Video
102 χρόνια από το ολοκαύτωμα της Σάντας του Πόντου – Μια ιστορία με ηρωισμό, θυσίες και προσφυγιά
Μαύρη κατάρα το ξερίζωμα απ’ της πατρίδας τις φωλιές·
της προσφυγιάς ο δρόμος τραγικός κι αβάσταγος ο θρήνος κι ο καημός
Σίμος Λιανίδης
Η Ιστορία έχει γράψει για την Επτάκωμο Σάντα και τους μικρότερους οικισμούς της ότι είναι το «Σούλι του Πόντου», ένας τόπος καταφυγής όπου έβρισκαν ελπίδα και σωτηρία οι κυνηγημένοι από τους Τούρκους χριστιανοί (Έλληνες, Αρμένιοι, Σλάβοι, κτλ.), ένας τόπος κακοτράχαλος που γέννησε και ανάθρεψε αντίστοιχους ανθρώπους που πλήρωσαν με αίμα και προσφυγιά την ελληνική τους ταυτότητα.
Σάντα και Σούλι βρίσκονται σε δυσπρόσιτες και ορεινές περιοχές στις οποίες Τούρκος δεν πάτησε ποτέ το πόδι του μέχρι την πτώση τους, αιώνες μετά. Επίσης, έχουν να αφηγηθούν ηρωικές ενέργειες, αλλά θυσίες και σφαγές που προκαλούν ντροπή και αποτροπιασμό στον πολιτισμένο κόσμο.
Κυρίως, όμως, μοιάζουν, διότι και οι δύο τόποι έδωσαν άνδρες που δεν υπολόγιζαν στο ελάχιστο τη ζωή τους προκειμένου να υπερασπιστούν την πατρίδα, αλλά και γυναίκες περήφανες για την καταγωγή τους, οι οποίες δεν δίστασαν να θυσιάσουν ακόμα και τα βρέφη τους για το ιδεώδες της ελευθερίας.

Στις 11 Ιουνίου 1921 η Σάντα, μετά από σκληρούς αγώνες, υπέκυψε στους Κεμαλιστές. Ήταν η ημέρα που καταγράφηκε ως αποφράδα, αφού σήμανε την καταστροφή και την ερημοποίησή της. Ταυτόχρονα σήμανε και την έναρξη της σκληρής εξορίας, με απερίγραπτες κακουχίες για τα γυναικόπαιδά της μέχρι να φτάσουν κάποια από αυτά ζωντανά στην Ελλάδα.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη ημέρα δεν τερμάτισε τον αγώνα των Σανταίων ανταρτών στις σκληροτράχηλες Ποντικές Άλπεις. Οι τελευταίοι από αυτούς παρέδωσαν τα όπλα και έφτασαν στην Ελλάδα το 1924.
Οι τελευταίες μάχες, η θυσία των βρεφών και η εξορία
Στις 3 Σεπτεμβρίου 1921 ένα απόσπασμα από Τούρκους χωροφύλακες έφτασε στη Σάντα μεταφέροντας διαταγή του μεράρχου Μιραλάη Σουπιή. Το φιρμάνι έλεγε να καταταγούν στο στρατό όλοι οι Σανταίοι, ανεξαρτήτως ηλικίας.

«Οι Σανταίοι αρνήθηκαν διότι ήξεραν ότι αν φύγουν όλοι οι άντρες από τα χωριά θα μπουν σε αυτά οι Τούρκοι και θα τα καταστρέψουν. Έτσι, στις 6 του μήνα έφτασε ένα πολύ μεγάλο τουρκικό στρατιωτικό σώμα, αποτελούμενο από 3.000 τακτικούς στρατιώτες, 60 ιππείς και 300 άτακτους τσέτες. Είχαν μαζί τους τρία ορεινά πυροβόλα και 13 μυδράλια. Κατέλαβαν τρία χωριά, τα Ισχανάντων, Πινατάντων και Τερζάντων. Φυλάκισαν όλους τους άντρες στην εκκλησία της Αγίας Κυριακής στο Ισχανάντων, όμως οι αντάρτες είχαν προλάβει να μεταφέρουν τα γυναικόπαιδα στο Πιστοφάντων και τα έβαλαν στο σχολείο του χωριού», είχε πει στο pontosnews.gr η Βικτωρία Σαββίδου, πρόεδρος του Συλλόγου Σανταίων Θεσσαλονίκης «Η Επτάκωμος Σάντα».
Την ίδια στιγμή αντάρτες με περίπου 300-400 γυναικόπαιδα ταμπουρώθηκαν σε μία σπηλιά: «Στις 11 Σεπτεμβρίου 1921 οι Τούρκοι κατάφεραν να μπουν και στα υπόλοιπα χωριά της Σάντας και δεν άφησαν πέτρα για πέτρα. Εκείνη την ημέρα είχαν ανοίξει οι ουρανοί. Έπεφτε δυνατή βροχή κι έτσι ο καπετάν Δαμιανός Τσιριπίδης κατάφερε να μεταφέρει μια ομάδα Σανταίων, άντρες και γυναικόπαιδα, μέσα από τα δάση στην Τραπεζούντα. Αυτοί κατάφεραν και σώθηκαν».

Όσοι έμειναν στη σπηλιά ήταν αποφασισμένοι να αφήσουν εκεί και την τελευταία ρανίδα του αίματός τους, ώστε να πεθάνουν χωρίς να υποταχθούν τους Τούρκους.
«Ο καπετάν Ευκλείδης πήρε μια πολύ σκληρή απόφαση, να θυσιάσει επτά βρέφη. Τα θανάτωσαν και άφησαν τα κορμάκια τους στο δρόμο, ώστε να τα δουν οι Τούρκοι και να κάνουν πίσω. Πίστεψαν ότι οι Τούρκοι θα σκεφθούν ότι άνθρωποι που θυσιάζουν τα παιδιά τους είναι αποφασισμένοι για όλα», έλεγε με συγκίνηση η Βικτωρία Σαββίδου. Ίσως όμως τα βρέφη να θανατώθηκαν, για να μην πέσουν στα χέρια των Τούρκων, όταν οι Σανταίοι κατάλαβαν ότι δεν θα μπορέσουν να νικήσουν στη μάχη…
Η μάχη τελικά έγειρε προς την πλευρά των αντιπάλων. Όσοι άντρες κατάφεραν να μείνουν ζωντανοί έφυγαν στα βουνά και συνέχισαν το αντάρτικο μέχρι το 1924. Οι γυναίκες οδηγήθηκαν στην εξορία, μέσα από απάνθρωπες πορείες θανάτου.
«Μετέφεραν τις γυναίκες μέχρι το Ερζερούμ και το Χουνούζ. Θυμάμαι τη γιαγιά μου να λέει: “Kαταραμένο Χουνούζ”», περιέγραφε με λυγμό η πρόεδρος της «Επτάκωμης Σάντας».
Ένας ιερέας, όταν είδε από ψηλά να καίγονται τα χωριά της Σάντας είπε ότι οι Σανταίοι οδηγούνται «στην εξορία του Αδάμ».
«Ήταν η πρώτη φορά που οι Τούρκοι έστειλαν γυναικόπαιδα στην εξορία. Δεν τους επέτρεπαν να διανυκτερεύσουν κοντά σε χωριά, για να μην τους βοηθήσει κανείς. Κάποιοι Πόντιοι από άλλες περιοχές κατάφεραν να περιθάλψουν για λίγο κάποιες γυναίκες και γέρους. Τους έδωσαν ρούχα, διότι έφυγαν μόνο με αυτά που φορούσαν και είχαν κουρελιαστεί. Μιας ετοιμόγεννης γυναίκας ήρθε η ώρα της. Άλλες γυναίκες έκαναν κύκλο γύρω της, όμως το παιδί γεννήθηκε νεκρό. Άφησαν το άψυχο κορμάκι του μέσα στο χιόνι. Οι Τούρκοι δεν επέτρεπαν να θάψουν κανέναν», τόνιζε η Βικτωρία Σαββίδου.

Μετά την ατέλειωτη περιπλάνηση, τις κακουχίες και τις πορείες θανάτου στις περιοχές του Ερζερούμ και του Χουνούζ τα γυναικόπαιδα μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Από εκεί έφτασαν στην Ελλάδα στο τέλος του 1922 και στις αρχές του 1923.
Η ιδιαίτερη σχέση της Σάντας με την Παναγία Σουμελά
Μια ιδιαίτερη σχέση είχε αναπτυχθεί μεταξύ των Σανταίων και της Μονής της Παναγίας Σουμελά στην ιστορική πατρίδα.
Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι οι Σανταίοι ήταν οι μόνοι που είχαν το δικαίωμα να κυκλοφορούν οπλισμένοι στο χώρο του μοναστηριού.
Αυτή η σχέση συνεχίστηκε και στην Ελλάδα μετά τον ξεριζωμό. Οι κάτοικοι της Καστανιάς στο Βέρμιο είναι αμιγώς Σανταίοι στην καταγωγή και παραχώρησαν 500 στρέμματα για να χτιστεί στην Ημαθία η νέα Παναγία Σουμελά. Μάλιστα, μέσα στο μοναστικό συγκρότημα το 1956 δημιουργήθηκε «Τη Σαντάς τ’ οσπίτ’», ο πρώτος ξενώνας.

Το μνημόσυνο
Κάθε χρόνο στην Παναγία Σουμελά Σανταίοι απ’ όλη την Ελλάδα τελούν μνημόσυνο για τους προγόνους τους – φέτος συμπληρώνονται 102 χρόνια από το ολοκαύτωμα της Σάντας.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα που ανακοινώθηκε από το Σύλλογο Σανταίων Θεσσαλονίκης, το Σάββατο το απόγευμα θα ξεκινήσει το στόλισμα των κολλύβων από τον Θανάση Ντουμανόπουλο και την Έλενα Παρχαρίδου. Στις 17:30 τρισάγιο και κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο Αγωνιστών και Μαρτύρων του Πόντου.
Στις 20:00 προβολή βίντεο με αφορμή τα 20 χρόνια από το θάνατο του Μιλτιάδη Παρχαρίδη και στις 21:00 κοινό δείπνο με τη συμμετοχή Ποντίων καλλιτεχνών.

Το πρωί της Κυριακής πανηγυρική Θεία Λειτουργία και επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο των Σανταίων. Ομιλία από τη συνταξιούχο εκπαιδευτικό Άννα Γαβρά και κατάθεση στεφάνων. Στον κόσμο θα προσφερθεί πατροπαράδοτος σιορβάς, ενώ θα ακολουθήσει δεξίωση των επισήμων στον ξενώνα των Σανταίων.
Συμμετέχουν: από τη Νέα Σάντα Κιλκίς, ο Σύλλογος Ποντίων, ο Σύλλογος Γυναικών και ο Σύλλογος Φιλαρμονικής, από την Ημαθία ο Τουριστικός Όμιλος Καστανιάς, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ράχης Ημαθίας, ο Σύλλογος Παλατιτσιωτών, από την Αλεξανδρούπολη ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Ρίζες» Πεύκων και ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Σάντα» Αετοχωρίου.
ΠΗΓΗ: Pontosnews.gr
GEOPOLITICO
Μπαλτζώης: Η Τουρκία ακολουθεί σχέδιο δεκαετιών – Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και ο κίνδυνος για την Κύπρο
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ αναλύει την τουρκική αναθεωρητική στρατηγική, το μήνυμα Καλίν στην Αθήνα, τη στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ και τις πολεμικές εστίες από τη Συρία και το Ιράν μέχρι την Ουκρανία
Το πλέγμα των απειλών που διαμορφώνεται γύρω από την Ελλάδα και την Κύπρο ανέλυσε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, σε συνέντευξη διάρκειας μίας ώρας και 23 λεπτών στον Κανέλλο Πατσίο.
Η συζήτηση κινήθηκε από την τουρκική αναθεωρητική πολιτική και την επίσκεψη του επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραχίμ Καλίν στην Αθήνα μέχρι την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ και τις εξελίξεις στη Συρία. Στο τραπέζι τέθηκαν επίσης ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν, η σύγκρουση στην Ουκρανία, η άνοδος της Κίνας και η γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου.
Η τουρκική στρατηγική δεν ξεκίνησε σήμερα
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η επιθετική πολιτική της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα δεν αποτελεί ούτε πρόσκαιρη τακτική ούτε προσωπική επιλογή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Είναι, κατά την εκτίμησή του, ταυτόχρονα τακτική και στρατηγική αναθεώρηση, με ιστορικό βάθος τουλάχιστον ενός αιώνα.
Ως σημείο αφετηρίας ανέφερε τον τουρκικό Εθνικό Όρκο, το Misak-ı Millî του 1920. Παραλληλίζοντας τον χάρτη εκείνης της περιόδου με τη σημερινή «Γαλάζια Πατρίδα», υποστήριξε ότι η τουρκική ηγεσία ακολουθεί μια διαχρονική επιδίωξη διεύρυνσης της πολιτικής, στρατιωτικής και γεωγραφικής επιρροής της.
Κατά τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, η Τουρκία έχει υιοθετήσει τη λογική του «ζωτικού χώρου» και οικοδομεί ένα νεοοθωμανικό αφήγημα με συγκεκριμένα ιστορικά και συμβολικά ορόσημα: τα εκατό χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάνης, τα 600 χρόνια από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και τη συμπλήρωση μίας χιλιετίας από τη μάχη του Μαντζικέρτ το 2071.
Στην ίδια στρατηγική ενέταξε και τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, χαρακτηρίζοντάς την πράξη υψηλού συμβολισμού, με την οποία η τουρκική ηγεσία επιδιώκει να συνδέσει το σημερινό κράτος με την οθωμανική κατάκτηση.
Το μήνυμα του Καλίν στην Αθήνα
Αναφερόμενος στην επίσκεψη του Ιμπραχίμ Καλίν στην ελληνική πρωτεύουσα, ο κ. Μπαλτζώης επικαλέστηκε τουρκικές πηγές, σύμφωνα με τις οποίες ο επικεφαλής της ΜΙΤ προσήλθε με ήπιο ύφος, αλλά με σαφή προειδοποίηση.
Το μήνυμα που φέρεται να μετέφερε ήταν ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποδεχθεί «μονομερείς κινήσεις» της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ απάντησε ότι η Ελλάδα διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα τα οποία μπορεί να ασκήσει χωρίς να ζητήσει την άδεια της Τουρκίας.
Μεταξύ αυτών κατέταξε τη χάραξη ευθειών γραμμών βάσης, το κλείσιμο των κόλπων που πληρούν τις προϋποθέσεις του Διεθνούς Δικαίου, την ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των κενών που αφήνει η σημερινή κατάσταση ανέφερε τη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στο Άγιον Όρος και τη Σιθωνία, όπου, όπως είπε, δραστηριοποιούνται ακόμη και Τούρκοι αλιείς.
Τα τρία επίπεδα της «Ασπίδας του Αχιλλέα»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας της Ελλάδας. Ο κ. Μπαλτζώης περιέγραψε την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως μια αρχιτεκτονική τριών επιπέδων με αλληλοεπικαλυπτόμενες δυνατότητες.
Στο πρώτο επίπεδο τοποθέτησε το SPYDER της Rafael, για την αντιμετώπιση απειλών σε αποστάσεις έως 40 χιλιομέτρων. Στο δεύτερο βρίσκεται το Barak MX, με διαφορετικούς πυραύλους για αποστάσεις από 30 έως 150 χιλιόμετρα. Στο τρίτο επίπεδο εντάσσεται το David’s Sling, το οποίο, σύμφωνα με την παρουσίασή του, καλύπτει μεγαλύτερες αποστάσεις και έχει δυνατότητες αναχαίτισης βαλλιστικών απειλών.
Ο αντιστράτηγος ε.α. ξεκαθάρισε ότι κανένα αντιαεροπορικό σύστημα στον κόσμο δεν προσφέρει απόλυτη προστασία. Ποσοστό αποτελεσματικότητας της τάξης του 85% θεωρείται, όπως είπε, εξαιρετικά υψηλό.
Η «αχίλλειος πτέρνα» κάθε αεράμυνας παραμένει ο κορεσμός: η ταυτόχρονη εκτόξευση μεγάλου αριθμού πυραύλων, περιφερόμενων πυρομαχικών και φθηνών drones μπορεί να εξαντλήσει τα διαθέσιμα βλήματα αναχαίτισης ή να υπερφορτώσει τους αισθητήρες.
Το μεγάλο πλεονέκτημα της ελληνικής ασπίδας θα είναι, κατά τον ίδιο, η ενοποίηση ραντάρ, αισθητήρων και οπλικών συστημάτων μέσα σε ένα κοινό δίκτυο διοίκησης. Η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης θα επιτρέπει την αναγνώριση και την ιεράρχηση των απειλών, ώστε να επιλέγεται το κατάλληλο μέσο εξουδετέρωσης χωρίς να σπαταλώνται ακριβά βλήματα σε φθηνούς στόχους.
Ο πηγαίος κώδικας και η σχέση με το Ισραήλ
Στο ερώτημα κατά πόσο η Ελλάδα κινδυνεύει να εξαρτηθεί από το Ισραήλ στους τομείς της άμυνας, της τεχνολογίας και της ενέργειας, ο κ. Μπαλτζώης απάντησε ότι κάθε μεγάλη αγορά οπλικού συστήματος δημιουργεί κάποιο επίπεδο εξάρτησης από τον κατασκευαστή.
Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ποιος ελέγχει τον πηγαίο κώδικα και το λογισμικό των συστημάτων. Υποστήριξε ότι το Ισραήλ έχει παραχωρήσει στην Ελλάδα τον σχετικό κώδικα, γεγονός που ενισχύει την ελληνική επιχειρησιακή αυτονομία.
Παράλληλα εξήγησε το ισραηλινό ενδιαφέρον για τη συνεργασία με Αθήνα και Λευκωσία. Το Ισραήλ είναι μια στενή εδαφική λωρίδα χωρίς επαρκές στρατηγικό βάθος. Κατά την ανάλυσή του, η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να λειτουργήσουν ως στρατηγικός χώρος υποστήριξης και επιβίωσης σε περίπτωση γενικευμένου πολέμου.
Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε τη σχέση αμοιβαία επωφελή και όχι μονόπλευρη εξάρτηση.
Συρία και έλεγχος των σύγχρονων όπλων
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ παρουσίασε τη δική του ερμηνεία για τη ραγδαία κατάρρευση του προηγούμενου συριακού συστήματος εξουσίας. Υποστήριξε ότι πέντε μεγάλες πόλεις έπεσαν μέσα σε 181 ώρες, ως αποτέλεσμα συνδυασμού δωροδοκίας αξιωματικών, τουρκικού συντονισμού και ισραηλινής ανοχής.
Πρόκειται για εκτίμηση που απέδωσε σε χρήματα καταριανής προέλευσης και σε ένα ευρύτερο παρασκήνιο συνεννοήσεων στην περιοχή.
Αναφέρθηκε ακόμη στους Κούρδους της Ροζάβα και στην πίεση που δέχθηκαν να ενταχθούν στον νέο συριακό στρατό. Κατά τον ισχυρισμό του, όταν αρνήθηκαν, ορισμένα αμερικανικής κατασκευής οχήματα και αντιαρματικά συστήματα που διέθεταν δεν λειτούργησαν.
Ο κ. Μπαλτζώης χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο παράδειγμα για να υποστηρίξει ότι τα σύγχρονα οπλικά συστήματα μπορούν να παραμένουν τεχνικά ελεγχόμενα από τον κατασκευαστή τους. Αυτή ακριβώς η δυνατότητα, τόνισε, καθιστά κρίσιμη την πρόσβαση μιας χώρας στον πηγαίο κώδικα.
Γιατί δεν αρκεί ο αεροπορικός πόλεμος κατά του Ιράν
Για τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, ο αντιστράτηγος ε.α. εκτίμησε ότι το αρχικό αμερικανικό σχέδιο ανατροπής του καθεστώτος μέσω εσωτερικών διαδηλώσεων απέτυχε. Υποστήριξε ότι η εξωτερική βοήθεια κατασχέθηκε και ότι οι δυνάμεις Μπασίτζ προχώρησαν σε ιδιαίτερα σκληρή καταστολή.
Εκτίμησε επίσης ότι η νέα ιρανική ηγεσία, η οποία αντικατέστησε στελέχη που εξοντώθηκαν, εμφανίζεται ακόμη σκληρότερη.
Σε στρατιωτικό επίπεδο υπογράμμισε ότι ένας πόλεμος εναντίον του Ιράν δεν μπορεί να κερδηθεί αποκλειστικά με αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Επικαλέστηκε το μεγάλο γεωγραφικό μέγεθος της χώρας, τις υπόγειες εγκαταστάσεις, το εκτεταμένο πυραυλικό πρόγραμμα και την ανθεκτικότητα του ιρανικού πληθυσμού.
Κατά την εκτίμησή του, η Τεχεράνη έχει αξιοποιήσει κινεζική και βορειοκορεατική τεχνογνωσία, αποκτώντας μέσα που της επιτρέπουν να διατηρεί σημαντικές δυνατότητες ακόμη και έπειτα από βαριά πλήγματα.
Ουκρανία, ενεργειακές ροές και Κίνα
Ο κ. Μπαλτζώης χαρακτήρισε τη σύγκρουση Ρωσίας–Ουκρανίας πόλεμο φθοράς μεταξύ δύο ιστορικά και πολιτισμικά συγγενικών λαών. Απέδωσε τις βαθύτερες ρίζες του στη μακροχρόνια επιδίωξη της Δύσης να αποσπάσει οριστικά την Ουκρανία από τη ρωσική σφαίρα επιρροής.
Παρέπεμψε στη «Μεγάλη Σκακιέρα» του Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι και στην ομιλία του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το 2007, όπου είχε καταγραφεί ανοικτά η ρωσική αντίθεση στη μεταψυχροπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Συνέδεσε, παράλληλα, τις εξελίξεις στην Ουκρανία, στο Ιράν και στη Βενεζουέλα με τον στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας. Κατά την ανάλυσή του, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ελέγξει ή να περιορίσει τις ενεργειακές ροές προς την Κίνα, ώστε να επιβραδύνει τη βιομηχανική και οικονομική της ανάπτυξη.
«Αν χαθεί η Κύπρος, εκτίθεται το Αιγαίο»
Κλείνοντας, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας σε περίπτωση μεγάλης κρίσης. Δήλωσε ότι φοβάται περισσότερο μια εσωτερική πολιτική υποχώρηση ή «προδοσία», όπως τη χαρακτήρισε, παρά την καθαρά στρατιωτική έκβαση μιας σύγκρουσης, παραπέμποντας στα γεγονότα του 1974.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της Κύπρου, την οποία χαρακτήρισε αναντικατάστατο στρατηγικό βάθος του Ελληνισμού. Προειδοποίησε ότι εάν η Κύπρος χαθεί οριστικά από τον ελληνικό στρατηγικό σχεδιασμό, το Αιγαίο θα μείνει εκτεθειμένο και η θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο θα αποδυναμωθεί δραματικά.
Το τελικό μήνυμα του Ιωάννη Μπαλτζώη δεν ήταν μήνυμα φόβου, αλλά προετοιμασίας. Η ειρήνη, όπως υπογράμμισε, δεν διασφαλίζεται με ευχές ή με την αποφυγή της πραγματικότητας. Διασφαλίζεται με ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, συμμαχίες, πολιτική αποφασιστικότητα και κοινωνία που γνωρίζει τι διακυβεύεται.
«Αν θέλεις ειρήνη, προετοίμαζε πόλεμο», ήταν η φράση με την οποία συμπύκνωσε τη στρατηγική του θέση.
Ολόκληρη η συνέντευξη είναι διαθέσιμη στο κανάλι Kanellos Patsios.
Video
Κοττάκης: Ποιός αναλαμβάνει την ευθύνη αν γίνει τραγωδία;
Ο Μανώλης Κοττάκης παρεμβαίνει στη Ναυτεμπορική και σχολιάζει τις σοβαρές εξελίξεις γύρω από το ουκρανικό θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, την πιθανή εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας και τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα.
Σοβαρές αιχμές για την ελληνική εξωτερική πολιτική, την υπόθεση του ουκρανικού θαλάσσιου drone, τις σχέσεις με τη Ρωσία, την τουρκική στρατηγική στο Αιγαίο και τις εσωτερικές εξελίξεις στη Νέα Δημοκρατία άφησε ο Μανώλης Κοττάκης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική.
Ο έμπειρος δημοσιογράφος στάθηκε αρχικά στην υπόθεση του ουκρανικού drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, εκτιμώντας ότι η «χαλαρή» στάση της Αθήνας μπορεί να συνδέεται με πληροφορίες περί ευρωπαϊκής συμφωνίας για χρήση τέτοιων drones κατά του ρωσικού «σκιώδους στόλου». Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν έχει διασταυρώσει την πληροφορία, ωστόσο σημείωσε πως, εάν ισχύει, εξηγεί γιατί η ελληνική αντίδραση υπήρξε χλιαρή και γιατί δεν τέθηκε ζήτημα απέλασης του Ουκρανού πρέσβη.
Ο Κοττάκης έθεσε όμως το κρίσιμο ερώτημα: αν ένα τέτοιο μη επανδρωμένο θαλάσσιο όπλο κυκλοφορεί σε ελληνικά χωρικά ύδατα, σε τουριστική περίοδο και κοντά σε περιοχές με κρουαζιερόπλοια και εμπορική κίνηση, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη σε περίπτωση ατυχήματος; Όπως είπε χαρακτηριστικά, εάν το drone είχε προσκρούσει σε κρουαζιερόπλοιο με χίλιους επιβάτες, οι συνέπειες θα ήταν ανυπολόγιστες.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει ήδη εμπλακεί στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, όχι μόνο λόγω της συνολικής ευρωπαϊκής στάσης, αλλά και εξαιτίας δηλώσεων της ελληνικής ηγεσίας που έχουν δώσει, όπως είπε, «προσωπικό τόνο» στην αντιπαράθεση με τη Μόσχα.
Ο Μανώλης Κοττάκης προειδοποίησε ότι η Ρωσία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, είχε παραδοσιακά σταθερές θέσεις σε ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος, όπως τα 12 μίλια και το Κυπριακό. Κατά την άποψή του, η αλλαγή αυτής της ισορροπίας μπορεί να φέρει «ώρα λογαριασμού», με κόστος για την Ελλάδα.
Στη συνέχεια, πέρασε στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε φάση συνολικής αποσταθεροποίησης και αναζητά κέρδη προς δυσμάς, καθώς βλέπει περιορισμούς στην επιρροή της στη Μέση Ανατολή. Αναφέρθηκε στις δυσκολίες της τουρκικής προσέγγισης με τον Τραμπ, στις αντιδράσεις του Ισραήλ, στον ρόλο του Πακιστάν ως μεσολαβητή στην κρίση ΗΠΑ–Ιράν και στο τουρκικό «σύνδρομο περικύκλωσης».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις νέες τουρκικές κινήσεις για το Αιγαίο. Όπως είπε, η Άγκυρα επιχειρεί να θεσμοθετήσει ειδικό καθεστώς σε περιοχές του Αιγαίου που θεωρεί «υπό αμφισβήτηση», δίνοντας στον Τούρκο πρόεδρο δυνατότητα παρέμβασης. Ο Κοττάκης τόνισε ότι αυτό δεν αφορά μόνο τη «Γαλάζια Πατρίδα» στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά τον σκληρό πυρήνα των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο.
Παράλληλα, άσκησε κριτική και στην ελληνική πλευρά, λέγοντας ότι όταν η Αθήνα δεν αξιοποιεί τα δικαιώματά της, για παράδειγμα με την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης, δίνει λάθος μηνύματα στην Τουρκία. Αποκάλυψε μάλιστα ότι, σύμφωνα με δική του πληροφόρηση, τον Δεκέμβριο του 2019 είχε διατυπωθεί προς το Μέγαρο Μαξίμου η άποψη ότι ήταν «χρυσή ευκαιρία» να γίνει επέκταση στα 12 μίλια νότια της Κρήτης, χωρίς τότε να προχωρήσει η κυβέρνηση.
Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, ο Κοττάκης αναφέρθηκε στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας και στην απουσία του Κώστα Καραμανλή. Υποστήριξε ότι τα συνέδρια έχουν αξία όταν γίνονται για ουσιαστική συζήτηση και αυτοκριτική, όχι ως κομματικές φιέστες. Όπως είπε, η Νέα Δημοκρατία οφείλει να αναρωτηθεί ποια κοινωνικά στρώματα εκπροσωπεί σήμερα, γιατί καταγράφει χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις και πώς μπορεί να ανακτήσει ψυχική ενότητα.
Για τον Κώστα Καραμανλή, εκτίμησε ότι η απουσία του από το συνέδριο αποτελεί πολιτικό μήνυμα. Όπως είπε, αν πήγαινε και έμενε σιωπηλός, η σιωπή του θα εκλαμβανόταν ως συναίνεση. Αν μιλούσε, θα έπρεπε να αναφερθεί σε θέματα όπως οι υποκλοπές, τα Τέμπη, το κράτος δικαίου, οι κοινωνικές ανισότητες, η διαφθορά και τα ελληνοτουρκικά, γεγονός που θα μπορούσε να «ανατινάξει» το συνέδριο.
Αναφερόμενος στον Αντώνη Σαμαρά και στα σενάρια νέου κόμματος, σημείωσε ότι ο πρώην πρωθυπουργός φέρεται πιο κοντά στο να προχωρήσει παρά στο να μην προχωρήσει. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι πολιτικές ροές έχουν ήδη διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό από τους ίδιους τους πολίτες και όχι αποκλειστικά από τους πρώην ηγέτες.
Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης Κοττάκη ήταν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πολλαπλό σταυροδρόμι: εμπλοκή στον πόλεμο της Ουκρανίας, ρωσική δυσαρέσκεια, τουρκική κλιμάκωση στο Αιγαίο και εσωτερική πολιτική φθορά. Όπως προειδοποίησε, η περίοδος των εύκολων εξηγήσεων έχει τελειώσει και η χώρα χρειάζεται απαντήσεις.
Video
Μας το έκρυβαν από το 1963 όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις – Έγγραφα ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ
Σε τρομερές αποκαλύψεις προέβη ο Γιώργος Ανθρακεύς, νομικός του ευρωπαϊκού δικαίου.
Το δίκαιο της θάλασσας για τις οικονομικές ζώνες του 1982 στο Μοντέγκο Μπέι είναι και ευρωπαϊκό δίκαιο, οπότε οι όποιες διαφορές με την Τουρκία, αν θα πάμε σε δικαστήριο, αυτό πρέπει να είναι το ευρωπαϊκό δικαστήριο του Λουξεμβούργου.
Σε τρομερές αποκαλύψεις προέβη ο Γιώργος Ανθρακεύς, νομικός του ευρωπαϊκού δικαίου.
Η συμφωνία σύνδεσης ΕΟΚ – Τουρκίας του 1963 είναι ευρωπαϊκό δίκαιο από τον Δεκέμβριο της δωδεκάτης Σεπτεμβρίου του 1977 (12.09.1977) όπου πήρε ΦΕΚ των ευρωπαϊκών κοινοτήτων και αναγνωρίζει επίσημα και η ίδια η Τουρκία την αρμοδιότητα του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Λουξεμβούργου. Σε αυτό, προβλέπεται ρητώς η όποια δικαστική επίλυση διαφοράς να λαμβάνεται στο Δικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο.
Επίσης, η Σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας του 1982 κατέστη ευρωπαϊκό δίκαιο από την 23 Ιουνίου 1998, όπου και πήρε ΦΕΚ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Στην πέμπτη σελίδα πριν το τέλος του κειμένου ορίζεται ρητώς ότι το ζήτημα των αλιευτικών πόρων αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ.
Σε περίπτωση μη συμμετοχής της ΕΕ σε διαδικασία οριοθέτησης θαλάσσιας ζώνης μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας τότε η διαδικασία αυτή μπορεί να καταστεί ακυρώσιμη λόγω και των δικαιωμάτων αρμοδιότητας και της ΕΕ. Για την Τουρκία το κείμενο αποτελεί κοινοτικό κεκτημένο και βασική προϋπόθεση εισδοχής στην ΕΕ, η τήρηση της Σύμβασης για το δίκαιο της θάλασσας ως ευρωπαϊκό πλέον δίκαιο.
Προτείνονται δύο εφικτές νομικές εκδοχές μεταξύ Ελλάδος Και Κύπρου για οριοθέτηση ΑΟΖ όπου προβλέπονται ρητώς στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
1. Άρθρο 273 Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
“Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο είναι αρμόδιο επί οποιασδήποτε διαφοράς μεταξύ των κρατών μελών, συναφούς με το αντικείμενο των Συνθηκών, αν η διαφορά αυτή του υποβληθεί δυνάμει συνυποσχετικού”.
Παρατήρηση:
Συναφούς με το αντικείμενο των Συνθηκών σημαίνει να έχει καταστεί ενωσιακό δίκαιο με οποιανδήποτε τρόπο. Η Σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας του 1982 έχει ισχύ ενωσιακού δικαίου από την 23 Ιουνίου 1998 και σαφώς η Ελλάδα και η Κύπρος το ζήτημα της οριοθέτησης ζώνης αλιείας μεταξύ τους μπορούν να το εντάξουν με συνυποσχετικό στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο.
2. Άρθρο 259 Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
“Κάθε κράτος μέλος δύναται να προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο, αν κρίνει ότι άλλο κράτος μέλος έχει παραβεί υποχρέωσή του εκ των Συνθηκών. Πριν ένα κράτος μέλος ασκήσει προσφυγή κατά άλλου κράτους μέλους, επικαλούμενο παράβαση υποχρεώσεως εκ των Συνθηκών, οφείλει να φέρει το ζήτημα στην Επιτροπή. Η Επιτροπή διατυπώνει αιτιολογημένη γνώμη επί του θέματος, αφού προηγουμένως παρέχει τη δυνατότητα στα ενδιαφερόμενα κράτη να προβούν κατ’ αντιδικία σε γραπτές ή προφορικές παρατηρήσεις. Αν η Επιτροπή δεν διατυπώνει γνώμη εντός τριών μηνών από της υποβολής της αιτήσεως, η προσφυγή δύναται να κατατεθεί στο Δικαστήριο και χωρίς τη γνώμη της Επιτροπής”.
Παρατήρηση:
Εάν η Ελλάδα αρνηθεί την υπογραφή συνυποσχετικού με την Κύπρο για παραπομπή της οριοθέτησης στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε η Κύπρος να προβεί κατά της Ελλάδας στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας