδέεται με το ενεργειακό κόστος και τις τιμές εμπορευμάτων, που εμφανίζουν μεγάλες διακυμάνσεις και παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Αυτό επηρεάζει και τους κινδύνους που σχετίζονται με την αγορά παραγώγων. Παρά την προσαρμογή που έχει παρατηρηθεί το τελευταίο διάστημα, οι κίνδυνοι παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, εν όψει μάλιστα της αναμενόμενης επιβράδυνσης της ανάπτυξης και του πληθωρισμού σε επίπεδα υψηλότερα από τα αναμενόμενα.
Κίνδυνοι συνδέονται και με την αβεβαιότητα σχετικά με την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία και τη διάρκειά του, αλλά και την ταχύτητα προσαρμογής της νομισματικής πολιτικής στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Άλλοι παράγοντες που συνδέονται με την πανδημία COVID, τις αδυναμίες στις αναδυόμενες οικονομίες και πιθανώς μεγαλύτερη επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας μπορούν να αυξήσουν τους κινδύνους από τα μέτωπα του πληθωρισμού και της ανάπτυξης.
Οι επιχειρήσεις στην Ευρωζώνη αντιμετωπίζουν προκλήσεις που σχετίζονται με την αύξηση του κόστους πρώτων υλών και τη θολή εικόνα για την πορεία των οικονομιών. Αυτό μπορεί να σημαίνει αύξηση στις πτωχεύσεις, ειδικά των επιχειρήσεων και σε κλάδους που δεν έχουν πλήρως ανακάμψει από το χτύπημα της πανδημίας. Επιπλέον, υπερχρεωμένες επιχειρήσεις και επιχειρήσεις με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα δανεισμού.
Οι τιμές ακινήτων στην Ευρωζώνη συνέχισαν να αυξάνονται και η στεγαστική πίστη επιταχύνθηκε, αλλά η αύξηση των δανείων με σταθερά επιτόκια μπορεί να αποτελέσει ασπίδα προστασίας για τους δανειολήπτες από υψηλότερα επιτόκια στο επόμενο διάστημα.
Οι προοπτικές κερδοφορίας των ευρωπαϊκών τραπεζών εμφανίζονται αποδυναμωμένες, ύστερα από ένα ισχυρό 2021. Η πιθανή επίπτωση της αύξησης στις τιμές ενέργειας, του υψηλότερου πληθωρισμού και της μικρότερης ανάπτυξης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα του ενεργητικού τους (κόκκινα δάνεια). Από την άλλη πλευρά, είναι λίγες οι τράπεζες που έχουν μεγάλη και άμεση έκθεση στη Ρωσία και την Ουκρανία. Οι εκτιμήσεις της ΕΚΤ καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα θα παραμείνει ισχυρό ακόμα και στο δυσμενές σενάριο.
Τα επενδυτικά κεφάλαια είναι εκτεθειμένα στον κίνδυνο από τις μεταβολές των τιμών των ομολόγων, τη διάρκεια του πολέμου και την έκθεσή τους σε ομόλογα αδύναμων εταιρειών. Ωστόσο, οι κίνδυνοι αυτοί δεν έχει φαίνεται να απειλούν τη συστημική ευστάθεια. Επίσης, κάποια επενδυτικά κεφάλαια είναι σημαντικά εκτεθειμένα σε παράγωγα και σε άλλες επενδύσεις με υψηλό ρίσκο όπως τα κρυπτονομίσματα.
Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΤ επαναλαμβάνει τη σύστασή της προς τις τράπεζες για δημιουργία υψηλότερων κεφαλαίων (buffers) προκειμένου να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν δύσκολες καταστάσεις. Σε ό,τι αφορά τον μη τραπεζικό κλάδο, δηλαδή τις επιχειρήσεις, η ΕΚΤ κάνει σύσταση για προσοχή στη ρευστότητα και στα υψηλά ποσοστά μόχλευσης.
capital.gr
Διεθνή
Πεδίο μάχης η Γαλλία για την ακρίβεια – Έφοδοι, δακρυγόνα και εκατοντάδες συλλήψεις
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή 32.800 ανθρώπων στις περιφέρειες, ενώ οι συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο είχαν φτάσει τις 166.
Με επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας γίνονται οι διαδηλώσεις στο Παρίσι όσο και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων κατά της ακρίβειας και της μείωσης της αγοραστικής δύναμης.
Εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων έκανε η αστυνομία, που μέχρι το μεσημέρι προχώρησε σε 166 συλλήψεις, ενώ οι διαδηλωτές εισέβαλαν και στο λόμπι του δημαρχείου της Μασσαλίας, σπάζοντας την πόρτα.
Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν μαθητές λυκείου, αγρότες, ακτιβιστές για το κλίμα και υποστηρικτές του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων».
166 συλλήψεις και 140 διαδηλώσεις μέχρι το μεσημέρι
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή 32.800 ανθρώπων στις περιφέρειες, ενώ οι συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο είχαν φτάσει τις 166.
Δεκάδες συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν από τις πρωινές ώρες στο Παρίσι, όπου η αστυνομική παρουσία ήταν ιδιαίτερα έντονη, κυρίως κοντά σε εμβληματικά σημεία της πρωτεύουσας, όπως η Λεωφόρος των Ηλυσίων Πεδίων και η Αψίδα του Θριάμβου.
Για το συγκεκριμένο περιστατικό οι αρχές ανακοίνωσαν 21 συλλήψεις, ενώ ακόμη 40 άτομα συνελήφθησαν στην πρωτεύουσα, κυρίως για κατοχή προστατευτικού εξοπλισμού ή απαγορευμένων όπλων.
Συγκρούσεις στη Μασσαλία, δακρυγόνα στη Λυών
Επεισόδια σημειώθηκαν και στη Μασσαλία, όπου διαδηλωτές εκτόξευσαν αντικείμενα και οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με χρήση δακρυγόνων. Στην ίδια πόλη, ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα έγινε στόχος διαδηλωτών.
Νωρίτερα, η κεντρική λεωφόρος Πραντό είχε αποκλειστεί προσωρινά με κάδους απορριμμάτων και πατίνια, προτού η αστυνομία διαλύσει τους συγκεντρωμένους.
Στην πόλη, δεκάδες διαδηλωτές έκαναν έφοδο στο λόμπι του δημαρχείου, στο Παλιό Λιμάνι, σπάζοντας πρώτα την είσοδο και φωνάζοντας «Επανάσταση! Καταλαμβάνουμε τη Βαστίλη!». Οι διαδηλωτές παρέμειναν για λίγη ώρα στον χώρο, προτού απομακρυνθούν από τις αστυνομικές δυνάμεις.
Στη Λυών, αστυνομικοί χρησιμοποίησαν δακρυγόνα για να διαλύσουν περίπου 300 άτομα που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά σε πανεπιστήμιο, σύμφωνα με το AFP.
Παράλληλα, περίπου 40 άτομα επιχείρησαν να διακόψουν την κυκλοφορία σε γέφυρα της πόλης, ενώ άλλοι διαδηλωτές προσπάθησαν να συγκεντρωθούν κοντά σε διυλιστήριο, σύμφωνα με τη νομαρχία.
Στην Τουλούζη, οι αστυνομικές δυνάμεις παρενέβησαν προκειμένου να αποτρέψουν αποκλεισμούς τρένων και ενός κυκλικού κόμβου.
Στη Ρεν της Βρετάνης, περίπου 20 άτομα έστησαν αυτοσχέδιο οδόφραγμα με κάδους απορριμμάτων κοντά σε μεγάλο εμπορικό κέντρο.
Στη Ρουέν της Νορμανδίας, πανεπιστημιακό κτίριο υπέστη ζημιές από φωτιά που εκδηλώθηκε νωρίς το πρωί και πιθανότατα οφείλεται σε εμπρησμό, σύμφωνα με πηγή κοντά στην έρευνα.
Πάντως, δημοσιογράφοι του AFP διαπίστωσαν ότι αρκετοί από τους αποκλεισμούς που είχαν προαναγγελθεί δεν πραγματοποιήθηκαν, όπως στον σταθμό διοδίων στη γέφυρα Ιλ ντε Ρε, στις ακτές του Ατλαντικού, και στο Μπορντό.
Στους δρόμους ξανά τα «Κίτρινα Γιλέκα»
Οι σημερινές κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση της ακρίβειας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές των καυσίμων και η μείωση της αγοραστικής δύναμης τροφοδοτούν την κοινωνική δυσαρέσκεια στη Γαλλία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η επιστροφή υποστηρικτών του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», που είχε προκαλέσει μεγάλες κοινωνικές κινητοποιήσεις το 2018 και το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Εμανουέλ Μακρόν.
Το κίνημα, που είχε ξεκινήσει με αφορμή τις αυξήσεις στους φόρους καυσίμων, είχε πραγματοποιήσει εκτεταμένες διαδηλώσεις, με ορισμένες να συνοδεύονται από σοβαρά επεισόδια, ιδιαίτερα στη Λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων.
Το νέο κάλεσμα για κινητοποιήσεις περιλαμβάνει αποκλεισμούς κυκλικών κόμβων και στρατηγικών σημείων, ενώ συμπίπτει με τις διαδηλώσεις μαθητών και φοιτητών που πραγματοποιούνται από τα μέσα Σεπτεμβρίου, με αιτήματα για καλύτερες συνθήκες σπουδών.
Για το Σάββατο είχαν ανακοινωθεί περίπου 1.500 δράσεις, διαδηλώσεις ή αποκλεισμοί σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Εσωτερικών, αναμένονταν περίπου 500 προγραμματισμένες δράσεις και περισσότερες από 90 προγραμματισμένες διαδηλώσεις.
Πριν από την έναρξη των κινητοποιήσεων, αστυνομική πηγή είχε εκτιμήσει ότι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν περίπου 150.000 διαδηλωτές εκτός της μητροπολιτικής περιοχής του Παρισιού και άλλοι 40.000 στην πρωτεύουσα.
Ωστόσο, η πραγματική έκταση των διαδηλώσεων παρέμενε δύσκολο να προβλεφθεί, καθώς η σημερινή ημέρα συμπίπτει με την έναρξη των σχολικών διακοπών.
Έκκληση Μακρόν για ηρεμία, καταγγελίες για αστυνομική βία
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, μιλώντας την Παρασκευή από τις Βρυξέλλες, απηύθυνε έκκληση για ηρεμία, υπογραμμίζοντας ότι το δικαίωμα στη διαδήλωση πρέπει να συνοδεύεται από σεβασμό, χωρίς προσβολές και βανδαλισμούς.
Οι σημερινές κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται έπειτα από εβδομάδες κοινωνικών εντάσεων, κατά τις οποίες έχουν καταγραφεί σοβαροί τραυματισμοί διαδηλωτών και αστυνομικών.
Η γαλλική αστυνομία έχει δεχθεί επικρίσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης προηγούμενων διαδηλώσεων, ενώ η αρμόδια υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου διερευνά τουλάχιστον 24 περιπτώσεις καταγγελιών για αστυνομική βία.
Μεταξύ των περιστατικών που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις είναι ο τραυματισμός ενός 15χρονου, ο οποίος έχασε το χέρι του όταν εξερράγη στα χέρια του κροτίδα κρότου-λάμψης.
Μετά το περιστατικό, οι αρχές ανέστειλαν τη χρήση των συγκεκριμένων μέσων, ωστόσο ο υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ξανά εφόσον χρειαστεί.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανέφερε ότι περισσότεροι από 900 αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων των τελευταίων εβδομάδων.
Πολιτική αντιπαράθεση έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές
Οι κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται περίπου έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, σε μια περίοδο αυξημένων κοινωνικών και πολιτικών εντάσεων.
Η κυβέρνηση κατηγορεί την «Ανυπότακτη Γαλλία» (LFI) της ριζοσπαστικής Αριστεράς ότι υποδαυλίζει τις κινητοποιήσεις. Όμως, το κόμμα αρνείται τις κατηγορίες.
Από την πλευρά του, ο Ζερόμ Ροντρίγκες, μία από τις γνωστότερες προσωπικότητες των «Κίτρινων Γιλέκων», ο οποίος έχασε το ένα του μάτι κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στο Παρίσι τον Ιανουάριο του 2019, υποστήριξε ότι οι κινητοποιήσεις πρέπει να συνεχιστούν.
Στο μεταξύ, συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν ήδη καλέσει εργαζομένους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε νέα ημέρα διαδηλώσεων και απεργίας στις 5 Νοεμβρίου.
Διεθνή
Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας

