Άμυνα
Ισραηλινή εφημερίδα αποκαλύπτει τις μυστικές διαδρομές του Predator από Σουδάν σε Κύπρο και Ελλάδα
«Ένα πρωινό του Μαΐου στο Χαρτούμ, ένα τζετ σταμάτησε κάτω από τον ήλιο. Δύο τζιπ με φιμέ τζάμια ήταν έτοιμα να το συναντήσουν. Ανήκαν σε μια από τις πιο διαβόητες πολιτοφυλακές στον κόσμο, τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF). Το Cessna πέταξε από την Κύπρο και παρέμεινε στο έδαφος στην πρωτεύουσα του Σουδάν για μόλις 45 λεπτά, αρκετά για να χαράξει μια ανησυχητική γραμμή σύνδεσης μεταξύ του άγριου ανταγωνισμού για την εξουσία στο Σουδάν και ενός σκανδάλου υποκλοπών που ταράζει την Ελλάδα». Με τον γλαφυρό αυτό τρόπο ανοίγει το ρεπορτάζ της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz με τίτλο: «Πτήση προς το Predator», με το οποίο και αποκαλύπτονται οι διαδρομές του λογισμικού κατασκοπείας.
Οι λεπτομέρειες της άφιξης του Cessna, των επιβατών και του φορτίου του έπρεπε να παραμείνουν μυστικές — σε απρόσιτη τοποθεσία, χωρίς τις συνήθεις διαδικασίες. Η μυστικότητα ήταν απόδειξη της δύναμης του Mohamed Hamdan Dagalo, γνωστού ως Hemedti, του πλουσιότερου ανθρώπου του Σουδάν και ιδιοκτήτη ενός ιδιωτικού στρατού προερχόμενου από τους Janjaweed, διαβόητους για τα εγκλήματά τους κατά της ανθρωπότητας στην ταραγμένη περιοχή του Νταρφούρ.

Σύμφωνα με τρεις ανεξάρτητες πηγές που επικαλείται η ισραηλινή εφημερίδα, το φορτίο ήταν προηγμένη τεχνολογία παρακολούθησης, κατασκευασμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη δυνατότητα να ανατρέψει την ισορροπία δυνάμεων στο Σουδάν χάρη στην ικανότητά του να μετατρέπει τα smartphone σε οπτικοακουστικούς πληροφοριοδότες για τους κατόχους τους. Όταν η είδηση της άφιξής του έφτασε στους αντιπάλους του Hemedti, ο εξοπλισμός θεωρήθηκε τόσο επικίνδυνος που ένας διοικητής των RSF που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας είπε ότι μεταφέρθηκε λαθραία από το Χαρτούμ στο προπύργιο της πολιτοφυλακής στο Νταρφούρ για να αποτραπεί η κατάσχεσή του από τον στρατό.
Το Σουδάν, η μεγαλύτερη χώρα της Αφρικής πριν από τον εμφύλιο πόλεμο και τη διχοτόμηση, βρίσκεται σε εύθραυστη μετάβαση ύστερα από δεκαετίες στρατιωτικής δικτατορίας υπό τον Omar al-Bashir — που τώρα είναι στη φυλακή περιμένοντας πιθανή έκδοσή στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Κύματα λαϊκών διαμαρτυριών στο Χαρτούμ το 2019 οδήγησαν σε ένα πολιτικό συμβούλιο που μοιράζεται την εξουσία άβολα με τον στρατό. Στα χαρτιά, ο Hemedti είναι ο δεύτερος στην διοίκηση μετά τον Abdel Fattah al-Burhan, αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων του Σουδάν.
Στην πραγματικότητα, ο ηγέτης της πολιτοφυλακής αγωνίζεται για τον απόλυτο έλεγχο της χώρας. Διοικεί τη βιομηχανία χρυσού του Σουδάν, οι στρατιώτες του παλεύουν για ένα τίμημα στις ξένες συγκρούσεις και έχει σφυρηλατήσει δεσμούς με τη ρωσική μισθοφόρο ομάδα Wagner. Ο Hemedti συναντήθηκε επίσης με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες δύο φορές από τον Ιούνιο του 2021, με ένα ιδιωτικό τζετ που χρησιμοποιούσε η Μοσάντ για να παρακολουθεί το Χαρτούμ. Μόνο τον τελευταίο χρόνο, μαχητές των RSF έχουν εμπλακεί σε εξαναγκαστικές εξαφανίσεις διαδηλωτών στο Χαρτούμ και αδιάκριτες πυροβολισμούς αμάχων, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, στο Νταρφούρ.
«Η πτήση του Χαρτούμ άνοιξε ένα σπάνιο παράθυρο σε μια μυστική και κερδοφόρα επιχείρηση, συνδέοντας την αιματοβαμμένη σουδανική πολιτοφυλακή με ένα εταιρικό δίκτυο που εκτείνεται σε Ελλάδα, Κύπρο, τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους και την Ιρλανδία, και κυρίως με μια κρίση που εξαπλώνεται σε η ΕΕ — την ευρεία διαθεσιμότητα εξελιγμένου λογισμικού κατασκοπείας, που μπορεί να παρακολουθεί και να χακάρει κινητά τηλέφωνα παγκοσμίως, απειλώντας τους δημοκρατικούς θεσμούς και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» αναφέρει χαρακτηριστικά το ρεπορτάζ.
Ο Dilian και η Intellexa
Η Lighthouse Reports και οι συνεργάτες της Haaretz στο Ισραήλ και το Inside Story της Ελλάδας ερευνούν τις δραστηριότητες της Intellexa, μιας εταιρείας spyware της οποίας οι δραστηριότητες εξαπλώνονται από την Ευρώπη σε μεγάλο μέρος του παγκόσμιου Νότου. Μήνες ερευνών σε αρχεία εταιρειών και συνεντεύξεις με εμπιστευτικές πηγές σε πολλές χώρες αποκάλυψαν ένα δίκτυο εταιρειών που συνδέονται με τον Tal Dilian, έναν πρώην πράκτορα των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος έχει αγοράσει μια σειρά εξελιγμένων τεχνολογιών παρακολούθησης και εδραιώθηκε στην Ε.Ε.
Το οκταθέσιο Cessna, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στις επιχειρήσεις του Dilian, αποκαλύφθηκε από μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από έναν μηχανικό της Intellexa – μια selfie που δείχνει σε ένα τζετ με γκρι δέρμα και εσωτερικό από μαόνι που άφησε αρκετό ψηφιακό ίχνος ώστε να απομονωθεί και να αναγνωριστεί. Η Lighthouse Reports και οι συνεργάτες έχουν αναλύσει και διασταυρώσει εκατοντάδες αρχεία πτήσεων, συνδέοντας το αεροπλάνο με βασικές τοποθεσίες στις επιχειρήσεις της Intellexa και χτένισε δεκάδες λίστες επιβατών, μαζί με εταιρικές αρχειοθετήσεις, αρχεία απασχόλησης και άλλα εμπιστευτικά και ανοιχτού κώδικα δεδομένα. Τα ευρήματα συνδέουν οριστικά το αεροπλάνο με τον Ντίλιαν, τους γνωστούς του συνεργάτες και υπαλλήλους στην εταιρεία του — συμπεριλαμβανομένου του Μερόμ Χαρπάζ, κεντρικής φιγούρας στο επιχειρηματικό του δίκτυο.
Οι Intellexa, Tal Dilian και Merom Harpaz δεν απάντησαν στα αιτήματα της Haaretz για σχολιασμό.
«Εντοπίζοντας τις κινήσεις του Cessna τους τελευταίους μήνες καθώς διέσχιζε την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, προκύπτουν τα περιγράμματα ενός διεθνούς σκανδάλου που αποσταθεροποιεί τις χώρες στις οποίες προσγειώνεται, ενώ ταυτόχρονα διοχετεύει ορισμένες από τις παγκόσμιες η πιο επικίνδυνη τεχνολογία στα χέρια ορισμένων από τα πιο υψηλού κινδύνου καθεστώτα» σημειώνει μεταξύ άλλων η εφημερίδα.
«Ο εξοπλισμός των RSF με εξελιγμένη τεχνολογία παρακολούθησης όχι μόνο θα επιδεινώσει τη βάναυση καταστολή και τη δολοφονία των εξαιρετικά γενναίων διαδηλωτών του Σουδάν και θα καταπνίξει τις ελπίδες για δημοκρατία στην περιοχή», δήλωσε στην εφημερίδα η Anette Hoffmann, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Clingendael. «Τέτοιο προηγμένο λογισμικό κατασκοπείας στα χέρια του RSF θα γείρει την ισορροπία δυνάμεων υπέρ μιας αδίστακτης πρώην πολιτοφυλακής και συμμάχου της Ρωσίας, φέρνοντας το Σουδάν ένα βήμα πιο κοντά σε μια ανοιχτή αντιπαράθεση με τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας και αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφυλίου πολέμου».
Επιστρέφοντας από το Χαρτούμ εκείνο το απόγευμα, το Cessna προσγειώθηκε στη Λάρνακα της Κύπρου και σταμάτησε έξω από τα κεντρικά γραφεία μιας τοπικής αεροπορικής εταιρείας συμβούλων, του Pegasus Flight Centre. Λιγότερο από μία ώρα μακριά με το αυτοκίνητο, σε ένα αποκλειστικό προάστιο της Λεμεσού, βρίσκεται μια πολυτελής βίλα με μια δελεαστική πισίνα σε σχήμα νεφρού, την οποία μοιράζεται ο εκατομμυριούχος Ισραηλινός επιχειρηματίας, Ντίλιαν, με τη σύζυγό του, Σάρα Χάμου, μια Πολωνή ειδική σε επιχειρήσεις offshoring.
Από τότε που άφησε την επίλεκτη μεραρχία πληροφοριών της Μονάδας 81 του ισραηλινού στρατού, την οποία διοικούσε, ο Dilian ειδικεύτηκε στα εργαλεία παρακολούθησης. Με έδρα του την Κύπρο, δημιούργησε για πρώτη φορά μια πρωτοποριακή εταιρεία παρακολούθησης τηλεφώνων με την ονομασία Circles, την οποία πούλησε το 2014. Συνεργάστηκε επίσης με έναν ηγέτη της Ισραηλινής κοινότητας στην Κύπρο, τον Abraham Shahak Avni, ιδιοκτήτη του Pegasus Flight Centre.
Ο Avni περιγράφει τον εαυτό του ως «οραματιστή επιχειρηματία, επενδυτή και φιλάνθρωπο», του οποίου τα ενδιαφέροντα καλύπτουν ιατρικές υπηρεσίες, ρομποτική, αυτόνομα drones και προϊόντα πληροφοριών για τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου. Σε συνεργασία με την εταιρεία CIS της Avni, ο Dilian ίδρυσε μια εταιρεία παρακολούθησης Wi-Fi με την ονομασία WiSpear και έφτιαξε ένα φορτηγό με εξοπλισμό επιτήρησης αξίας εκατομμυρίων δολαρίων, τον οποίο άρχισε να εκθέτει σε βιομηχανικές εμπορικές εκθέσεις το 2017.
Δύο χρόνια αργότερα, ο Dilian και ο Avni ξεκίνησαν ένα πιο φιλόδοξο έργο: μια «συμμαχία πληροφοριών» σχεδιασμένη να «καλύπτει πλήρως» τις ανάγκες των κυβερνητικών υπηρεσιών. Το δελτίο τύπου ανακοίνωσε ένα «one-stop-shop», έναν όμιλο εταιρειών που θα μπορούσε να προσφέρει μόλυνση συσκευών και εξαγωγή δεδομένων, υποκλοπή κίνησης wifi, εξόρυξη δεδομένων ανοιχτού κώδικα, κρυφές δραστηριότητες κοινωνικών μέσων και γεωγραφική τοποθεσία τηλεφώνου, μαζί με ανάλυση μεγάλων δεδομένων υψηλής ισχύος.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας γι’ αυτό, ο Dilian έβαλε βαθιά το χέρι στην τσέπη. Αγόρασε την Cytrox, μια startup από την Ουγγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία, η οποία ανέπτυξε λογισμικό πειρατείας τηλεφώνου που ονομάζεται Predator. Μεσολάβησε σε μια συμφωνία μάρκετινγκ με τη γαλλική εταιρεία υποκλοπών Nexa και επένδυσε σε άλλες εταιρείες στον τομέα των πληροφοριών στον κυβερνοχώρο. Ενώνοντας τις δυνατότητες διαφορετικών εταιρειών κάτω από την ίδια στέγη, ο Dilian ήλπιζε να συναγωνιστεί τους μεγαλύτερους παίκτες στην αγορά μισθοφορικών spyware — ιδιαίτερα τον ισραηλινό όμιλο NSO, γνωστό πλέον για το λογισμικό χάκερ Pegasus. Η νέα συμμαχία επρόκειτο να ονομαστεί Intellexa.
Κληθείσα να εξηγήσει τη διαφορά μεταξύ NSO και Intellexa, μια ανώτερη πηγή στη βιομηχανία επιθετικού spyware του Ισραήλ είπε στην εφημερίδα: «Η NSO εργάστηκε σύμφωνα με την ισραηλινή νομοθεσία και μερικές φορές ακόμη και για λογαριασμό του κράτους του Ισραήλ. Ηθικά, τόσο αυτή η εταιρεία όσο και η ισραηλινή πολιτική ήταν αμφισβητήσιμες καθώς οι πωλήσεις γίνονταν σε καταπιεστικά καθεστώτα — αλλά ρυθμιζόταν. Η Intellexa από την άλλη πλευρά δεν ακολουθεί την ισραηλινή νομοθεσία και πουλά σε παρόμοιους αλλά και χειρότερους πελάτες — συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αποτελούν κίνδυνο για το ίδιο το εθνικό συμφέρον του Ισραήλ. Μια εταιρεία που δεν συμμορφώνεται με την ισραηλινή νομοθεσία και δεν υπόκειται σε καμία ρυθμιστική αρχή είναι de facto μια πειρατική οργάνωση».
Η γέννηση της Intellexa στον κόσμο συνοδεύτηκε από χάος, σχοιάζει η Haaretz. O Dilian προφανώς σκόπευε να εδρεύει στην Κύπρο, σύμφωνα με μια αχρονολόγητη εγγραφή ονόματος στο εταιρικό σύστημα αρχειοθέτησης της χώρας. Τελικά οι διαδικασίες δεν ολοκληρώθηκαν. Τον Αύγουστο του 2019 έδωσε μια συνέντευξη στην κάμερα του Forbes, στην οποία διαφήμιζε το κατασκοπευτικό φορτηγάκι του πολλών εκατομμυρίων δολαρίων, ισχυριζόμενος ότι θα μπορούσε «να χακάρει ένα smartphone και να κατασκοπεύει όλα τα μηνύματα μέσα» — ακόμη και αυτά που προστατεύονται από κρυπτογραφημένες εφαρμογές όπως το WhatsApp. Έστειλε μερικούς συναδέλφους σε μια βόλτα έξω από το βαν, ανακοινώνοντας «θα τους εντοπίσουμε, θα τους αναχαιτίσουμε, θα τους μολύνουμε».
Εν μέσω ισχυρισμών για παράνομη συλλογή δεδομένων, οι υπάλληλοι του Dilian συνελήφθησαν, έγιναν επιδρομές σε γραφεία και κατασχέθηκε ο εξοπλισμός. Καθώς εκδόθηκαν εντάλματα για τον ίδιο και τον Avni, σηματοδότησε την πρόθεσή του να μεταφέρει τη βάση των επιχειρήσεων του αλλού. «Καμία εταιρεία δεν μπορεί να ανεχθεί ένα ασταθές επιχειρηματικό και νομικό περιβάλλον, το οποίο δεν παρέχει καμία προστασία έναντι φημών που επηρεάζουν τις εταιρικές δραστηριότητες», είπε τότε. Αντιμέτωπος με τη σύλληψη από τις κυπριακές αρχές, ο Ντίλιαν ήταν πρόθυμος για ένα νέο εταιρικό σπίτι και είχε ήδη βάλει τα θεμέλια από το 2019 σε μικρή απόσταση με το αεροπλάνο στην Ελλάδα. Καθώς η αστυνομική έρευνα για τις δραστηριότητές του στην Κύπρο συνεχιζόταν, με αποκορύφωμα το πρόστιμο για την εταιρεία του WiSpear, ο Ντίλιαν είχε ήδη αναδιοργανώσει την επιχείρησή του και είχε βάλει την Intellexa να εργαστεί για λογαριασμό των νέων οικοδεσποτών του.
Το Cessna και στην Ελλάδα
«Το Cessna έφτασε στην Αθήνα την επόμενη μέρα μετά το άναμμα του φιτιλιού σε ένα αργόσβεστο σκάνδαλο που θα καταλάμβανε ολόκληρη την πολιτική ελίτ της Ελλάδας, έναν από τους κορυφαίους επιχειρηματίες της και μια χούφτα άλλα αξιόλογα. Το φιτίλι ήταν ο Θανάσης Κουκάκης, ένας βετεράνος ρεπόρτερ, ο οποίος έχει συνεργαστεί με διεθνή μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των Financial Times. Ο Κουκάκης υποψιαζόταν εδώ και καιρό ότι το τηλέφωνό του είχε υποκλαπεί, αλλά ανακάλυψε ότι ήταν επίσης μολυσμένο με το λογισμικό Predator της Intellexa. Ενώ η κατασκοπεία δημοσιογράφων μπορεί να έχει προκαλέσει κατακραυγή σε άλλα μέρη της ΕΕ, η Ελλάδα είναι πλέον τελευταία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών στην κατάταξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης που δημοσιεύεται από τη διεθνή οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα. Ο Κουκάκης στράφηκε στο Inside Story, συνεργάτη σε αυτήν την έρευνα, και μια από τις λίγες ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες στην Αθήνα. Επαλήθευσαν τον λογαριασμό του ρεπόρτερ, συγκέντρωσαν τα στοιχεία και δημοσίευσαν την ιστορία, αλλά σε μεγάλο βαθμό αγνοήθηκε» γράφει η Haaretz.
Η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε οποιαδήποτε γνώση του Predator. Τρεις ημέρες μετά την αποκάλυψη του Predator εμφανίστηκε μια δεύτερη αναφορά, αυτή τη φορά από την Reporters United – έναν άλλο πυλώνα της αναδυόμενης ερευνητικής σκηνής της Ελλάδας. Δημοσίευσε έγγραφα που έδειχναν ότι ο Κουκάκης ήταν υπό παρακολούθηση από την ΕΥΠ έναν χρόνο πριν από τη μόλυνση του τηλεφώνου του με spyware. Ο Κουκάκης ποτέ δεν πίστεψε ότι ήταν ο μόνος υπό παρακολούθηση: «Από την αρχή, θεώρησα απίθανο να είχε δημιουργηθεί μια τόσο περίπλοκη τεχνική δομή παρακολούθησης όπως το Predator από την ελληνική κυβέρνηση για να παρακολουθεί μόνο έναν δημοσιογράφο» σχολίασε.
O ισχυρισμός ότι το Predator χρησιμοποιήθηκε σε ένα μεμονωμένο άτομο κατέστη ακόμη λιγότερο αξιόπιστος ύστερα από έρευνα. Η Lighthouse Reports χρησιμοποίησε μια βάση δεδομένων πληροφοριών τομέα για να καταγράψει τις ημερομηνίες δημιουργίας των ελληνικών lookalikes και ανακάλυψε μια συνεχιζόμενη εκστρατεία εγγραφής ιστότοπων ψεύτικων ειδήσεων, που ξεκινά από το καλοκαίρι του 2020. Αν και οι τομείς μεταμφιέστηκαν ως νόμιμες πηγές ειδήσεων, στην πραγματικότητα ήταν κακόβουλοι ιστότοποι που διοχέτευαν κακόβουλο λογισμικό στο τις συσκευές των ανυποψίαστων επισκεπτών. Το τηλέφωνο του Κουκάκη μολύνθηκε αφού έκανε κλικ σε έναν από αυτούς τους συνδέσμους.
Έγγραφα που προέκυψαν από αυτήν την έρευνα δείχνουν ότι πολλοί από αυτούς τους μολυσμένους τομείς καταχωρήθηκαν από έναν προγραμματιστή και γνωστό συνεργάτη της Tal Dilian στην Τσεχική Δημοκρατία. Εν τω μεταξύ, τα αρχεία της εταιρείας δείχνουν ότι, καθώς μετέφερε το γραφείο του από την Κύπρο, ο Ντίλιαν είχε συναρμολογήσει μια μπερδεμένη ταπετσαρία εταιρειών που συνδέονται με την Intellexa σε πολλές άλλες χώρες.
Ο Ντίλιαν δημιούργησε το εταιρικό του δίκτυο μέσω αρκετών διαμεσολαβητών — κυρίως του Χάμου, πρώην ανώτερου συμβούλου σε εξειδικευμένο δίκτυο υπεράκτιων funds, αλλά και του Φέλιξ Μπίτζιου, επιχειρηματία του οποίου η εργασία για επισφαλείς οφειλές αποτέλεσε αντικείμενο αναφοράς του Κουκάκη το 2019. Τρεις εταιρείες που ονομάζονται Intellexa ήταν εγγεγραμμένες στην Ελλάδα, την Ιρλανδία και τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους. Και οι τρεις ανήκαν σε μια ιρλανδική εταιρεία χαρτοφυλακίου, την Thalestris. Καθώς το Inside Story «έσκαβε» στα μητρώα εταιρειών στην Ελλάδα και την Κύπρο, διαπίστωσαν ότι η Thalestris ήλεγχε επίσης εταιρείες με τις επωνυμίες Apollo, Hermes, Mistrona, Dernova, Lorenco και Feroveno — μερικές από τις οποίες φαινομενικά ήταν εγγεγραμμένες σε ένα κενό οικόπεδο στο κέντρο της Λεμεσού. Η Thalestris, με τη σειρά της, εξαρτιόταν εν μέρει από χρήματα από μια άλλη οντότητα των Παρθένων Νήσων, την Chadera Enterprises, η οποία – πίσω από ένα πέπλο ανωνυμίας – ελεγχόταν τελικά από τον Dilian και δύο από τους συνεργάτες του, αποκαλύπτουν έγγραφα που διέρρευσαν.
Σύμφωνα με τη Haaretz αν και η εταιρεία συμμετοχών Thalestris διατήρησε τον έλεγχο των περισσότερων από αυτές τις ελληνικές και κυπριακές θυγατρικές, υπήρχαν δύο εξαιρέσεις όταν δόθηκε ένα κομμάτι από την πίτα σε βασικούς συνεργάτες του έργου του Dilian στην Ελλάδα, αποκαλύπτουν εταιρικά αρχεία. Η Lorenco πουλήθηκε στο κορυφαίο στέλεχος της Intellexa στην Ελλάδα, Merom Harpaz, ενώ το 35% της ελληνικής εταιρείας Intellexa πήγε στον Φέλιξ Μπίτζιο, μέσω μιας άλλης εταιρείας με έδρα την Κύπρο, της Santinomo.
«Η μπερδεμένη δομή χρησίμευσε για να θολώσει τους δεσμούς μεταξύ της Dilian και της Intellexa, καλύπτοντας την ομάδα» σχολιάζει η εφημερίδα.
Οι έρευνες διευρύνονται
Η προσπάθεια να απεικονιστεί ο Κουκάκης ως μεμονωμένο θύμα κατέρρευσε στις 26 Ιουλίου όταν ο αρχηγός της αντιπολίτευσης και ευρωβουλευτής Νίκος Ανδρουλάκης έδωσε για έλεγχο το τηλέφωνό του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η συσκευή βρέθηκε να έλαβε το ίδιο μολυσμένο μήνυμα με τον Κουκάκη. Τρεις ημέρες αργότερα η υπηρεσία πληροφοριών της Ελλάδας παραδέχτηκε ότι είχε κατασκοπεύσει επίσης τον Ανδρουλάκη, αρχηγό του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, για μια περίοδο το 2021.
Η αναδυόμενη κρίση στην Ελλάδα τράβηξε την προσοχή μιας ευρωπαϊκής κοινοβουλευτικής επιτροπής μακριά από το σκάνδαλο Pegasus που είχε συσταθεί για να ερευνήσει. Στις αρχές Σεπτεμβρίου η έρευνα της PEGA διοργάνωσε ακρόαση στις Βρυξέλλες για γεγονότα στην Ελλάδα με τον Κουκάκη να δίνει κατάθεση. Στις αρχές Νοεμβρίου, τα μέλη της πέρασαν τέσσερις ημέρες στην Ελλάδα και την Κύπρο αναζητώντας στοιχεία για το εάν η ευρωπαϊκή νομοθεσία είχε παραβιαστεί.
Η εισηγήτρια της PEGA, Sophie in ‘t Veld, σχολίασε «είναι σαν να πιάνεις κάποιον με τα χείλη του καλυμμένα με σοκολάτα και ψίχουλα, να ισχυρίζεται ότι δεν ήταν ποτέ κοντά στο βάζο με τα μπισκότα». Η αγορά spyware, είπε, αποτελεί απειλή για τους δημοκρατικούς θεσμούς στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. «Αυτά τα πράγματα είναι σαν γάγγραινα. Θα μολύνει ένα μέρος του σώματος και στη συνέχεια θα εξαπλωθεί. Δεν μπορείς να το συγκρατήσεις».
Και ενώ ήταν σε εξέλιξη η έρευνα το λευκό Cessna ξεκίνησε ξανά τα δρομολόγια με σύντομες στάσεις στη Βόρεια Αφρική και την Ελβετία. Τέσσερις χιλιάδες χιλιόμετρα νότια και ανατολικά στο Jebel Marra του Σουδάν, την οροσειρά που υψώνεται πάνω από το Νταρφούρ, πηγές επιβεβαιώνουν ότι το σύστημα παρακολούθησης, που αγοράστηκε από εταιρεία με έδρα στην ΕΕ, είναι τώρα σε λειτουργία.
ΠΗΓΗ: naftemporiki.gr
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας