Αναλύσεις

Αναζητώντας την ”ψαλιδισμένη” τιμή του Γρίβα σε αφυδατωμένο εθνικά περιβάλλον

Δημοσιεύτηκε στις

19 Δεκεμβρίου 2023 στις 10:00

από τον

ΧΑΚ

Το ότι στη χώρα μας ανθεί και η… φαιδρά πορτοκαλέα δεν το ανακαλύπτουμε τώρα. Το ανακάλυψε πρώτος προ εκατονταετίας και βάλε ο λογοτέχνης, διπλωμάτης και πολιτικός Άγγελος Βλάχος και εμείς απλά το επαναδιατυπώνουμε έκτοτε προσαρμόζοντάς το στα καινοφανή της ελληνικής Εσωτερικής και Εξωτερικής πολιτικής κάθε περιόδου.

Μέσα σ’ αυτά τα καινοφανή που θάλλουν ακόμα στις μέρες μας είναι η παρουσία επαϊόντων πολιτικών, γεωπολιτικών αναλυτών, στρατιωτικών και δημοσιογράφων της αθηναϊκής ελίτ οι οποίοι λειτουργούν ως υπουργοί ”άνευ χαρτοφυλακίου” στα Μέσα και χρησιμοποιούν την πανεπιστημιακή έδρα ή τον στρατιωτικό θώκο που είχαν ή έχουν, για να κάνουν καριέρα ως διαμορφωτές της κοινής γνώμης και… μελλοντικοί πολιτικοί.

Όλα αυτά είναι θεμιτά, θα μου πείτε, γιατί είναι μέρος του παιχνιδιού της επαγγελματικής ευδοκίμησης και ανέλιξης των πολιτών σε καθεστώς δημοκρατίας. Πολύ περισσότερο όταν είναι… κεκτημένο στον τόπο μας η κουλτούρα του ατομικισμού.

Η κουλτούρα που μετατρέπει τους Φύλακες των Θερμοπυλών της Εκπαίδευσης και της Άμυνας της πατρίδας μας σε οιονεί παρόντες και ωσεί απόντες από τις έδρες διδασκαλίας ή της φύλαξης των συνόρων μας, με αποτέλεσμα να δουλεύουν περισσότερο ως εκπρόσωποι κομματικής προπαγάνδας στην ”αρένα”.

Στην ”αρένα” της πολιτικής σκηνής, του Τύπου και των ΜΚΔ (”social media”, κοινώς), παρά ως ”δάσκαλοι”- λειτουργοί, αποφασισμένοι να ρίξουν φως στο σκοτάδι του ιστορικού και γλωσσικού αναλφαβητισμού που δέρνει εξίσου μαθητές, φοιτητές και αποφοίτους πανεπιστημιακών και στρατιωτικών σχολών στην Ελλάδα.

Συγκολλητική ουσία μεταξύ όλων είναι η υποκρισία που υποσκάπτει τη δημοκρατία και, δια της απάτης, επιτρέπει σε αυτούς που ισχυρίζονται ότι κυβερνούν ”δια του λαού” και ”για χάρη του” να προσδώσουν λαϊκό έρεισμα στην εξουσία τους κάνοντας δημοψηφίσματα διαζευκτικού τύπου, στάχτη στα μάτια του λαού με στόχο την παραβίαση της βούλησής του και την επικύρωση τετελεσμένων σε βάρος του υπό το κράτος της ψυχολογικής βίας και της εκφοβιστικής προπαγάνδας.

Είναι μια κλασική μέθοδος εξαπάτησης του λαού που βρίσκει πρόσφορο έδαφος όχι μόνο σε καθεστώς δικτατορικό (βλ. δημοψήφισμα Χούντας το ’68 και το ’73), αλλά και δημοκρατικό (βλ. δημοψήφισμα 1974 ”περί βασιλευομένης και αβασίλευτης δημοκρατίας” [που έγινε υπό άνισους όρους] και το τελευταίο επί Κυβερνώσας Αριστεράς [2015], όπου ο λαός έβγαλε ”ΟΧΙ” για να περάσει το ”ΝΑΙ”).

Σε κάθε περίπτωση, όπως αποδείχθηκε στην πράξη, η εφαρμογή των αρχών της δημοκρατίας είναι ανεφάρμοστη σε δικτατορίες ή νομιζόμενες δημοκρατίες. Το δώρο της αντικειμενικότητας που είναι σύμφυτο με την αρχή της ελεύθερης έκφρασης και πληροφόρησης και το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι χωρίς επηρεασμό ή άσκηση ψυχολογικής βίας, το αρπάζουν οι κρατούντες της Πρώτης και Τέταρτης εξουσίας και το καταστρέφουν με δογματική βλοσυρότητα και ιδεολογική ακαμψία.

Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί η αντικειμενικότητα, η δικαιοσύνη, η ισότητα και η ελευθερία παραμένουν ζητούμενα εδώ και 49 χρόνια, αφού οι συνταγματικές επιταγές του πολιτεύματός μας είναι στην ουσία τους ανεκπλήρωτες σε επίπεδο Τύπου και διακυβέρνησης της χώρας.

Με δεδομένο αυτό, γίνεται σπάνια κτήμα του λαού η ιστορική αλήθεια για τα γεγονότα πριν και μετά την μεταπολίτευση κυρίως. Σαν αποτέλεσμα αυτού, παραμένει διηρημένος ο Ελληνισμός, κολλημένος (ως πολιτικά αναλφάβητος) σε ορολογίες Εθνικού Διχασμού ή εμφυλιοπολεμικού παρελθόντος, τις οποίες ερμηνεύουν κατά το δοκούν τα γνωστά και μη εξαιρετέα δημοσιογραφικά και πολιτικά ”θεωρεία”.

Τις ερμηνεύουν προσαρμόζοντας στα κομματικά τους συμφέροντα την ιστορική αλήθεια που αφορά και ”ευαίσθητα” ακόμα εθνικά θέματα, όπως αυτό των αιτίων της τραγωδίας της Κύπρου που βασανίζει διχαστικά τους αδελφούς μας Ελληνοκύπριους.

Το ερώτημα που επί 56 χρόνια μένει αναπάντητο αφορά την απόσυρση της Ελληνικής Μεραρχίας από την Κύπρο τον Δεκέμβριο του 1967 με απόφαση του δικτατορικού καθεστώτος που επιβλήθηκε στην Ελλάδα τον Απρίλιο εκείνου του έτους με τη σύμφωνη γνώμη του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, οι θιασώτες του οποίου διατείνονται ότι ήταν υπέρμαχος της Ένωσης, αν και — παρ’ ελπίδα — η συγκατάθεσή του στην απόφαση της Χούντας αποδείκνυε το αντίθετο.

Κι αυτό δημιουργούσε υποψίες στους ”ψυλλιασμένους”, γιατί ο Μακάριος τα είχε καλά με τους Βρετανούς. Ως εκ τούτου, δεν αποκλειόταν παρασκηνιακή παρέμβασή τους μετά από αίτημα των Τούρκων για απομάκρυνση της Ελληνικής Μεραρχίας και του Γρίβα λόγω των αιματηρών γεγονότων του Νοεμβρίου στην Κοφίνου.

Γεγονότων στα οποία ενεπλάκη η Ελληνική Μεραρχία με… εμπνευστή και καθοδηγητή τον ”εθνικιστή” στρατηγό (κατά τους ισχυρισμούς, τουλάχιστον, των προκείμενων στον Μακάριο δημοσιογράφων, πολιτικών ή ”συγγραφέων” της εποχής οι οποίοι δέχτηκαν και χώνεψαν περιέργως εύκολα — ως πραγματικό γεγονός — κάτι που σήμερα θα το χαρακτηρίζαμε ”ύποπτο” προϊόν τουρκικής προβοκάτσιας ή σκευωρίας)…

Υπάρχει ωστόσο κάτι περίεργο στην περίπτωση αυτή, γιατί όσοι Έλληνες στρατιωτικοί είχαν γνωρίσει τον φιλοβασιλικό εθνικιστή στρατηγό Γεώργιο Γρίβα (ακόμα και οι ορκισμένοι αριστεροί) βεβαίωναν ότι μπορεί να ήταν αντικομμουνιστής, όμως δεν πίστευε στον φασιστικό εθνικισμό, αλλά στον παλαιϊκό, τον υγιή, που άνθισε στους Βαλκανικούς Πολέμους στην Ελλάδα και συνέβαλε στην απελευθέρωση και της άλλης μισής από τους Τούρκους κατακτητές και τους Βούλγαρους συνεργάτες τους.

Στην περίπτωση της Κύπρου, ειδικότερα, ήταν ταυτισμένος με τον υγιή εθνικισμό, τον συνώνυμο με την αγνή και άδολη φιλοπατρία. Αυτά έλεγαν και πίστευαν με βάση τα όσα εκθειαστικά αποκόμισαν οι δικοί μας για τον Γρίβα μέχρι τα τέλη του ’67 (κομβικό χρονικό σημείο ταυτισμένο με την ολέθρια απόφαση της Χούντας, να διατάξει την απαγκίστρωση της Ελληνικής Μεραρχίας απ’ την Κυπριακή Δημοκρατία με τη συναίνεση του Μακάριου.

Κι αυτό εξ αφορμής – εικάζω – των αιματηρών γεγονότων της Κοφίνου, που ξεσήκωσαν την μήνιν των Τούρκων, αν και όλα έδειχναν προβοκάτσια που έδωσε τελικά πάτημα στους Τούρκους 7 χρόνια αργότερα, για να σχεδιάσουν την εισβολή του Αττίλα στην Κύπρο το ’74.

Με άλλα λόγια, στη συνείδηση των στρατιωτών και των πολιτών (Ελλαδιτών και Ελληνοκυπρίων) ο στρατηγός Γεώργιος Γρίβας (”Διγενής”, όπως τον αποκαλούσε ο λαός) έμεινε ως ήρωας του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα των Κυπρίων (ΕΟΚΑ) κατά των Βρετανών κατακτητών με στόχο την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

Δεν έμεινε με τη ρετσινιά του απεχθούς φασίστα-ναζιστή την οποία προσπάθησαν και προσπαθούν ακόμα και τώρα να του προσάψουν σε Ελλάδα και Κύπρο. Αυτή είναι η ακομμάτιστη, η ιστορική αλήθεια, γιατί απ’ το ’55 ακόμα ο Γρίβας είχε διαχωρίσει τη θέση της ΕΟΚΑ από εκείνην του Φασισμού και του Ναζισμού.

Τη διατράνωσε, άλλωστε, απ’ την πρώτη προκήρυξή του απευθυνόμενος στους ξένους διπλωμάτες (1η Απριλίου 1955): ”Διεθνείς διπλωμάται, ατενίσατε το έργον σας. Είναι αίσχος εν εικοστώ αιώνι, οι λαοί να χύνουν το αίμα των διά να αποκτήσουν τη λευτεριά των, το θείον αυτό δώρον, για το οποίον και εμείς επολεμήσαμεν παρά το πλευρόν των λαών σας και για το οποίον σεις τουλάχιστον διατείνεσθε ότι επολεμήσατε εναντίον του ναζισμού και του φασισμού” (βλ. simerini.sigmalive: Άρθρο ”Περί «φασισμού», «ναζισμού» και «ρατσισμού» της ΕΟΚΑ”).

Οι πολιτικοί του αντίπαλοι, ασφαλώς (προκείμενοι στην Αριστερά κυρίως, ελλαδική και ελληνοκυπριακή, με θέσεις κάθετα αντίθετες προς την Ένωση από τότε, για να μην πω κάθετα αντίθετες σε ο,τιδήποτε ελληνικό παραπέμπει στο ”όμαιμον, το ομόγλωσσον και τα ομότροπα ήθη” των Ελλήνων της Κύπρου) αμαύρωσαν από χρόνια την εικόνα του συνδέοντας το όνομά του με τον απεχθή Φασισμό-Ναζισμό.

Όλες οι μνησίκακες ψυχές που διοχέτευσαν το δηλητήριό τους στις χοληφόρες σελίδες βιβλίων κατά του Γρίβα ”Διγενή” τροχοδρομούν, ως εκ τούτου, σε ”στρατευμένες” ράγες για την αποκαθήλωση και την κηλίδωσή του στην ιστορία και τη συνείδηση των Ελλήνων της Κύπρου αδιαφορώντας αν — μέσα στην εκδικητικότητά τους — αμαυρώνουν και εκμηδενίζουν τον μεγαλειώδη αγώνα της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών.

Της ΕΟΚΑ, τα νεαρά μέλη της οποίας (Ευαγόρας Παλληκαρίδης, Μιχαήλ Καραολής, Γρηγόρης Αυξεντίου, Κυριάκος Μάτσης, Ανδρέας Δημητρίου και λοιποί αείμνηστοι μάρτυρες της ελευθερίας της Κύπρου) είχαν εξευτελίσει με τον πατριωτισμό και το πνεύμα εθελοθυσίας τους τη Βρετανία και τους αποικιοκράτες-κατακτητές και βασανιστές τους στα χρόνια της Βρετανικής Αποικιοκρατίας (1878-1960)

Άραγε παίζει κανένα ρόλο αυτό για το μένος τους προς τον Γρίβα; Υπάρχει βρετανικός δάκτυλος που παίρνει ετεροχρονισμένα την εκδίκησή του σε συνέχειες μέσω βιβλίων που ασχημονούν σε βάρος της μνήμης του ετικετάροντάς τον ως… ”ολετήρα της Κύπρου” (αν και δοξάστηκε ο ίδιος στον πόλεμο κατά των Άγγλων), ιδρυτή της εθνικιστικής οργάνωσης ”Χ” στον Β ΠΠ με στόχο όχι να χτυπήσει τους Γερμανούς κατακτητές της Ελλάδας, αλλά τον… ”ΕΛΑΣ” (βλ. βιβλίο του Γάλλου δημοσιογράφου Dominique Eudes ”Οι καπετάνιοι) και λοιπά συκοφαντικά και ευφάνταστα;

Υπήρχε βρετανο-τουρκικός δάκτυλος στα γεγονότα της Κοφίνου, για να φτάσει ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος να ζητήσει την αυτοκτονική εθνικά ανάκληση της Ελληνικής Μεραρχίας από την Κύπρο, ενώ — μετά το αποτυχημένο κίνημα του βασιλιά Κωνσταντίνου τον Δεκέμβριο του ’67 — ανέλαβε ο ίδιος την πρωθυπουργία και τις θέσεις του υπουργού Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας;

Και κάτι τελευταίο για το άδικο που το ”έχτισαν” Ελλαδίτες και Ελληνοκύπριοι καταπίνοντας αμάσητα τα ψέματα των Τούρκων και των φίλων τους, οι οποίοι ενέπλεξαν στις προβοκατόρικες ασχήμιες της Κοφίνου τους άντρες της Ελληνικής Μεραρχίας, εντεταλμένους της ελληνικής κυβέρνησης (σσ: Απόφαση του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου ήταν η μυστική αποστολή της Ελληνικής Μεραρχίας το ’64 στο νησί με 8.500 άνδρες, τρία συντάγματα πεζικού, δύο μοίρες καταδρομών και δύο ίλες αρμάτων).

Εντεταλμένους έτοιμους για ελευθερία ή θυσία… Τα ψέματα όμως έπνιξαν την αλήθεια. Έπνιξαν και το όνειρο των Κυπρίων για Ένωση με την Ελλάδα, κι ας παραδέχονταν οι Τούρκοι και ο Ντεκτάς το ’67 ότι ”Η Κύπρος πρακτικά αποτελεί τμήμα της Ελλάδας”.

Μέσα σ’ αυτά και χίλια δυο άλλα συκοφαντικά, που αμαυρώνουν μέχρι τώρα την μνήμη του στρατηγού Γρίβα, ήταν και ένας ισχυρισμός ο οποίος έδενε γάντι με τον άλλον περί… Φασισμού και Ναζισμού. Ήταν, λέει, ”ρατσιστής” ο στρατηγός κατά των Τουρκοκύπριων.

Αυτό δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ. Αντίθετα, βρέθηκε φυλλάδιο καθησυχασμού που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του ’55 ο ”Διγενής” σε τούρκικους μαχαλάδες, όπου τόνιζε στους Τουρκοκύπριους ότι ο Αγώνας των Ελλήνων την Κύπρου δεν στρέφεται εναντίον τους, αλλά εναντίον των Βρετανών (που έκαναν την Κύπρο να μαρτυρήσει στα χρόνια της αποικιοκρατίας τους).

Ήταν μια κομβική στιγμή στις σχέσεις Ελληνοκυπρίων -Τουρκοκυπρίων. Το μήνυμα του Γρίβα ήταν ειλικρινές, αλλά έφτασε στα αυτιά των Βρετανών οι οποίοι αστραπιαία ενέταξαν την παραστρατιωτική Τουρκοκυπριακή Οργάνωση Αντίστασης TMT (που ήταν ελεγχόμενη από την Τουρκία) στις βρετανικές αστυνομικές δομές, για να είναι οι Τουρκοκύπριοι εκείνοι που θα αντιμετώπιζαν την ΕΟΚΑ δεδομένων των προηγηθέντων οχλήσεών τους σε αστυνομικές περιπόλους των ελληνοκυπρίων.

Αν το γνώριζε αυτό ο Γρίβας, δεν θα έκανε την επίθεση με τίποτα στην Κοφίνου, γιατί στόχος του ήταν οι Βρετανοί και όχι οι Τουρκοκύπριοι που συμβίωναν χρόνια χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα με τους Έλληνες της Κύπρου.

Ωστόσο ο Μακάριος και ο τότε ΥΠΕΘΑ της Χούντας Γρηγόριος Σπαντιδάκης (Αντιπρόεδρος της πρώτης δικτατορικής κυβέρνησης με πρωθυπουργό τον φιλοβασιλικό δικαστικό Κωνσταντίνο Κόλλια το ’67 και Υπουργό Προεδρίας τον Γεώργιο Παπαδόπουλο) δε συμφωνούσαν στο θέμα αυτό με τον Γρίβα, γιατί δεν εξυπηρετούσε τους σχεδιασμούς και τις σκοπιμότητές τους.

Γι’ αυτές έχουν δοθεί ήδη πολλές ερμηνείες. Για μένα όμως η πιο πειστική έχει να κάνει με την ύποπτη πίεση που ασκούσαν επίμονα στον επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων της Κύπρου (σαν να επεδίωκαν την εμπλοκή του και την πρόκληση ελληνοτουρκικής κρίσης) οι Μακάριος, Σπαντιδάκης και Πολύκαρπος Γιωρκάτζης (υπεύθυνος των Μυστικών Υπηρεσιών της Οργάνωσης με το ψευδώνυμο Κικέρων), τη στιγμή που ο Γρίβας ήταν κάθετα αρνητικός εξ αρχής στην ιδέα εμπλοκής της Εθνοφρουράς στην Κοφίνου.

Όσον αφορά τώρα τους λόγους πίεσης στον στρατηγό για επίθεση στην Κοφίνου, το πιο πιθανό είναι ότι ήθελαν Μακάριος και Χούντα να ψαλιδίσουν την ισχύ και την επιρροή που ασκούσε ο Γρίβας σε πολιτικο-στρατιωτικό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο κοινωνίας λόγω της αγωνιστικής δράσης της ΕΟΚΑ στην αγγλοκρατία που έκανε μύθο αυτήν και ”Διγενή” τον ίδιο σε Ελλάδα και Κύπρο.

Επιπλέον, η παντοδυναμία και δημοφιλία του Γρίβα θα ήταν εμπόδιο σε όποιους σχεδίαζαν εθνικά ασύμφορες λύσεις για την Κύπρο (βλ. Μακάριο-Χούντα) κάτω από τις πιέσεις των Βρετανών και τις απειλές των Τούρκων.

Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, η Κύπρος βγήκε χαμένη απ’το ψαλίδισμα του Γρίβα μετά τα αιματηρά γεγονότα που προκάλεσε η Ελληνική Μεραρχία με αυτόν επικεφαλής στην Κοφίνου. Ο στρατηγός, βεβαρημένος απ’ την χρόνια αντιστασιακή του δράση και τα γεγονότα στην Κοφίνου που όξυναν τα πνεύματα στην Τουρκία η οποία άρχισε να γίνεται απειλητικότερη από ποτέ για την Κύπρο, πέθανε τον Ιανουάριο του ’74 από ανακοπή στο κρησφύγετό του στη Λεμεσό.

Και νεκρός όμως ο Γρίβας δεν έμεινε ήσυχος, γιατί οι πολιτικοί του αντίπαλοι έκαναν ό,τι μπορούσαν για να τον συκοφαντήσουν και να τον απομυθοποιήσουν. Η τελευταία απόδειξη αχαριστίας σε έναν αγωνιστή που έδωσε το είναι του για μια ελεύθερη Κύπρο, ήταν η προ έτους απόφαση-όνειδος της Κυπριακής Βουλής (υπό την Προεδρία της Αννίτας Δημητρίου η οποία απείχε από την ψηφοφορία, κατά το και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ).

Απόφαση που κήρυξε στην ουσία ανάξιο τιμής από την πατρίδα τον Γρίβα ”Διγενή”. Το ξήλωμα όμως των ”γαλονιών” του δεν προσβάλλει τον ίδιο, αλλά αυτούς που το επινόησαν και το εκτέλεσαν. Είναι ενδεικτικό σύμπτωμα κατάντιας για τον εκφυλισμό του Κυπριακού Ελληνισμού με ελληνική… συνηγορία, αφού η Ελλάδα κράτησε ποντιοπιλατική στάση στο θέμα αυτό.

Είναι σύμπτωμα κατάντιας, γιατί κατάντια είναι η αχαριστία, η αγνωμοσύνη και η δυσφήμιση μετά θάνατον ενός αγωνιστή-υπερασπιστή των εθνικών δικαίων της Κύπρου. Δικαίων για τα οποία αδιαφορούν αυτοί που δεν θέλουν Γρίβες στα πόδια τους μέχρι σήμερα: οι τουρκόφιλοι και οι αγγλόφιλοι Ελλάδας και Κύπρου…

Κρινιώ Καλογερίδου

Σχετικά θέματα

ΧΑΚ

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Δημοσιεύτηκε

10 λεπτά πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Από τον Μάρτιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταθμεύσει δώδεκα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς B-1 Lancer στη βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία, προς υποστήριξη του αεροπορικού τους πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα αεροσκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα επειδή μπορούν να πετούν με υπερηχητικές ταχύτητες μεταφέροντας τεράστια φορτία κατευθυνόμενων και μη κατευθυνόμενων όπλων. Τα βομβαρδιστικά που είχαν σταθμεύσει στο Fairford αποτιμώνται σε περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του στόλου B-1 της Ουάσιγκτον.

Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της 3ης Οκτωβρίου, στρατιωτικοί διοικητές απομάκρυναν αιφνιδιαστικά ολόκληρο τον στόλο των B-1 από το Fairford, λόγω φόβων για επικείμενη ιρανική επίθεση. Η εντολή απομάκρυνσης ήταν τόσο ξαφνική ώστε το Πεντάγωνο φέρεται να μην διέθετε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα βομβαρδιστικά τη στιγμή που αυτά απογειώνονταν. Όπως το περιέγραψε ένας δημοσιογράφος:

«Ήταν απλώς μια λογική του τύπου “βγάλτε τα από το Fairford τώρα και θα βρούμε αργότερα πώς θα τα ανεφοδιάσουμε για να περάσουν τον Ατλαντικό και να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες”.»

Τι ήταν αυτό που ανησύχησε τόσο το Πεντάγωνο;

Ευαίσθητες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών υπεδείκνυαν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) σχεδίαζε μια σύνθετη, πολυφασική επίθεση με drones εναντίον της βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν βαν χωρίς σήμανση, σταθμευμένα σε απόσταση περίπου τετρακοσίων μέτρων από την περίφραξη του Fairford, για την εκτόξευση οπλισμένων drones εναντίον των B-1, τα οποία βρίσκονταν εκτεθειμένα σε ανοικτούς χώρους, καθώς και εναντίον των αρκετών εκατοντάδων Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούσαν στη βάση.

Η ιρανική επιχείρηση παρουσίαζε εντυπωσιακές ομοιότητες με μια παρόμοια προσπάθεια που πραγματοποίησε η Ουκρανία πέρυσι εναντίον της Ρωσίας, γνωστή ως «Operation Spider’s Web» (Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης).

Ουκρανοί πράκτορες πέρασαν λαθραία εξαρτήματα drones σε δύο συνεργάτες τους στην βιομηχανική πόλη Τσελιάμπινσκ, περίπου 1.450 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι δύο πράκτορες συναρμολόγησαν τα εξαρτήματα δημιουργώντας 150 drones και προσέλαβαν ανυποψίαστους οδηγούς φορτηγών για να μεταφέρουν τα αεροσκάφη σε τοποθεσίες κοντά σε πέντε διαφορετικές ρωσικές αεροπορικές βάσεις που βρίσκονταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Την προκαθορισμένη χρονική στιγμή, απομακρυσμένοι χειριστές εξαπέλυσαν ταυτόχρονα τα drones προς τους στόχους τους.

Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, σαράντα ένα ρωσικά αεροσκάφη επλήγησαν και δώδεκα καταστράφηκαν ολοσχερώς, μεταξύ των οποίων επτά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων.

Συνολικά, η Ουκρανία εξουδετέρωσε το 20% του επιχειρησιακού στόλου βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα τετρακόπτερα Osa που κόστιζαν λιγότερο από 1.000 δολάρια το καθένα.

Η Ουκρανία δεν ήταν η μόνη χώρα που πραγματοποίησε μια τέτοια επιχείρηση. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης, το Ισραήλ εξαπέλυσε την «Operation Rising Lion» στο Ιράν.

Για μήνες, η Μοσάντ είχε τοποθετήσει κρυφά οπλισμένα drones και εκρηκτικά μέσα σε συνηθισμένα οχήματα, με στόχο στρατιωτικούς αξιωματούχους, πυρηνικούς επιστήμονες και ανώτερα στελέχη του IRGC.

Με το προκαθορισμένο σήμα, το Ισραήλ ενεργοποίησε τα όπλα, εξαπολύοντάς τα εναντίον στόχων που βρίσκονταν «ακόμη στα κρεβάτια τους, στα σπίτια τους», όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος στην Washington Post.

Η αποστολή σημείωσε μεγάλη τακτική επιτυχία, οδηγώντας στον θάνατο του στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγκερί, του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του Ιράν, του στρατηγού Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του IRGC, και του Μοχαμάντ Μεχντί Τεχραντσί, ενός από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις εξελίξεις, το Πεντάγωνο θεώρησε ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει μια αντίστοιχη ιρανική επίθεση εναντίον των βομβαρδιστικών B-1.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν, αλλά δεν παραδέχονται δημόσια, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ευπάθειες απέναντι σε μικρότερους και πιο ευέλικτους αντιπάλους.

Τι εξηγεί αυτή τη μεταβολή και ποιες είναι οι επιπτώσεις της;

Η εξήγηση είναι απλή:

Οι στρατιωτικές καινοτομίες διαδίδονται ταχύτερα από ποτέ.

Οι οργανισμοί μπορούν πλέον να αποκτούν γνώση και τεχνογνωσία με πρωτοφανή ταχύτητα. Μπορούν να κατεβάσουν σχέδια drones από το διαδίκτυο ή να χρησιμοποιήσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εξειδικευμένα σχέδια και στη συνέχεια να τα περάσουν σε έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή ώστε να παράγουν προσαρμοσμένα οπλικά συστήματα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρύ φάσμα δρώντων διαθέτει ολοένα και περισσότερο τα μέσα για να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων δυνάμεων.

Η διάδοση των στρατιωτικών καινοτομιών δεν είναι κάτι νέο, αλλά οι συνθήκες αλλάζουν

Η στρατιωτική διάχυση δεν αποτελεί νέα έννοια. Όπως περιγράφω στο βιβλίο μου Bytes and Bullets, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη αναδείχθηκαν ή κατέρρευσαν στο πέρασμα των αιώνων.

Από τη χρήση του αγγλικού μακρού τόξου από τον βασιλιά Ερρίκο Ε΄ εναντίον της γαλλικής αριστοκρατίας στη μάχη του Αζενκούρ το 1415, μέχρι την ανάπτυξη ταχύπλοων θωρηκτών με βαριά πυροβόλα από το ιαπωνικό ναυτικό το 1905, που συνέτριψαν τον ρωσικό στόλο της Βαλτικής, οι αυτοκρατορίες και τα κράτη αποκτούσαν βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα μέσω νέων τεχνολογιών, μόνο για να τα χάσουν αργότερα όταν οι αντίπαλοί τους μελετούσαν τις μεθόδους τους και κάλυπταν το τεχνολογικό χάσμα.

Σε πρακτικό επίπεδο, η διάχυση είναι μια διαδικασία καινοτομίας, μίμησης και προσαρμογής που ξεκινά όταν μια σημαντική καινοτομία, όπως τα drones, φτάνει σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης και αναγνωρίζεται από μια ευρύτερη κοινότητα.

Αυτό εγκαινιάζει έναν κύκλο τριών σταδίων.

Η διάχυση ξεκινά σταδιακά, καθώς οι πρώτοι χρήστες αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη. Το 2010, μόνο λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, χρησιμοποιούσαν συστηματικά οπλισμένα drones στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.

Με την πάροδο του χρόνου, η υιοθέτηση εξαπλώνεται και φτάνει σε κρίσιμη μάζα καθώς περισσότεροι δρώντες εφαρμόζουν την καινοτομία.

Μέχρι το 2019, χώρες όπως το Ιράν και η Τουρκία είχαν κατακτήσει τη διαδικασία παραγωγής drones και διέδιδαν φθηνά μοντέλα, από τα τουρκικά TB2 που χρησιμοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν εναντίον των αρμενικών δυνάμεων μέχρι τα ιρανικά Shahed που αναπτύχθηκαν από τους αντάρτες Χούθι εναντίον των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Saudi Aramco.

Στο τρίτο στάδιο, ακόμη και οι πιο καθυστερημένοι ή μεταγενέστεροι χρήστες υιοθετούν την καινοτομία. Καθώς αυτή εξαπλώνεται, οι χρήστες την τροποποιούν ώστε να ανταποκρίνεται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες.

Οι προσαρμογές που προέκυψαν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τρίτης φάσης.

Όταν οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ουκρανία το 2022, η Ουκρανία διέθετε ελάχιστη βιομηχανία παραγωγής drones. Κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε στρατιωτικές εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία και άλλες χώρες για να συνεχίσει την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις της Μόσχας.

Σύντομα, όμως, άρχισε να δημιουργεί τη δική της βιομηχανική βάση παραγωγής drones.

Ουκρανοί μηχανικοί τροποποίησαν εμπορικά τετρακόπτερα και δοκίμασαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης νέα σχέδια, όπως:

drones πρώτου προσώπου (FPV),
μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών,
ακόμη και αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.

Με την πάροδο του χρόνου, οι προσαρμογές αυτές όχι μόνο επέτρεψαν στην Ουκρανία να αντέξει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά ενέπνευσαν και άλλους να τις μιμηθούν σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Μιανμάρ μέχρι το Μάλι.

Σήμερα, η διαδικασία καινοτομίας και προσαρμογής έχει επιταχυνθεί, με πολλούς δρώντες να μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρές τεχνολογικές δυνατότητες μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) για να δημιουργήσουν «στιγμιαίες αλυσίδες εφοδιασμού», κατασκευάζοντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα, drones και ακόμη και πυρομαχικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τρισδιάστατη εκτύπωση για να παράγει τη νέα πολεμική κεφαλή BRAKER, μια βόμβα διάτρησης οχυρωμένων στόχων που προσαρμόζεται σε drone αυτοκτονίας.

Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν έναν ακόμη καταλύτη αυτής της διάδοσης.

Για παράδειγμα, η έκθεση πληροφοριών απειλών της εταιρείας Anthropic τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε πώς μια ομάδα μηχανικών των Χούθι χρησιμοποίησε το Claude Code για να αναπτύξει πολυβάθμιους βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες ρουκέτες, φτάνοντας τελικά μέχρι τη δοκιμαστική εκτόξευση πυραύλου ακριβείας.

Φαίνεται μάλιστα ότι η δοκιμή απέτυχε και η ομάδα επέστρεψε στο Claude Code για να καταλάβει τι είχε πάει στραβά.

Παράλληλα, στο Μάλι, ένα μόνο άτομο που εργαζόταν για την εθνική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποίησε το Claude για να δημιουργήσει μια «πλατφόρμα μαζικών υποκλοπών», ικανή να παρακολουθεί επικοινωνίες από όλους τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της χώρας και να καταρτίζει λίστες στόχων.

Ό,τι άλλοτε απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα μηχανικών για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί, συχνά με τη βοήθεια κρατών όπως η Κίνα, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί από έναν μόνο σύμβουλο που πειραματίζεται με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.

Η διάχυση λειτουργεί ολοένα και περισσότερο με αποκεντρωμένη λογική

Ιστορικά, οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογική καινοτομία ακολουθούσε μια πορεία από πάνω προς τα κάτω.

Οι καινοτομίες αναπτύσσονταν αρχικά στις προηγμένες οικονομίες και στη συνέχεια εξαπλώνονταν προς την περιφέρεια.

Τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη θεωρούνταν ωφελημένα επειδή εισέρχονταν αργότερα στο παιχνίδι, αξιοποιώντας καινοτομίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από άλλους.

Ωστόσο, ένα αναδυόμενο σώμα ερευνών αμφισβητεί την άποψη ότι οι καινοτομίες ρέουν κυρίως από τους τεχνολογικούς πρωτοπόρους προς τους υπόλοιπους.

Αντίθετα, λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη αλλά και μη κρατικοί δρώντες έχουν δημιουργήσει δικά τους οικοσυστήματα καινοτομίας, τα οποία επέτρεψαν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ ή οι Χούθι να φτάσουν σε «σημεία καμπής δυνατοτήτων».

Σύμφωνα με τον αναλυτή Πίτερ Σάλισμπερι, σε αυτά τα σημεία η «εσωτερική γνώση, τα δίκτυα και η πρόσβαση στις αλυσίδες εφοδιασμού» συνενώνονται σε συστήματα που προσφέρουν σε αυτές τις οργανώσεις μακροχρόνια ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα να αμφισβητούν πολύ ισχυρότερες δυνάμεις.

Τι σημαίνει αυτό για το περιστατικό με τα B-1;

Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποιεί ότι «η ένταση, η κλίμακα και η μορφή» αυτών των απειλών «μεταβάλλονται αυτή τη στιγμή».

Στη νέα εποχή της τεχνολογικής διάχυσης, δεν είναι πλέον ασυνήθιστο:

μαχητές των Χούθι να χρησιμοποιούν το Claude για να σχεδιάζουν drones και πυραύλους,
το Ιράν να απειλεί αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 που βρίσκονται βαθιά στην αγγλική ύπαιθρο,
ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο να χρησιμοποιούν drones οπτικών ινών, εξελιγμένα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, για να επιτίθενται σε Ισραηλινούς στρατιώτες.

Ο κόσμος πρέπει να αναμένει περισσότερες συγκρούσεις, εντονότερο ανταγωνισμό και αυξανόμενα κόστη που θα βρίσκονται όλο και πιο πέρα από τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Τι σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;

Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν δύσκολες συζητήσεις.

Καθώς το στρατηγικό περιβάλλον μεταβάλλεται, μπορεί άραγε οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν;

Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι αποθαρρυντική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επενδύουν σε εξαιρετικά ακριβά, υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα των οποίων η χρησιμότητα μειώνεται στη νέα εποχή της διάχυσης.

Η πρόταση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ένα αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», του οποίου το κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και η προώθηση ενός πυρηνοκίνητου θωρηκτού «Trump-class», μιας πλατφόρμας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που θεωρείται ξεπερασμένη, προκαλούν απορία.

Το Πεντάγωνο θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν επένδυε τους πόρους του στο να μετατραπεί σε έναν πιο προσαρμοστικό και πειραματικό οργανισμό, ικανότερο να αντιμετωπίζει τις απειλές που προέρχονται από ανερχόμενες δυνάμεις και αποκεντρωμένες ομάδες-πληρεξούσιους.

Άλλες χώρες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.

Ένα από τα βασικά διδάγματα του πολέμου με το Ιράν ήταν ότι τα χαμηλού κόστους, αναλώσιμα συστήματα αντιμετώπισης drones, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία, αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικότερα στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων με drones και στην προστασία κρίσιμων υποδομών από ό,τι τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα.

Το παγκόσμιο περιβάλλον ασφαλείας υφίσταται έναν βαθύ μετασχηματισμό. Η διάδοση της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η τρισδιάστατη εκτύπωση και οι ταχύτατα εξελισσόμενες αλυσίδες καινοτομίας επιτρέπουν πλέον σε μικρότερους δρώντες να αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνατότητες που άλλοτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων δυνάμεων. Το περιστατικό με τα B-1 στην Αγγλία αποτελεί ένα ισχυρό σημάδι αυτής της αλλαγής.

Και, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσαρμοστούν εγκαίρως στη νέα αυτή πραγματικότητα, ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα στο μέλλον.

Steve Feldstein

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά

Δημοσιεύτηκε

1 ώρα πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.

Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις

Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.

Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα

Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.

Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία

Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.

ethnos.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»

Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.

Δημοσιεύτηκε

2 ώρες πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.

Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.

Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».

Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.

Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.

Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.

Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.

Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.

Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.

Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό

Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.

Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.

«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.

Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.

Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.

Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό

Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.

Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.

Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.

Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες

Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.

Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.

Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.