“History is a set of lies that people have agreed upon”
Διάβασα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το άρθρο του καθηγητή Θεόδωρου Χαραλάμπους με τίτλο « 50 χρόνια μετά – Η Σοβιετική Ένωση και η βάρβαρη τουρκική εισβολή του 1974».
Ξεκινώντας το άρθρο του ο συγγραφέας τονίζει ότι στο πόρισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων για το Φάκελο της Κύπρου (Φ.Α βλέπε αναξιόπιστο) στην ενότητα «ΡΟΛΟΣ ΞΕΝΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ» αυτό δεν αναφέρεται στη στάση της τότε Σοβιετικής Ένωσης πριν, κατά και μετά τη βάρβαρη τουρκική εισβολήκαι χαρακτηρίζει(πολύ επιεικώς) την έλλειψη αυτή ως να «παρασιωποιήθηκε αφελώς».
Ο καθηγητήςΧαραλάμπους με αμερικανικά επίσημα έγγραφα και αναφορές του σοβιετικού πρακτορείου ειδήσεων TASS ξεσκεπάζει το ρόλο της Σοβιετικής Μόσχας, η οποία υποστήριξε όπως κα το Λονδίνο την βάρβαρη τουρκική εισβολή του 1974. Όπως έχω ήδη γράψει στο βιβλίο μου «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».Το TASS αναφερόταν σε «ηρωικές τουρκικές ένοπλες δυνάμεις (που) έκαναν επιτυχημένη απόβαση… « και ότι οι Ρωσικές αεροπορικές δυνάμεις ήταν έτοιμες να δράσουν εις υποστήριξη της Τουρκίας…
Ακριβώς αυτός ήταν ο κύριοςλόγος που σκόπιμα «παρασιωποιήθηκε»,η στάση της τότε Σοβιετικής Ένωσης.Καιαντ΄αυτού ο Μαρίνος Σιζόπουλος επι κεφαλής της επιτήδειας συγγραφής του αναξιόπιστου «Φακέλου Κύπρου» της Βουλής των Αντιπροσώπων, επικεντρώθηκε επιλεκτικά με ένα patch work στο να απομονώσει και να επιρρίψειόλες τις ευθύνες στο «ρόλο» των ΗΠΑ/ΝΑΤΟκαι του Δρ. Χένρι Κίσινγκερ. Παράλληλα παρασιωπώντας και τον άθλιο ρόλο των Βρετανών συνεργών του ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΗ Μπουλέντ Ετσεβίτ, της ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ του Ηνωμένου Βασιλείου,Βρετανού Πρωθυπουργού Χάρολτ Γουίλσον και τρισάθλιου ΥΠΕΞ Τζέιμς Κάλαχαν. Για να διατηρηθείτο παραπλανητικό αφήγημα που ξεκίνησε από τον Ιούλιο του 1974. Καταδέχτηκε να χρησιμοποιήσει μέχρι καιΠΛΑΣΤΑ ΚΟΥΡΕΛΟΧΑΡΤΑ ως τάχατες … του ΝΑΤΟ.Και ακόμα η περιβόητη Βουλή των Αντιπροσώπων(μετά και την επιβεβαίωση από το Αρχείο του ΝΑΤΟ που εξασφαλίσαμε) να πετάξει το αναξιόπιστο «πόρισμα» στο κάλαθο των αχρήστων. ΄Ισως και ξεπλύνει τη ντροπή που την καλύπτει για τέτοια σκευωρία καλύπτοντας το ρόλοΜόσχας, Λονδίνου και του ιδίου του Αρχ. Μακαρίου…
Το άρθρο Θεόδωρου Χαραλάμπους θα το βρείτε στους πιο κάτω συνδέσμους:…
1964 – 65 Ρωσική υποστήριξη τουρκικών απαιτήσεων για ομοσπονδία
Η Σοβιετική Ένωση υποστήριξετρεις φορές την ύπαρξη «δύο εθνικών κοινοτήτων» στην Κύπρο.Α) Σε ανακοινωθέν της τον Νοεμβρίου 1964, β) σε δήλωσητου υπ. Εξωτερικών της Andrei Gromyko και γ) στην ομιλία του Nikolai Podgorny, επικεφαλής ρωσικής κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας,στην τουρκική εθνοσυνέλευση στις 5 Ιανουαρίου 1965.Στις 21 Ιανουαρίου 1965 ο A. Gromyko δήλωσε ότι η ομοσπονδία είναι μια πιθανή μορφή συντάγματος για την Κύπρο.Όταν παράλληλατο Λονδίνο είχε ήδη αρχίσει σχέδια ανασύστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας σε δύο συνιστώντα κράτη ένα ελληνικό και ένα τουρκικό από τις 3.1.1964.
‘Όταν τελικά οι εφημερίδες άρχισαν να επικρίνουν τη στάση της Μόσχας, η σοβιετική πρεσβεία στην Λευκωσία εξοργίστηκε γιατί τόλμησαν κάποιοι να τους επικρίνουν…
Στις 23 Ιανουαρίου 1965 αντιδρώντας ο Έλληνας πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου δήλωσε: «Εκφράζω όχι μόνο τη λύπη μου αλλά και την έκπληξή μου για τη δήλωση του σοβιετικού υπ. Εξωτερικών, γιατί στην Κύπρο οι προϋποθέσεις για Ομοσπονδία δεν υπάρχουν. Η απόδειξη τούτου είναι ξεκάθαρη λόγω των αριθμών. Το σύνολο της τουρκοκυπριακής μειονότητας στην Κύπρο είναι μόνο 18%… Η Κύπρος είναι μια μεγάλη ελληνική νήσος στην οποία βρίσκεται μια μικρή τουρκική κοινότητα, η οποία οπωσδήποτε έχει το δικαίωμα προστασίας που παραχωρείται σε μειονότητες. Γι΄αυτό η λύση Ομοσπονδίας είναι απαράδεκτη στην Κύπρο».Αφού την προηγούμενηείχε ήδη επικρίνει λέγοντας « Οι προτάσεις του Gromyko δε λύνουν το πρόβλημα… Μήπως προσυπογράφει ο κ. Gromyko, τις απαράδεκτες θεωρίες της Άγκυρας για καταναγκαστική μετακίνηση πληθυσμώνγια να επιτευχθεί μια τεχνητή πλειοψηφία;Γνωρίζει ότι αν δεν εκδιωχθούν διά της βίας Έλληνες από τα σπίτια τους, δε φθάνει η μετακίνηση Τούρκων από τα χωριά τους που επιδιώκουν οι Τούρκοι τρομοκράτες; Θα πρέπει να υποθέσουμε ότι σε μια εποχή που, στην ίδια τη Σοβιετική Ένωση ο γερμανικός πληθυσμός των Ουραλίων, που είχε διά της βίας ξεριζωθεί την εποχή του Στάλιν, τώρα επιστρέφει στα σπίτια του, στην Κύπρο θέλουν να επιβληθούν πρωτόγονες μέθοδοι που είναι αναχρονιστικές με τα σημερινά δεδομένα».(Βιβλίο Φ.Α «Συνωμοσία» Λευκωσία 1996).
Στις 19 Αυγούστου 1965 ο πρώτος γραμματέας της ρωσικής πρεσβείας στη Λευκωσία, κ. Vorovief, είπε στους συναδέλφους του της βρετανικής ΄Υπ. Αρμοστείας, πως « όταν τα πράγματα φθάσουν στο κτένι η Τουρκία ήταν μεγαλύτερης σημασίας για ιστορικούς και στρατηγικούς λόγους για την Ρωσία παρά η Ελλάδα ή η Κύπρος ή αμφότερες μαζί».
Στις 5 Ιουλίου 1967 ο Ρώσοςπρέσβης στο Λονδίνο προέβη σε ένα δριμύ κατηγορητήριο εναντίοντης ελληνικής κυβέρνησης (σε συνάντησή του στο Φόρειν ΄Οφις)ότι σχεδίαζε πραξικόπημα στην Κύπρο για να επιβάλει την Ένωση και ότι το ΝΑΤΟσχεδίαζε ενάντια στα συμφέροντα των Κυπρίων. Οι ψίθυροι ήταν κακόβουλοι, υποδαυλίζονταν από σοβιετικές εφημερίδες, όπως και από το ΑΚΕΛ στην Κύπρο.Η Ένωση δεν ήταν προς το κομματικό συμφέρον του ΑΚΕΛ, του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας και του διεθνούς Κομμουνισμού. Η Μόσχα με παντιέρα την υποστήριξη της Ανεξαρτησίας της Κύπρου, στήριζε το τουρκικό αίτημα γιααποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας για τα δικά της συμφέροντα, που δεν ήθελε με κανένα τρόπο την ΄Ενωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
Το Νοέμβριο του 1967 η Τουρκία εκβιάζοντας ότι θα εισέβαλε στην Κύπρο απαίτησε την άμεσηαποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας. Παράλληλα η Μόσχα βοηθούσε τους Τούρκους με ψιθύρους για πραξικόπημα από την Ελλάδα.
Χαρακτηριστικές οι δηλώσεις του πρέσβη της Σοβιετικής Ένωσης στην Άγκυρα στις 23 Νοεμβρίου 1967 μετά από συνάντηση με τον Τούρκο πρωθυπουργό Demirelείπε:
«Έδωσα το μήνυμα της σοβιετικής κυβέρνησης… Αναφέρεται στην Κύπρο Συζητήσαμε και άλλα θέματα, περιλαμβανομένων και των εγκληματικών πολιτικών των μοναρχικών και φασιστών Ελλήνων. Την αιτία των απωλειών που υπέστησαν οι αθώοι Τουρκοκύπριοι με τις πολιτικές των χουντικών Ελλήνων…Τις πολιτικές που η ελληνική κυβέρνηση εκτέλεσε εναντίον των αθώων Τούρκων και η καταστροφή των χωριών τους, προκάλεσε την αντίδραση της σοβιετικής κοινής γνώμης. Ως σοβιετική κυβέρνηση επικρίνουμε τους Έλληνες για ότι έλαβε χώρα».
Στις 27 Νοεμβρίου μετά από συνάντηση με τον Τούρκο υπ. Εξωτερικών İhsan Sabri Çağlayangil είπε: «Η σοβιετική κυβέρνηση θέλει επιτυχή λύση του κυπριακού προβλήματος με ειρηνικά μέσα, προστασία της ανεξαρτησίας της Κύπρου, αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων και εγγύηση των δικαιωμάτων του λαού της Κύπρου». (Εννοούσε βέβαια την Ελληνική Μεραρχία). Ερωτηθείς εάν εννοούσε ότι έπρεπε να φύγουν τα τουρκικά στρατεύματα, είπε: «Ξέρετε καλά ποιους στρατιώτες εννοούμε – εκείνους που μπήκαν στη νήσο παράνομα»…
Στις 4.12.1967 οβρετανός ΄Υπ. Αρμοστής στη Λευκωσία έγραψε πωςοι τουρκικές απειλές για εισβολή είχαν ενθαρρυνθεί από τη Μόσχα.
Ρωσική υποστήριξη στις «επιχειρήσεις εισβολής» τουΕcevit.Bρετανικό έγγραφο επιβεβαιώνει το αμερικανικό που ανέφερε ο καθηγητής Χαραλάμπους.
«Το ρωσικό πρακτορείο Tass στις 20 Ιουλίου 1974(σε αγγλόφωνο ειδησεογραφικό του), έδωσε μεγάλη δημοσιότητα στη διάσκεψη τύπου που είχε δώσει ο Τούρκος πρωθυπουργός B. Ecevit, περιλαμβανομένων και των ισχυρισμών του ότι οι επιχειρήσεις ήταν επιτυχείς και ότι «αυτές δεν ήταν πράξεις εισβολής αλλά πράξεις εναντίον μιας εισβολής η οποία είχε ήδη λάβει μέρος».
Έγγραφο της CIA ημερ. 22 Ιουλίου 1974 αποδεσμεύθηκε το 2007
«Οι Σοβιετικοί έχουν εγκρίνει την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο, αλλά έχουν επίσης τονίσει την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε αλλαγή του πολιτικού στάτους της Κύπρου. Η Μόσχα ανησυχεί ότι η εισβολή θα οδηγήσει στη διχοτόμηση της νήσου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
»Ανακοίνωση της σοβιετικής κυβέρνησης, που εκδόθηκε το Σάββατο, επέκρινε έντονα την ελληνική ‘επιθετικότητα’, αλλά δικαιολόγησε την τουρκική επέμβαση ως αναγκαία για την προστασία της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Η δήλωση στόχευε στο να παρουσιάσει την Τουρκία ως να είχε σκοπό να επαναφέρει την κυπριακή ανεξαρτησία και επαναφορά στη ‘νόμιμη κυβέρνηση’. Ο κομματικός αρχηγός Brezhnev επιβεβαίωσε αυτούς τους στόχους κατά την ομιλία του στην Πολωνία.»
Το έγγραφο της CIA, 22 Ιουλίου 1974.
Η πρώτη τουρκική εισβολή στη Κύπρο ήταν με την συγκατάθεση της Μόσχας!
Φώτο από το βίντεο του ΡΙΚ Ο Arif Hasan Tahsin
Κατάθεση/ομολογία Ali Han Tahsin (Ari Hodja) , ΡΙΚ, πρόγραμμα Biz, 22.3.2011
Αυτό αποκάλυψε με δηλώσεις του που βρίσκονται στο διαδίκτυο, ο Arif Hasan Tahsin (Arif Hodja) πρώην διοικητής της ΤΜΤ, δάσκαλος, συγγραφέας και αρθρογράφος στην εφημερίδα «Αφρίκα» στα κατεχόμενα. (Αυτό βέβαια είπε και ο Δρ. Χ. Κίσινγκερ «Η Μόσχα είπε στους Τούρκους να εισβάλουν» (Σημερινή 14.1.1999).
«… Να σας πω και κάτι άλλο γιατί συχνά λέγεται ότι η εισβολή έγινε με τη στήριξη των ΗΠΑ. Η πρώτη εισβολή έγινε με τη στήριξη των Σοβιετικών. Δεν ξέρω γιατί.Όταν η Τουρκία αποφάσισε να επέμβει επικοινώνησε με τους Σοβιετικούς και ο πρέσβης της Σ. Ένωσης ρώτησε τον Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας κατά πόσο μετά την εισβολή η Κύπρος θα παρέμενε μέλος του κινήματος των Αδεσμεύτων. ΄Όταν πήρε θετική απάντηση έδωσε την συγκατάθεσή του για την επέμβαση… Η Τουρκία δεν είχε αρκετό πετρέλαιο και ζήτησε βοήθεια από την Βουλγαρία. Ένας που δούλευε στην τουρκική πρεσβεία στη Βουλγαρία έγραψε βιβλίο στο οποίο περιγράφει όλα αυτά… Αυτά για την πρώτη εισβολή. Η Αμερική μετά αναμείχθηκε…» είπε μεταξύ άλλων το πρώην στέλεχος της ΤΜΤ. Μεταδόθηκε στις 22.3.2011 από το δίγλωσσο πρόγραμμα του ΡΙΚ Biz.
Και βέβαια αμφότερες οι εισβολές έγιναν με την προ συνεννόηση Ετσεβίτ με την «εγγυήτρια» Βρετανία που του έδωσε το πράσινο φώς το βράδυ της 17ης Ιουλίου 1974 και ενημέρωσε την Υπ. Αρμοστεία της Αυστραλίας αυθημερόν στις 20.7.74,άκρως μυστικά ότι το Φόρειν ΄Οφις δεν είχε αντίρρηση η Τουρκία να άρπαζε το 1/3 της νήσου… Δέστε έντυπη «Σημερινή» 11.8.2024 και εδώ –
Δρ Henry Kissinger: «Οι Σοβιετικοί ζήτησαν της Τουρκίας να επέμβει»
Στις 14 Ιανουαρίου 1999 η εφημερίδα «Σημερινή» στην Κύπρο, δημοσίευσε μια είδηση από το ΚΥΠΕ (Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων) που αναφερόταν σε αποδεσμευμένο απόρρητο αμερικανικό έγγραφο που κάλυπτε συνάντηση μεταξύ του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών και του Κινέζου ομόλογου του που έλεγε:
«… Ένα άκρως απόρρητο έγγραφο που αποδεσμεύθηκε από το αρχείο του γραφείου Εθνικής Ασφαλείας της Αμερικής, αναφέρεται σε πρακτικά συνάντησης που είχε ο Δρ Χένρυ Κίσινγκερ με τον Κινέζο ομόλογό του στις 2 Οκτωβρίου 1974. Απαντώντας σε ερώτηση του Κινέζου υπουργού Εξωτερικών ως προς το γιατί η Αμερική δεν σταμάτησε την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ο Κίσινγκερ αποκάλυψε ότι οκύριος στόχος του 6ου αμερικανικού στόλου τότε ήταν να κρατήσει τους Σοβιετικούς μακριά από τηνΚύπρο και ότι ήταν η Σοβιετική Ένωση που είχε ζητήσει από τους Τούρκους να εισβάλουν».
Leonid Brezhnev Harold Wilson Αρχ. Μακάριος Brezhnev και Wilson έδωσαν το πράσινο φώς στον Ecevit μαζί και ο Μακάριος με τις «ψευδαισθήσεις» του…
Οι πιο πάνω αναφορές στα βιβλίατης γράφουσας « Διζωνική vs Δημοκρατία» 2019 και «Συνωμοσία» 1996.
Για το ρόλο της Σοβιετικής Ένωσης το 1974 και όχι μόνο,βλέπε καιπρόσφατο τρίτομο βιβλίο Δρ. Γιάννου Χαραλαμπίδη « Εμφύλιος Πόλεμος – ΕΟΚΑ Β Παρακράτος και Χούντα» 2024.
Επίσης είχε προηγηθεί και έρευνα του δημοσιογράφου Μακάριου Δρουσιώτη για το θέμα βλέπε άρθρο15.4.2011 «Υποστήριζε το ΄74 ότι η Τουρκία έκανε “ειρηνευτική επιχείρηση” – O σκοτεινός ρόλος της Μόσχας στο Κυπριακό».
Σημειώνωότι ενώ συμφωνώ με τον ΜΔ ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν σχέδιο διχοτόμησης της Κύπρου,η Βρετανία είχε. Τόσο την δεκαετία του 1950 όσο και μετά την Ανεξαρτησία ξεκινώντας από τις 3.1.1964 για δύο συνιστώντα κράτη και προετοιμασία για το πώς θα γινόταν κατορθωτή μια τουρκική εισβολή βλέποντας 10 χρόνια μπροστά με υπογραφή του Sir Crispin Tickell.
«Απεβίωσε ο Sir Crispin Tickell, εκ των πρωτεργατών της διχοτόμησης» Φ.Α. 14.2.2022
Ναι, επείγει να ξαναγραφτεί η ιστορία αμερόληπτα. Να σβηστούν τα στημένα αφηγήματα των 50 χρόνων να μην επικρατήσει το Ναπολεόντειο“History is a set of lies that people have agreed upon. ” («Η Ιστορία είναι ένα μάτσο ψέματα που συμφώνησαν άνθρωποι»).
Το αναξιόπιστο πόρισμα της Βουλής αυτό είχε στόχο.Η Κύπρος μπήκε στον «κυκλώνα των fake news και της παραπληροφόρησης» εδώ και δεκαετίες δυστυχώς…
Το αυστραλιανό τηλεγράφημα 22.7.1974 Το Φόρειν Όφις υποστήριζε η Τουρκία να άρπαζε το 1/3 της Κύπρου ΠΡΟΤΟΥ ΔΕΧΘΕΙ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ!
Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.
Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία
Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.
Από τον Μάρτιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταθμεύσει δώδεκα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς B-1 Lancer στη βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία, προς υποστήριξη του αεροπορικού τους πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα αεροσκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα επειδή μπορούν να πετούν με υπερηχητικές ταχύτητες μεταφέροντας τεράστια φορτία κατευθυνόμενων και μη κατευθυνόμενων όπλων. Τα βομβαρδιστικά που είχαν σταθμεύσει στο Fairford αποτιμώνται σε περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του στόλου B-1 της Ουάσιγκτον.
Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της 3ης Οκτωβρίου, στρατιωτικοί διοικητές απομάκρυναν αιφνιδιαστικά ολόκληρο τον στόλο των B-1 από το Fairford, λόγω φόβων για επικείμενη ιρανική επίθεση. Η εντολή απομάκρυνσης ήταν τόσο ξαφνική ώστε το Πεντάγωνο φέρεται να μην διέθετε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα βομβαρδιστικά τη στιγμή που αυτά απογειώνονταν. Όπως το περιέγραψε ένας δημοσιογράφος:
«Ήταν απλώς μια λογική του τύπου “βγάλτε τα από το Fairford τώρα και θα βρούμε αργότερα πώς θα τα ανεφοδιάσουμε για να περάσουν τον Ατλαντικό και να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες”.»
Τι ήταν αυτό που ανησύχησε τόσο το Πεντάγωνο;
Ευαίσθητες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών υπεδείκνυαν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) σχεδίαζε μια σύνθετη, πολυφασική επίθεση με drones εναντίον της βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν βαν χωρίς σήμανση, σταθμευμένα σε απόσταση περίπου τετρακοσίων μέτρων από την περίφραξη του Fairford, για την εκτόξευση οπλισμένων drones εναντίον των B-1, τα οποία βρίσκονταν εκτεθειμένα σε ανοικτούς χώρους, καθώς και εναντίον των αρκετών εκατοντάδων Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούσαν στη βάση.
Η ιρανική επιχείρηση παρουσίαζε εντυπωσιακές ομοιότητες με μια παρόμοια προσπάθεια που πραγματοποίησε η Ουκρανία πέρυσι εναντίον της Ρωσίας, γνωστή ως «Operation Spider’s Web» (Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης).
Ουκρανοί πράκτορες πέρασαν λαθραία εξαρτήματα drones σε δύο συνεργάτες τους στην βιομηχανική πόλη Τσελιάμπινσκ, περίπου 1.450 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι δύο πράκτορες συναρμολόγησαν τα εξαρτήματα δημιουργώντας 150 drones και προσέλαβαν ανυποψίαστους οδηγούς φορτηγών για να μεταφέρουν τα αεροσκάφη σε τοποθεσίες κοντά σε πέντε διαφορετικές ρωσικές αεροπορικές βάσεις που βρίσκονταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Την προκαθορισμένη χρονική στιγμή, απομακρυσμένοι χειριστές εξαπέλυσαν ταυτόχρονα τα drones προς τους στόχους τους.
Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, σαράντα ένα ρωσικά αεροσκάφη επλήγησαν και δώδεκα καταστράφηκαν ολοσχερώς, μεταξύ των οποίων επτά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων.
Συνολικά, η Ουκρανία εξουδετέρωσε το 20% του επιχειρησιακού στόλου βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα τετρακόπτερα Osa που κόστιζαν λιγότερο από 1.000 δολάρια το καθένα.
Η Ουκρανία δεν ήταν η μόνη χώρα που πραγματοποίησε μια τέτοια επιχείρηση. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης, το Ισραήλ εξαπέλυσε την «Operation Rising Lion» στο Ιράν.
Για μήνες, η Μοσάντ είχε τοποθετήσει κρυφά οπλισμένα drones και εκρηκτικά μέσα σε συνηθισμένα οχήματα, με στόχο στρατιωτικούς αξιωματούχους, πυρηνικούς επιστήμονες και ανώτερα στελέχη του IRGC.
Με το προκαθορισμένο σήμα, το Ισραήλ ενεργοποίησε τα όπλα, εξαπολύοντάς τα εναντίον στόχων που βρίσκονταν «ακόμη στα κρεβάτια τους, στα σπίτια τους», όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος στην Washington Post.
Η αποστολή σημείωσε μεγάλη τακτική επιτυχία, οδηγώντας στον θάνατο του στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγκερί, του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του Ιράν, του στρατηγού Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του IRGC, και του Μοχαμάντ Μεχντί Τεχραντσί, ενός από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις εξελίξεις, το Πεντάγωνο θεώρησε ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει μια αντίστοιχη ιρανική επίθεση εναντίον των βομβαρδιστικών B-1.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν, αλλά δεν παραδέχονται δημόσια, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ευπάθειες απέναντι σε μικρότερους και πιο ευέλικτους αντιπάλους.
Τι εξηγεί αυτή τη μεταβολή και ποιες είναι οι επιπτώσεις της;
Η εξήγηση είναι απλή:
Οι στρατιωτικές καινοτομίες διαδίδονται ταχύτερα από ποτέ.
Οι οργανισμοί μπορούν πλέον να αποκτούν γνώση και τεχνογνωσία με πρωτοφανή ταχύτητα. Μπορούν να κατεβάσουν σχέδια drones από το διαδίκτυο ή να χρησιμοποιήσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εξειδικευμένα σχέδια και στη συνέχεια να τα περάσουν σε έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή ώστε να παράγουν προσαρμοσμένα οπλικά συστήματα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρύ φάσμα δρώντων διαθέτει ολοένα και περισσότερο τα μέσα για να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων δυνάμεων.
Η διάδοση των στρατιωτικών καινοτομιών δεν είναι κάτι νέο, αλλά οι συνθήκες αλλάζουν
Η στρατιωτική διάχυση δεν αποτελεί νέα έννοια. Όπως περιγράφω στο βιβλίο μου Bytes and Bullets, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη αναδείχθηκαν ή κατέρρευσαν στο πέρασμα των αιώνων.
Από τη χρήση του αγγλικού μακρού τόξου από τον βασιλιά Ερρίκο Ε΄ εναντίον της γαλλικής αριστοκρατίας στη μάχη του Αζενκούρ το 1415, μέχρι την ανάπτυξη ταχύπλοων θωρηκτών με βαριά πυροβόλα από το ιαπωνικό ναυτικό το 1905, που συνέτριψαν τον ρωσικό στόλο της Βαλτικής, οι αυτοκρατορίες και τα κράτη αποκτούσαν βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα μέσω νέων τεχνολογιών, μόνο για να τα χάσουν αργότερα όταν οι αντίπαλοί τους μελετούσαν τις μεθόδους τους και κάλυπταν το τεχνολογικό χάσμα.
Σε πρακτικό επίπεδο, η διάχυση είναι μια διαδικασία καινοτομίας, μίμησης και προσαρμογής που ξεκινά όταν μια σημαντική καινοτομία, όπως τα drones, φτάνει σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης και αναγνωρίζεται από μια ευρύτερη κοινότητα.
Αυτό εγκαινιάζει έναν κύκλο τριών σταδίων.
Η διάχυση ξεκινά σταδιακά, καθώς οι πρώτοι χρήστες αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη. Το 2010, μόνο λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, χρησιμοποιούσαν συστηματικά οπλισμένα drones στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.
Με την πάροδο του χρόνου, η υιοθέτηση εξαπλώνεται και φτάνει σε κρίσιμη μάζα καθώς περισσότεροι δρώντες εφαρμόζουν την καινοτομία.
Μέχρι το 2019, χώρες όπως το Ιράν και η Τουρκία είχαν κατακτήσει τη διαδικασία παραγωγής drones και διέδιδαν φθηνά μοντέλα, από τα τουρκικά TB2 που χρησιμοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν εναντίον των αρμενικών δυνάμεων μέχρι τα ιρανικά Shahed που αναπτύχθηκαν από τους αντάρτες Χούθι εναντίον των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Saudi Aramco.
Στο τρίτο στάδιο, ακόμη και οι πιο καθυστερημένοι ή μεταγενέστεροι χρήστες υιοθετούν την καινοτομία. Καθώς αυτή εξαπλώνεται, οι χρήστες την τροποποιούν ώστε να ανταποκρίνεται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες.
Οι προσαρμογές που προέκυψαν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τρίτης φάσης.
Όταν οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ουκρανία το 2022, η Ουκρανία διέθετε ελάχιστη βιομηχανία παραγωγής drones. Κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε στρατιωτικές εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία και άλλες χώρες για να συνεχίσει την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις της Μόσχας.
Σύντομα, όμως, άρχισε να δημιουργεί τη δική της βιομηχανική βάση παραγωγής drones.
Ουκρανοί μηχανικοί τροποποίησαν εμπορικά τετρακόπτερα και δοκίμασαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης νέα σχέδια, όπως:
drones πρώτου προσώπου (FPV),
μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών,
ακόμη και αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.
Με την πάροδο του χρόνου, οι προσαρμογές αυτές όχι μόνο επέτρεψαν στην Ουκρανία να αντέξει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά ενέπνευσαν και άλλους να τις μιμηθούν σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Μιανμάρ μέχρι το Μάλι.
Σήμερα, η διαδικασία καινοτομίας και προσαρμογής έχει επιταχυνθεί, με πολλούς δρώντες να μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρές τεχνολογικές δυνατότητες μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.
Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) για να δημιουργήσουν «στιγμιαίες αλυσίδες εφοδιασμού», κατασκευάζοντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα, drones και ακόμη και πυρομαχικά.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τρισδιάστατη εκτύπωση για να παράγει τη νέα πολεμική κεφαλή BRAKER, μια βόμβα διάτρησης οχυρωμένων στόχων που προσαρμόζεται σε drone αυτοκτονίας.
Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν έναν ακόμη καταλύτη αυτής της διάδοσης.
Για παράδειγμα, η έκθεση πληροφοριών απειλών της εταιρείας Anthropic τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε πώς μια ομάδα μηχανικών των Χούθι χρησιμοποίησε το Claude Code για να αναπτύξει πολυβάθμιους βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες ρουκέτες, φτάνοντας τελικά μέχρι τη δοκιμαστική εκτόξευση πυραύλου ακριβείας.
Φαίνεται μάλιστα ότι η δοκιμή απέτυχε και η ομάδα επέστρεψε στο Claude Code για να καταλάβει τι είχε πάει στραβά.
Παράλληλα, στο Μάλι, ένα μόνο άτομο που εργαζόταν για την εθνική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποίησε το Claude για να δημιουργήσει μια «πλατφόρμα μαζικών υποκλοπών», ικανή να παρακολουθεί επικοινωνίες από όλους τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της χώρας και να καταρτίζει λίστες στόχων.
Ό,τι άλλοτε απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα μηχανικών για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί, συχνά με τη βοήθεια κρατών όπως η Κίνα, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί από έναν μόνο σύμβουλο που πειραματίζεται με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.
Η διάχυση λειτουργεί ολοένα και περισσότερο με αποκεντρωμένη λογική
Ιστορικά, οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογική καινοτομία ακολουθούσε μια πορεία από πάνω προς τα κάτω.
Οι καινοτομίες αναπτύσσονταν αρχικά στις προηγμένες οικονομίες και στη συνέχεια εξαπλώνονταν προς την περιφέρεια.
Τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη θεωρούνταν ωφελημένα επειδή εισέρχονταν αργότερα στο παιχνίδι, αξιοποιώντας καινοτομίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από άλλους.
Ωστόσο, ένα αναδυόμενο σώμα ερευνών αμφισβητεί την άποψη ότι οι καινοτομίες ρέουν κυρίως από τους τεχνολογικούς πρωτοπόρους προς τους υπόλοιπους.
Αντίθετα, λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη αλλά και μη κρατικοί δρώντες έχουν δημιουργήσει δικά τους οικοσυστήματα καινοτομίας, τα οποία επέτρεψαν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ ή οι Χούθι να φτάσουν σε «σημεία καμπής δυνατοτήτων».
Σύμφωνα με τον αναλυτή Πίτερ Σάλισμπερι, σε αυτά τα σημεία η «εσωτερική γνώση, τα δίκτυα και η πρόσβαση στις αλυσίδες εφοδιασμού» συνενώνονται σε συστήματα που προσφέρουν σε αυτές τις οργανώσεις μακροχρόνια ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα να αμφισβητούν πολύ ισχυρότερες δυνάμεις.
Τι σημαίνει αυτό για το περιστατικό με τα B-1;
Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.
Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποιεί ότι «η ένταση, η κλίμακα και η μορφή» αυτών των απειλών «μεταβάλλονται αυτή τη στιγμή».
Στη νέα εποχή της τεχνολογικής διάχυσης, δεν είναι πλέον ασυνήθιστο:
μαχητές των Χούθι να χρησιμοποιούν το Claude για να σχεδιάζουν drones και πυραύλους,
το Ιράν να απειλεί αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 που βρίσκονται βαθιά στην αγγλική ύπαιθρο,
ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο να χρησιμοποιούν drones οπτικών ινών, εξελιγμένα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, για να επιτίθενται σε Ισραηλινούς στρατιώτες.
Ο κόσμος πρέπει να αναμένει περισσότερες συγκρούσεις, εντονότερο ανταγωνισμό και αυξανόμενα κόστη που θα βρίσκονται όλο και πιο πέρα από τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.
Τι σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;
Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν δύσκολες συζητήσεις.
Καθώς το στρατηγικό περιβάλλον μεταβάλλεται, μπορεί άραγε οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν;
Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι αποθαρρυντική.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επενδύουν σε εξαιρετικά ακριβά, υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα των οποίων η χρησιμότητα μειώνεται στη νέα εποχή της διάχυσης.
Η πρόταση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ένα αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», του οποίου το κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και η προώθηση ενός πυρηνοκίνητου θωρηκτού «Trump-class», μιας πλατφόρμας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που θεωρείται ξεπερασμένη, προκαλούν απορία.
Το Πεντάγωνο θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν επένδυε τους πόρους του στο να μετατραπεί σε έναν πιο προσαρμοστικό και πειραματικό οργανισμό, ικανότερο να αντιμετωπίζει τις απειλές που προέρχονται από ανερχόμενες δυνάμεις και αποκεντρωμένες ομάδες-πληρεξούσιους.
Άλλες χώρες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.
Ένα από τα βασικά διδάγματα του πολέμου με το Ιράν ήταν ότι τα χαμηλού κόστους, αναλώσιμα συστήματα αντιμετώπισης drones, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία, αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικότερα στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων με drones και στην προστασία κρίσιμων υποδομών από ό,τι τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα.
Το παγκόσμιο περιβάλλον ασφαλείας υφίσταται έναν βαθύ μετασχηματισμό. Η διάδοση της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η τρισδιάστατη εκτύπωση και οι ταχύτατα εξελισσόμενες αλυσίδες καινοτομίας επιτρέπουν πλέον σε μικρότερους δρώντες να αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνατότητες που άλλοτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων δυνάμεων. Το περιστατικό με τα B-1 στην Αγγλία αποτελεί ένα ισχυρό σημάδι αυτής της αλλαγής.
Και, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσαρμοστούν εγκαίρως στη νέα αυτή πραγματικότητα, ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα στο μέλλον.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
