Αναλύσεις
Φυσικό αέριο, αγάπη μου: ρωσικό ή αμερικανικό; Και το ευρωπαϊκό πού είναι;
Θα φαίνεται πολύ παράξενο ή και παράδοξο το ότι πάνω από δύο χρόνια αφ’ ότου άρχισε ο πόλεμος στην Ουκρανία και με όλες τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία από την ΕΕ, απ’ τις οποίες ουσιαστικά η ίδια βαθιά ζημιώθηκε, και μόνο όφελος υπήρξε για τις ΗΠΑ:
με όλα ετούτα το ρωσικό φυσικό αέριο δεν σταμάτησε ποτέ να ρέει δια μέσου του ουκρανικού εδάφους προς την Αυστρία και Ουγγαρία! Και καμία καταστροφή δεν έχει αχρηστέψει τον ή τους αγωγούς μ’ όλες τις καταστροφές που έγιναν παντού στην Ουκρανία!
Βεβαίως, όλη η «ιστορία για τι πάπλωμα», όπως λέει το ρητό, γιατί μη ξεχνάμε πως με το να διατηρηθεί αυτή η κατάσταση με όλα τα αρνητικά που την επιβαρύνουν, η Ουκρανία έβαλε στα ταμεία της τα κέρδη από τα δικαιώματα διαμετακόμισης, τα οποία ασφαλώς δεν θα είναι και αμελητέα, όπως μπορεί κανείς να φανταστεί.
Απ’ την άλλη πλευρά, υπήρξε και συμφέρον της Ρωσίας να συνεχίζει να έχει έσοδα μ’ όλα τα δεινά ενός πολέμου.
Αυτές τις τελευταίες εβδομάδες όμως κυκλοφορεί η είδηση, που γίνεται όλο και πιο σίγουρη, ότι η Ρωσία δεν θα ανανεώσει την συμφωνία διέλευσης με την Ουκρανία που υπογράφηκε το 2019 και έχοντας υπόψη ότι οι ροές στους αγωγούς ελαττώθηκαν στο 25,3% από το 2023.
Ταυτόχρονα, σχεδόν, ανακοινώθηκε και η πρώτη αγορά από την Ουκρανία υγροποιημένου φυσικού αερίου GNL των ΗΠΑ. Στη Σύνοδο των G7 στην Ιταλία, υπογράφηκε και η σχετική διμερής συμφωνία Ζελένσκι-Μπάιντεν στα πλαίσια της γενικής αμερικανο-ουκρανικής συμφωνίας ασφαλείας.
Πάντως το GNL θα το στείλνει στην Ουκρανία η Venture Global, μια εταιρεία εξαγωγών της Βιρτζίνια μετά από σύμβαση με την ουκρανική ενεργειακή κρατική εταιρεία Dtek. Το υγροποιημένο αέριο θα φτάνει με πλοίο αρχικά στην Ελλάδα, μάλλον στο terminal της Αλεξανδρούπολης και απ’ εκεί θα συνεχίζει το δρόμο προς την Ουκρανία, πολύ πιθανόν με πλοίο προς την Οδησσό, η πιο γρήγορη οδός μέσω Βοσπόρου, αν και δεν αποκλείεται η συνέχεια μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας οδικώς ή σιδηροδρομικώς, πιο ασφαλής απ’ εκείνη προς Οδησσό υπό ρωσική απειλή.
Οι πρώτες φορτώσεις θα ξεκινήσουν κατά τα τέλη του 2024 από το terminal Venture Global στο Cameron Parish στη Λουιζιάνα, ενώ η Dtek δεσμεύτηκε να αγοράσει 2 εκατομμύρια τόνους το χρόνο αέριο για τα επόμενα 20 χρόνια.
2. Έτσι τώρα και η Ουκρανία μπήκε στην ενεργειακή εξάρτηση από τις μακρινές και πανάκριβες ΗΠΑ, όπως από το 2022 κιόλας κάνει η πολλαπλώς διεφθαρμένη ΕΕ, που «ξεβρακώνεται» υποχρεώνοντας τα μέλη της σε μια άνευ προηγουμένου οικονομική αφαίμαξη.
Μία Ουκρανία που έγινε πραγματικά το «μήλο της έριδος» από τότε που οι Αμερικανοί ανακάλυψαν (φαίνεται πως ο γιος Μπάιντεν έκανε καλή δουλειά για πάρτη του και για πάρτη της χώρας του) την τεράστια ενεργειακή αξία της την οποία σήμερα έρχεται ο ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής της Νότιας Ντακότα Lindsay Graham να επισημοποιήσει με τις δηλώσεις του στο Face of the Nation.
Και τί μας δήλωσε ο Αμερικανός; Ότι «Η Ουκρανία ‘κάθεται’ πάνω σε κρίσιμα ορυκτά που αξίζουν 10-12 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μπορεί να είναι η πιο πλούσια χώρα της Ευρώπης. Δεν θέλω όλος αυτός ο πλούτος και όλοι αυτοί οι πόροι να καταλήξουν στα χέρια του Πούτιν για να τα μοιραστεί με τη Κίνα».
Γι’ αυτό και ο Graham είναι από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του πολέμου στην Ουκρανία και της χορήγησης όπλων και βοήθειας στους Ουκρανούς.
Και συνεχίζει διευκρινίζοντας πιο «απτά» τη σκέψη του: «Εάν τώρα βοηθάμε την Ουκρανία, αυτή θα μπορούσε» (μάλλον θα υποθέτει: «νικώντας τη Ρωσία») «να γίνει ο καλύτερος οικονομικός partner που θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε. Εκείνα τα 10-12 τρις δολάρια πόρων από κρίσιμα ορυκτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από την Ουκρανία και τη Δύση και όχι να δοθούν στον Πούτιν και τη Κίνα.
Να βοηθήσουμε λοιπόν την Ουκρανία να νικήσει έναν πόλεμο που εμείς δεν ανεχόμαστε να τον χάσουμε (η υπογράμμιση του σ.σ.). Να βρούμε μια λύση σε αυτόν τον πόλεμο. Η Ουκρανία ‘κάθεται» πάνω σε ένα ορυχείο χρυσού. Είναι γελοίο το να δώσουμε στον Πούτιν 10-12 τρις δολάρια σε κρίσιμα ορυκτά που θα μοιραστεί με τη Κίνα».
Καταλαβαίνουμε λοιπόν τώρα γιατί όλο αυτό το μένος και άγχος των Αμερικανών να διωχθεί η Ρωσία από τις ρωσόφωνες περιοχές της Ουκρανίας, που είναι και οι πιο πλούσιες και παραγωγικές και βιομηχανικές περιοχές, με άφθονη πρώτη ύλη.
Εξ ου και ο πανικός των Αμερικανών που δεν θέλουν να χάσουν τον πόλεμο, έστω και δι’ αντιπροσώπου όπως είναι, έναν πόλεμο που τόσο προσεκτικά και διαχρονικά έχουν οργανώσει και υποδαυλίσει κιόλας πριν από 10 χρόνια!.
Γι’ αυτό και με την προοπτική της νίκης η USAID ανακοίνωσε το σχέδιο βοήθειας στην Ουκρανία με 324 εκατομ. δολάρια για επείγουσες ενεργειακές ανάγκες και άλλα 379 εκατομ. δολάρια για ανθρωπιστική βοήθεια, με το σκεπτικό πως αυτά τα κεφάλαια «θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των πιο άμεσων αναγκών των προσφύγων στο εσωτερικό της χώρας για τις βλάβες που υπέστησαν από τη βάναυση επίθεση της Ρωσίας».
3. Πάντως, για να λέμε την αλήθεια, στην Ευρώπη ήδη από το 2016, επί προεδρίας Τραμπ, είχαν αρχίσει οι αποστολές αμερικανικού GNL, σε ποσότητες ωστόσο μετρίου βαθμού. Αυξήθηκαν ωστόσο σημαντικά το 2022, και ακόμη περισσότερο στη συνέχεια, μετά την ρωσική επίθεση στην Ουκρανία, όταν η αμερικανική ενεργειακή βιομηχανία άδραξε την ευκαιρία για να πληρώσει το κενό ενέργειας που οι ίδιες οι ΗΠΑ ανάγκασαν τους υπερ-υποτακτικούς της ΕΕ να δημιουργήσουν εγκαταλείποντας σε αρκετά μεγάλο ποσοστό το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Τόσο που, όπως αναφέρει η Financial Times, το 2023 οι ΗΠΑ υπήρξαν οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς GNL στον κόσμο! Αυτό ακριβώς σημαίνει πως, εξ αντιθέτου, για τις χώρες της ΕΕ εξαιρετικά αντι-οικονομική υπήρξε η γεωπολιτική αξία του εισαγόμενου αμερικανικού GNL, 4 με 5 φορές ακριβότερου από το φυσικό αέριο μέσω αγωγού από τη Ρωσία.
Το συμπέρασμα; Απλά οδυνηρό αλλά πέρα για πέρα αληθινό, με τα αμύθητα κέρδη των Αμερικανών, που ακόμη συνεχίζουν, και τις αφάνταστα καταστροφικές ζημιές των Κοινοτικών που συνεχίζουν να «γλείφουν τις πληγές τους», όπως έλεγε ο Βάρναλης «άβουλοι και μοιραίοι», επηρμένοι όντας οι εγκληματικοί ηγέτες τους μέσα στα αμερικανικά δεσμά, αλυσοδεμένοι χωρίς να ρωτήσουν ποτέ τους λαούς τους αν το δέχονται ή όχι, αλλά σε αυτούς επιβάλλοντας τις φτωχοποιητικές απαιτήσεις των πέρα του Ατλαντικού «φίλων» αφεντικών τους.
Με αυτή την τραγικά υποβαθμισμένη κατ’ αρχήν νοοτροπία της και την συστηματική υποχωρητικότητά της η ΕΕ αποκλείεται παντελώς να μπορέσει ποτέ να κατακτήσει μια ενεργειακή ανεξαρτησία ούτε και να κατορθώσει ποτέ μια βιώσιμη περιβαλλοντολογική εναλλακτική. Θα είναι πάντα η μίζερη πολιτική που τρέχει πίσω από τα γεγονότα που παράγουν οι άλλοι (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα), ανίκανη παντελώς, με τα μηδενικά τύπου φον ντερ Λάιεν και παρέα Επιτρόπων της που την αντιπροσωπεύουν, να παραγάγει δικά της γεγονότα!
Επιπλέον, όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δραματικά βαραίνει η καλή ή η κακή διάθεση των Αμερικανών στη χορήγηση της απαιτούμενης ενέργειας.
Ας τον θυμηθούμε τον πανικό που είχε επικρατήσει στις ευρωπαϊκές αγορές η πληροφορία την περασμένη Άνοιξη σχετικά με ένα ενδεχόμενο μπλοκάρισμα στις νέες άδειες εξαγωγής GNL από τον Μπάιντεν, άσχετο κι αν στη συνέχεια όλα επανήλθαν στη κανονική ρουτίνα και οι καρδιές ξαναπήγαν στη θέση τους
4. Μαζί με όλα ετούτα δεν μπορούμε να μη θέσουμε επί τάπητος το γεγονός ότι σίγουρα υπάρχει μια υφέρπουσα, έμμεση, καμουφλαρισμένη αμερικανική απαγόρευση εξόρυξης φυσικού αερίου προς τη Κύπρο και την Ελλάδα, στα πλαίσια της αμερικανικής πολιτικής απαίτησης συμμόρφωσης αυτών των δύο χωρών στα αμερικανικά γεωστρατηγικά συμφέροντα που «βλέπουν» το πλουσιότατο ελληνο-κυπριακό φυσικό αέριο ως τον μεγαλύτερο και επικινδυνέστερο εχθρικό ανταγωνιστεί στην αμερικανική βούληση ενεργειακής επικράτησης στη περιοχή Αιγαίου/Ανατολικής Μεσογείου.
Χρόνια τώρα «μιλάμε» για τις μεγάλες πηγές ενέργειας που βρίσκονται σε «οικόπεδα» στη Κύπρο και προπαντός Ελλάδα και χρόνια τώρα δε γίνεται απολύτως τίποτα για να εξορυχθεί επιτέλους αυτός ο πακτωλός πολύτιμου θησαυρού!!
Παράξενο δεν είναι; Μάλλον υπερβολικά παράξενο. Και καταλαβαίνουμε πως οι αμερικανικές εταιρείες, που δήθεν ενδιαφέρονται να εξορύξουν φυσικό αέριο σε Ελλάδα και Κύπρο, είναι μόνο λόγια, παίζουν το «χαρτί» της χώρας τους ανάλογα με τις οδηγίες που λαμβάνουν από τη κυβέρνησή της και οι εξορύξεις γίνονται «ανατολικό ζήτημα».
Το ίδιο όμως κάνουν και οι κοινοτικές TOTAL και ENI! Τι συμβαίνει;
Κάτι το σάπιο υπάρχει «από κάτω» και με τις δύο χώρες αυτών των μεγάλων συγκροτημάτων.
Και είναι επίσης χρόνια τώρα που ο Αντώνης Φώσκολος, από τους διαπρεπέστερους επιστήμονας στον τομέα των υδρογονανθράκων στη μεσογειακή λεκάνη, ζητάει από τη κυβέρνηση της Ελλάδας να αναλάβει δράση εξόρυξης αερίου στα πλουσιότατα ελληνικά πεδία, ικανά να δώσουν ασύλληπτες ποσότητες υδρογονανθρακικού υλικού και συνάμα ασύλληπτες δυνατότητες κέρδους, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και προπαντός για όλη την «διψασμένη» για φυσικό αέριο Ευρώπη τουλάχιστον για τα επόμενα 30-40 χρόνια!
Το ίδιο δεν γίνεται και με τον πρώην υπουργό Γιάννη Μανιάτη, τον νόμο του 4001/2011 και τα οικόπεδα για εξόρυξη ως το άκρο ανατολικό σημείο της Κρήτης; Από τότε έως σήμερα τίποτα δεν έγινε το ουσιαστικό! Τα πάντα καρκινοβατούν και εντωμεταξύ οι Αμερικανοί κατάφεραν να δημιουργήσουν στην Αλεξανδρούπολη το αναγκαίο ικανό terminal για να διοχετεύουν στην Ευρώπη όσο περισσότερο μπορούν πανάκριβο δικό τους υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Τόση ελληνική και κυπριακή υποταγή πια! Καταντά απολύτως εγκληματική για τα ελληνο-κυπριακά δικαιώματα και συμφέροντα. Ξεδιάντροπη σκλαβιά υποταγής εξαιτίας ηγετίσκων τσαρλατάνων που λοιδορούν στη κυριολεξία τους λαούς τους! Και ενώ αυτοί οι λαοί υπομένουν τα πάνδεινα απ’ αυτούς τους ηγετίσκους, παραδόξως παραμένουν με χέρια, πόδια και στόματα παραπληγικά και αδρανή!
Και η εγκληματικά «άφωνη» Ευρωπαϊκή Ένωση;*
Γιατί; Τί συμβαίνει; Ποιος φταίει;
Πολλά τα ερωτήματα με μηδαμινές απαντήσεις, δυστυχώς.
Αλλά αυτό το «δυστυχώς» όμως ως πού θα πάει; Ο κόσμος καίγεται και κανείς δεν λέει να βάλει τέλος σε αυτή τη κατηφόρα προς την άβυσσο!
Οι κοινοτικοί άρχοντες (τρομάρα τους!) μας ρώτησαν ποτέ αν θέλουμε να πεθάνουμε για τον Ζελένσκι ή όχι; Και όσοι δεν θέλουν να πεθάνουν για τον παρανοϊκό Ουκρανό ναζιστή, γιατί δεν το βροντοφωνάζουν σε όλη την Ευρώπη μπροστά από τα πλούσια σπίτι των ηγετών της;
Και μιας και μιλάμε για αφωνία, γνωρίζουν οι κοινοτικοί πολίτες για την προβοκάτσια που ετοιμάζουν οι νατοϊκοί Αμερικανοί δημιουργώντας σε μια πόλη της Ευρώπης ένα «πυρηνικό ατύχημα» για να κατηγορήσουν μετά ότι είναι έργο της Ρωσίας και να αρχίσουν τις εχθροπραξίες εναντίον της, δήθεν γιατί δέχθηκαν απρόκλητη επίθεση(!), όπως μας λέει ο σοβαρός Άγγλος βουλευτής Άντριου Μπρίτζεν; (www.pronews.gr 23.6.2024).
* Ποιος ξέρει γιατί όταν ακούω ή διαβάζω για «Ευρωπαϊκή Ένωση», έχω μια σοβαρή, ακαταμάχητη εντύπωση ότι πρόκειται για το πιο πετυχημένο ανέκδοτο;!
Κρεσέντσιο Σαντζίλιο
Ελληνιστής
…………………………………………………………………………..
Αναλύσεις
Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα
Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την αρχή της κοσμικότητας του κράτους.
Αναλύσεις
Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;
Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει διαλύσει χωρίς ενδοιασμούς τη σταδιοδρομία του διπλωματικού σώματος υπέρ των επιλεγμένων από τον ίδιο πολιτικών διορισμών και απεσταλμένων. Πολλά από αυτά τα άτομα είναι μακροχρόνιοι φίλοι και επιχειρηματικοί συνεργάτες. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Ορισμένοι υπηρεσιακοί παράγοντες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαμαρτύρονται υπερβολικά όταν προσποιούνται τους σοκαρισμένους και μιλούν για το πώς η υπηρεσία τους ήταν πάντα πάνω από την πολιτική, ενώ πολλοί από τους ίδιους διοχέτευαν τακτικά διαρροές για να υπονομεύσουν πρωτοβουλίες με τις οποίες διαφωνούσαν προσωπικά.
Ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης του Τραμπ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του για τη Συρία, το Ιράκ και ορισμένες φορές το Λίβανο, είναι ανάμεσα στους πιο ισχυρούς συμβούλους του. Ακόμη και οι επικριτές του Μπάρακ αναγνωρίζουν ότι έχει, σχεδόν μόνος του, αναδιαμορφώσει την πολιτική των ΗΠΑ προς την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας.
Ο Μπάρακ υπήρξε πρωτεργάτης στη φωνή για την πώληση των μαχητικών αεροσκαφών F-35 Joint Strike Fighter στην Τουρκία και την άρση των κυρώσεων για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Τουρκία. Έχει υποβαθμίσει τόσο την εθνοκάθαρση της Τουρκίας στη Συρία όσο και την παραβίαση της κυριαρχίας της Ελλάδας. Επικριτές τόσο στην Τουρκία όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι έχει χρησιμοποιήσει τη θέση του για να πλουτίσει ο ίδιος.
Όπως και να έχει, η σύγχυση σχετικά με την προέλευση της πολιτικής αναπαράγει τις χειρότερες πτυχές της θητείας της Υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον, όταν ξένοι αξιωματούχοι πίστευαν ότι η πρόσβαση απαιτούσε δωρεές τύπου «πληρώνω για να επηρεάσω» (pay-to-play) στο Ίδρυμα Κλίντον. Ενώ ο Τραμπ και ο Μπάρακ μπορούν να επικαλεστούν τα ηθικά ατοπήματα της Κλίντον ως προηγούμενο, τα ερωτήματα γύρω από την προέλευση της πολιτικής για την Τουρκία διαβρώνουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Ο Μπάρακ, φυσικά, μπορεί επίσης να πιστεύει ειλικρινά ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να βασιστεί στην Άγκυρα ως πληρεξούσιο (proxy) για την υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή. Το πρόβλημα με μια τέτοια θέση είναι ότι η Τουρκία σήμερα υποστηρίζει μερικές από τις χειρότερες σουνιτικές τρομοκρατικές οργανώσεις, από τη Γάζα μέχρι τη Λιβύη. Ο Μπάρακ φαίνεται να πιστεύει ότι μια περιφερειακή ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ μπορεί να δημιουργήσει αρκετή σταθερότητα ώστε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Σας θυμίζει κάτι; Είναι μια επανάληψη της θεωρίας του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ότι η ειρήνη στη Μέση Ανατολή απαιτούσε μια ισορροπία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Ολόκληρη η λογική του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA), της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, ήταν η ιδέα ότι η επανένταξη του Ιράν στο διεθνές προσκήνιο θα δημιουργούσε σταθερότητα αναπαράγοντας την αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή σε περιφερειακό επίπεδο.
Αυτό που απέτυχε να καταλάβει ο Ομπάμα ήταν ότι η ιδεολογία που τροφοδοτούσε το μίσος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν αυτή που καθιστούσε τη σταδιοδρομία της σταθερότητας αδύνατη. Η άρση των κυρώσεων και η ενθάρρυνση των επενδύσεων επέτρεψαν απλώς στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να γεμίσει ξανά τα ταμεία του, να τροφοδοτήσει τον πόλεμο μέσω πληρεξουσίων και να επανεκκινήσει τα προγράμματα πυραύλων και drones. Μέσα σε μια δεκαετία, η περιοχή γνώρισε έναν μεγάλο πόλεμο.
Η επιθυμία του Μπάρακ να μετατρέψει την Τουρκία στη μόνη δύναμη ικανή να εξισορροπήσει την ισχύ του Ισραήλ είναι πιθανό να ακολουθήσει την ίδια τροχιά. Ο Μπάρακ μπορεί να βλέπει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως σύμμαχο, αλλά ο Τούρκος ηγέτης είναι ένας ιδεολόγος τόσο αφοσιωμένος στην οικοδόμηση της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας, την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας και την καταστροφή του Ισραήλ όσο ήταν και ο αείμνηστος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.
Οι καμώματα του Μπάρακ, οι προσπάθειες να βοηθήσει την Τουρκία να παρακάμψει τις κυρώσεις και η μονομερής προώθηση των ιμπεριαλιστικών φιλοδοξιών της Τουρκίας έχουν την προφανή υποστήριξη του Τραμπ και θα φτάσουν στο σημείο να σκιάσουν την περιφερειακή κληρονομιά του Τραμπ. Όπως κάθε λογικός ιστορικός βλέπει τις ρίζες του σημερινού πολέμου στις αποφάσεις του Ομπάμα και των υπουργών Εξωτερικών του, έτσι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε μια δεκαετία από τώρα θα καταλάβουν ότι οι ρίζες των μελλοντικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή βρίσκονται στις αφελέις και λανθασμένες πολιτικές που προώθησε ο Πρέσβης και Ειδικός Απεσταλμένος Τομ Μπάρακ στο όνομα του Τραμπ.
Αναλύσεις
Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας
Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ. Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Μια παρέμβαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτή την εβδομάδα δημιούργησε και πάλι προβλήματα στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας. Η συμφωνία του με τη Μόσχα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση εκατομμυρίων βαρελιών ρωσικού ντίζελ στις παγκόσμιες αγορές, καταδικάστηκε από τους Δημοκρατικούς αλλά και από ορισμένους επιφανείς Ρεπουμπλικάνους στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ παρουσίασε ανοιχτά τη συμφωνία ως μια προσπάθεια να εξασφαλιστούν «χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς», καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Παραμένει αβέβαιο αν η συμφωνία θα βοηθήσει ουσιαστικά το κόμμα του προέδρου να ανακτήσει ψήφους. Ωστόσο, δημιούργησε μια ακόμη ανοιχτή διαμάχη μεταξύ του Τραμπ και του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ακριβώς τη στιγμή που η Ουκρανία χρειάζεται ανανεωμένη και στοχευμένη υποστήριξη από τους συμμάχους της.
Μια κλιμακούμενη ρωσική επίθεση
Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται μια αισθητή αλλαγή στη στρατηγική της Ρωσίας στον πόλεμο. Πολλοί ανέμεναν ότι ο Πούτιν θα διέταζε νέο κύμα επιστράτευσης και μια ανανεωμένη επίθεση στο Ντονμπάς. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε να εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones, με στόχο να διαλύσει την ουκρανική οικονομία.
Παρατηρείται σημαντική αύξηση των επιθέσεων σε λιμάνια, αποθήκες σιτηρών και πλοία μεταφοράς, προφανώς με σκοπό να εμποδιστούν οι ουκρανικές αγροτικές εξαγωγές. Σημαντικές γέφυρες πάνω από τον ποταμό Δνείπερο στο Κίεβο έχουν πληγεί, όπως επίσης και σιδηροδρομικά δίκτυα σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας συνεχίζονται, παρά την υποτιθέμενη «ενεργειακή εκεχειρία» που, σύμφωνα με τον Τραμπ, αποτελούσε μέρος της συμφωνίας του με τη Μόσχα. Πλέον δεν στοχεύονται μόνο οι μονάδες παραγωγής ενέργειας αλλά και οι υποδομές μεταφοράς και διανομής.
Παράλληλα, επιθέσεις σε ουκρανικά χαλυβουργεία έθεσαν οριστικά εκτός λειτουργίας πέντε υψικαμίνους. Στο στόχαστρο έχουν επίσης βρεθεί μονάδες λιανικού εμπορίου, αποθηκευτικοί χώροι και κέντρα logistics.
Η πρόθεση της Ρωσίας είναι να οδηγήσει την ουκρανική οικονομία ξανά σε ύφεση, να προκαλέσει δυσχέρειες στον πληθυσμό και να υπονομεύσει το ηθικό των Ουκρανών. Ενδεχομένως μάλιστα να ελπίζει ότι θα προκαλέσει ένα νέο μεταναστευτικό κύμα εκτός της χώρας.
Τι ζητά η Ουκρανία από τους συμμάχους της
Η επιδείνωση του κρατικού προϋπολογισμού της Ουκρανίας, καθώς το ΑΕΠ παραμένει στάσιμο, τα δημόσια έσοδα δεν αυξάνονται και το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνεται, θα αυξήσει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις της προς τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα. Η Ουκρανία είχε ήδη προειδοποιήσει ότι το 2026 αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2027 αναμένεται να φτάσει τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη ώστε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πιθανόν να καθυστερήσει περαιτέρω εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Extended Financing Facility (EFF), ύψους 7 δισ. δολαρίων, εάν δεν καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό ή δεν δοθούν νέες εγγυήσεις χρηματοδότησης.
Η εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων κατά της ουκρανικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την παράταση του πολέμου, θα αυξήσει ακόμη περισσότερο αυτές τις ανάγκες.
Η στρατηγική του Πούτιν είναι σαφής. Επιδιώκει να αυξήσει το κόστος υποστήριξης της Ουκρανίας τη στιγμή που τα δημόσια οικονομικά πολλών ευρωπαϊκών χωρών βρίσκονται υπό πίεση και η ακροδεξιά, η οποία γενικά αντιτίθεται στη χρηματοδότηση της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας, ενισχύεται σε αρκετά κράτη.
Με σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις να πλησιάζουν, ιδιαίτερα στη Γαλλία τον επόμενο Μάιο, ο Πούτιν ελπίζει να παρουσιάσει την ουκρανική υπόθεση ως χαμένη, υπερβολικά δαπανηρή και ως βάρος για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους.
Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για διήμερη σύνοδο κορυφής.
Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Η Ευρώπη χρειάζεται να επιδείξει φιλοδοξία και δημιουργικότητα στον τρόπο χρηματοδότησης της Ουκρανίας.
Το μήνυμα προς τον Πούτιν θα πρέπει να είναι ότι, ανεξάρτητα από τον πρόεδρο Τραμπ, η Ευρώπη παραμένει προσηλωμένη μακροπρόθεσμα και είναι έτοιμη να προσφέρει στην Ουκρανία το οικονομικό «βαρύ πυροβολικό» που απαιτείται για να κερδίσει τον πόλεμο.
Αρχικά, το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας (Ukraine Support Loan – USL) ύψους 90 δισ. δολαρίων, το οποίο συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, θα μπορούσε να αυξηθεί.
Ακόμη καλύτερη λύση θα ήταν η κατάσχεση των 210 δισ. ευρώ παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας στην ΕΕ, κυρίως στο Βέλγιο, καθώς και άλλων 25 δισ. ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, θα έπρεπε να είναι προφανές ότι η Ρωσία οφείλει να πληρώσει για αυτόν τον πόλεμο αντί των Ευρωπαίων φορολογουμένων.
Η βελγική κυβέρνηση, η οποία μέχρι σήμερα αντιστέκεται στην κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων, δεν θα πρέπει να διαθέτει δικαίωμα ουσιαστικού βέτο σε ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παράλληλα όμως, οι ανησυχίες της σχετικά με τις πιθανές νομικές ευθύνες πρέπει να ληφθούν υπόψη, μέσω ευρωπαϊκών εγγυήσεων που θα καλύπτουν τους σχετικούς κινδύνους.
Πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων από τη βελγική δικαιοδοσία σε έναν κοινό ευρωπαϊκό φορέα ειδικού σκοπού (SPV). Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να επενδυθούν αποδοτικότερα, δημιουργώντας υψηλότερες αποδόσεις οι οποίες θα χρηματοδοτούσαν ακόμη μεγαλύτερα πακέτα στήριξης προς την Ουκρανία.
Τελικά, η αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα πρέπει να υπερισχύσει των νομικών και οικονομικών επιχειρημάτων κατά της κατάσχεσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Θωρακίζοντας την Ουκρανία
Απαιτούνται επίσης επείγοντα μέτρα για την προστασία της ουκρανικής οικονομίας από τις ρωσικές επιθέσεις.
Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ.
Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Δύο πρωτοβουλίες βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο:
1. Μηχανισμός αποζημίωσης πρώτων ζημιών (First-Loss Compensation Scheme)
Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου που αντιμετωπίζουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.
Υπάρχει ο φόβος ότι ακόμη και η περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη που είναι σήμερα διαθέσιμη στην Ουκρανία θα μειωθεί περαιτέρω εάν αυξηθούν οι απώλειες λόγω πολέμου.
Εάν όμως η ουκρανική κυβέρνηση και οι διεθνείς δωρητές αναλάβουν να καλύπτουν τις πρώτες ζημιές από επιθέσεις σε παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία, τότε οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες θα είναι πιο πρόθυμες να παρέχουν ασφαλιστική κάλυψη.
Έτσι θα εξασφαλιστούν πόροι για την ταχεία ανοικοδόμηση εργοστασίων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ενεργειακών εγκαταστάσεων, καθώς και υποδομών μεταφορών και logistics.
2. Επέκταση του Ukrainian Recovery and Reconstruction Guarantee Facility (URGF)
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης προωθεί την επέκταση του υφιστάμενου μηχανισμού εγγυήσεων URGF.
Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται ήδη για την ασφάλιση αγροτικών εξαγωγών της Ουκρανίας, αλλά διαθέτει σημαντικούς περιορισμούς:
- Κάλυψη έως 2 εκατ. ευρώ ανά αποστολή.
- Μέγιστο 5 εκατ. ευρώ ανά πελάτη.
- Κάλυψη μόνο για 60 ημέρες μεταφοράς.
- Δεν καλύπτει αποθήκευση.
- Περιορίζεται στους όρους “Free on Board” (FOB).
Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες δεν προστατεύονται όταν τα σιτηρά βρίσκονται σε λιμάνια ή αποθηκευτικούς χώρους, δηλαδή ακριβώς στα σημεία όπου η Ρωσία εντείνει σήμερα τις επιθέσεις της.
Οι εξαγωγές σιτηρών αποφέρουν στην Ουκρανία ετήσια έσοδα ύψους 10-11 δισ. δολαρίων.
Οι διεθνείς δωρητές πρέπει να καταστήσουν ξανά οικονομικά βιώσιμη τη ναυτιλία από τα ουκρανικά λιμάνια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βοηθήσουν την αγορά να βρει λύσεις.
Ως πρώτο βήμα, η ουκρανική κυβέρνηση και οι δωρητές θα μπορούσαν να αυξήσουν το μέγεθος και το εύρος του URGF, ώστε να καλύπτει και την αποθήκευση σε τερματικούς σταθμούς λιμένων.
Μια συμφωνία που θα υποχρέωνε τη Ρωσία να επιστρέψει στην προηγούμενη συμφωνία ναυσιπλοΐας της Μαύρης Θάλασσας θα αποτελούσε την ιδανική λύση για την προστασία αυτού του εμπορίου. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να εξεταστεί κάποια μορφή αεροπορικής ή αμυντικής προστασίας του ΝΑΤΟ για τα πλοία που εκτελούν αυτές τις μεταφορές.
Συμπέρασμα
Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν αποδυναμώνει την Ουκρανία, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξει θεμελιωδώς την πορεία του πολέμου.
Αυτό που θα αποδειχθεί καθοριστικό είναι αν η ουκρανική οικονομία καταφέρει να αντέξει έναν δύσκολο χειμώνα, ώστε η χώρα να επιβιώσει από τον πόλεμο και παράλληλα να συμβάλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ολοένα και πιο απρόβλεπτες, απαιτείται ευρωπαϊκή ηγεσία για να επιτευχθεί αυτό.
Το ερώτημα παραμένει: θα ανταποκριθεί η Ευρώπη;
chathamhouse.org
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας