Ιστορία - Πολιτισμός
Οι πεσόντες της επαρχίας Εορδαίας στο Έπος του 40.
Άγιος Χριστόφορος
- Στρατιώτης Μάνος Πρόδρομος Γεώργιος, 1911, Αγίας Παρασκευής, Άγιος Χριστόφορος Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 30/12/1940, Ύψ. 1292, Εξαφανίσθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας)
Ανατολικόν
- Λοχίας Ανδρεάδης Αλέξανδρος Νικόλαος, 1916, Ανατολικό Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 17/11/1940, Ιβάν
- Στρατιώτης Βασιλειάδης Ορέστης Ισμαήλ, 1912, Ανατολικόν Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 4/1/1941, XVα Ορεινό Χειρουργείο, Πέθανε στο XVα Ορεινό Χειρουργείο (Κοσίνα).
- Στρατιώτης Γρηγοριάδης Βασίλειος Κωνσταντίνος, 1916, Ανατολικόν Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 26/1/1941, Ύψ. Γκούλεϊ, Φονεύθηκε στο ύψ. Γκούλεϊ
- Στρατιώτης Ιωσηφίδης Μιχαήλ Παναγιώτης, 1910, Ανατολικόν Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 9/1/1941, 1ο Χειρουργείο Ελληνικού Ερυθρού, Σταυρού Άρτας
- Λοχίας Κοκκινίδης Χαρίλαος Αριστείδης, 1914, Ανατολικόν Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/2/1941, Μπούμπεσι, Φονεύθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Μηνάς Βασίλειος Δημήτριος. 1915, Ανατολικόν Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 26/12/1940, Κλεισούρα
- Στρατιώτης Παυλίδης Θεμιστοκλής Λάζαρος, 1912, Ανατολικόν Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 30/12/1940, Ύψ. 1200, Εξαφανίσθηκε στο ύψ. 1200 (Κλεισούρας).
- Λοχίας Παπαδόπουλος Ζαχαρίας Νικόλαος, 1919,Ανατολικόν Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 9/2/1941, Βέρνικ
- Στρατιώτης Παπαπαυλίδης Αχιλλεύς Πέτρος, 1914, Ανατολικόν Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 30/12/1940, Ύψ.1292, Φονεύθηκε στο ύψ. 1292, (μάχη Κλεισούρας).
- Αναφέρεται ακόμα ως πεσών και ο λοχίας Τσελέπης Λάζαρος, χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Άρδασσα
- Έφεδρος Ανθυπολοχαγός Βασιλειάδης Ιωάννης Θεόδωρος, 1915, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 14/11/1940, Γκολίνα, Γεννήθηκε στην Άρδασσα Εορδαίας, Φονεύθηκε στην περιοχή Γκολίνας
- Δεκανέας Αμαραντίδης Αριστοτέλης Γεώργιος, 1917, Αρδάσσης Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 6/2/1941, Ύψ. 802, Φονεύθηκε στο ύψ.802 (Μπούμπεσι).
- Στρατιώτης Μιχαηλίδης Συμεών Ευστάθιος 1919 Άρδασσα Μουρικίου Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού 6/2/1941 Μπούμπεσι
- Στρατιώτης Νικολαΐδης Χρήστος Θεόδωρος, 1919 Άρδασσα Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 5/3/1941 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
- Στρατιώτης Φολτόπουλος Μιχαήλ Γεώργιος 1915 Αρδάσσης Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 20/11/1940 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Φλώρινας
- Στρατιώτης Φωτιάδης Ευστάθιος, άγνωστο που σκοτώθηκε μιας και δεν αναφέρεται στο δημοσιευμένο αρχείο της διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού. Όμως το δίπλωμα ευγνωμοσύνης το αποδεικνύει. Όταν σκοτώθηκε ήταν ήδη παντρεμένος με την Κυριακή και είχε τρία παιδιά: τον Κωνσταντίνο, την Δέσποινα και τον Γιώργο.
Ασβεστόπετρα
- Στρατιώτης Αντωνίου Φώτιος Χαρίσιος 1918 Ασβεστόπετρα Εορδαίας, 15/2/1941 Ναυτικό Νοσοκομείο Πειραιά
- Στρατιώτης Βαγκάς Ιωάννης Κωνσταντίνος, 1911, Ασβεστόπετρα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 30/12/1940, Κλεισούρα
- Στρατιώτης Γοτουχίδης Δημήτριος Κωνσταντίνος, 1912, Ασβεστοπέτρας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/1/1941 Μάλι Τοπόγιαννιτ. Φονεύθηκε στο Μάλι Τοπόγιαννιτ (ΒΑ Κλεισούρας).
- Λοχίας Μουρατίδης Χαράλαμπος Γεώργιος 1911, Ασβεστόπετρα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 26/12/1940 Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Παπαδόπουλος Βασίλειος Νικόλαος 1912, Ασβεστόπετρα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 5/11/1940 Βίγλιστα Πέθανε από πολεμικά τραύματα.
- Δεκανέας Μπαμπαλίκης Θεόδωρος Χρήστος, 1908, Ασβεστόπετρα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 19/2/1941 Ύψ. 802 Φονεύθηκε στο ύψ. 802 (Μπούμπεσι).
- Δεκανέας Μαραπάς Κωνσταντίνος Δημήτριος 1908 Ασβεστόπετρα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 8/2/1941 Μπούμπεσι. Φονεύθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας).
- Δεκανέας Παπαδόπουλος Ιωάννης Νικόλαος 1915 Ασβεστόπετρα Εορδαίας, Ιωαννίνων- Κονίτσης, Κόνιτσα X Ομάδα Αναγνωρίσεως 20/11/1940, Πέθανε στο Ορεινό Χειρουργείο Κόνιτσας.
- Αναφέρεται και ως πεσών και ο Δεκανέας Πατσούρης Βασίλειος, χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Καρυοχώρι
- Δεκανέας Αθανασιάδης Χαρίτος Ισαάκ 1907 Καρυοχωρίου Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 26/2/1941. Β Πεδινό Νοσηλευτικό Τμήμα. Πέθανε στο Β’ Πεδινό Νοσηλευτικό Τμήμα (Κοσίνα).
- Στρατιώτης Ακριτίδης Χρήστος Αβραάμ 1918 Καρυοχώριον Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 19/1/1941 4ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών
- Στρατιώτης Αδαμίδης Βασίλειος Χρήστος 1911 Καρυοχώριον Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/1/1941 Ύψ. Μάλι Τοπιάνι Γεννήθηκε στο Καρνοχώρι Κοζάνης. Φονεύθηκε στο Ύψ. Μάλι Τοπιάνι (Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Κοσμίδης Θεόδωρος Θεόδωρος, 1919, Καρυοχωρίου Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού 19/11/1940 Ιβάν
- Στρατιώτης Σαββίδης Μελέτιος Δαμιανός, 1905, Καρυοχωρίου Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 18/11/1940, Ιβάν
- Αναφέρεται και ως πεσών και ο οπλίτης Αναστασιάδης Πρόδρομος, χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Περδίκας
- Έφεδρος Ανθυπολοχαγός Αμαναλίδης Θεόδωρος Γεώργιος 1914 Περδίκκας Εορδαίας,28ο Σύνταγμα Πεζικού 10/1/1941 Μάλι Γαρονίν Φονεύθηκε στο Μάλι Γαρονίν (Β Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Καζαντίδης Λάζαρος Θεόδωρος 1919 Περδίκκας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 25/1/1941 Νοσοκομείο Εκστρατείας Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Αγρινίου
- Στρατιώτης Φίλκας Χρήστος Σπυρίδωνας 1907 Περδίκκα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 16/4/1941 1ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
- Στρατιώτης Γκουλερίδης ή Κιουλερής Εμμανουήλ Απόστολος 1907 Περδίκκα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 31/12/1940 Κλεισούρα
- Λοχίας Μπαξεβάνος Χρήστος Βασίλειος, 1914, Περδίκκα Εορδαίας, ΧVΙΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΥΡΚΟΥ 9/3/1941 Στενωπός Κλεισούρας
- Στρατιώτης Μπουράκης Ιωάννης Χρήστος, 1906, Περδίκκα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 31/12/1940 Ύψ. 1292, Φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (Δ Πόγραδετς).
- Στρατιώτης Λιαμής Ευάγγελος Συμεών 1918, Κοζάνης Περδίκκας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 1/1/1941 Ύψ. Μάλι Ραδόνι Φονεύθηκε στο Ύψ. Μάλι Ραδόνι (Ραμπάνι Κλεισούρας).
- Αναφέρονται και ως πεσόντες και οι οπλίτες Δολπουδάκης Κ. και Μπαξεβάνης Τριαντάφυλλος χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Αναρράχη
- Στρατιώτης Ανδρεάδης Πολύκαρπος Αριστείδης 1909 Αναρράχη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 6/1/1941 Μάλι Τοπόγιαννιτ
- Στρατιώτης Ιωαννίδης Κωνσταντίνος Κυριάκος 1912, Αναρράχη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 27/1/1941, Βινάν
- Στρατιώτης Μητρούδης Στράτος Νικόλαος, 1915, Αναρράχη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 26/1/1941 Σπι Μπεκιαρέν
- Δεκανέας Πεΐτσης Ιωάννης Σίμος 1908, Αναρράχη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 17/11/1940 Υψ. Ιβάν
- Στρατιώτης Στεργίου Μπόρις Ιωάννης 1912 Αναρράχη Μουρικίου, Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού 29/12/1940 Ύψ. 1220 Εξαφανίσθηκε στο ύψ. 1220 (Α Κλεισούρας)
- Στρατιώτης Τσαρσιταλίδης Γεώργιος Κωνσταντίνος, 1908, Αναρράχης Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 13/2/1941, 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
- Από την Αναρράχη είναι επίσης και ο διακριθείς στο πεδίο των μαχών Παπουλίδης Παναγιώτης, έφεδρος ανθυπολοχαγός του 2ου λόχου, στον οποίον απονεμήθηκε Αριστείο Ανδρείας , μάλλον μετέπειτα βαθμοφόρος του ΕΛΑΣ το 1944.
- Στρατιώτης Ιορδανίδης Ευστράτιος Στέφανος, 1917 Αναρράχης Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού 21/1/1941 Μπούμπεσι. Εξαφανίσθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας).
- Λοχίας Κουμανίδης Κωνσταντίνος Πέτρος 1913, Αναρράχης Εορδαίας , 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 6/2/1941 Ύψ. 802 Φονεύθηκε στο ύψ. 802, (Μπούμπεσι).
- Λοχίας Παπουλίδης Γεώργιος Νικόλαος 1914, Κοζάνης Αναρράχης Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 21/11/1940, Στρατιωτικό Νοσοκομείο Φλώρινας
Βλάστη
- Στρατιώτης Κολοβέτσιος Δημήτριος Στέργιος 1916 Βλάστη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 1/1/1941 Μάλι Τοπόγιαννιτ Φονεύθηκε στο Μάλι Τοπόγιαννιτ (ΒΑ Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Μητρούλης Θεόδωρος Απόστολος 1917 Βλάστη Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού 13/3/1941 Ύψ. 1200 Φονεύθηκε στο ύψ. 1200 (περιοχή Κιάφε Σοφιούτ).
- Λοχίας Μπερικετζης Τριαντάφυλλος Ιωάννης 1911 Βλάστη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 5/2/1941 Χάνι Μπαλαμπάνι Εξαφανίσθηκε στο Χάνι Μπαλαμπάνι (Β Κλεισούρας)
- Στρατιώτης Παρίσης Ιωάννης Γεώργιος 1904 Βλάστη Εορδαίας ΟΧΥΡΟ ΡΟΥΠΕΛ 7/4/1941 Ύψ. 322 Υπηρέτησε στο Οχυρό Ρούπελ (Ουλαμό Πυροβολικού 75/19). Φονεύθηκε στο ύψ. 322 (περιοχής Ρούπελ).
- Έφεδρος Ανθυπολοχαγός Πετσίλας Αθανάσιος Γεώργιος 1909 Βλάστη Εορδαίας, 16η Μοίρα Αυτοκινήτων 16/4/1941, Φονεύθηκε μεταξύ Γρεβενών και Καλαμπάκας.
- Δεκανέας Πράπας Θεόδωρος Κωνσταντίνος 1915, Βλάστη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 6/2/1941 Μπούμπεσι
- Δεκανέας Τζιάφης Νικόλαος Γεώργιος 1911, Βλάστης Κυψέλης, 1ο Σύνταγμα Ιππικού, 2/4/1941 Κυπρολίβανα Φλώρινας Βλάστι Λόζα, Φονεύθηκε στον τομέα Κυπρολίβανα Φλώρινας – Βλάστι – Λόζα.
- Στρατιώτης Τσαφής ή Γιαννούλης Κωνσταντίνος Νικόλαος, 1907, Βλάστη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 16/2/1941 1ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
- Στρατιώτης Τζιώλας Ιωάννης Κωνσταντίνος, 1919, Βλάστη Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 25/1/1941, Μπούμπεσι, Φονεύθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας).
- Λοχίας Γιαννιώτης Δημήτριος Ιωάννης 1910, Βλάστης Εορδαίας, ΤΑΧ/ΚΗ ΥΠΗΡ. ΤΤ519, 22/2/1941 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
- Λοχίας Δάρδας Χρήστος Γεώργιος 1914 Βλάστης Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 17/11/1940 Ιβάν
- Στρατιώτης Ζιάμος Μιχαήλ Αθανάσιος, 1917, Βλάστης Εορδαίας, 90ό Σύνταγμα Πεζικού 21/1/1941 Ύψ. 997 Φονεύθηκε στο ύψ. 997 (περιοχής Μάλι Ταμπαγιάν Κλεισούρας).
- Λοχίας Ντούλας Κωνσταντίνος Γεώργιος, 1913, Βλάστης Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 15/2/1941, XVα Ορεινό Χειρουργείο
- Αναφέρονται και ως πεσόντες: o λοχίας Αναγνώστης Γεώργιος και οι οπλίτες Βαρβαρούσης Παν., Καραισκος Κων., Κερκένης Σωτηρ., Μάνος Νικόλαος χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Μαυροδένδρι
- Στρατιώτης Αποστολίδης Απόστολος Ιωάννης Μαυροδενδρίου Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 7/2/1941 Μπούμπεσι. Φονεύθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Γαβριηλίδης Παναγιώτης Νικόλαος, 1913, Μαυροδενδρίου Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/2/1941 Ύψ. 802 Φονεύθηκε στο ύψ. 802 (Μπούμπεσι)
- Στρατιώτης Γεωργιάδης Γεώργιος Δημήτριος, 1915, Κοζάνης Μαυροδενδρίου, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/2/1941 Β’ Νοσηλευτικό Τμήμα (Κοσίνα)
- Στρατιώτης Δημητριάδης Σταύρος Δημήτριος, 1912, Μαυροδενδρίου, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 30/12/1940, Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο ύψ. 1292, (Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Βαρελάς Ιωάννης Γεώργιος, 1917 Μαυροδενδρίου Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 5/11/1940 Φονεύθηκε στο Αλβανικό Μέτωπο.
Κρυόβρυση
- Στρατιώτης Αποστολίδης Λαμπριανός Κωνσταντίνος Ιωάννης 1912 Κρυόβρυση Εορδαίας 30ο Σύνταγμα Πεζικού, 29/11/1940
- Δεκανέας Παρτσαλίδης Χαράλαμπος Ιωάννης, 1915 Κρυόβρυση Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 8/1/1941 Κλεισούρα
- Στρατιώτης Παπαδημητρίου Δημήτριος Γεώργιος 1918 Κρυόβρυση Εορδαίας, 8/1/1941 Κλεισούρα
Πτολεμαΐδα
- Στρατιώτης Βακαλόπουλος Συμεών Ξενοφών, 1919, Πτολεμαΐδας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 14/11/1940, Βέρνικ
- Λοχίας Βαριωζίδης Ευκλείδης Ιωάννης 1918 Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 13/2/1941, Μάλι Σοφιούτ
- Στρατιώτης Βέικος Γεώργιος Δημήτριος, 1910 Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 30/12/1940 Ύψ. 1292, Εξαφανίσθηκε στο Ύψ. 1292 (μάχη Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Γεωργιάδης Γεώργιος Μελέτιος 1911 Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 15/11/1940 Ύψ. Ιβάν
- Δεκανέας Γρηγοριάδης Ιωάννης Στυλιανός, 1907, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 31/12/1940 Μάλι Τοπόγιαννιτ Φονεύθηκε στο ύψ. 1237 (Μάλι Τοπόγιαννιτ, Γαρονίν).
- Στρατιώτης Γρηγοριάδης Παναγιώτης Κωνσταντίνος 1918 Πτολεμαΐδας, 90ό Σύνταγμα Πεζικού, 10/1/1941 Ορεινό Χειρουργείο XV Μεραρχίας, Πέθανε στο Ορεινό Χειρουργείο XV Μεραρχίας (Κοσίνα).
- Στρατιώτης Διαμαντίδης Γεώργιος Διαμαντής Πτολεμαϊδος, 1/4/1941, Σανατόριο “Σωτηρία” Αθηνών
- Λοχίας Δεληδήμος Δημήτριος Δήμος 1919 Πτολεμαΐδας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 7/2/1941 Μπούμπεσι. Φονεύθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας). 7/2/1941 Ύψ. Μπούμπεσι
- Στρατιώτης Δημαράκης Χρήστος Γεώργιος, 1915, Πτολεμαΐδας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 1/12/1940 Ύψ. 1200 Εξαφανίσθηκε στο Ύψ. 1200 (Κλεισούρας) τον Δεκέμβριο 1940
- Στρατιώτης Διευθυντού Χαράλαμπος Παναγιώτης 1916, Πτολεμαΐδα, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 14/11/1940 Ύψ. 1421 Φονεύθηκε στο ύψ. 1421 (Ιβάν).
- Στρατιώτης Ζαρμακούπης Βασίλειος Μελχισεδέκ, 1909, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 1/1/1941 Μάλι Τοπιάνι, Φονεύθηκε στο Μάλι Τοπιάνι (Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Ζίμπας Γεώργιος Κωνσταντίνος 1911 Πτολεμαΐδας, 27ο Σύνταγμα Πεζικού, 4/4/1941 Γκούρι Τοπίτ Φονεύθηκε στο Γκούρι Τοπίτ (Κάμιας).
- Στρατιώτης Καλφαδέλης Δημήτριος Θεράποντος 1915 Πτολεμαΐδας, Ομάδα Αναγνωρίσεως 9/11/1940 Νταλιάπολη Φονεύθηκε στη Νταλιάπολη Σμόλικα.
- Δεκανέας Καραγιαννάκης Θεοφάνης Κυριάκος, 1915, Πτολεμαΐδας 28ο Σύνταγμα Πεζικού 18/11/1940 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Φλώρινας
- Στρατιώτης Καλαϊτζόπουλος Νικόλαος Αλέξανδρος 1905, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 6/2/1941 Ύψ. 802 Φονεύθηκε στο ύψ. 802 (Μπούμπεσι).
- Στρατιώτης Καλαϊτζόπουλος Κωνσταντίνος Σοφοκλής 1910, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 27/1/1941 Κιάφε Σοφιούτ Φονεύθηκε στο Κιάφε Σοφιούτ (ΒΑ Τεπελενίου).
- Στρατιώτης Καλφόπουλος Χρήστος Σταύρος 1911 Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 24/12/1940 Πέθανε αιχμάλωτος σε νοσοκομείο στρατοπέδου.
- Στρατιώτης Κεφαλίδης Κωνσταντίνος Γεώργιος 1909 Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 2/1/1941 Μάλι Τοπιάνι
- Λοχίας Κόντακας Γεώργιος Λουκάς, 1917, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 24/2/1941 7ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών
- Λοχίας Κούσης Σταύρος Γεώργιος, 1919, Πτολεμαΐδας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού 3/2/1941 Μπούμπεσι, Φονεύθηκε νότια του Μπούμπεσι.
- Δεκανέας Λευκόπουλος Αλέξανδρος Παντελής 1916, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 31/12/1940 Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο Ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
- Δεκανέας Μιχαηλίδης Γεώργιος Ευστράτιος 1908, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 3/1/1941 15ο Χειρουργείο. Πέθανε στο 15ο Χειρουργείο (Κοσίνα).
- Στρατιώτης Μυλωνάς Γεώργιος Στυλιανός, 1916, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 13/2/1941, 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
- Στρατιώτης Νταλής Πελοπίδας Σωτήριος, 1905 Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 31/12/1940, Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
- Λοχίας Παπαδόπουλος Μεθόδιος Ηλίας, 1919, Πτολεμαΐδας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 15/11/1940, Στρατιωτικό Νοσοκομείο Φλώρινα
- Στρατιώτης Παπατσούνης Αναστάσιος Στέφανος, 1916, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 23/11/1940, Στρατιωτικό Νοσοκομείο Φλώρινας
- Στρατιώτης Παπατσούνης Διαμαντής Βαλάσιος, 1906 Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 31/12/1940, Ύψ. 1200, Φονεύθηκε στο ύψ. 1200 (περιοχή Μάλι Τοπόγιαννιτ).
- Λοχίας Πετρόπουλος Στυλιανός Ιωάννης, 1919, Πτολεμαΐδας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 5/2/1941, Β1 Πεδινό Χειρουργείο Πέθανε στο Β1 Πεδινό Χειρουργείο (Κοσίνα).
- Στρατιώτης Πολυχρονίδης Κωνσταντίνος Ιωάννης, 1919, Πτολεμαΐδας Κοζάνη, 13/4/1941, Φονεύθηκε επί της οδού Κοζάνης-Πτολεμαΐδας.
- Στρατιώτης Ρουσάκης Συμεών Καρυοφύλλης 1914, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 30/12/1940, Ύψ. 1292 Εξαφανίσθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
- Δεκανέας Σαββάκης Μιχαήλ Σάββας, 1917, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού,7/2/1941, Ύψ. 802 Φονεύθηκε στο ύψ. 802 (Τρία Αυγά, Μπούμπεσι).
- Στρατιώτης Σουγιουλτσής Σωτήριος Κωνσταντίνος, 1916, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 25/1/1941 Ύψ. Κιάφε Σοφιούτ. Φονεύθηκε στο Σ.Δ. Λόχου στο ύψ. Κιάφε Σοφιούτ Κλεισούρας.
- Στρατιώτης Σταματίου Ιωάννης Κωνσταντίνος 1909 Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 6/1/1941, Μάλι Τοπιάνι, Φονεύθηκε στο Μάλι Τοπιάνι Κλεισούρας.
- Στρατιώτης Τελίδης Ιορδάνης Κωνσταντίνος 1914, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 5/1/1941 Μάλι Τοπιάνι Φονεύθηκε στο Μάλι Τοπιάνι Κλεισούρας.
- Στρατιώτης Τσακιρέλης Βασίλειος Ιωάννης, 1914, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 11/3/1941 Χάνι Μπαλαμπάνι Φονεύθηκε στο Χάνι Μπαλαμπάνι (Β Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Τσορουχίδης Κωνσταντίνος Ιωάννης, 1912, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 12/2/1941 Ύψ. Μπούμπεσι Φονεύθηκε στο ύψ. Μπούμπεσι (Τρία Αυγά).
- Λοχίας Χατζηπούπος Αθανάσιος Βασίλειος, 1913, Πτολεμαΐδας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/1/1941, Κλεισούρα
- Δεκανέας Χινδιρίδης Γεράσιμος Αναστάσιος, 1914, Πτολεμαΐδας, 3η Μοίρα Βαρέος Πυροβολικού, 14/4/1941, Ποταμός Αλιάκμονας
- Αναφέρονται και ως πεσόντες: o ανθυπολοχαγός Σιρβόπουλος Αθ., ο δεκανέας Ελευθεριάδης Γεωρ., και οι οπλίτες Μαλακόζης Ιωαν., Χατζόπουλος Αθ., χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Κόμανος
- Λοχίας Γεωργιάδης Γεώργιος Σπυρίδωνας, 1915 Κομάνου Εορδαίας, Φονεύθηκε στο ύψ. Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας)
- Στρατιώτης Στάμκος Κωνσταντίνος Ευθύμιος, 1920, Κομάνου Εορδαίας, ΙΧβ ΜΟΙΡΑ ΠΥΡΚΟ 3/12/1940 Μήτσανι Φονεύθηκε στο χωριό Μήτσανι σε αεροπορικό βομβαρδισμό.
- Στρατιώτης Στάμκος Χρίστος Νικόλαος, 1917, Κομάνου Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 29/12/1940, 1ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
- Αναφέρονται και ως πεσόντες οι: Λοχίας Σπυριδόπουλος Νικόλαος και οι οπλίτες Λιουρής Κωνσταντίνος, Πελτέκης Χρήστος, και Τσάτζος Ιωάννης, χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Πύργοι
- Στρατιώτης Δρακακίδης Ιωάννης Φώτιος, 1919, Πύργων Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 15/1/1941, Ροντέν. Φονεύθηκε στο Ροντέν (Β Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Νούκας Νικόλαος Ιωάννης, 1912, Πύργοι Εορδαίας, 30ο Σύνταγμα Πεζικού 30/12/1940 Ύψ. 1732 Φονεύθηκε στο ύψ. 1732 (Κόσνιτσας κοιλάδα Τομορίτσα).
- Στρατιώτης Τσαλταμπασίδης Πέτρος Θεοφύλακτος 1919 Πύργοι Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 16/11/1940, Ιβάν
Μηλοχώρι
- Στρατιώτης Εξησουγιώτης Ευάγγελος Ιωάννης 1909, Μηλοχώριον Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 14/11/1940 Ύψ. 1033 Φονεύθηκε στο ύψ. 1033 (Ιβάν).
- Στρατιώτης Σαβουλίδης Δημήτριος Παναγιώτης, Μηλοχωρίου Εορδαίας. 28ο Σύνταγμα Πεζικού 30/12/1940 Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
- Στρατιώτη Μπεσπάρης Πέτρος Μηνάς, 1909, Μηλοχώριον Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 4/2/1941 Μπούμπεσι. Φονεύθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας
- Αναφέρεται και ως πεσών ο Στεργίου Βύρων, χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Εξοχή
- Στρατιώτης Ευσταθιάδης Ευστάθιος Αναστάσιος, 1906, Εξοχής Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού. 26/1/1941, Κλεισούρα
- Στρατιώτης Παναπακίδης Δημήτριος Γεώργιος 1912, Εξοχής Εορδαίας, 603 Μονάδα, 21/1/194, 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
Ποντοκώμη
- Στρατιώτης Τσαμασλίδης Θεόδωρος Παύλος, 1916, Ποντοκώμη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 31/12/1940, Ύψ. 1292, Φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Πασχαλίδης Θεόδωρος Εμμανουήλ, 1911, Ποντοκώμη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/1/1941, Μάλι Τοπόγιαννιτ, Φονεύθηκε στο Μάλι Τοπόγιαννιτ (Β Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Καντζάδης Θεόφιλος Παύλος, 1916 Ποντοκώμη Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού18/11/1940 Ύψ. Ιβάν Γεννήθηκε στην Ποντοκώμη
Κομνηνά
- Στρατιώτης Νικηφορίδης Λάζαρος Βασίλειος 1915 Κομνηνών Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού31/12/1940 Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο Ύψ. 1292 (μάχη Κλεισούρας)
- Στρατιώτης Καλογερίδης Ιωάννης Χαράλαμπος 1909 Κομνηνά Εορδαίας, ΧVΙΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΥΡΚΟΥ, 19/1/1941, Ύψ. 1211 Φονεύθηκε στο ύψ. 1211 (Δ χωριού Μπραγόσδα).
- Στρατιώτης Παπαδόπουλος Νικόλαος Γεώργιος, 1914, Κομνηνά Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 28/12/1940 Ύψ. 1220 Φονεύθηκε στο ύψ. 1220 (Α Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Σανδαλίδης Γεώργιος Ιωάννης 1905 Κομνηνά Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 1/1/1941 Μάλι Τοπόγιαννιτ. Πέθανε από πολεμικό τραύμα στο Μάλι Τοπόγιαννιτ (ΒΑ Κλεισούρας). Από τα Λιβερά της Ροδόπολης στον Πόντο.
- Λοχίας Σπυριδόπουλος Νικόλαος Ιωάννης 1917 Κομνηνών Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 31/12/1940 Ύψ. 1292. Φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
- Αναφέρεται και ως πεσών ο οπλίτης Πελαγίδης Χρ., χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Προάστιον
- Στρατιώτης Δημητρίου Λεωνίδας Αλέξανδρος, 1916, Προαστίου Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 26/12/1940, Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο ύψ. 1292
- Στρατιώτης Τσουνας Τρύφων Γεώργιος, 1911 Προάστιον Εορδαίας, 30ο Σύνταγμα Πεζικού22/1/1941, Μάλι Τοπιάνι Παραλείπεται ο τονισμός του επωνύμου στον τόμο ”Αγώνες και Νεκροί του Ε.Σ. κατά τον Β ΠΠ 1940-1945”. Εξαφανίσθηκε στο Μάλι Τοπιάνι (Β Κλεισούρας) Κλεισούρας
- Στρατιώτης Τσότσος Παρθένιος Κωνσταντίνος, 1913, Προάστιον Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 26/4/1941 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αγρινίου
- Λοχίας Καραγεωργίου Χρυσός Ζήσης, 1911, Προάστιον Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 1/1/1941 Μάλι Τοπιάνι, Φονεύθηκε στο ύψ. Μάλι Τοπιάνι (Κλεισούρας).
- Αναφέρεται και ως πεσών ο λοχίας Καρυπίδης Νικ. , χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Μεσόβουνο
- Στρατιώτης Τριανταφυλλίδης Στέφανος Ιωάννης 1919 Μεσόβουνον, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 31/12/1940 Μάλι Φερόσι
Ερμακιά
- Στρατιώτης Ίτσκος Κωνσταντίνος Γρηγόριος 1919 Ερμακιά Εορδαίας, 53ο Σύνταγμα Πεζικού, 19/11/1940, Ύψ. Ιβάν
- Στρατιώτης Καπετάνος Ηλίας Δημήτριος 1913 Ερμακιάς Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 10/2/1941, Χάνι Μπαλαμπάνι, Φονεύθηκε στο Χάνι Μπαλαμπάνι (Β Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Κωνσταντίνου Χρήστος Πέτρος, 1912, Ερμακιάς, Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 1/1/1941, Ι Ορεινό Χειρουργείο
- Στρατιώτης Λιανάς Βασίλειος Γεώργιος, 1919, Ερμακιάς Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού 26/1/1941, Μπούμπεσι. Πέθανε από πολεμικά τραύματα στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Τζώρας Γεώργιος Βασίλειος. 1911, Αγίας Παρασκευής, Ερμακιά Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 10/2/1941 Χάνι Μπαλαμπάνι, Φονεύθηκε στο Χάνι Μπαλαμπάνι (Β Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Τσαβδαρης Πέτρος Γεώργιος 1913 Ερμακιά Εορδαίας,28ο Σύνταγμα Πεζικού, 30/12/1940 Ύψ. 1292 Εξαφανίσθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
Ολυμπιάδα
- Στρατιώτης Παπαδημητρίου Δημήτριος Ιωάννης, 1913 Ολυμπιάδα Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού 11/1/1941 1ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
- Στρατιώτης Τσίκας Περδίκας Αναστάσιος, 1910 Ολυμπιάδα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 10/1/1941 Μάλι
- Στρατιώτης Κύπρος Δημήτριος Δημήτριος, 1919, Ολυμπιάδα Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 15/2/1941, Μπούμπεσι. Εξαφανίσθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας).
- Δεκανέας Ρουδνικλής Κυριάκος Νικόλαος, 1907 Ολυμπιάδα Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού 6/1/1941 Κλεισούρα
- Στρατιώτης Τιμιάττης Στέφανος Γεώργιος, 1908 Ολυμπιάδα Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 24/4/1941 Λεσκοβίκι. Φονεύθηκε σε αεροπορικό βομβαρδισμό.
Σπηλιά
- Στρατιώτης Κοβλάκας Σάββας Ηλίας, 1908, Σπηλιά Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 1/1/1941 Κλεισούρα
- Στρατιώτης Κουρπουανίδης Ιωάννης Απόστολος, 1913, Σπηλιά Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 30/12/1940 Ύψ. 1292. φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας).
Φούφας
- Στρατιώτης Κάτσιος Ελευθέριος Δημήτριος, 1913, Φούφας Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 7/1/1941, Ύψ. 1200 Φονεύθηκε στο ύψ. 1200 (Μάλι Τοπόγιανιτ).
- Στρατιώτης Κυπτής Κωνσταντίνος Χαράλαμπος 1919 Φούφας (τ. Παλαιοχωρίου) Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού 28/1/1941 Μπούμπεσι
- Στρατιώτης Μήκας Βύρων Ιωάννης 1918 Κοζάνης Φούφας (τ.Παλαιοχωρίου) Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 15/11/1940 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Φλώρινας
- Στρατιώτης Ραντονίσλης Πέτρος Γεώργιος, 1911, Φούφας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 30/12/1940 Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (μάχη Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Στογιάννης Σταύρος Σάββας, 1912 Φούφας Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 1/1/1941, Ύψ. 1220 Φονεύθηκε στο ύψ. 1220 (Α Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Βαλκάνης Σταύρος Ηλίας, 1906, Φούφας Εορδαίας 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/1/1941, Κλεισούρα
- Στρατιώτης Ρόκος Νικηφόρος Γεώργιος 1908, Φούφας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 8/2/1941 Μπούμπεσι
- Λοχίας Τάσιος Μιχαήλ Κυριάκος, 1919, Φούφας, Εορδαίας, 33ο Σύνταγμα Πεζικού, 28/1/1941, Καΐτσα Κλεισούρας, Φονεύθηκε σε αεροπορικό βομβαρδισμό.
- Αναφέρονται και ως πεσόντες και οι οπλίτες: Γκουλουμπάνης Μ., Σαχπατζίδης Στεφ., χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Φιλώτας
- Στρατιώτης Κωκάκης ή Κιωκάκης Μιχαήλ Ιωάννης, 1914, Φιλώτας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 8/1/1941 Ύψ. 1200 Εξαφανίσθηκε στο Ύψ. 1200 (πλησίον Κλεισούρας).
Γαλάτεια
- Στρατιώτης Αριστερίδης Ηρακλής Νικόλαος, 1915, Γαλατείας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 7/2/1941 Μπούμπεσι. Φονεύθηκε στο Μπούμπεσι (ΒΔ Κλεισούρας).
- Δεκανέας Βαλσαμίδης Ιωάννης Ευστράτιος, 1907, Γαλατείας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 4/2/1941 Σπι Μπεκιαρέν Πέθανε διακομιζόμενος στο Σταθμό Επιδέσεως (περιοχή Σπι Μπεκιαρέν).
- Στρατιώτης Δεληγιαννίδης Παναγιώτης Θεόδωρος, 1915 Γαλατείας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 30/12/1940 Ύψ. 1220 Φονεύθηκε στο ύψ. 1220 (Α Κλεισούρας).
- Στρατιώτης Ζαφειρίδης Χρήστος Ιωάννης 1911 Γαλατείας Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 5/2/1941 Ύψ. 802 Φονεύθηκε στο ύψ. 802 (Μπούμπεσι).
- Αναφέρεται και ως πεσών και οπλίτης Φουντίτζης Νικολ., χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Καρδιά
- Στρατιώτης Γκέκας Τρύφων Αναστάσιος, 1914, Καρδιά Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 13/3/1941 Μάλι Σεβράνι Φονεύθηκε στο Μάλι Σεβράνι (ΒΔ Πρεμετής).
- Λοχίας Λιάγκας Μιλτιάδης Αθανάσιος, 1911, Καρδιά Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 9/1/1941, Ύψ. 1153 Φονεύθηκε στο Ύψ. 1153 (Κλεισούρας).
- Αναφέρονται και ως πεσόντες και οι δεκανείς Ίτσκος Τρυφ., Τσιότσιας Θωμάς, χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Δροσερό
- Στρατιώτης Γιώγας Ηλίας Ιωάννης, 1909, Έλους Κοζάνης, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 31/12/1940 Ύψ. 1292 Φονεύθηκε στο ύψ. 1292 (Κλεισούρας)
- Στρατιώτης Κάλφας Αθανάσιος Αναστάσιος, 1912 Δροσερόν Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού, 17/1/1941, 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
Εμπόρειο
- Στρατιώτης Αρτζουχαλτζής Ιωάννης Θεόφιλος, 1907, Εμπορίου Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 26/1/1941, Ύψ. 955 Φονεύθηκε στο Γκούλεϊ (ύψ. 955).
Πτελεών
- Λοχίας Φιλιππίδης Σταύρος Γεώργιος, 1912 Φτελιώνα (τ. Χαρμπίνης) Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 30/12/1940 Μάλι Τοπιάνι Γεννήθηκε στο Φτελιώνα Εορδαίας Κοζάνης. Εξαφανίσθηκε στο υψ. Μάλι Τοπιάνι (Κλεισούρα).
Μαυροπηγή
- Στρατιώτης Μπάρμπας Αρσένιος Γεώργιος 1916 Μαυροπηγή Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 2/1/1941, Μάλι Γαρονίν
- Στρατιώτης Τσολάκης Ελευθέριος Πέτρος 1914 Μαυροπηγή Εορδαίας, 28ο Σύνταγμα Πεζικού 25/2/1941 Χάνι Μπαλαμπάνι. Φονεύθηκε στο Χάνι Μπαλαμπάνι (Β Κλεισούρας).
- Αναφέρεται και ως πεσών και ο δεκανέας Τσολάκης Χρς., χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
Πεντάβρυσο
- Αναφέρεται και ως πεσών και ο δεκανέας Προβατάς Χρ., χωρίς να γνωρίζουμε που και πότε.
ΠΗΓΗ: vkonsta.blogspot.com
Ιστορία - Πολιτισμός
17 Οκτωβρίου 1941: Η σφαγή στα Άνω και Κάτω Κερδύλλια
Στις 17/10/1941 οι Γερμανοί κατακτητές παίρνουν σκληρά μέτρα για να χτυπήσουν στη γέννησή τους τις πρώτες ένοπλες αντιστασιακές ομάδες. Κύκλωσαν τα χωριά Ανω και Κάτω Κερδύλλια της Επαρχίας Νιγρίτας του Νομού Σερρών, συγκέντρωσαν όλους τους κατοίκους, ξεχώρισαν τους άρρενες από 15 έως 60 χρόνων, συνολικά 222 άτομα, τους έβαλαν να σκάψουν ομαδικό τάφο και τους εκτέλεσαν μπροστά στους δικούς τους. Στη συνέχεια, έκαψαν όλα τα σπίτια των δύο χωριών.
Στις 17/10/1941 οι Γερμανοί κατακτητές παίρνουν σκληρά μέτρα για να χτυπήσουν στη γέννησή τους τις πρώτες ένοπλες αντιστασιακές ομάδες. Κύκλωσαν τα χωριά Ανω και Κάτω Κερδύλλια της Επαρχίας Νιγρίτας του Νομού Σερρών, συγκέντρωσαν όλους τους κατοίκους, ξεχώρισαν τους άρρενες από 15 έως 60 χρόνων, συνολικά 222 άτομα, τους έβαλαν να σκάψουν ομαδικό τάφο και τους εκτέλεσαν μπροστά στους δικούς τους. Στη συνέχεια, έκαψαν όλα τα σπίτια των δύο χωριών.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ
Τα χωριά Άνω και Κάτω Κερδύλια βρίσκονται χτισμένα σε ορεινή περιοχή του νομού Σερρών, κοντά στις ακτές του Στρυμονικού Κόλπου και την Αμφίπολη.
Λίγους μήνες μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τα γερμανικά στρατεύματα ιδρύθηκε στην Κεντρική Μακεδονία, κυρίως με πρωτοβουλία του Γραφείου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας για την περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης, η οργάνωση Ελευθερία. Ακολούθησε στα μέσα του καλοκαιριού του 1941 η δημιουργία της αντάρτικης ομάδας Οδυσσέας Ανδρούτσος στην περιοχή της Νιγρίτας και της αντάρτικης ομάδας Αθανάσιος Διάκος στα ορεινά του νομού Κιλκίς. Στις αρχές Σεπτεμβρίου αντάρτες της ομάδας Οδυσσέας Ανδρούτσος με αρχηγό τον δάσκαλο Κερδυλιώτη Θανάση Γκένιο (Λασάνη) και υπαρχηγό τον Περικλή Σταματόπουλο προχώρησαν στον αφοπλισμό των σταθμών της γερμανικής χωροφυλακής στα χωριά Ευκαρπία και Μαυροθάλασσα και στις 27 Σεπτεμβρίου 1941 στον αφοπλισμό του σταθμού της χωροφυλακής στη Δάφνη, στην περιοχή της Νιγρίτας.
Τα γεγονότα που οδήγησαν στη σφαγή
Μετά τις επιθέσεις των ανταρτών στους σταθμούς της χωροφυλακής των παραπάνω χωριών η γερμανική πλευρά εστίασε την προσοχή της στην ευρύτερη περιοχή. Έγιναν έρευνες στην περιοχή και ανακρίθηκαν κάτοικοι, στους οποίους επισημάνθηκε ότι η συνέχιση της παροχής βοήθειας στους αντάρτες θα είχε πολύ αρνητικές συνέπειες για τους ίδιους και για τα χωριά τους. Παρόλα αυτά οι πληροφορίες που συνέλεξαν οι κατοχικές δυνάμεις δεν ήταν σημαντικές ώστε να μπορέσουν να εντοπίσουν τους αντάρτες και αυτούς που τους βοηθούσαν.
Έτσι σε μια σύσκεψη που έγινε στην υπηρεσία αντικατασκοπίας στη Θεσσαλονίκη στα τέλη Σεπτεμβρίου αποφασίστηκε η οργάνωση ενός δικτύου πληροφοριοδοτών (γερμανικά: Vertrauensleute ή V-Mann ελληνικά: Άνθρωποι εμπιστοσύνης) στην περιοχή μέσω του οποίου θα έπαιρναν οι Γερμανοί πληροφορίες για τις κινήσεις των ανταρτών, για το που έκρυβαν τον οπλισμό τους και για το πως γινόταν η τροφοδοσία τους.
Στις αρχές Οκτωβρίου ο Δημήτριος Κίκηρας, ένας κάτοικος του Κάτω Κερδυλίου, έλαβε από τους αντάρτες χρήματα και ένα ζώο προκειμένου να αγοράσει και να μεταφέρει σ’ αυτούς τρόφιμα. Ο Κίκηρας όμως καταχράστηκε τα χρήματα και τότε ένας από τους αρχηγούς των ανταρτών, ο Μιχάλης Μπογατσόπουλος, τον απείλησε προκειμένου να τους δώσει τα τρόφιμα που έπρεπε να είχε αγοράσει ή να επιστρέψει τα χρήματα. Για να βρει τα χρήματα ο Κίκηρας προσπάθησε να ληστέψει, στις 10 Οκτωβρίου του 1941, τον καλόγερο Γρηγόριο Καρακαλινό, από το μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου λίγο έξω από το Άνω Κερδύλιο αλλά τελικά σκότωσε το βοηθό του καλόγερου, τραυματίστηκε ο ίδιος και διέφυγε. Την επομένη και αφού ο καλόγερος κατήγγειλε το γεγονός, ο Κίκηρας συνελήφθη στο σπίτι ενός γιατρού στην Ευκαρπία. Κατά την ανάκριση έδωσε ονόματα των ανταρτών που καταγόταν από το Ανω και Κάτω Κερδύλιο καθώς και τα ονόματα όσων τους τροφοδοτούσαν.

Στις 12 Οκτωβρίου 1941 το 382ο Σύνταγμα Πεζικού της Βέρμαχτ ερεύνησε τα δυο χωριά, συγκέντρωσε και ανέκρινε τους κατοίκους και αναζήτησε όσους είχε κατονομάσει ο Κίκηρας χωρίς όμως να τους βρει. Κατά τη διάρκεια των ερευνών εκτέλεσε ένα άτομο στο Κάτω Κερδύλιο, πυρπόλησε ορισμένα σπίτια ανταρτών και συνέλαβε μερικά άτομα. Στους συγκεντρωμένους κατοίκους δηλώθηκε ότι θα πρέπει να απέχουν από οποιαδήποτε βοήθεια προς τους αντάρτες γιατί αλλιώς θα έκαιγαν όλα ανεξαιρέτως τα σπίτια των χωριών και θα εκτελέσουν όλους τους άνδρες κατοίκους.
Οι κάτοικοι φοβήθηκαν και δημιούργησαν μια επιτροπή που αποτελούταν από τον πρόεδρο του Άνω Κερδυλίου, το γραμματέα και τον κοινοτικό σύμβουλο και η οποία στις 16 Οκτωβρίου 1941 πήγε στη Θεσσαλονίκη και υπέβαλε αίτηση στη Γενική Διοικηση για να διαβιβαστεί στη συνέχεια στις γερμανικές αρχές. Στην αίτηση αυτή η επιτροπή επικροτούσε τις τελευταίες γερμανικές επιχειρήσεις και ζητούσε την αποστολή στην περιοχή δύναμης της ελληνικής χωροφυλακής ή και γερμανικής μονάδας “ίνα ούτω εξοντώσωμεν τους ληστοσυμμορίτας και ησυχάση η επαρχία μας”.
Στις 16 Οκτωβρίου 1941 το 382ο Σύνταγμα Πεζικού της Βέρμαχτ έκανε επιδρομή στα χωριά Ζερβοχώρι, Δάφνη και Σιτοχώρι και κατέστρεψε 20 σπίτια και 2 αχυρώνες. Στο συνοικισμό Ορέσκεια Δάφνης προχώρησε στην εκτέλεση δύο ανθρώπων για κατοχή όπλων. Στο Σιτοχώρι εκτέλεσε άλλους δύο “διότι καθ΄ομολογία των συμμετέσχον εις το γνωστόν κίνημα της Νιγρίτης αλλά μετανοήσαντες επέστρεψαν εις το χωρίον των”.
Χρονικό της τραγωδίας
Ξημερώματα της 17 Οκτωβρίου 1941, δύο λόχοι του 220ου Τάγματος Σκαπανέων της Βέρμαχτ με δύναμη 250 ανδρών υπο τις διαταγές των λοχαγών Βέντλερ (Wendler) και Σράινερ Σράινερ ξεκίνησαν από τον Σταυρό Θεσσαλονίκης για τα Κερδύλια έχοντας μαζί τους κρατούμενους Κερδυλιώτες. Φτάνοντας κοντά στα χωριά άφησαν τα αυτοκίνητα, άρχισαν να ανεβαίνουν από τρία σημεία και περικύκλωσαν τα Άνω Κερδύλια από την θέση Στρόβολο και τα Κάτω Κερδύλια από την θέση Λειβάδια. Η χρονική στιγμή εκδήλωσης της επιχείρησης και το γεγονός ότι άφησαν τα αυτοκίνητα μακριά από τα χωριά δείχνει οι Γερμανοί στρατιώτες ήθελαν να αιφνιδιάσουν τους κατοίκους. Και πραγματικά σχεδόν το σύνολο των κατοίκων των δύο χωριών συνελήφθη. Κανείς δεν προσπάθησε να αποδράσει επειδή οι κάτοικοι, καθώς δεν υπήρχε ανάλογο προηγούμενο, δεν πήραν στα σοβαρά τις γερμανικές απειλές.
Οι στρατιώτες της Βέρμαχτ συγκέντρωσαν τους αρρένες κατοίκους μεταξύ 16 και 60 χρόνων στις θέσεις Αλώνια και Κούτρες. Οι γυναίκες και τα παιδιά αρχικά συγκεντρώθηκαν στα σχολεία και στη συνέχεια, αφού είχαν απομακρυνθεί οι άντρες, τους επετράπηκε να πάρουν μαζί τους όσα πράγματα μπορούσαν και να φύγουν προς το Καστρί και την Ευκαρπία ενώ κλείδωσαν σε κοινοτικό κατάστημα 23 υπερήλικες, οι οποίοι αργότερα κινδύνεψαν από την πυρπόληση του χωριού .
Στις 09.00 το πρωί δόθηκε το σήμα με μια φωτοβολίδα, και οι Γερμανοί στρατιώτες άρχισαν να εκτελούν άρρενες κατοίκους ηλικίας από 16 μέχρι 60 ετών. Από την εκτέλεση εξαιρέθηκαν στο Άνω Κερδύλιο δεκαεπτά άτομα άνω των εξήντα ετών, μεταξύ των οποίων ο ιερέας, ο δάσκαλος και ο δασοφύλακας και στο Κάτω Κερδύλιο δέκα γέροντες. Οι άνθρωποι αυτοί χρησιμοποιήθηκαν μετά το τέλος των εκτελέσεων για την ταφή των νεκρών.
Τα κτίρια των χωριών κάηκαν εκτός από τις εκκλησίες και μετά την καταστροφή, οι κάτοικοι κατέφυγαν στα χωριά Καστρί και Ευκαρπία.
Ο αριθμός των θυμάτων
Σύμφωνα με τις μεταπολεμικές λίστες εκτελεσθέντων ο αριθμός των νεκρών ανήλθε σε 214 άτομα. Οι εκθέσεις των τότε αστυνομικών αρχών και της Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας έκαναν λόγω για 211-212 εκτελεσθέντες ενώ οι γερμανικές αρχές κατοχής για 207. Στην έκθεση που συνέταξε μεταπολεμικά το Ελληνικό Εθνικό Γραφείο Εγκλημάτων Πολέμου αναφέρεται ότι οι νεκροί ήταν 222. Τέλος ο Γιάννης Παπασυμεών στο βιβλίο του για την καταστροφή των Κερδυλίων δημοσιεύει κατάσταση 230 ατόμων, μεταξύ των οποίων και ετεροδημότες, που συντάχθηκε μεταπολεμικά από την κοινότητα των Νέων Κερδυλίων.
Μετά την καταστροφή
Η επίσημη ανακοίνωση από την γερμανική διοίκηση της Θεσσαλονίκης που εκδόθηκε στις 2 Νοεμβρίου 1941, αναφέρει:
«Εις τα βουνά δυτικώς του Στρυμόνος δρα από εβδομάδων μία κομμουνιστική συμμορία απαρτιζόμενη από κατοίκους των πέριξ χωρίων και επιδιδόμενη εις την ληστείαν των πλουσίων χωρικών της περιοχής όπως προσποριστεί χρηματικά μέσα, τη σύλληψιν Ελλήνων αστυνομικών προς αφαίρεση των όπλων των και δι’ αυτών τον φόνον Γερμανών στρατιωτών… Περί τα τέλη Σεπτεμβρίου εδολοφονήθησαν εις θέσιν Λαχανά 2 Γερμανοί στρατιώται και προ ημερών εγένετο απόπειρα εναντίον του γερμανικού στρατού, με αποτέλεσμα το φόνο δύο Γερμανών ναυτών και τον βαρύ τραυματισμόν ενός άλλου εις Καλόκαστρον. Εν συνεχεία διά των παρά του γερμανικού στρατού ληφθέντων μέτρων κατεστράφησαν παρ’ αυτού τα χωριά Ανω και Κάτω Κερδύλλια, οι κάτοικοι των οποίων αποδεδειγμένως ανήκον εις την εν λόγω συμμορία τροφοδοτούντες και υποστηρίζοντες ταύτην παντοιοτρόπως»..
Τα χωριά δεν ξανακατοικήθηκαν και οι εναπομείναντες κάτοικοι έκτισαν αργότερα το 1955 τον σύγχρονο οικισμό των Νέων Κερδυλίων. Η σφαγή των Κερδυλίων αναγνωρίστηκε από το Ελληνικό Κράτος το 1998 με το Προεδρικό Διάταγμα 393/7-12-1998 και η κοινότητα Νέων Κερδυλίων ως μαρτυρική. Το ολοκαύτωμα των Κερδυλίων θεωρείται η πρώτη ομαδική εκτέλεση αμάχων από τα στρατεύματα κατοχής στην Βόρεια Ελλάδα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ιστορία - Πολιτισμός
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων.
Περισσότερα από 30 εκατομμύρια έγγραφα, κατάλογοι κρατουμένων και στοιχεία καταναγκαστικής εργασίας βοηθούν στην ανασύνθεση προσωπικών ιστοριών που κινδύνεψαν να χαθούν οριστικά. Με την ψηφιοποίηση και τη χρήση νέων τεχνολογιών, το αρχείο επιχειρεί να διατηρήσει ζωντανή τη μνήμη και να δώσει απαντήσεις σε οικογένειες που εξακολουθούν να αναζητούν την τύχη των συγγενών τους. Πίσω από κάθε όνομα σε έναν κατάλογο κρατουμένων, πίσω από κάθε φθαρμένο έγγραφο και κάθε χειρόγραφη καταχώριση μπορεί να κρύβεται μια ανθρώπινη ιστορία που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Για χιλιάδες οικογένειες, η αναζήτηση πληροφοριών για συγγενείς που διώχθηκαν, φυλακίστηκαν ή εξαφανίστηκαν κατά τη ναζιστική περίοδο παραμένει μια ανοιχτή υπόθεση, ακόμη και οκτώ δεκαετίες μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη Γερμανία, τα Arolsen Archives, το Διεθνές Κέντρο για τις Ναζιστικές Διώξεις, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς για τη διερεύνηση αυτών των υποθέσεων. Η συλλογή τους περιλαμβάνει περισσότερα από 30 εκατομμύρια ιστορικά έγγραφα, με πληροφορίες για περίπου 17,5 εκατομμύρια ανθρώπους που υπήρξαν θύματα ή επιζώντες του ναζιστικού καθεστώτος.
Το έργο του αρχείου δεν περιορίζεται στη φύλαξη ιστορικών τεκμηρίων. Στόχος είναι να διατηρηθούν τα πρωτότυπα, να οργανωθούν οι πληροφορίες που περιέχουν και να γίνουν προσβάσιμες σε συγγενείς θυμάτων, ερευνητές και πολίτες από όλο τον κόσμο. Έτσι, τα έγγραφα της ναζιστικής περιόδου μετατρέπονται σε ένα εργαλείο αναζήτησης της ιστορικής αλήθειας και αποκατάστασης της μνήμης.
Από τα αρχεία των διώξεων στην αναζήτηση της ανθρώπινης μοίρας
Τα Arolsen Archives ιδρύθηκαν το 1948, με την ονομασία International Tracing Service, σε μια εποχή κατά την οποία εκατομμύρια άνθρωποι προσπαθούσαν να εντοπίσουν συγγενείς τους που είχαν χαθεί στη διάρκεια του πολέμου. Η αρχική αποστολή ήταν να βοηθήσουν στον εντοπισμό αγνοουμένων και στη διευκρίνιση της τύχης ανθρώπων που είχαν υποστεί ναζιστικές διώξεις. Με την πάροδο των δεκαετιών, η συλλογή εξελίχθηκε σε ένα διεθνές αρχείο ιστορικής τεκμηρίωσης. Τα έγγραφα αφορούν κρατουμένους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, γκέτο και φυλακές της Γκεστάπο, ανθρώπους που οδηγήθηκαν σε καταναγκαστική εργασία, αλλά και επιζώντες που βρέθηκαν υπό τη φροντίδα συμμαχικών οργανώσεων μετά το 1945. Περιλαμβάνονται επίσης στοιχεία για τους εκτοπισμένους πληθυσμούς και τη μετανάστευση κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια.
Οι κατάλογοι, τα δελτία κρατουμένων, οι καταγραφές μεταγωγών και τα διοικητικά έγγραφα μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την πορεία ενός ανθρώπου μέσα στο σύστημα διώξεων. Ένα όνομα, μια ημερομηνία ή ένας αριθμός μητρώου ενδέχεται να αποτελέσει το στοιχείο που θα συνδέσει διαφορετικά έγγραφα και θα επιτρέψει την ανασύνθεση ενός μέρους της ζωής του. Ωστόσο, το αρχείο δεν είναι πλήρες. Πολλά έγγραφα καταστράφηκαν από τους ίδιους τους Ναζί ή χάθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Επιπλέον, εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν χωρίς να καταγραφούν ποτέ τα ονόματά τους. Για τον λόγο αυτό, η απουσία ενός προσώπου από τις διαθέσιμες συλλογές δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε ή ότι δεν υπέστη διώξεις.
Η ψηφιοποίηση αλλάζει τον τρόπο αναζήτησης
Για πολλά χρόνια, η αξιοποίηση του αρχείου απαιτούσε εκτεταμένη χειρωνακτική εργασία. Οι ερευνητές έπρεπε να εξετάζουν φακέλους, να διαβάζουν χειρόγραφες σημειώσεις και να αντιπαραβάλλουν πληροφορίες που βρίσκονταν σε διαφορετικά έγγραφα. Η ψηφιοποίηση αλλάζει σταδιακά αυτή τη διαδικασία. Τα Arolsen Archives αναπτύσσουν ένα ηλεκτρονικό αρχείο μέσω του οποίου οι χρήστες μπορούν να αναζητούν ονόματα και ιστορικά θέματα, να εντοπίζουν ψηφιοποιημένα τεκμήρια και να εξετάζουν το περιεχόμενό τους από απόσταση. Η διαδικασία, ωστόσο, δεν τελειώνει με τη σάρωση ενός εγγράφου. Για να μπορεί να αναζητηθεί αποτελεσματικά, πρέπει να καταχωριστούν τα στοιχεία του, να συνδεθούν τα ονόματα με τις αντίστοιχες εγγραφές και να οργανωθούν οι πληροφορίες που περιέχει.
Σε αυτό το στάδιο αξιοποιούνται τεχνολογίες οπτικής αναγνώρισης χαρακτήρων (OCR), καθώς και εργαλεία που βοηθούν στην ομαδοποίηση και τη διασύνδεση δεδομένων. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευκολύνει την ανάγνωση καταλόγων και την αντιπαραβολή πληροφοριών από διαφορετικά έγγραφα, ώστε να εντοπίζονται πιθανές συνδέσεις ανάμεσα σε πρόσωπα, τόπους και γεγονότα. Η τεχνολογία, όμως, δεν υποκαθιστά την ιστορική έρευνα. Τα παλιά έγγραφα περιέχουν δυσανάγνωστα χειρόγραφα, διαφορετικές γραφές ονομάτων, συντομογραφίες και λάθη καταγραφής. Για τον λόγο αυτό, η αυτοματοποιημένη αναγνώριση χρειάζεται έλεγχο και αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν αφορά στοιχεία που μπορούν να επηρεάσουν την ανασύνθεση της μοίρας ενός θύματος.
Όταν ένα όνομα οδηγεί σε μια οικογενειακή ιστορία
Η σημασία των Arolsen Archives γίνεται ιδιαίτερα εμφανής μέσα από τις αναζητήσεις συγγενών. Για ανθρώπους που προσπαθούν να μάθουν τι συνέβη σε έναν παππού, μια γιαγιά ή έναν άλλο συγγενή που εξαφανίστηκε κατά τη ναζιστική περίοδο, ακόμη και ένα μικρό εύρημα μπορεί να έχει μεγάλη συναισθηματική και ιστορική αξία. Η αναζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε πληροφορίες για την κράτηση ενός προσώπου, τη μεταφορά του σε στρατόπεδο, την καταναγκαστική εργασία ή την παρουσία του σε μεταπολεμικό καταυλισμό εκτοπισμένων. Σε άλλες περιπτώσεις, τα έγγραφα προσφέρουν μόνο αποσπασματικές ενδείξεις, οι οποίες χρειάζεται να διασταυρωθούν με άλλες πηγές.
Το ηλεκτρονικό αρχείο είναι ελεύθερα προσβάσιμο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για προσωπικές αναζητήσεις όσο και για επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς και δημοσιογραφικούς σκοπούς. Όταν η διαδικτυακή έρευνα δεν αποδίδει αποτελέσματα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στην υπηρεσία αναζήτησης του οργανισμού. Η προσπάθεια αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία οι επιζώντες του ναζισμού λιγοστεύουν. Καθώς οι προσωπικές μαρτυρίες χάνονται σταδιακά, τα τεκμήρια αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα για την ιστορική έρευνα και τη διατήρηση της μνήμης.
#everynamecounts: Η μνήμη ως συλλογική προσπάθεια
Η ψηφιοποίηση δεν στηρίζεται αποκλειστικά στους εργαζομένους του αρχείου. Σημαντικό ρόλο έχουν και οι εθελοντές που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία #everynamecounts. Μέσω της δράσης αυτής, πολίτες βοηθούν στην καταχώριση πληροφοριών από ιστορικά έγγραφα, ώστε τα ονόματα και τα σχετικά στοιχεία να γίνουν ευκολότερα αναζητήσιμα. Η συμμετοχή τους συμβάλλει στην προσπάθεια να συνδεθούν οι ψηφιοποιημένες σελίδες με συγκεκριμένα πρόσωπα και να διευκολυνθούν οι μελλοντικές αναζητήσεις.
Πρόκειται για μια μορφή συμμετοχικής ιστορικής μνήμης, στην οποία η τεχνολογία συνδυάζεται με την ανθρώπινη εργασία. Η καταχώριση ενός ονόματος δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική διαδικασία: είναι ένας τρόπος να αναγνωριστεί η ύπαρξη ενός ανθρώπου και να διατηρηθεί η ιστορία του μέσα σε ένα ευρύτερο αρχείο συλλογικής εμπειρίας. Παράλληλα, η πρωτοβουλία #StolenMemory επικεντρώνεται στην αναζήτηση συγγενών πρώην κρατουμένων στους οποίους είχαν αφαιρεθεί προσωπικά αντικείμενα κατά τη σύλληψή τους. Τα αντικείμενα αυτά, όταν είναι δυνατόν να επιστραφούν στις οικογένειες, λειτουργούν ως απτοί σύνδεσμοι με ανθρώπους των οποίων η ιστορία συχνά έχει διασωθεί μόνο μέσα από έγγραφα.
Παρά την πρόοδο της ψηφιοποίησης, η προστασία των πρωτότυπων εγγράφων παραμένει βασική προτεραιότητα. Πολλά από αυτά χρησιμοποιήθηκαν επί δεκαετίες για τη διεκπεραίωση αιτημάτων εντοπισμού αγνοουμένων. Το συχνό ξεφύλλισμα, η αντιγραφή και η μεταφορά τους έχουν αφήσει σημάδια φθοράς. Οι εργασίες συντήρησης περιλαμβάνουν την κατάλληλη συσκευασία, την αντιμετώπιση της όξινης φθοράς του χαρτιού και την καταγραφή της κατάστασης κάθε τεκμηρίου. Η ψηφιακή πρόσβαση περιορίζει την ανάγκη συνεχούς χειρισμού των πρωτοτύπων, χωρίς όμως να καταργεί την ανάγκη διατήρησής τους.
Η σημασία της συλλογής έχει αναγνωριστεί και διεθνώς: από το 2013, τα Arolsen Archives περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO, το οποίο αποσκοπεί στην προστασία και ανάδειξη σημαντικών τεκμηρίων της παγκόσμιας ιστορίας.
Ένα αρχείο για το παρελθόν και τις επόμενες γενιές
Η δουλειά των Arolsen Archives δείχνει ότι η ιστορική μνήμη δεν διατηρείται μόνο μέσα από μνημεία, επετείους και δημόσιες τελετές. Διατηρείται και μέσα από την επίμονη εργασία της καταγραφής, της διασταύρωσης και της προστασίας των τεκμηρίων. Κάθε έγγραφο μπορεί να αποτελέσει μια μαρτυρία για το πώς οργανώθηκαν οι διώξεις, πώς λειτούργησε ο μηχανισμός καταναγκαστικής εργασίας και ποιες συνέπειες είχε ο ναζισμός για εκατομμύρια ανθρώπους. Ταυτόχρονα, μπορεί να προσφέρει σε μια οικογένεια μια πληροφορία που αναζητούσε επί δεκαετίες.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η παραπληροφόρηση και η διαστρέβλωση ιστορικών γεγονότων εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση, η πρόσβαση στις πρωτογενείς πηγές αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Τα αρχεία δεν απαντούν σε κάθε ερώτημα, ούτε μπορούν να αναπληρώσουν τα τεκμήρια που χάθηκαν. Μπορούν, όμως, να διασώσουν όσα εξακολουθούν να υπάρχουν και να επιτρέψουν στις επόμενες γενιές να τα μελετήσουν. Στο Μπαντ Άρολσεν, η αναζήτηση δεν αφορά μόνο το τι συνέβη στο παρελθόν. Αφορά και τη δυνατότητα να μη χαθούν ξανά τα ίχνη ανθρώπων που βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Αναλύσεις
Η ιστορία του Καπετανίδη στον Ισραηλινό Τύπο
Η ζωή, η δημοσιογραφική δράση και η θυσία του Νίκου Καπετανίδη αναδεικνύονται στην Israel Hayom, μέσα από άρθρο του Χρήστου Κωνσταντινίδη, που θέτει στο επίκεντρο τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και την άρνηση της Τουρκίας να αναμετρηθεί με το ιστορικό της παρελθόν.
Στον ισραηλινό Τύπο φτάνει η ιστορία του Νίκου Καπετανίδη, του Πόντιου δημοσιογράφου που οδηγήθηκε στην αγχόνη στην Αμάσεια, στις 21 Σεπτεμβρίου 1921, επειδή υπερασπίστηκε με την πένα και τη δημόσια στάση του τον Ελληνισμό του Πόντου.
Με άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2026 στην Israel Hayom, ο δημοσιογράφος και διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr, Χρήστος Κωνσταντινίδης, παρουσιάζει στο διεθνές αναγνωστικό κοινό τη διαδρομή του εκδότη της «Εποχής». Παράλληλα, συνδέει την ιστορική του μαρτυρία με το σημερινό ζήτημα της λογοδοσίας και την επιλεκτική στάση της Άγκυρας απέναντι στα εγκλήματα του παρελθόντος.
Το δημοσίευμα φέρει τον τίτλο «Turkey demands accountability from Israel – but not from itself», δηλαδή «Η Τουρκία απαιτεί λογοδοσία από το Ισραήλ – αλλά όχι από τον εαυτό της».
Η αφετηρία του άρθρου είναι η εκτέλεση του 32χρονου Καπετανίδη. Γεννημένος στη Ριζούντα το 1889 και απόφοιτος του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας, ο δημοσιογράφος εξέδωσε το 1918 την εφημερίδα «Εποχή», καταγράφοντας τις διώξεις και τη βία που υφίσταντο οι ελληνικοί πληθυσμοί στην Τραπεζούντα και στα χωριά του Πόντου.
Μέσα από αναφορές στη μαρτυρία του Δημήτρη Ψαθά στη «Γη του Πόντου», ο Κωνσταντινίδης σκιαγραφεί έναν άνθρωπο με ορμή, πατριωτικό φρόνημα και βαθιά πίστη στην ελευθερία. Έναν εκδότη που αντιλαμβανόταν τη δημοσιογραφία ως ευθύνη απέναντι στον λαό του και κατονόμαζε τους υπευθύνους των διωγμών, γνωρίζοντας ότι κάθε φύλλο της εφημερίδας του μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον του.
Ιδιαίτερη θέση στο άρθρο έχει η αντιπαράθεσή του με τον Τοπάλ Οσμάν, τον παραστρατιωτικό αρχηγό που συνδέθηκε με σφαγές, λεηλασίες και εκτοπισμούς Ελλήνων και Αρμενίων. Όπως υπογραμμίζεται, ο Καπετανίδης δεν υποχώρησε μπροστά στις απειλές του, ούτε άλλαξε τη γραμμή της εφημερίδας για να εξασφαλίσει την προσωπική του σωτηρία.
Το δημοσίευμα περιγράφει τα λεγόμενα «Δικαστήρια Ανεξαρτησίας» της Αμάσειας ως μηχανισμό εξόντωσης της ηγεσίας του ποντιακού Ελληνισμού. Κληρικοί, εκπαιδευτικοί, επιχειρηματίες και δημοσιογράφοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με διαδικασίες στις οποίες, σύμφωνα με την ανάλυση του αρθρογράφου, η καταδίκη είχε ουσιαστικά προαποφασιστεί.
Απέναντι στους κατηγόρους του, ο Καπετανίδης υπερασπίστηκε ανοιχτά την εθνική του θέση. Όταν κατηγορήθηκε ότι αγωνιζόταν για την ανεξαρτησία του Πόντου, δήλωσε ότι επιδίωκε και την ένωσή του με την Ελλάδα. Το άρθρο αναφέρεται και στην τελευταία του κραυγή πριν από τον απαγχονισμό: «Ζήτω η Ελλάς!»
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης αποτελεί η διάσωση του αρχείου της «Εποχής» από τον αδελφό του, Κώστα Καπετανίδη, ο οποίος το μετέφερε στην Ελλάδα. Η ψηφιοποίησή του, επισημαίνει ο Κωνσταντινίδης, δημιουργεί δυνατότητες ευρύτερης μελέτης και διεθνούς αξιοποίησης.
Πρόκειται για τεκμήρια γραμμένα την ώρα που εξελίσσονταν οι διωγμοί. Ο αρθρογράφος προτείνει τη μετάφραση, την επιστημονική επεξεργασία και την παρουσίασή τους σε κοινοβούλια, πανεπιστήμια και διεθνείς οργανισμούς, ως μέρος μιας οργανωμένης προσπάθειας για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας.
Η σύνδεση με το σήμερα γίνεται μέσα από την κριτική στην Τουρκία, η οποία κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, ενώ εξακολουθεί να αρνείται τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Το άρθρο διευκρινίζει ότι οι καταγγελίες κατά του Ισραήλ πρέπει να κρίνονται με βάση τα αποδεικτικά στοιχεία και το δίκαιο. Θέτει, όμως, ταυτόχρονα το ζήτημα της συνέπειας: ένα κράτος που απαιτεί έλεγχο της συμπεριφοράς άλλων κρατών οφείλει να δέχεται τον έλεγχο και της δικής του ιστορικής διαδρομής.
Μέσα από την ιστορία του Καπετανίδη, η παρέμβαση στην Israel Hayom αναδεικνύει έτσι ένα συγκεκριμένο αίτημα: η διασωθείσα μαρτυρία της «Εποχής» να αποκτήσει τη διεθνή παρουσία που της αναλογεί, μεταφέροντας την ιστορική τεκμηρίωση του ποντιακού Ελληνισμού πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Διαβάστε το άρθρο στην Israel Hayom.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας