Η ”διπλωματία των σεισμών” δεν περιλαμβάνει την Κύπρο…
Ο νέος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης αντιμετωπίζει όλα αυτά με σκεπτικισμό και ανησυχία έχοντας — σε μόνιμη βάση — τη στήριξη της Ελλάδας, με την οποία ωστόσο οι σχέσεις κινούνται διαχρονικά σε επίπεδο ”εντός-εκτός και επί τα αυτά”, αν εξαιρέσουμε την υπέρβαση των αγκυλώσεων σε συγκεκριμένη περίοδο κατά το παρελθόν
Νέα πρόκληση απέναντι στην Κύπρο. Σκεπτικισμός και ανησυχία από τον νέο πρόεδρο της Κύπρου, Νίκου Χριστοδουλίδη. Εντός εκτός και επί ταυτά οι σχέσεις με Ελλάδα
Γράφει η Κρινιώ Καλογερίδου
Με το κύμα οργής του λαού για την κακή διαχείριση του σεισμού και τον συγκεντρωτισμό της εξουσίας να μη έχει κοπάσει ακόμα (λίγους μήνες πριν απ’ τις τουρκικές εκλογές του Μαΐου με ρυθμιστή το κουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών, HDP), ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν άρχισε ήδη να κάνει τα πρώτα αβέβαια βήματα αναγνώρισης του ”φιλειρηνικού” πεδίου άσκησης πολιτικής του, όπου τίποτα δεν είναι όπως πριν την τραγωδία της 6ης Φεβρουαρίου των 7,8 ρίχτερ.
Αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι έπαψε να εκπέμπει διάθεση υπονόμευσης της ”διπλωματίας των σεισμών” με την Ελλάδα. Διπλωματίας στην οποία συγκατανεύσαμε πρόθυμα δια του υπουργού των Εξωτερικών, όπως δείχνει η… μετά σεισμό σύσφιξη σχέσεων με τον γείτονα (βλ. δήλωση Τσαβούσογλου για απόφαση της Άγκυρας να στηρίξει το αίτημα της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ως μη μόνιμο μέλος του και αντίστοιχη Δένδια με στήριξη της τουρκικής υποψηφιότητας για τη θέση Γενικού Γραμματέα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού [IMO]).
Ωστόσο, όπως προείπα, τα σημάδια υπονόμευσης της διπλωματίας αυτής εκδηλώθηκαν ήδη εκ μέρους του Τούρκου Προέδρου. Αρκεί να ανατρέξουμε στις 23 παραβιάσεις από τουρκικά αεροσκάφη του FIR Αθηνών στο κεντρικό Αιγαίο την 14η Μαρτίου και να θυμηθούμε την επίσημη εκπροσώπηση των Τουρκοκυπρίων στην Άγκυρα (”Σύνοδος Τουρκικών Κρατών”) λίγες μέρες αργότερα.
Εκεί ο Ταγίπ Ερντογάν, από το βήμα της Συνόδου, εγκαινίασε νέο κύκλο προκλήσεων προς την Κύπρο στο όνομα της ”ΤΔΒΚ”, της κατεχόμενης βόρειας Κύπρου:
[…] Ο τουρκοκυπριακός λαός είναι αναπόστατο κομμάτι των τουρκόφωνων κρατών…”, είπε με αγέρωχο ύφος. ”Θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας για την αναγνώριση της ‘Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου’ και για την άρση των περιορισμών που επιβλήθηκαν στα αδέρφια μας τους Τουρκοκύπριους…”.
Όλα αυτά, ασφαλώς, συνιστούν νέα πρόκληση απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία και γι’ αυτό ο νέος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης τα αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό και ανησυχία έχοντας — σε μόνιμη βάση — τη στήριξη της Ελλάδας, με την οποία ωστόσο οι σχέσεις κινούνται διαχρονικά σε επίπεδο ”εντός-εκτός και επί τα αυτά”, αν εξαιρέσουμε την υπέρβαση των αγκυλώσεων σε συγκεκριμένη περίοδο κατά το παρελθόν (βλ. Δόγμα ΔΕΑΧ, παραγωγικό και ουσιαστικό κατά την περίοδο 1995-2000).
”Η ‘διπλωματία των σεισμών’ δεν περιλαμβάνει την Κύπρο…” σας ακούω να λέτε σαρκαστικά και με το δίκιο σας, αφού από τη μεριά μας Ελλαδίτες και Ελληνοκύπριοι εξακολουθούμε να λειτουργούμε παθητικά και υποκριτικά στη διαδικασία μιας παράστασης-αυταπάτη η οποία κρύβει κατά βάθος υποκρισία.
Την υποκρισία αναβίωσης της ελληνοτουρκικής φιλίας (με αφορμή τους σεισμούς στην Τουρκία), που αφήνει όμως έξω απ’ τους ”φιλειρηνικούς” σχεδιασμούς και τις προσχηματικές αβρότητες Ελλήνων και Τούρκων την Κύπρο και το Κυπριακό πρόβλημα, όπως ακριβώς επιθυμούσε ο Ταγίπ Ερντογάν: διαπραγμάτευση για τα ελληνοτουρκικά χωρίς το ”αγκάθι” του Κυπριακού, για να μείνει απροστάτευτη η Κύπρος…
Με δεδομένη λοιπόν τη ρευστή κατάσταση στις σχέσεις της Τουρκίας με τις χώρες-εκπροσώπους του Ελληνισμού και την (ψευδ)αίσθηση αλλαγής του πολιτικού κλίματος σε επίπεδο ηγεσίας μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας — υπογράψαμε με την Κύπρο πρόσφατα τη θεσμοθέτηση Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (βλ. σχετική ανακοίνωση Μητσοτάκη-Χριστοδουλίδη, 13/3/’23), που είναι κατ’ αρχήν βήμα προς τα εμπρός.
Ωστόσο δεν μπορώ όμως να μη σημειώσω ότι και σ’ αυτήν την περίπτωση εξακολουθούμε λειτουργούμε (ως αδελφές χώρες) παθητικά και υποκριτικά. Το λέω αυτό γιατί στις μεταξύ μας συμφωνίες έχουμε διαγράψει δια παντός το Δόγμα Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΔΕΑΧ) για διασφάλιση της Άμυνας της Μεγαλονήσου και πιπιλίζουμε ανήσυχοι ευκαιριακά τα περί κινδύνου κατάργησης της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ ήδη επιτρέψαμε να γίνει το τουρκοκυπριακό ψευδοκράτος προτεκτοράτο της Άγκυρας.
Επιπλέον, επιτρέψαμε — στο πεδίο της Ανατολικής Μεσογείου — να έχει ρόλο κυρίαρχο, πρωταγωνιστικό και όχι απολογητικό της 49χρονης παρουσίας του στη βόρεια Κύπρο ο Τούρκος κατακτητής της, με αποτέλεσμα να έχει αποθρασυνθεί αυτός σε τέτοιο βαθμό που να παρανομεί ανεμπόδιστα στα Κατεχόμενα (βλ. εποικισμός Βαρωσίων/Αμμοχώστου) και να αυθαιρετεί στα ενεργειακά, θαλάσσια οικόπεδα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κύπρου.
Παράλληλα, επιτρέψαμε να έχει ρόλο δευτεραγωνιστή ”επαρχιώτη” ο Κύπριος, ο οποίος εντωμεταξύ — αντί να συσπειρωθεί ακομμάτιστα υπερασπιζόμενος την ελληνικότητά του και να χτίσει στρατηγική διεκδίκησης και απελευθέρωσης των τουρκοκρατούμενων εδαφών του — εξόκειλε προς εθνικά ασύμφορες ατραπούς αφελληνισμού προς χάριν του πλουτισμού και της ατομικής ευζωίας του υπό την σκιά της πανούργας Αγγλίας, παρασυρμένος από το κακό παράδειγμα των πολιτικών του.
Για όλα ωστόσο υπάρχει εξήγηση. Υπάρχει η σκληρή αλήθεια που έχει να κάνει με το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο σε Αθήνα και Λευκωσία (”συγκοινωνούντα δοχεία”, γάρ…) το οποίο τροχοδρομούσε ανέκαθεν στις ράγες του κατευνασμού-Ανανισμού και της αφελούς Εξωτερικής πολιτικής Ελλάδας-Κύπρου.
Της πολιτικής η οποία διαιωνίζεται μέχρι τις μέρες μας και ευελπιστεί σε ξαναζωντάνεμα της ”ελληνοτουρκικής φιλίας” (στο ίδιο μήκος κύματος με την πλάνη του ΓΑΠ και, ακόμα παλαιότερα, του Συμφώνου φιλίας και μη επίθεσης μεταξύ Βενιζέλου-Κεμάλ το 1930) την ώρα που επεκτείνεται σιωπηλά το ”γκριζάρισμα” του Αιγαίου και η διεύρυνση της τουρκικής κατοχής στην βόρεια Κύπρο.
Όσον αφορά τώρα την ελληνοκυπριακή πλευρά, το ”πεπρωμένο φυγείν αδύνατον” όσο ”η Τουρκία είναι Τουρκία” ακόμα και στη σκιά των σεισμών. Γιατί πώς ”να χτιστούν λεωφόροι συνεργασίας” μεταξύ Κύπρου και κατοχικής Τουρκίας, όταν η τελευταία — αντί να ελαττώσει τον στρατό του Αττίλα στο βόρειο τμήμα του νησιού — τον ενισχύει από τον Σεπτέμβριο του ’22 (ήδη προσεγγίζει τις 40.000);
Και δεν είναι μόνο αυτό, αφού εξοπλίζει παράλληλα τα Κατεχόμενα, δημιουργεί στρατιωτικές βάσεις (μετατροπή του αεροδρομίου του Λευκονοίκου σε βάση μη επανδρωμένων τουρκικών UCAV και ναυτική βάση στο Ριζοκάρπασο) και προσπαθεί από πέρυσι να επιβάλλει ψευτο-ΑΟΖ στην Κύπρο, να πετύχει την αναγνώριση του τουρκοκυπριακού κράτους από τουρκόφωνες χώρες και να ολοκληρώσει τον εποικισμό Βαρωσίων/Αμμοχώστου με μεταφορά Τούρκων από τις πληγείσες λόγω σεισμού περιοχές της Τουρκίας…
Με δεδομένα αυτά Ελλάδα και Κύπρος προχώρησαν στη θεσμοθέτηση Ανώτατου Συμβουλίου Διακυβερνητικής Συνεργασίας Ελλάδος και Κύπρου. Τώρα θα μου πείτε, τι το καινούργιο κομίζει αυτή η συνεργασία απ’ τη στιγμή που έχουν συγκροτηθεί και λειτουργούν ήδη παρόμοια συμβούλια αμφότερων των χωρών με τρίτες χώρες.
Πράγματι, έχουν συγκροτηθεί και λειτουργούν Συμβούλια Συνεργασίας τόσο της Κύπρου όσο και της Ελλάδας με τρίτες χώρες εδώ και χρόνια (σ.σ: στην περίπτωσή μας έχουμε παρόμοιες συνεργασίες με Τουρκία και Βουλγαρία το 2010, με Σερβία το 2017, το ’21 με τη Σαουδική Αραβία κλπ).
Όμως δεν είχαμε υπογράψει ως τώρα θεσμοθέτηση Συμβουλίου Συνεργασίας με την Κύπρο, γιατί φοβόμασταν αμφότεροι (Ελλαδίτες και Ελληνοκύπριοι ηγέτες) την αντίδραση της Τουρκίας. Ότι θα έβρισκε δηλαδή την ευκαιρία αυτή να καταγγείλει τις εκπροσώπους του Ελληνισμού στη Μεσόγειο για τάσεις που αποβλέπουν στην… Ένωσή τους.
Ωστόσο, επί τη βάσει του ο ”Τολμών νικά”, έσπασαν τις αγκυλώσεις αυτές Ελλάδα και Κύπρος και θεσμοθέτησαν τη ”συγκρότηση” Ανώτατου Συμβουλίου Διακυβερνητικής Συνεργασίας Ελλάδος και Κύπρου με στόχο την πλήρη συνεργασία τους. Κι αυτό είναι, αναμφισβήτητα, θετικό.
Είναι θετικό γιατί συμβάλλει στην περαιτέρω σύσφιξη σχέσεων αμφοτέρων επιπρόσθετα στην υπάρχουσα των τελευταίων 49 χρόνων, αρχής γενομένης από τον χρόνο της τουρκικής εισβολής (βλ. ελεύθερη είσοδος. αρχικά, στα ελληνικά πανεπιστήμια και τώρα δωρεάν φοίτηση στη Σχολή επιτυχίας τους [βιβλία, μεταπτυχιακές σπουδές]).
Παρ’ όλα αυτά, το πρόβλημα της εφαρμογής στην πράξη όσων έχουν συμφωνηθεί παραμένει ζητούμενο, γιατί η θεσμοθέτηση της ”συγκρότησης” Ανώτατου Συμβουλίου Διακυβερνητικής Συνεργασίας Ελλάδος–Κύπρου είναι ένα βήμα μπροστά, αλλά δεν είναι άλμα. Δεν είναι το το άλμα που θα τάραζε τα λιμνάζοντα ύδατα στο Κυπριακό.
Δεν είναι άλμα, γιατί δεν έχει τον πανεθνικό χαρακτήρα του Δόγματος Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, το οποίο είχε ενσωματωθεί επί ημερών Παπανδρέου-Αρσένη (1993) στη στρατηγική Ελλάδας-Κύπρου ως πανεθνική πολιτική που θα διασφάλιζε αμυντικά την τελευταία.
Ως εκ τούτου, δεν είναι προς πανηγυρισμό η εν λόγω ”Διακυβερνητική Συνεργασία” μας με την Κύπρο, γιατί δεν έχει καμιά σχέση με την ανασύσταση του ΔΕΑΧ το οποίο είχε υποσχεθεί προεκλογικά να συνυπογράψει με τον Έλληνα πρωθυπουργό ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης.
Αυτό δε σημαίνει, βέβαια, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ανοχύρωτη, όπως πριν από 49 χρόνια. Έχει διασφαλίσει ήδη τα εργαλεία αποτροπής νέας εισβολής του Αττίλα ή προσπάθειας οικειοποίησης εκ μέρους του των ενεργειακών κεκτημένων στην ΑΟΖ της Κύπρου.
Το ζήτημα όμως είναι η μεγάλη εικόνα μπροστά της. Και η μεγάλη εικόνα έχει να κάνει με τη λύση του Κυπριακού, που πρέπει να είναι δίκαιη όχι στα λόγια και όχι καθ’ υπαγόρευση τρίτων με τρόπο ευνοϊκό για την Τουρκία.
Προς πραγματοποίηση του εν λόγω στόχου, θα πρέπει κυπριακή και ελληνική ηγεσία να εκπονήσουν από κοινού και να προωθήσουν σχέδιο επωφελές για τα ελληνοκυπριακά συμφέροντα και όχι ”δανεικό” από τον ΟΗΕ ο οποίος ποδηγετείται από φιλότουρκους ”Μεγάλους” και γι’ αυτό πρότεινε άλλωστε τη ”Διζωνική-Δικοινοτική…” ως λύση για το Κυπριακό (βλ.σχέδιο βρετανικής έμπνευσης απ’ το ’57, εν γνώσει των Τούρκων που το είχαν προτείνει στο παρελθόν).
Σχέδιο πλήρους και οριστικής αποκατάστασης της ενότητας της Μεγαλονήσου, που προϋποθέτει διπλωματικές διεργασίες υψηλού επιπέδου για συγκρότηση κοινού μετώπου (μη φιλότουρκων) Τουρκοκυπρίων με Ελληνοκύπριους στη γραμμή της πλήρους και οριστικής αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων, για να ακολουθήσει η ένωση των Κατεχομένων με την ελεύθερη Κύπρο και μοίρασμα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των κατοίκων της σε εθνικό πλαίσιο με χαρακτήρα ελληνικό..
Ελπίδες γι’ αυτό μάς δίνουν Ευρωπαίοι πολιτικοί που εκπέμπουν αχτίδα αισιοδοξίας για δίκαιη λύση του Κυπριακού με ενεργοποίηση της Ε.Ε (βλ. δηλώσεις της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες ενώπιον του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στις Βρυξέλλες Νίκου Χριστοδουλίδη, οι οποίες δείχνουν ότι κάτι κινείται στην Ευρώπη γύρω απ’ το θέμα αυτό):
”Η διχοτόμηση ενός κράτους-μέλους δεν είναι μόνο κυπριακό ζήτημα, αλλά ευρωπαϊκό. […] Δεν θα γυρίσουμε τις πλάτες μας στην Κύπρο και την κοινή μας φιλοδοξία να δούμε την επανένωση του νησιού σας υπό την αιγίδα του ειρηνευτικού σχεδίου του ΟΗΕ”, διαβεβαίωσε τον νεοεκλεγέντα Κύπριο Πρόεδρο η Ρομπέρτα Μέτσολα.
Κι αυτή η υπόσχεσή της είναι απόδειξη ότι αρχίζει να διαμορφώνεται, έστω κι αργά, μια νέα Ενωμένη Ευρώπη η οποία — συνειδητοποιώντας το άχθος των 49 χρόνων τουρκικής κατοχής σε χώρα- μέλος της — ετοιμάζεται να πέσει σαν βότσαλο αφύπνισης στα λιμνάζοντα ύδατα του Κυπριακού Ζητήματος.
Roberta Metsola before a tribute to the late EU Parliament President David Sassoli at the European Parliament, in Strasbourg, eastern France, Monday, Jan 17, 2022. Sassoli died in an Italian hospital on Tuesday. He was 65, and had suffered for months with poor health following pneumonia. (AP Photo/Jean-Francois Badias)
Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ για τον προϋπολογισμό (ο οποίος χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών-μελών) για την επταετία 2028-34, έφερε στο προσκήνιο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Συνοπτικά, για έγκριση του προϋπολογισμού απαιτείται η συνεργασία των κορυφαίων οργάνων της ΕΕ, που έχουν δυσανάλογο μερίδιο ισχύος. Πρώτα η Ευρ. Επιτροπή υποβάλλει συνολική πρόταση με τις δαπάνες ανά τομέα, προς το Συμβούλιο (υπουργοί κρατών-μελών) και στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο Συμβούλιο, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, δηλαδή καθένα μπορεί να μπλοκάρει τη διαδικασία. Τελευταίο είναι η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν επιλέγει μια-μια δαπάνη για απόρριψη ή αποδοχή, αλλά συναινεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό ως σύνολο.
Αυτή τη φορά, ως Ευρωκοινοβούλιο ζητάμε σημαντική αύξηση των δαπανών, περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον «για να έχουμε ευρωπαϊκές λύσεις χρειάζονται ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία.» Τις προάλλες, είχαμε την αντι-πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας στο Συμβούλιο, με σημαντικές περικοπές, η οποία βρήκε απέναντι της «τοίχο» από τις δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ανάμεσα τους και η δική μου), με στήριξη από δύο μικρότερες Αυτή είναι η «σύγκρουση» με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά δισεκατομμύρια επιπλέον για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τα παραδοσιακά προγράμματα της ΕΕ, ενώ διάφορες Κυβερνήσεις πιέζουν για σαφώς πιο περιορισμένο προϋπολογισμό.
Για την Κύπρο, το αποτέλεσμα της μάχης θα καθορίσει το ύψος των κονδυλίων που της αναλογούν κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη/συνοχή, απασχόληση, κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη γεωργία, τις υποδομές και την πράσινη μετάβαση. Αυτή τη φορά όμως έχουμε και το φλέγον θέμα της στέγασης μαζί με τα έργα υποδομής ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας λόγω του συνεχιζόμενου τουρκικού επεκτατισμού.
Αυτή την εβδομάδα όμως, είχαμε και κάτι άλλο που πέρασε στα ψηλά των ΜΜΕ και αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκία «καίγεται» για να διευρύνει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, με απώτερη επιδίωξη να ενταχθεί στο «Made in Europe», που είναι μια υπό κατασκευή κοινή σήμανση προϊόντων παραγωγής στην Ευρώπη. Η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάμυνα και η διεύρυνση των εμπορικών της σχέσεων, αποτελούν στην πραγματικότητα το υποκατάστατο της πλήρους ένταξης στην ΕΕ. Μάλιστα, η Τουρκία προέβαλε στον αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ, ως σημαντική επιτυχία την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, για την οποία η Τουρκία αρνείται να σεβαστεί την δέσμευσή της από το 2005 προς την ΕΕ και να εφαρμόσει όσα αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όταν πριν μήνες είχαμε την Έκθεση για την Τουρκία στο Ευρωκοινοβούλιο, είχα πρωτοστατήσει στην ανάδειξη αυτών των σοβαρών αρνητικών, που κάποιοι συνάδελφοι εισάκουσαν και άλλοι όχι. Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
