Αναλύσεις
Η νεο-αποικιακή συμπεριφορά του Ρίσι Σούνακ έχει… ”τουρκική ουρά”
Αυτό το πολιτικά απρεπές, ανάγωγο και προσβλητικό που έγινε σε βάρος της Ελλάδας στο πρόσωπο του Έλληνα πρωθυπουργού από τον Βρετανό ομόλογό του Ρίσι Σούνακ (με αφορμή την επιχειρηματολογία του πρώτου — σε συνέντευξή του στο BBC — υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στη γενέθλια γη τους) είναι ”από τ’ άγραφα” και έχει σίγουρα ”τουρκική ουρά”…
Είναι ”από τ’ άγραφα”, όπως λέει κι ο λαός μας, γιατί ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν εξέφρασε κάτι καινοφανές για τα κλαπέντα και διαμελισθέντα από τον Λόρδο Έλγιν (για λόγους μεταφοράς στην Αγγλία) Γλυπτά του εμβληματικού μνημείου τα οποία κρατάει ”αιχμάλωτα” το Βρετανικό Μουσείο αρνούμενο να τα επιστρέψει στην Ελλάδα.
Εξέφρασε την πάγια και διαχρονικά εκπεφρασμένη ελληνική θέση απαντώντας σε σχετική ερώτηση της δημοσιογράφου Laura Kuenssberg που του πήρε συνέντευξη, προσθέτοντας απλά την ”ατάκα” για την Μόνα Λίζα, με στόχο να αφυπνίσει την καλλιτεχνική ευαισθησία και το… εθνικό ”φιλότιμο” των Βρετανών τηλεθεατών, οι οποίοι — σε μεγάλο αριθμό (66%, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση) — υποστηρίζουν την επιστροφή των ”Ελγινείων” (όπως τα αποκαλούν) στην γενέθλια γη τους, την Ελλάδα.
Όπως αποδείχθηκε, όμως, ο πρωθυπουργός έπεσε σε βρετανικό ”τοίχο”. Το ”φιλότιμο” και τη συναισθηματική νοημοσύνη που ανέμενε απ’ τη βρετανική ηγεσία, δεν τα βρήκε στους Άγγλους συντηρητικούς κοινοβουλευτικούς, τουλάχιστον, οι οποίοι εμμένουν — δια του Guardian — στην μη επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα θεωρώντας τα μέρος της μόνιμης συλλογής του Βρετανικού Μουσείου και μη διαπραγματεύσιμα προς επιστροφή στη χώρα μας.
– Κλεπταποδόχοι που θεωρούν την κλοπή του Έλγιν — αντί για ντροπή — τιμή. Τιμή τους και καμάρι τους, για να φτάσει το 10 της Ντάουνινγκ Στριτ να μη συζητά ούτε το ενδεχόμενο δανειακής ρύθμισης, σας ακούω να λέτε αγανακτισμένοι και φέρνω στον νου μου την εκδοχή του αρχηγού της βρετανικής Αξιωματικής αντιπολίτευσης Κιρ Στάρμερ για δανεισμό των γλυπτών του Παρθενώνα και μια άλλη πρόταση για επιστροφή αυτών στην γενέθλια γη τους (την Αθήνα), αφού κρατήσει το Βρετανικό Μουσείο τα πιστά τους αντίγραφα…
Ύστερα, σχεδόν ασυναίσθητα, αναλογίζομαι με σκεπτικισμό την θερμότητα των λόγων του πρωθυπουργού, ο οποίος — παρά τον εκνευρισμό και την αμηχανία του για την ακύρωση της συνάντησής του με τον Βρετανό πρωθυπουργό (την οποία πληροφορήθηκε κατά τη συνάντησή του στην ελληνική πρεσβεία με τον αρχηγό του Εργατικού Κόμματος, που προηγείται κατά 21 μονάδες του Συντηρητικού δημοσκοπικά) — στάθηκε στο ύψος του.
Στάθηκε στο ύψος του και (απευθυνόμενος στον αγενή ομόλογό του, χωρίς να τον αναφέρει ονομαστικά) μίλησε καθ’ υπερβολή (κατ’ εμέ), για να αποφύγει μια απρόσμενη κρίση — πιθανολογώ — στις σχέσεις μας με τη Βρετανία.
Μίλησε καθ’ υπερβολήν εστιάζοντας στο ιστορικό παρελθόν και τους παραδοσιακούς δεσμούς φιλίας μεταξύ Ελλάδας-Βρετανίας, τη στιγμή που όλοι γνωρίζουμε την φιλοτουρκική πολιτική της Βρετανίας πριν και μετά το ’74 και την κυπριακή τραγωδία…
”Ήρθαν ντυμένοι ”φίλοι” αμέτρητες φορές οι εχθροί μας”, μας θυμίζει ο Ελύτης, για να μην ξεχνιόμαστε. Να μην ξεχνιόμαστε παρασυρμένοι από την τάση που μετατρέπει σε Λωτοφάγους περιοδικά εμάς τους Έλληνες.
Ας γυρίσουμε όμως στο θέμα μας, το πολιτικά απρεπές του Ρίσι Σούνακ, που κρύβει πολλά: από πρόθεση φθηνού λαϊκισμού του Άγγλου πρωθυπουργού (επίδειξη πολιτικής ισχύος του ενόψει των εκλογών του ’24, για να καλύψει τη διαφορά στις δημοσκοπήσεις), έως τον τουρκικό δάχτυλο που ασκεί επηρεασμό στην αγγλική πολιτική σκηνή, όπως και τη γερμανική.
Είναι γνωστό, άλλωστε, το εμπορικό και γεωπολιτικό αλισβερίσι Αγγλίας-Τουρκίας επί τη βάσει της ”καζάν-καζάν ”συνεταιριστικής” τακτικής, καθώς η Τουρκία αγοράζει γνώσεις τεχνολογίας και εξοπλιστικά απ’ τη Βρετανία και η τελευταία τα ανταλλάσσει γεωπολιτικά με στόχο την αναβάθμιση της παρουσία της (μέσω… Τουρκίας) στην σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου.
Αν ισχύει η περίπτωση της ανάμειξης της Τουρκίας στην αγγλική πολιτική σκηνή, τότε το γεωπολιτικό δέλεαρ εξηγεί το ”φάουλ” του Σούνακ σε βάρος της Ελλάδας με πρόσχημα τη συνέντευξη του Έλληνα πρωθυπουργού στο BBC (σ.σ: το ίδιο είχε κάνει και επί πρωθυπουργίας Μπόρις Τζόνσον ο Κυριάκος Μητσοτάκης, χωρίς να προκαλέσει αντιδράσεις).
Και επειδή το ”Ουδέν κακόν αμιγές καλού” των αρχαίων προγόνων μας δεν έπαψε να ισχύει, η απαράδεκτη στάση του Σούνακ έναντι του Έλληνα πρωθυπουργού, επανέφερε στη διεθνή επικαιρότητα το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα (βλ. δήλωση Στάνλεϊ Τζόνσον, πατέρα του πρώην Άγγλου πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον: ”Ήρθε ο καιρός τα Γλυπτά του Παρθενώνα να επιστρέψουν στην Ελλάδα”).
Ο αρθρογράφος Μάικλ Μπίνιον, μάλιστα, των Times του Λονδίνου δήλωσε ότι πείστηκε απ’ τα επιχειρήματα του Έλληνα πρωθυπουργού και τάσσεται υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα (”Τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να εκτίθενται στο φυσικό τους περιβάλλον”)!
Κι αυτό λίγες μέρες πριν την άφιξη στην Αθήνα του Τούρκου Προέδρου, ο οποίος θα θέλει σίγουρα να στρέψει πάνω του τα φώτα του διεθνούς ενδιαφέροντος. Γι’ αυτό και το κυβερνητικό επιτελείο (όπως και το υπουργείο Εξωτερικών) τον περιμένουν με ενδόμυχη ανησυχία, δεδομένων και των πολλαπλών προκλήσεων της Τουρκίας στο Αιγαίο.
Προκλήσεων με ζητούμενο την αποστρατιωτικοποίηση νησιών μας και όργανα πίεσης (για προώθηση των επεκτατικών της σχεδίων) τη χρήση NOTAM, NAVTEX και anti–NAVTEX προς παρεμπόδιση ελληνικών στρατιωτικών ασκήσεων σε αυτά.
Ας μην ξεχνάμε ότι οι στενές σχέσεις Αγγλίας-Τουρκίας χρονολογούνται προ Αγγλοκρατίας στην Κύπρο (1878-1960) με αποκορύφωμα την παθητική στάση Βρετανίας-ΗΠΑ το καλοκαίρι του ’74, ενώ ήταν ενήμεροι αμφότεροι οι σύμμαχοι για την επικείμενη τουρκική εισβολή.
Ας σημειωθεί, επίσης, ότι οι Βρετανοί στρατιωτικοί απάντησαν αρνητικά στην πρόταση του Υπουργού Εξωτερικών τους Τζέιμς Κάλαχαν να παρεμβληθούν ανάμεσα στους εμπολέμους για να ανακόψουν την τουρκική προέλαση τον Ιούλιο του ’74, με τη δικαιολογία ότι οι δυνάμεις στην Κύπρο ήταν ανεπαρκείς και η επιχείρηση ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία.
Την ίδια ηθελημένη αβουλία (που συνέφερε στην Τουρκία) είχε επιδείξει η Βρετανία και στη β’ φάση της εισβολής, τον Αύγουστο του ’74 (βλ. αρνητική απάντηση στο αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης για αεροπορική κάλυψη της σχεδιαζόμενης ελληνικής νηοπομπής για την Κύπρο, με τη δικαιολογία ότι δεν μπορούσε να επιχειρήσει — από κοινού με τις ΗΠΑ — χωρίς την άδεια των Ηνωμένων Εθνών, πέραν του διαφαινόμενου τετελεσμένου της νίκης των Τούρκων και του ελέγχου της Κύπρου, εκτίμηση με την οποία συμφωνούσε και ο Μακάριος).
