Αναλύσεις

Μέχρι να ξαναβρεί ο Ερντογάν τον παλιό, αναθεωρητικό εαυτό του…

Δημοσιεύτηκε στις

14 Δεκεμβρίου 2023 στις 10:00

από τον

ΧΑΚ

Επιτέλους, πάει κι αυτό που μας άγχωνε στη σκέψη μην πάει κάτι στραβά στο προδιαγεγραμμένο πλάνο επίσκεψης του ”σουλτάνου”. Η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν αποδείχθηκε επιτυχής παρά τις… φοβικές ”παραφωνίες” Καραμανλή-Σαμαρά.

”Παραφωνίες” που πιθανόν να εκλήφθησαν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως… παρωχημένες (στο όνομα του πατριωτικού στίγματος της ΝΔ και του πολιτικού κεφαλαίου της), με την έννοια ότι τις δημιούργησε με τον χρόνο η ανασφάλεια της πολιτικής Ερντογάν και το ιστορικό αφερέγγυο των Τούρκων.

”Παραφωνίες” που δεν έλαβαν υπόψη τους, προφανώς, την ισχυρή βούληση του πρωθυπουργού να επαναλάβει σε μικρογραφία (έστω και αν η Ελλάδα δεν έχει τη θέση του ηττημένου του ’22) τη σκηνή της έγγραφης συμφιλίωσης με την Τουρκία, την οποία επισφράγισε φωτογραφικά η χειραψία Ελευθερίου Βενιζέλου-Μουσταφά Κεμάλ την ημέρα της υπογραφής του Ελληνοτουρκικού Συμφώνου Φιλίας (30/10/’30)…

Τώρα, θα μου πείτε — και με το δίκιο σας — πως το μόνο πανομοιότυπο με το ιστορικό ”χθες” ήταν η χειραψία, γιατί το χαρτί που υπέγραψαν στις 7 Δεκεμβρίου οι Μητσοτάκης-Ερντογάν δεν έχει νομικά δεσμευτική υπόσταση.

Έτσι δεν μπορούμε να μιλάμε για συμφωνία ισχύος με άξιο λόγου ”γεωστρατηγικό αποτύπωμα” γύρω από τα θέματα που μας ταλανίζουν (Αιγαίο, Θράκη, Κυπριακό και οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας-ΑΟΖ στη Χάγη, αν θεωρήσουμε πως βαίνει προς διευθέτηση το Μεταναστευτικό). Θέματα πρώτης γραμμής στην αναθεωρητική ατζέντα της Τουρκίας.

Η Διακήρυξη των Αθηνών με τις 15 συμφωνίες Ελλάδας-Τουρκίας, εν ολίγοις, δεν έχει σχέση με εκείνο που υπέγραψε πριν από 93 χρόνια ο θριαμβευτής της Συνθήκης των Σεβρών το ’20, στη βιασύνη του να κάνει πραγματικότητα την ανόρθωση του ελληνικού κράτους σε νέες βάσεις αφήνοντας πίσω την παταγώδη αποτυχία της Μεγάλης Ιδέας μετά την τραγωδία της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Ως εκ τούτου, η σύμπτωση απόψεων Βενιζέλου-Μητσοτάκη αναγνωρίζεται μόνο στις εκτιμήσεις αμφοτέρων περί ”ρεαλιστικής πολιτικής” και στη στόχευση οικοδόμησης της επόμενης ημέρας στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας, προοίμιο της οποίας ήταν η δεκάμηνη νηνεμία.

Νηνεμία που την θεώρησαν οι δικοί μας ”άκρως θετικό momentum” για περαιτέρω συγκλίσεις, αν και κρίνω υπερβολική την εκτίμηση από τη στιγμή που δεν έκανε βήμα υποχώρησης η Τουρκία και εξακολουθεί να προβάλλει ως φόβητρο πολέμου το casus belli της επιθετικότητάς της…

Με άλλα λόγια, οι 15 συμφωνίες-μνημόνια της 7ης Δεκεμβρίου, που συνοδεύτηκαν από κοινές δηλώσεις-διακηρύξεις των δύο αντιπροσωπειών, έχουν για την Ελλάδα σημασία εμπορική (τουριστική, τελωνειακή), οικονομική-επενδυτική (βλ. δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Τουρκίας [MoU] μεταξύ ΑΔΜΗΕ-TEIAS μέχρι το ’29), εκπαιδευτική και προσωρινά ”εξομαλυντική” (σε στρατιωτικό επίπεδο).

Δεν έχουν γεωπολιτική σημασία με μακροπρόθεσμο στόχο την άρση των υπαρκτών διαφορών των δύο χωρών που πηγάζουν από την αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας, οι διεκδικήσεις της οποίας είναι συγκεκριμένες και ανυποχώρητες.

Αρχίζουν με παραίτηση της Ελλάδας απ’ το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων στα 12 νμ (άρα παραμονή στα ισχύοντα 6 μίλια, όπως ζητά να ισχύει και στον αέρα έναντι των 10 που εφαρμόζουμε, με μόνη εξαίρεση τις ακτές της Εύβοιας) και τελειώνουν στην αποδοχή δύο κρατών στην Κύπρο.

Ενδιάμεσες διεκδικήσεις θεωρούνται οι υπόλοιπες που γνωρίζουμε: πέραν της συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο, αυτή της αποστρατιωτικοποίησης ”γκριζαρισμένων” από την Τουρκία ελληνικών νησιών τα οποία εμπίπτουν στη θεωρία της ”περί εγγυτέρων νήσων”(βλ. στοχοποίηση νησιών Β-ΒΑ Αιγαίου και Δωδεκανήσων) και η διαχρονική διεκδίκηση της Τουρκίας για τη μειονότητα Θράκης (με επέκταση και στα Δωδεκάνησα).

Διεκδίκηση που εδράζεται στο αίτημα της Τουρκίας (το οποίο προώθησε ήδη στον ΟΗΕ) για αναγνώριση ”τουρκικής” μειονότητας (ώστε να δρομολογηθούν στη συνέχεια ”αγώνες” των τουρκόψυχων μειονοτικών για αυτονομία και ανεξαρτησία της Δ. Θράκης, με τελική ευόδωση την προσάρτησή της στην Ανατολική, δηλαδή στην επικράτεια της Τουρκίας.

Πρόκειται για διεκδικήσεις, ουσιαστικά, που παράγουν κρίσεις αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας οι οποίες θολώνουν τον εθνικό μας ορίζοντα. Τον εθνικό ορίζοντα Ελλάδας και Κύπρου, γιατί την τελευταία συνεχίζουμε να την αγνοούμε επιδεικτικά στις διακρατικές επαφές μας με την γείτονα, σαν να έχουμε ξαποστείλει στη λήθη την εθνική τραγωδία της και την έχουμε μετατρέψει στην συνείδησή μας από διχοτομημένη δια της βίας σάρκα από τη σάρκα μας (τελευταία κοιτίδα Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο), σε κουκίδα γεωγραφικών συντεταγμένων στους χάρτες του ΝΑΤΟ…

Είπα ”Ελληνισμού” και μου ήρθε στον νου η επίπλαστη φράση ”ήρεμα νερά” που την έκανε μόδα η Εξωτερική πολιτική μας θεωρώντας ότι σηματοδοτεί το ”βήμα μπροστά” (το οποίο ”μεταφράστηκε” εκονοπλαστικά με τις βαθιές υποκλίσεις δουλοπρέπειας του Γιώργου Γεραπετρίτη στον Ερντογάν…), με σκοπό να σβήσουμε την επιθετική πολιτική της Τουρκίας…

Φευ! Αυτά δεν σβήνονται, δυστυχώς, παρά την εργώδη προσπάθεια των δικών μας για ευόδωση των στόχων του πρωθυπουργού που έχουν να κάνουν με αμοιβαία συνεννόηση, συνεργατικό πνεύμα, βούληση για ”ήρεμα νερά” και πρόθεση αποφυγής αφορμών για απειλές και εντάσεις σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο.

Και απόδειξη γι’ αυτό είναι το γεγονός ότι — ενώ έχουν εκμηδενιστεί σχεδόν οι υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών και drones πάνω από ελληνικά εδάφη — στα χωρικά μας ύδατα εξακολουθούν να ψαρεύουν τα τουρκικά αλιευτικά χωρίς σημάδι αντίδρασης και στήριξης από τους ιθύνοντες Εξωτερικών και Άμυνας των Ελλήνων αλιέων.

Ενδεικτική, άλλωστε, είναι η τελευταία περίπτωση αυτού που συμβαίνει στη Σάμο, όπου ”συνωστίζονται” καθημερινά τουρκικές ανεμότρατες εμποδίζοντας τους ντόπιους Έλληνες αλιείς να ψαρεύουν. Να ψαρεύουν δικαιωματικά στην αιγιαλίτιδα ζώνη ελληνικής κυριαρχίας, κάτι που αντίκειται στις σχέσεις καλής γειτονίας την οποία διασφαλίσαμε (υποτίθεται) με την Τουρκία δια της Διακήρυξης των Αθηνών”…

Για να μην προχωρήσω και σε άλλες δυσάρεστες διαπιστώσεις που πιστοποιούν την ψευδαίσθηση των ”ήρεμων νερών” στην ουσία της, αφού — την ώρα που εμείς ζητωκραυγάζαμε (δια του φιλοκυβερνητικού Τύπου) για την επιτυχία της επίσκεψης Ερντογάν στη χώρα μας — η Αμυντική Βιομηχανία της Τουρκίας παρήγαγε μαζικά οπλικά συστήματα.

Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις (δέκτες της φρενήρους πορείας των εξοπλιστικών προγραμμάτων της SSB) παρέλαβαν ήδη το τριακοστό εγχώριο αντιαρματικό σύστημα, ενώ έκαναν δοκιμή υπερηχητικού πυραύλου (UHA-122) από το drone Bayraktar Akıncı με στόχο απόστασης 55 χλμ και δεδομένο επίτευγμα ότι το βεληνεκές του πυραύλου τους μπορεί να ξεπεράσει τα 140 χλμ…

Όπερ σημαίνει ότι η απειλή παραμένει για τα ελληνικά νησιά προσαρμοσμένη στις διαθέσεις του Ταγίπ Ερντογάν και την από τριακονταετίας σχεδόν ”κατευναστική” πολιτική μας. Πολιτική που μας αφήνει, σε κάθε περίπτωση, άλαλους λόγω της μη αντίδρασής μας. όταν ακούμε τον Τούρκο Πρόεδρο να αποκαλεί ”τουρκική” την μουσουλμανική μειονότητα Θράκης και να μας αποδίδει την βαριά κατηγορία ότι εκπαιδεύουμε… Κούρδους ”τρομοκράτες” στο Λαύριο.

Και να φανταστεί κανείς ότι οι ”τρομοκράτες” που διώξαμε τελικά από ‘κει τον περασμένο Ιούλιο, προς εξευμενισμό του Τούρκου, ήταν 500 γυναικόπαιδα που είχαν βρει στέγη το ’18 στη Δομή Φιλοξενίας Λαυρίου μετά από τις βάρβαρες επιθέσεις του ISIS στο Ιράκ και τη Συρία…

Πέραν αυτών, η τουρκική απειλή παραμένει (casus belli) για την περίπτωση που — κινούμενοι από τη σφοδρή επιθυμία διεκδίκησης των δικαιωμάτων μας βάσει της Σύμβασης των ΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (1982) — κάνουμε απόπειρα επέκτασης των ΕΧΥ στα 12 νμ ή διανοηθούμε να ενεργοποιήσουμε το ιστορικό ΔΕΑΧ για την αμυντική διασφάλιση της Κύπρου.

Να ενεργοποιήσουμε το Δόγμα Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, δηλαδή, το μόνο — όπως είπα και άλλη φορά — ελληνικό εύρημα στρατηγικής Ελλάδας-Κύπρου (1994) προς αντιμετώπιση της επιθετικότητας της Τουρκίας με βάση τον άξονα Άμυνας Θράκη-Αιγαίο-Κύπρος .

Όνειρο που, μετά τη ”Διακήρυξη των Αθηνών”, έχω την αίσθηση πως θα περάσει οριστικά στο… ”χρονοντούλαπο” της ιστορίας, όρο τον οποίο συνήθιζε να χρησιμοποιεί ο εμπνευστής του Ανδρέας Παπανδρέου και βλέπουμε να επαληθεύεται δραματικά σήμερα.

Δραματικά γιατί, όσο Έλληνες και Τούρκοι ετοιμάζονταν να υπογράψουν συμφωνίες συνεργασίας, στο μεν Προεδρικό Μέγαρο η διπλωματική συντάκτρια της Σαμπάχ εμφανιζόταν με δυο σημαίες στο λευκό πέτο του σακακιού της (την τουρκική και του ψευδοκράτους).

Στην δε Κύπρο, είχαμε συνέχεια των γεγονότων στην Πύλα και τον Άγιο Δομέτιο (που στόχευαν στην άρση του status quo στην ”νεκρή ζώνη”), με την προσπάθεια του στρατού κατοχής να διαμορφώσει νέα τετελεσμένα στη Δερύνεια (οχυρωματικά έργα στην κατεχόμενη στρατιωτική περιοχή από το οδόφραγμα μέχρι την παραλία του Κάππαρη), όπως κατήγγειλε ο Δήμαρχός της Άντρος Καραγιάννης.

Με δεδομένα αυτά, φαντάζει εύθραυστη και περιστασιακή η ”Διακήρυξη Φιλίας και Καλής Γειτονίας” που υπέγραψαν Μητσοτάκης-Ερντογάν στην Αθήνα (”ήρεμα νερά” στο Αιγαίο, αλλά όχι στην Κύπρο), χωρίς να ξεχνάμε πως ελλοχεύει ο κίνδυνος — με αφορμή την αναστολή της επιθετικής πολιτικής της Τουρκίας — να αναστείλουμε εφησυχασμένοι τον προγραμματισμό μας για την πλήρη εξοπλιστική αποκατάσταση των ΕΔ την οποία είχαμε δρομολογήσει με την καθοδήγηση των συμβούλων του ΥΠΕΞ και του Μαξίμου.

Συμβούλων στο πνεύμα του ΕΛΙΑΜΕΠ, το οποίο διαιωνίζει από το ’95 την κατευναστική τάση (συνοδοιπόρο της υποτέλειας) στην Εξωτερική μας πολιτική. Τάση που ίσως αποδειχθεί υπονομευτική για τα εθνικά μας συμφέροντα, όταν ο Ερντογάν — αργά ή γρήγορα — ξαναβρεί τον παλιό, κακό, αναθεωρητικό εαυτό του…

Κρινιώ Καλογερίδου

ΑπάντησηΠροώθηση

Σχετικά θέματα

ΧΑΚ

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Δημοσιεύτηκε

2 λεπτά πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Από τον Μάρτιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταθμεύσει δώδεκα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς B-1 Lancer στη βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία, προς υποστήριξη του αεροπορικού τους πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα αεροσκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα επειδή μπορούν να πετούν με υπερηχητικές ταχύτητες μεταφέροντας τεράστια φορτία κατευθυνόμενων και μη κατευθυνόμενων όπλων. Τα βομβαρδιστικά που είχαν σταθμεύσει στο Fairford αποτιμώνται σε περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του στόλου B-1 της Ουάσιγκτον.

Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της 3ης Οκτωβρίου, στρατιωτικοί διοικητές απομάκρυναν αιφνιδιαστικά ολόκληρο τον στόλο των B-1 από το Fairford, λόγω φόβων για επικείμενη ιρανική επίθεση. Η εντολή απομάκρυνσης ήταν τόσο ξαφνική ώστε το Πεντάγωνο φέρεται να μην διέθετε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα βομβαρδιστικά τη στιγμή που αυτά απογειώνονταν. Όπως το περιέγραψε ένας δημοσιογράφος:

«Ήταν απλώς μια λογική του τύπου “βγάλτε τα από το Fairford τώρα και θα βρούμε αργότερα πώς θα τα ανεφοδιάσουμε για να περάσουν τον Ατλαντικό και να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες”.»

Τι ήταν αυτό που ανησύχησε τόσο το Πεντάγωνο;

Ευαίσθητες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών υπεδείκνυαν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) σχεδίαζε μια σύνθετη, πολυφασική επίθεση με drones εναντίον της βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν βαν χωρίς σήμανση, σταθμευμένα σε απόσταση περίπου τετρακοσίων μέτρων από την περίφραξη του Fairford, για την εκτόξευση οπλισμένων drones εναντίον των B-1, τα οποία βρίσκονταν εκτεθειμένα σε ανοικτούς χώρους, καθώς και εναντίον των αρκετών εκατοντάδων Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούσαν στη βάση.

Η ιρανική επιχείρηση παρουσίαζε εντυπωσιακές ομοιότητες με μια παρόμοια προσπάθεια που πραγματοποίησε η Ουκρανία πέρυσι εναντίον της Ρωσίας, γνωστή ως «Operation Spider’s Web» (Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης).

Ουκρανοί πράκτορες πέρασαν λαθραία εξαρτήματα drones σε δύο συνεργάτες τους στην βιομηχανική πόλη Τσελιάμπινσκ, περίπου 1.450 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι δύο πράκτορες συναρμολόγησαν τα εξαρτήματα δημιουργώντας 150 drones και προσέλαβαν ανυποψίαστους οδηγούς φορτηγών για να μεταφέρουν τα αεροσκάφη σε τοποθεσίες κοντά σε πέντε διαφορετικές ρωσικές αεροπορικές βάσεις που βρίσκονταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Την προκαθορισμένη χρονική στιγμή, απομακρυσμένοι χειριστές εξαπέλυσαν ταυτόχρονα τα drones προς τους στόχους τους.

Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, σαράντα ένα ρωσικά αεροσκάφη επλήγησαν και δώδεκα καταστράφηκαν ολοσχερώς, μεταξύ των οποίων επτά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων.

Συνολικά, η Ουκρανία εξουδετέρωσε το 20% του επιχειρησιακού στόλου βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα τετρακόπτερα Osa που κόστιζαν λιγότερο από 1.000 δολάρια το καθένα.

Η Ουκρανία δεν ήταν η μόνη χώρα που πραγματοποίησε μια τέτοια επιχείρηση. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης, το Ισραήλ εξαπέλυσε την «Operation Rising Lion» στο Ιράν.

Για μήνες, η Μοσάντ είχε τοποθετήσει κρυφά οπλισμένα drones και εκρηκτικά μέσα σε συνηθισμένα οχήματα, με στόχο στρατιωτικούς αξιωματούχους, πυρηνικούς επιστήμονες και ανώτερα στελέχη του IRGC.

Με το προκαθορισμένο σήμα, το Ισραήλ ενεργοποίησε τα όπλα, εξαπολύοντάς τα εναντίον στόχων που βρίσκονταν «ακόμη στα κρεβάτια τους, στα σπίτια τους», όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος στην Washington Post.

Η αποστολή σημείωσε μεγάλη τακτική επιτυχία, οδηγώντας στον θάνατο του στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγκερί, του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του Ιράν, του στρατηγού Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του IRGC, και του Μοχαμάντ Μεχντί Τεχραντσί, ενός από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις εξελίξεις, το Πεντάγωνο θεώρησε ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει μια αντίστοιχη ιρανική επίθεση εναντίον των βομβαρδιστικών B-1.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν, αλλά δεν παραδέχονται δημόσια, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ευπάθειες απέναντι σε μικρότερους και πιο ευέλικτους αντιπάλους.

Τι εξηγεί αυτή τη μεταβολή και ποιες είναι οι επιπτώσεις της;

Η εξήγηση είναι απλή:

Οι στρατιωτικές καινοτομίες διαδίδονται ταχύτερα από ποτέ.

Οι οργανισμοί μπορούν πλέον να αποκτούν γνώση και τεχνογνωσία με πρωτοφανή ταχύτητα. Μπορούν να κατεβάσουν σχέδια drones από το διαδίκτυο ή να χρησιμοποιήσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εξειδικευμένα σχέδια και στη συνέχεια να τα περάσουν σε έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή ώστε να παράγουν προσαρμοσμένα οπλικά συστήματα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρύ φάσμα δρώντων διαθέτει ολοένα και περισσότερο τα μέσα για να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων δυνάμεων.

Η διάδοση των στρατιωτικών καινοτομιών δεν είναι κάτι νέο, αλλά οι συνθήκες αλλάζουν

Η στρατιωτική διάχυση δεν αποτελεί νέα έννοια. Όπως περιγράφω στο βιβλίο μου Bytes and Bullets, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη αναδείχθηκαν ή κατέρρευσαν στο πέρασμα των αιώνων.

Από τη χρήση του αγγλικού μακρού τόξου από τον βασιλιά Ερρίκο Ε΄ εναντίον της γαλλικής αριστοκρατίας στη μάχη του Αζενκούρ το 1415, μέχρι την ανάπτυξη ταχύπλοων θωρηκτών με βαριά πυροβόλα από το ιαπωνικό ναυτικό το 1905, που συνέτριψαν τον ρωσικό στόλο της Βαλτικής, οι αυτοκρατορίες και τα κράτη αποκτούσαν βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα μέσω νέων τεχνολογιών, μόνο για να τα χάσουν αργότερα όταν οι αντίπαλοί τους μελετούσαν τις μεθόδους τους και κάλυπταν το τεχνολογικό χάσμα.

Σε πρακτικό επίπεδο, η διάχυση είναι μια διαδικασία καινοτομίας, μίμησης και προσαρμογής που ξεκινά όταν μια σημαντική καινοτομία, όπως τα drones, φτάνει σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης και αναγνωρίζεται από μια ευρύτερη κοινότητα.

Αυτό εγκαινιάζει έναν κύκλο τριών σταδίων.

Η διάχυση ξεκινά σταδιακά, καθώς οι πρώτοι χρήστες αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη. Το 2010, μόνο λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, χρησιμοποιούσαν συστηματικά οπλισμένα drones στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.

Με την πάροδο του χρόνου, η υιοθέτηση εξαπλώνεται και φτάνει σε κρίσιμη μάζα καθώς περισσότεροι δρώντες εφαρμόζουν την καινοτομία.

Μέχρι το 2019, χώρες όπως το Ιράν και η Τουρκία είχαν κατακτήσει τη διαδικασία παραγωγής drones και διέδιδαν φθηνά μοντέλα, από τα τουρκικά TB2 που χρησιμοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν εναντίον των αρμενικών δυνάμεων μέχρι τα ιρανικά Shahed που αναπτύχθηκαν από τους αντάρτες Χούθι εναντίον των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Saudi Aramco.

Στο τρίτο στάδιο, ακόμη και οι πιο καθυστερημένοι ή μεταγενέστεροι χρήστες υιοθετούν την καινοτομία. Καθώς αυτή εξαπλώνεται, οι χρήστες την τροποποιούν ώστε να ανταποκρίνεται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες.

Οι προσαρμογές που προέκυψαν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τρίτης φάσης.

Όταν οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ουκρανία το 2022, η Ουκρανία διέθετε ελάχιστη βιομηχανία παραγωγής drones. Κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε στρατιωτικές εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία και άλλες χώρες για να συνεχίσει την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις της Μόσχας.

Σύντομα, όμως, άρχισε να δημιουργεί τη δική της βιομηχανική βάση παραγωγής drones.

Ουκρανοί μηχανικοί τροποποίησαν εμπορικά τετρακόπτερα και δοκίμασαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης νέα σχέδια, όπως:

drones πρώτου προσώπου (FPV),
μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών,
ακόμη και αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.

Με την πάροδο του χρόνου, οι προσαρμογές αυτές όχι μόνο επέτρεψαν στην Ουκρανία να αντέξει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά ενέπνευσαν και άλλους να τις μιμηθούν σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Μιανμάρ μέχρι το Μάλι.

Σήμερα, η διαδικασία καινοτομίας και προσαρμογής έχει επιταχυνθεί, με πολλούς δρώντες να μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρές τεχνολογικές δυνατότητες μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) για να δημιουργήσουν «στιγμιαίες αλυσίδες εφοδιασμού», κατασκευάζοντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα, drones και ακόμη και πυρομαχικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τρισδιάστατη εκτύπωση για να παράγει τη νέα πολεμική κεφαλή BRAKER, μια βόμβα διάτρησης οχυρωμένων στόχων που προσαρμόζεται σε drone αυτοκτονίας.

Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν έναν ακόμη καταλύτη αυτής της διάδοσης.

Για παράδειγμα, η έκθεση πληροφοριών απειλών της εταιρείας Anthropic τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε πώς μια ομάδα μηχανικών των Χούθι χρησιμοποίησε το Claude Code για να αναπτύξει πολυβάθμιους βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες ρουκέτες, φτάνοντας τελικά μέχρι τη δοκιμαστική εκτόξευση πυραύλου ακριβείας.

Φαίνεται μάλιστα ότι η δοκιμή απέτυχε και η ομάδα επέστρεψε στο Claude Code για να καταλάβει τι είχε πάει στραβά.

Παράλληλα, στο Μάλι, ένα μόνο άτομο που εργαζόταν για την εθνική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποίησε το Claude για να δημιουργήσει μια «πλατφόρμα μαζικών υποκλοπών», ικανή να παρακολουθεί επικοινωνίες από όλους τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της χώρας και να καταρτίζει λίστες στόχων.

Ό,τι άλλοτε απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα μηχανικών για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί, συχνά με τη βοήθεια κρατών όπως η Κίνα, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί από έναν μόνο σύμβουλο που πειραματίζεται με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.

Η διάχυση λειτουργεί ολοένα και περισσότερο με αποκεντρωμένη λογική

Ιστορικά, οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογική καινοτομία ακολουθούσε μια πορεία από πάνω προς τα κάτω.

Οι καινοτομίες αναπτύσσονταν αρχικά στις προηγμένες οικονομίες και στη συνέχεια εξαπλώνονταν προς την περιφέρεια.

Τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη θεωρούνταν ωφελημένα επειδή εισέρχονταν αργότερα στο παιχνίδι, αξιοποιώντας καινοτομίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από άλλους.

Ωστόσο, ένα αναδυόμενο σώμα ερευνών αμφισβητεί την άποψη ότι οι καινοτομίες ρέουν κυρίως από τους τεχνολογικούς πρωτοπόρους προς τους υπόλοιπους.

Αντίθετα, λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη αλλά και μη κρατικοί δρώντες έχουν δημιουργήσει δικά τους οικοσυστήματα καινοτομίας, τα οποία επέτρεψαν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ ή οι Χούθι να φτάσουν σε «σημεία καμπής δυνατοτήτων».

Σύμφωνα με τον αναλυτή Πίτερ Σάλισμπερι, σε αυτά τα σημεία η «εσωτερική γνώση, τα δίκτυα και η πρόσβαση στις αλυσίδες εφοδιασμού» συνενώνονται σε συστήματα που προσφέρουν σε αυτές τις οργανώσεις μακροχρόνια ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα να αμφισβητούν πολύ ισχυρότερες δυνάμεις.

Τι σημαίνει αυτό για το περιστατικό με τα B-1;

Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποιεί ότι «η ένταση, η κλίμακα και η μορφή» αυτών των απειλών «μεταβάλλονται αυτή τη στιγμή».

Στη νέα εποχή της τεχνολογικής διάχυσης, δεν είναι πλέον ασυνήθιστο:

μαχητές των Χούθι να χρησιμοποιούν το Claude για να σχεδιάζουν drones και πυραύλους,
το Ιράν να απειλεί αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 που βρίσκονται βαθιά στην αγγλική ύπαιθρο,
ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο να χρησιμοποιούν drones οπτικών ινών, εξελιγμένα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, για να επιτίθενται σε Ισραηλινούς στρατιώτες.

Ο κόσμος πρέπει να αναμένει περισσότερες συγκρούσεις, εντονότερο ανταγωνισμό και αυξανόμενα κόστη που θα βρίσκονται όλο και πιο πέρα από τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Τι σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;

Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν δύσκολες συζητήσεις.

Καθώς το στρατηγικό περιβάλλον μεταβάλλεται, μπορεί άραγε οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν;

Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι αποθαρρυντική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επενδύουν σε εξαιρετικά ακριβά, υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα των οποίων η χρησιμότητα μειώνεται στη νέα εποχή της διάχυσης.

Η πρόταση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ένα αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», του οποίου το κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και η προώθηση ενός πυρηνοκίνητου θωρηκτού «Trump-class», μιας πλατφόρμας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που θεωρείται ξεπερασμένη, προκαλούν απορία.

Το Πεντάγωνο θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν επένδυε τους πόρους του στο να μετατραπεί σε έναν πιο προσαρμοστικό και πειραματικό οργανισμό, ικανότερο να αντιμετωπίζει τις απειλές που προέρχονται από ανερχόμενες δυνάμεις και αποκεντρωμένες ομάδες-πληρεξούσιους.

Άλλες χώρες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.

Ένα από τα βασικά διδάγματα του πολέμου με το Ιράν ήταν ότι τα χαμηλού κόστους, αναλώσιμα συστήματα αντιμετώπισης drones, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία, αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικότερα στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων με drones και στην προστασία κρίσιμων υποδομών από ό,τι τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα.

Το παγκόσμιο περιβάλλον ασφαλείας υφίσταται έναν βαθύ μετασχηματισμό. Η διάδοση της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η τρισδιάστατη εκτύπωση και οι ταχύτατα εξελισσόμενες αλυσίδες καινοτομίας επιτρέπουν πλέον σε μικρότερους δρώντες να αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνατότητες που άλλοτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων δυνάμεων. Το περιστατικό με τα B-1 στην Αγγλία αποτελεί ένα ισχυρό σημάδι αυτής της αλλαγής.

Και, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσαρμοστούν εγκαίρως στη νέα αυτή πραγματικότητα, ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα στο μέλλον.

Steve Feldstein

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά

Δημοσιεύτηκε

1 ώρα πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.

Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις

Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.

Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα

Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.

Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία

Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.

ethnos.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»

Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.

Δημοσιεύτηκε

2 ώρες πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.

Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.

Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».

Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.

Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.

Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.

Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.

Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.

Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.

Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό

Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.

Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.

«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.

Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.

Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.

Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό

Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.

Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.

Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.

Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες

Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.

Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.

Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.