Μη υποστηρικτική στάση προς τα ελληνικά συμφέροντα είχε επιδείξει η Βρετανία και στην Μικρασιατική Εκστρατεία, όπου — στον κρίσιμο χρόνο της δυσμενούς εξέλιξής της σε βάρος μας — ζήτησε από την Ελλάδα να πληρώσει τα χρέη της προς αυτήν…
Για να ‘ρθούμε στο πρόσφατο σχετικά παρελθόν, ένα χρόνο πριν συγκεκριμένα, Τούρκοι και Βρετανοί απέδειξαν έμπρακτα τη στενή τους σχέση και σε στρατιωτικό επίπεδο (πέραν του εμπορικού και της συνεργασίας τους για την προστασία της περιφερειακής ασφάλειας και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας) με την αποβατική βρετανοτουρκική άσκηση στην Κύπρο (Οκτώβριος 2022).
Η επόμενη ένδειξη περαιτέρω ισχυροποίησης της στρατιωτικής συνεργασίας τους ήταν η συνάντηση των υπουργών Άμυνας Τουρκίας-Βρετανίας μετά από αίτημα της Άγκυρας για αγορά Eurofighter.
”Προτεραιότητα για τους Άγγλους, όπως και για τους ισχυρούς της Ευρώπης που ηγούνται του άρματος της ΕΕ είναι οι… μπίζνες”, θα μου πείτε.
Μόνο που σ’ αυτήν την περίπτωση, δεν κινείται στη σφαίρα της φαντασίας το σενάριο να συνάψει η Τουρκία συμφωνία ισχύος για ευρεία εξοπλιστική αναβάθμιση με… προδιαγραφές Βρετανίας, ώστε όχι μόνο να καρπωθεί τα μαχητικά FF-200 Typhoon (Eurofighter), αλλά — πέραν των ρωσικών εξοπλιστικών που της εξασφαλίζει η στρατηγική συμμαχία της με τη Ρωσία — να συμπράξει και κατασκευαστικά με τη Βρετανία.
Με τη Βρετανία του… νεοαποικιοκράτη Ρίσι Σούνακ (γιατί σαν τέτοιος συμπεριφέρθηκε ο ινδικής καταγωγής Βρετανός πρωθυπουργός ταπεινώνοντας τον Έλληνα ομόλογό του) με στόχο την τουρκοβρετανική συμπαραγωγή του 5ης γενιάς μαχητικού KAAN υπό την υψηλή εποπτεία της βρετανικής αυτοκινητοβιομηχανίας Rolls Royce.
Συμπαραγωγή που, αν προχωρήσει, θα προσθέσει άλλο ένα αγκάθι στα πλευρά της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφού θα δυσχεράνει περαιτέρω τη λύση του Κυπριακού με βάση το ζητούμενο Ελλαδιτών και Ελληνοκυπρίων για ένωση της κατεχόμενης με την ελεύθερη Κύπρο.
Κρινιώ Καλογερίδου
Αναλύσεις
Από Αυτοκρατορία… επαίτης των Ταλιμπάν: Το οικονομικό ναυάγιο του Ιράν
Πώς έφτασε το Ιράν στο σημείο όπου η προοπτική επενδύσεων από το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν θεωρείται επιτυχία;
Η δημόσια κατακραυγή για την ανακοίνωση μιας συμφωνίας παραχώρησης ιρανικής γης στο Αφγανιστάν ανάγκασε τους Ιρανούς αξιωματούχους να προβούν σε κινήσεις περιορισμού της ζημιάς, αποκαλύπτοντας όχι μόνο τη شدت της λαϊκής οργής, αλλά και την έκταση της οικονομικής παρακμής του Ιράν μετά από 47 χρόνια θεοκρατικής διακυβέρνησης.
Στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Μοχσέν Ζανγκανέ, βουλευτής που εκπροσωπεί περιφέρεια στα βορειοανατολικά της χώρας, κοντά στο Αφγανιστάν, ανακοίνωσε στο Sahar TV (τμήμα της κρατικής ραδιοτηλεόρασης του Ιράν, IRIB) ότι:
«…Καταλήξαμε σε συμφωνία βάσει της οποίας το Αφγανιστάν θα μπορούσε να έχει μια δική του περιοχή εντός της Ελεύθερης Ζώνης στο Λιμάνι Τσαμπαχάρ».
Η δήλωση, η οποία έγινε κατά τη διάρκεια συζήτησης για τα επιτεύγματά του σε πρόσφατη επίσκεψη στο Αφγανιστάν, προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση των Ιρανών.
Ελάχιστα ζητήματα προκαλούν τόσο βαθιά συναισθήματα στο Ιράν όσο η απώλεια εδαφών. Οι Ιρανοί εξακολουθούν να θρηνούν την απώλεια εδαφών που παραδόθηκαν υπό τη δυναστεία των Κατζάρ στην Τσαρική Ρωσία τις αρχές του 19ου αιώνα. Η υπόνοια ότι το Ιράν θα παρέδιδε ακόμη ένα κομμάτι γης, και μάλιστα στο Αφγανιστάν —με τη μεσαιωνική νοοτροπία των Ταλιμπάν— άναψε τη φωτιά της οργής και πρόσθεσε ταπείνωση. Τα ιρανικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύστηκαν από τίτλους περί «εκχώρησης ιρανικού εδάφους στο Αφγανιστάν».
Η αντίδραση ήταν τόσο ισχυρή που παρέμβησαν ανώτεροι αξιωματούχοι. Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαήλ Μπαγαΐ, παραχώρησε συνέντευξη Τύπου στην οποία απέρριψε τις αναφορές ως «παρεξήγηση».
«Επρόκειτο, στην πραγματικότητα, για μια σαφή παρεξήγηση που προέκυψε από τις δηλώσεις ενός από τους αξιοσέβαστους βουλευτές», δήλωσε.
Προσωπικό του αφγανικού στρατού ποζάρει σε στρατιωτικό όχημα. (Φωτογραφία: Shutterstock)
Στη συνέχεια έδωσε μια εξήγηση. Αυτό που συζήτησαν οι Ιρανοί και οι Ταλιμπάν, είπε ο Μπαγαΐ, δεν ήταν μεταβίβαση κυριαρχίας, αλλά μια ρυθμιστική μίσθωση (leasing) του τύπου που χρησιμοποιείται διεθνώς για να δίνεται σε περίκλειστα κράτη πρόσβαση σε λιμάνια και ανοιχτές θάλασσες. Τέτοιες ρυθμίσεις, υποστήριξε, θα μπορούσαν να διευκολύνουν το εμπόριο και να ενισχύσουν τις καλές σχέσεις.
Μετά την άρνηση, προέβη σε μια διευκρίνιση: Καμία επίσημη πρόταση σχετικά με το Αφγανιστάν δεν είχε υποβληθεί, δήλωσε ο Μπαγαΐ. Το θέμα απλώς εγέρθηκε στο περιθώριο μιας επίσημης συνάντησης κατά τη διάρκεια υπουργικής επίσκεψης στο Αφγανιστάν, και το Ιράν συμφώνησε να το εξετάσει.
Ο Ζανγκανέ διευκρίνισε επίσης τις δηλώσεις του. Αυτό που εννοούσε, είπε, ήταν ότι το Ιράν θα διέθετε περίπου δέκα εκτάρια γης沿τη παραλία του Λιμανιού Τσαμπαχάρ και περίπου 100 εκτάρια στην Ελεύθερη Ζώνη του λιμανιού για αφγανικές επενδύσεις. Το Αφγανιστάν θα μπορούσε να αναπτύξει υποδομές, όπως ένα εσωτερικό ξηρό λιμάνι (dry port) για τη βελτίωση της πρόσβασής του στα διεθνή ύδατα.
«Η έννοια αυτής της συμφωνίας είναι ότι το Αφγανιστάν θα επενδύσει σε αυτή την περιοχή», εξήγησε ο Ζανγκανέ, τονίζοντας ότι το Ιράν δεν θα μεταβιβάσει ούτε έδαφος ούτε κυριαρχία.
Para τις προσπάθειες των αξιωματούχων να διορθώσουν τις δηλώσεις του βουλευτή, η ιστορία αυτή έριξε αλάτι στις πληγές ενός έθνους που ακόμα μετανοεί για την επανάσταση του 1979 που έφερε τους κληρικούς στην εξουσία. Πώς έφτασε μια χώρα προικισμένη με τεράστιους φυσικούς πόρους, στρατηγική γεωγραφική θέση, μακρά ιστορία περιφερειακού εμπορίου και έναν ταλαντούχο, μορφωμένο και φιλοδυτικό πληθυσμό, στο σημείο όπου η προοπτική επενδύσεων από το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν θεωρείται επίτευγμα;
Για δεκαετίες, οι πολιτικές της Ισλαμικής Δημοκρατίας απέτρεπαν τους ξένους επενδυτές από τους οποίους το Ιράν θα μπορούσε να εξασφαλίσει προηγμένη τεχνολογία, τεχνογνωσία και σημαντικά κεφάλαια. Η πολιτική απομόνωση, οι κυρώσεις, η ιδεολογική εχθρότητα προς τη Δύση και ένα οικονομικό σύστημα που κυριαρχείται από ισχυρά κατεστημένα συμφέροντα περιόρισαν την πρόσβαση του Ιράν στις διεθνείς αγορές και τις σύγχρονες επενδύσεις. Αντί να ενταχθεί στην παγκόσμια οικονομία, η χώρα υπέστη απομόνωση.
Ο λαός του Ιράν κρατιέται πίσω από ένα σύστημα που θέτει τις ιδεολογικές προτεραιότητες πάνω από την οικονομική ανάπτυξη και τη νομιμοφροσύνη στο καθεστώς πάνω από την ικανότητα.
Η ειρωνεία είναι ότι το Ιράν διαθέτει πολλά από τα πλεονεκτήματα που χρησιμοποιούν άλλες χώρες για να μετασχηματίσουν τις οικονομίες τους. Η γεωγραφική του θέση θα μπορούσε να το καταστήσει μείζονα διαμετακομιστικό κόμβο που συνδέει την Κεντρική Ασία, τον Καύκασο, την ινδική υποήπειρο και τη Μέση Ανατολή. Οι ενεργειακοί του πόροι, η βιομηχανική του βάση και το εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό του θα μπορούσαν να φέρουν ευημερία. Ωστόσο, το καθεστώς σπατάλησε αυτά τα πλεονεκτήματα μέσα από δεκαετίες κακοδιαχείρισης, ιδεολογικής αντιπαράθεσης και θεσμικής παρακμής.
Η αντίθεση με χώρες που βρίσκονταν στο ίδιο επίπεδο με το Ιράν το 1979, ή που ξεκίνησαν από λιγότερο πλεονεκτική θέση, είναι αμείλικτη. Η Νότια Κορέα έχει εξελιχθεί σε μεγάλη τεχνολογική και βιομηχανική δύναμη. Οι αραβικές χώρες του Περσικού Κόλπου —τις οποίες οι Ιρανοί θεωρούσαν κάποτε κατώτερες— έχουν εξελιχθεί σε κέντρα διεθνών επενδύσεων, εμπορίου και υπηρεσιών. Το βιοτικό επίπεδο των πληθυσμών τους υπερβαίνει πλέον αυτό των Ιρανών. Εν τω μεταξύ, ο λαός του Ιράν παραμένει εγκλωβισμένος από ένα σύστημα που θέτει τις ιδεολογικές προτεραιότητες πάνω από την οικονομική ανάπτυξη και τη νομιμοφροσύνη στο καθεστώς πάνω από την ικανότητα.
Το οικονομικό δυναμικό του Ιράν δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά οι ιδεολογικοί θεσμοί και οι πολιτικές της Ισλαμικής Δημοκρατίας το έχουν παρεμποδίσει, καθώς το καθεστώς έχει μετατραπεί σε μια κακιστοκρατία: διακυβέρνηση από τους λιγότερο ικανούς και τους πλέον ακατάλληλους.
meforum.org
Αναλύσεις
Le Figaro: Στο χείλος του γκρεμού η Γαλλία ετοιμάζεται για τον ερχομό της τρόικας
Η Γαλλία δεν ανήκει πλέον στον πυρήνα της ευρωζώνης, αλλά έχει μετατραπεί σε περιφερειακή χώρα που απειλεί τη σταθερότητά της. Ο κίνδυνος για το ενιαίο νόμισμα δεν προέρχεται πλέον από τις χώρες PIGS, οι οποίες έχουν ανακάμψει από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, αλλά από τις FROGS: French Oversized Government and Social Security («Υπερδιογκωμένο γαλλικό κράτος και σύστημα κοινωνικής ασφάλισης»). Παράλληλα, ο κίνδυνος που συνδέεται με το δημόσιο χρέος μεταδίδεται στις τράπεζες, οι οποίες είναι εκτεθειμένες σε αυτό κατά 100 δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και στις ασφαλιστικές εταιρείες και στις επιχειρήσεις. Οι επενδυτές μειώνουν τη συμμετοχή των γαλλικών περιουσιακών στοιχείων στα χαρτοφυλάκιά τους και απαιτούν ολοένα υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου.
Αναλύσεις
Οι κινητές ομάδες πυρός αεράμυνας και η απειλή των drones
Μία από τις απαντήσεις σε αυτή την απειλή ήταν η δημιουργία Κινητών Ομάδων Πυρός Αεράμυνας (Mobile Air Defense Fire Groups). Οι μονάδες αυτές προσδίδουν μεγαλύτερη ευελιξία στην αεράμυνα και επιτρέπουν αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση ελαφρών εναέριων στόχων. Η μαχητική τους αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον εξοπλισμό και τον οπλισμό που διαθέτουν.
Τα τελευταία χρόνια, τα μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) έχουν μεταβάλει τον τρόπο λειτουργίας της στρατιωτικής αεράμυνας περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία εναέριου στόχου. Μία από τις απαντήσεις σε αυτή την απειλή ήταν η δημιουργία Κινητών Ομάδων Πυρός Αεράμυνας (Mobile Air Defense Fire Groups). Οι μονάδες αυτές προσδίδουν μεγαλύτερη ευελιξία στην αεράμυνα και επιτρέπουν αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση ελαφρών εναέριων στόχων. Η μαχητική τους αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον εξοπλισμό και τον οπλισμό που διαθέτουν.
Οι σύγχρονες απειλές
Στις εμπόλεμες ζώνες, ο αντίπαλος χρησιμοποιεί εκτεταμένα μικρά UAV. Τα ελαφρά τετρακόπτερα αξιοποιούνται για αναγνώριση, ως φορείς βομβών ή ως αναλώσιμα drones καμικάζι. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, αποτελούν απειλή τόσο για τις στρατιωτικές δυνάμεις όσο και για αμάχους και κρίσιμες εγκαταστάσεις.

Για τα παραδοσιακά συστήματα αεράμυνας, ένα μικρό UAV αποτελεί δύσκολο στόχο. Συχνά είναι δύσκολο να εντοπιστεί από τα ραντάρ, ενώ η χρήση αντιαεροπορικού πυροβολικού ή κατευθυνόμενων πυραύλων δεν είναι πάντοτε πρακτική, είτε λόγω τεχνικών χαρακτηριστικών είτε λόγω κόστους. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια αναζητήθηκαν εναλλακτικές λύσεις με βέλτιστη ισορροπία επιδόσεων και οικονομίας.
Παράλληλα, η ουκρανική πλευρά, σε συνεργασία με ξένους εταίρους, ανέπτυξε την παραγωγή βαρέων επιθετικών UAV και προχώρησε σε μαζικές επιδρομές βαθιά εντός της ρωσικής επικράτειας. Αν και η αντιμετώπιση τέτοιων UAV είναι θεωρητικά εφικτή για την αεράμυνα, η δυσκολία βρίσκεται στην κλίμακα και στον συντονισμό των επιθέσεων. Οι μαζικές επιδρομές δεσμεύουν τα παραδοσιακά μέσα αεράμυνας, με αποτέλεσμα οι κινητές ομάδες πυρός να αναλαμβάνουν σημαντικό μέρος της άμυνας σε μικρές αποστάσεις.
Οι Ουκρανοί λαμβάνουν επίσης υπόψη του τις δυνατότητες της ρωσικής αεράμυνας. Κατά τον σχεδιασμό αεροπορικών επιθέσεων επιδιώκεται ο εντοπισμός θέσεων ραντάρ και αντιαεροπορικών μονάδων, λαμβάνοντας υπόψη και τα χαρακτηριστικά του εδάφους. Με βάση αυτά τα δεδομένα, χαράσσονται ασφαλέστερες διαδρομές ώστε τα UAV να φθάνουν στους στόχους τους με ελάχιστες απώλειες.
Η φιλοσοφία της κινητικότητας
Η απάντηση στις μαζικές επιθέσεις ελαφρών drones ήταν η δημιουργία των κινητών ομάδων πυρός αεράμυνας. Η κύρια αποστολή τους είναι η αντιμετώπιση μικρών και πολυάριθμων UAV. Η εμπλοκή μεγαλύτερων εναέριων στόχων είναι δυνατή, αλλά δεν αποτελεί πρωταρχικό τους ρόλο.
Οι πρώτες ρωσικές μονάδες αυτού του τύπου εμφανίστηκαν το 2023, ενώ ορισμένες συγκροτήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος BARS (Combat Army Reserve of the Country). Παρόμοια προσέγγιση ακολουθήθηκε και από την ουκρανική πλευρά ήδη από το 2022, σύμφωνα με ανοικτές πηγές. Σήμερα, οι κινητές ομάδες πυρός έχουν αποκτήσει ευρεία διάδοση στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις και κατέχουν σημαντική θέση στη συνολική αμυντική διάταξη.

Οι ομάδες αυτές λειτουργούν σε διάφορους φορείς ασφαλείας, κυρίως στον Στρατό Ξηράς, όπου ενισχύουν την οργανική αεράμυνα των σχηματισμών, αλλά και σε άλλους κλάδους των ενόπλων δυνάμεων και στη Ρωσική Εθνοφρουρά. Ένα μεγάλο μέρος τους επιχειρεί στη ζώνη των πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ άλλες αναπτύσσονται στα μετόπισθεν για την προστασία πόλεων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων, βιομηχανικών μονάδων και κρίσιμων υποδομών.
Η βασική ιδέα είναι απλή: πρόκειται για μικρές μονάδες που διαθέτουν δικά τους οχήματα, μέσα επικοινωνίας, αισθητήρες και οπλισμό. Μπορούν να παραμένουν σε επιφυλακή σε προκαθορισμένες θέσεις ή να μετακινούνται ταχύτατα σε περιοχές όπου απαιτείται ενίσχυση της αεράμυνας.
Το κύριο πλεονέκτημά τους έναντι άλλων στοιχείων αεράμυνας είναι η υψηλή κινητικότητα και η ταχύτητα αντίδρασης. Έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν γρήγορα θέση, να καλύπτουν κενά στην αμυντική διάταξη και να παρεμβαίνουν σε νέες διαδρομές διείσδυσης UAV.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα από το πεδίο της μάχης, οι κινητές ομάδες πυρός έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικό μέσο αντιμετώπισης UAV, ιδιαίτερα όταν είναι ενταγμένες στο συνολικό δίκτυο διοίκησης και ελέγχου της αεράμυνας.
Εξοπλισμός και οπλισμός
Οι κινητές ομάδες πυρός πρέπει να διαθέτουν υψηλή κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας κίνησης εκτός δρόμου, καθώς και τη δυνατότητα αυτόνομης ανίχνευσης και προσβολής στόχων. Για τον σκοπό αυτό εξοπλίζονται με διάφορα μέσα, από οχήματα έως εξειδικευμένα ηλεκτρονικά συστήματα.

Καθώς οι μονάδες αυτές δημιουργήθηκαν υπό την πίεση των επιχειρησιακών αναγκών, δεν υπάρχει απόλυτη τυποποίηση στον εξοπλισμό τους. Κάθε ομάδα μπορεί να διαθέτει διαφορετικά μέσα, χωρίς αυτό να επηρεάζει ουσιαστικά την αποστολή της.
Η κινητικότητα εξασφαλίζεται κυρίως από ημιφορτηγά (pick-up), οχήματα τύπου buggy και ελαφρά φορτηγά ρωσικής παραγωγής. Χρησιμοποιούνται επίσης τροποποιημένα οχήματα UAZ-452/3741 («Bukhanka»). Στο πίσω μέρος των οχημάτων εγκαθίστανται τα οπλικά συστήματα, αποθηκεύονται πυρομαχικά και τοποθετείται ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός.
Ορισμένες ομάδες διαθέτουν δικά τους μέσα επιτήρησης του εναέριου χώρου, όπως μικρά ραντάρ και σταθμούς ηλεκτρονικής αναγνώρισης. Επιπλέον, χρησιμοποιούν ασυρμάτους για την ανταλλαγή δεδομένων με γειτονικές μονάδες και τα κέντρα διοίκησης. Η επικοινωνία και ο συντονισμός αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την αποτελεσματικότητά τους.
Τα μέσα εμπλοκής
Οι κινητές ομάδες πυρός χρησιμοποιούν διαφορετικά μέσα για διαφορετικές αποστάσεις και κατηγορίες στόχων:
- Τα πυροβόλα όπλα αντιμετωπίζουν UAV σε μικρές αποστάσεις.
- Τα αναχαιτιστικά drones αναλαμβάνουν πιο απομακρυσμένους ή ταχύτερους στόχους.
- Τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου παρεμβάλλουν τα κανάλια επικοινωνίας των εχθρικών UAV.
Ο κύριος οπλισμός αποτελείται από πολυβόλα διαφόρων τύπων, όπως τα PKM/PKT, DShK, NSV και Kord. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και πιο σπάνια όπλα, όπως το αεροπορικό πολυβόλο GShG-7.62. Τα πολυβόλα είναι συνήθως εγκατεστημένα σε βάσεις επί των οχημάτων, συχνά σε διπλές ή πολλαπλές διατάξεις για αυξημένη ισχύ πυρός.

Τα πολυβόλα διαμετρήματος 7,62 χιλιοστών χρησιμοποιούνται σε αποστάσεις έως περίπου 1 χλμ., ενώ τα βαρέα πολυβόλα μπορούν να ανοίγουν πυρ έως 1,5 χλμ. Ωστόσο, οι αποστάσεις αυτές αφορούν την έναρξη εμπλοκής και όχι την εγγυημένη κατάρριψη στόχου.
Παράλληλα χρησιμοποιούνται τυφέκια εφόδου και ημιαυτόματα λειόκανα όπλα. Τα φυσίγγια με σκάγια, συμπεριλαμβανομένων ειδικών αντιαεροπορικών διαμορφώσεων, έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά, αν και η εμβέλειά τους παραμένει περιορισμένη.
Αναχαιτιστικά drones
Μια ξεχωριστή κατηγορία μέσων αποτελούν τα UAV αναχαίτισης. Το ρωσικό Yolka αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Σύμφωνα με τον κατασκευαστή του, το βάρος απογείωσής του κυμαίνεται από 1,3 έως 2 κιλά, ενώ η ακτίνα εμπλοκής φθάνει τα 3 χιλιόμετρα. Η καθοδήγηση πραγματοποιείται είτε από χειριστή είτε αυτόνομα μέσω ηλεκτροοπτικών αισθητήρων και ενσωματωμένου υπολογιστή. Το drone μπορεί να καταστρέψει τον στόχο είτε μέσω πρόσκρουσης είτε με χρήση μικρής πολεμικής κεφαλής.

Παρόμοια συστήματα βρίσκονται επίσης σε υπηρεσία, με διαφορετικά μεγέθη, βάρη και επιδόσεις πτήσης.
Ηλεκτρονικός πόλεμος
Οι κινητές ομάδες πυρός δεν περιορίζονται μόνο στην κατάρριψη των UAV. Διαθέτουν επίσης συστήματα παρεμβολών τοποθετημένα επί των οχημάτων τους. Σύμφωνα με ανοικτές πηγές, τα συστήματα αυτά μπορούν να διαταράσσουν τη λειτουργία εχθρικών drones σε ακτίνα αρκετών εκατοντάδων μέτρων.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Η ομίχλη, η βροχή και η νυχτερινή δράση δυσχεραίνουν τόσο την οπτική ανίχνευση όσο και την ηλεκτροοπτική καθοδήγηση των αναχαιτιστικών drones. Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος για πολιτικά αεροσκάφη κατά τις βολές εναντίον στόχων χαμηλής πτήσης.
Επιπλέον, οι Ουκρανοί αυξάνουν συνεχώς τον αριθμό των αεροπορικών επιθέσεων και βελτιώνουν τις δυνατότητές του στον ηλεκτρονικό πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων μέσων αντιμετώπισης των ίδιων των αναχαιτιστικών UAV.
Έγκαιρη προσαρμογή
Πριν από λίγα χρόνια, οι ρωσικέςένοπλες δυνάμεις και οι κρίσιμες υποδομές βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια νέα απειλή. Η απάντηση ήταν η ταχεία συγκρότηση κινητών ομάδων πυρός, παράλληλα με την ανάπτυξη των παραδοσιακών συστημάτων αεράμυνας.
Η πραγματική αξία των μονάδων αυτών αναδεικνύεται μόνο όταν ενσωματώνονται στο συνολικό δίκτυο διοίκησης, ελέγχου και αεράμυνας. Πρόκειται για ένα συμπληρωματικό εργαλείο που καλύπτει κυρίως τις πολύ μικρές αποστάσεις και τις απειλές χαμηλού κόστους.
Καθώς ο εναέριος χώρος γίνεται ολοένα πιο κορεσμένος από drones και τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου εξελίσσονται, η περαιτέρω ανάπτυξη των κινητών ομάδων πυρός δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση της βιωσιμότητας και της αποτελεσματικότητας της σύγχρονης αεράμυνας.
Οι Τούρκοι έχουν αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες στον τομέα των “one way combat drones” και έχουν παρουσιάσει ανάλογα συστήματα του ιρανικού Shahed όπως τα STM Kuzgun, τα Baykar K2 και τα YIHA-III (Sivrisinek).
Η απειλή που θέτουν τέτοια συστήματα για τον ελληνικό μηχανισμό άμυνας φρονούμε πως είναι υποτιμημένη και τα όποια μέτρα ενεργητικής προστασίας που λαμβάνονται απλά ανεπαρκή.
Επείγει, εκτός των άλλων μέτρων, η δημιουργία εφεδρικών “κινητών μονάδων πυρός αεράμυνας”, επανδρωμένες με εφέδρους, ενώ και η Εθνοφυλακή θα μπρορούσε να συγκροτήσει αντίστοιχα στοιχεία, τμήματα και υπομονάδες. Οχήματα μπορούν να διατεθούν τα MS-240/290 του 1/4 και 1 1/4 τόνου, ημι-φορτηγά αγροτικού τύπου και οχήματα buggies σαν τα “ΘΟΥΡΙΟΣ-3/7” καθώς και βαρύτερα Steyr Marathon.
Σαν οπλισμός θα μπορούσαν να χορηγηθούν αρχικά οπλοπολυβόλα HK-11 και πολυβόλα MG-3 των 7.62 χλστ, οπλοπολυβόλα M1918 BAR και πολυβόλα Browning M1919 των 0.30′ (αν υπάρχουν ακόμα στις αποθήκες) και βαρέα πολυβόλα Browning M2 των 12.7 χλστ. Επίσης τυφέκια μάχης και λειόκαννα με ειδικά φυσίγγια αντιμετώπισης δρόνων είναι απαραίτητος οπλισμός τόσο για το έργο της αναχαίτησης δρόνων όσο και για αυτοάμυνα των ανδρών. Τα βαρέα όπλα θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε ειδικές διατάξεις (δίδυμες-τρίδυμες-τετράδυμες) που θα αύξαναν την ισχύ πυρός των συγκεκριμένων ομάδων. Επίσης σε δεύτερο χρόνο με αναχαιτιστικά drones, συστήματα radar όπως το “ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ” και συστήματα “soft-kill” όπως το “ΥΠΕΡΙΩΝ” της ΕΑΒ θα μπορούσαν να εφοδιάσουν τις συγκεκριμένες ομάδες, κάτι που, εκτός των άλλων, θα έδινε έργο στην εγχώρια πολεμική βιομηχανία.
hellenicdefence.info
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας