Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Μακάριος, ψευδαισθήσεις, διζωνική και το σύνδρομο της ύβρεως…: «Εν ονόματι της Ενώσεως ήλθε η καταστροφή»

Οι επικίνδυνες ψευδαισθήσεις Μακαρίου κορυφώνονται 

Δημοσιεύτηκε στις

γράφει η Φανούλα Αργυρού*

Μέρος Δ’ τελευταίο

Οι επικίνδυνες ψευδαισθήσεις Μακαρίου κορυφώνονται 

Μετά την επιστολή του Αρχ. Μακαρίου προς τον Πρόεδρο της Ελλάδας Φαίδωνα Γκιζίκη 2 Ιουλίου 1974 το αναμενόμενο και από τον ίδιο πραξικόπημα για εκτοπισμό του,  ξεκίνησε στις 15 Ιουλίου 1974 καθώς φιλοξενούσε παιδιά από την Αίγυπτο.

Από τις πρώτες τουφεκιές τα εγκατέλειψε και έφυγε, όπως διηγήθηκε τα γεγονότα στον βρετανό Πρωθυπουργό Χάρολτ Γουίλσον αφού τον ευχαρίστησε για την «διάσωσή» του,  στη συνάντησή τους στις  2.30μ.μ. 17.7.1974  στο 10 Downing Street.

 «Ως εκ θαύματος» βρέθηκε στη Πάφο, όπου ζήτησε από τους Βρετανούς να τον φύγουν από την Κύπρο (αντί να έμενε και να πάλευε), οι οποίοι ΑΜΕΣΩΣ ενεργοποίησαν μυστικό σχέδιό τους για διάσωσή του. Τον  μετέφεραν στο Λονδίνο μέσω Μάλτας μαζί με τη συνοδεία του,  στο στρατιωτικό αεροδρόμιο  Lyneham της Αγγλίας στις 9 το πρωί της  17ης  Ιουλίου και  τον παρέλαβαν αξιωματούχοι του Φόρειν ΄Οφις.

Άποψη Φ.Α. Ο  Μακάριος, μάλλον πρέπει να είχε γνώση του βρετανικού σχεδίου… 

«…Ο Μακάριος με τις μη πολιτικές, μη διπλωματικές, μη νηφάλιες απαντήσεις του, επικεντρωνόταν στο πως ο ίδιος θα έπρεπε να συνεχίσει να αναγνωρίζεται ως Πρόεδρος της ΚΔ και όχι ο Σαμψών! Ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν έχασε την ευκαιρία και αντέτεινε στον Μακάριο ότι η Ελλάδα είχε εισβάλει στην Κύπρο. Ο Μακάριος συμφώνησε…. Είναι ολοφάνερο ότι η συζήτηση αυτή, όπως αποκαλύφθηκε εκ των υστέρων από τα μυστικά αρχεία των Άγγλων, υπήρξε ο πρόλογος  για την ομιλία του Μακαρίου στα Ηνωμένα Έθνη λίγες μέρες αργότερα», έγραψε ο εκδότης και συγγραφέας Κώστας Ν. Χατζηκωστής στο βιβλίο του « 7 Προεδρικά Πορτραίτα». 

Όταν ο  Γουίλσον του είπε ότι μετά τον ίδιο θα έβλεπε και τον Τούρκο πρωθυπουργό τι ήθελε από αυτόν, ο Μακάριος απάντησε  «Το τουρκικό ενδιαφέρον ήταν να μην γίνει η Κύπρος μέρος της Ελλάδας,  όμως πίστευε ότι τον προτιμούσαν από τον Σαμψών»!!!  

Συνεργασία Βρετανίας/Τουρκίας (δηλαδή εισβολή!)  «με τη συγκατάθεση Μακαρίου»!

Στη δεύτερη συνάντησή του στο Φόρειν ΄Οφις ο  ΥΠΕΞ Τζέιμς Κάλλαχαν,  εξασφάλισε από τον Μακάριο και την «συναίνεση/συγκατάθεσή του» να «δούλευαν μαζί με τον Ετσεβίτ»!  

Ο Callaghan ρώτησε ποιο θα είναι το μέλλον της Εθνικής Φρουράς. Ο Μακάριος είπε ότι δεν ήθελε να έχει στρατό.  Οι Έλληνες είχαν πει ότι ο στρατός  χρειαζόταν λόγω φόβου  τουρκικής εισβολής.  Ήταν ξεκάθαρο ότι υπήρχε μεγαλύτερος κίνδυνος από την Ελλάδα! (Το ίδιο επανέλαβε  και στην ομιλία του στον ΟΗΕ). 

Ο κ. Callaghan  ρώτησε κατά πόσο θα υπήρχε κατανόηση στην Κύπρο, στο να δουλέψουν (Βρετανοί) στενά με τους Τούρκους στην τρέχουσα κατάσταση. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος απάντησε ότι μπορούσαν να πούν ότι αυτό γίνεται με τη δική του συναίνεση.  (Η υπογράμμιση της συγγραφέως). 

(“Mr Callaghan asked whether there would be understanding in Cyprus for our working closely with the Turks in the current situation.  Archbishop Makarios replied that we could say that this was being done with his consent”.) 

Πριν την ομιλία του στον ΟΗΕ, όταν κατ΄εντολή Ετσεβίτ η τουρκική αντιπροσωπεία τον προσέγγισε,  αυτός χάρηκε και ευχαρίστησε την Τουρκία για τη βοήθειά της, « Ο Μακάριος είχε πέσει στη θάλασσα και αναζητούσε σανίδα σωτηρίας. Έβλεπε την Τουρκία σαν δύναμη σωτηρίας. Έπρεπε λοιπόν να εκμεταλλευτούμε την αδυναμία του, πράγμα που έγινε”, έγραψε ο Αχμετ Μπαρουτσιού. 

(«Σημερινή» 12.7.1993, «Το συγκλονιστικό παρασκήνιο της εισβολής»). 

Ομιλία στον ΟΗΕ και βρετανικό ψήφισμα 353 20.7.1974 

Η ομιλία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στα Ηνωμένα Έθνη βοήθησε τους Βρετανούς συγγραφείς το  ψήφισμα 353 -20/7/1974 να μην αναφέρεται καν σε τουρκική εισβολή παρά μόνο στην αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων εννοώντας τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ, εφόσον 7 φορές κατηγόρησες την Ελλάδα ως εισβολέα «καθ΄υπόδειξη» του Χάρολτ Γουίλσον.  

Και αναφέρει  ο κ. Χατζηκωστής στο βιβλίο του:

«Η ομιλία του Μακαρίου στα Ηνωμένα ‘Έθνη στις 19 Ιουλίου 1974, λίγες ώρες μετά την αναχώρηση τουρκικών πλοίων από τις ακτές της Μικράς Ασίας, για να εισβάλουν στην Κύπρο είναι από τα κείμενα που σφράγισαν την σύγχρονη κυπριακή ιστορία. Ο βιαίως εκδιωχθείς και κυνηγηθείς από το Προεδρικό Μακάριος, εμφανίστηκε στο Σ.Α του ΟΗΕ και μίλησε … με πληγωμένο τον προσωπικό και τον προεδρικό του εγωισμό… είχε υπερβεί τα όρια της ηγετικής ψυχραιμίας και εθναρχικής σοφίας. Παραθέτω εδώ το σημείο όπου μιλά για κίνδυνο στη ζωή των Τουρκοκυπρίων και έμμεσα καλεί τις Εγγυήτριες δυνάμεις περιλαμβανομένης βεβαίως και της Τουρκίας.

«Καλώ το Συμβουλίου Ασφαλείας να χρησιμοποιήσει όλους τους τρόπους και εις την διάθεσίν του μέσα, ώστε η συνταγματική τάξις εν Κύπρο … να αποκατασταθούν. 

Καθώς έχω δηλώσει τα γεγονότα εις Κύπρο δεν αποτελούν εσωτερική υπόθεσιν των Ελλήνων της Κύπρου οι Τούρκοι της Κύπρου επηρεάζονται επίσης, το πραξικόπημα της Ελληνικής Χούντας είναι μια εισβολή και εκ των συνεπειών της θα υποφέρει όλος ο λαός της Κύπρου, αμφότεροι Έλληνες και Τούρκοι».

Τον χαρακτηρισμό του πραξικοπήματος της Χούντας ως «εισβολής» θα χρησιμοποιήσει και η Τουρκία ως δικαιολογία για την εισβολή της 20ης Ιουλίου 1974…» 

Ενώ από τις 18/7/74 ο Βρετ. ΄Υπ. Αρμοστής και ο Αμερικανός Joseph Sisco είχαν ήδη διαψεύσει τους ισχυρισμούς Μακαρίου.

 Ο πρώτος : « Δεν έχω καμία (καμία) μαρτυρία για οποιονδήποτε άμεσο κίνδυνο για την τουρκοκυπριακή κοινότητα…. Ο Τουρκοκύπριος υπουργός άμυνας, κ. Orek επιβεβαίωσε μέλος του προσωπικού μου σήμερα το πρωί, ότι η ελληνοκυπριακή κοινότητα και ειδικότερα η Εθνική Φρουρά, συμπεριφέρονται με θαυμάσια προσοχή. Υπήρξαν κάποιοι ελαφροί τραυματισμοί από αδέσποτες σφαίρες διαμέσου της  πράσινης γραμμής, όμως γενικά η τουρκοκυπριακή κοινότητα δεν είχε λόγο για παράπονο στο θέμα αυτό…» 

Ο δεύτερος: « ήταν αποδεκτό  τα γεγονότα στην Κύπρο δεν είχαν μέχρι τότε ενοχλήσει την τουρκική κοινότητα».  

Ο Μακάριος τρέχει στο Κίσινγκερ

Μετά τα ασυγχώρητα θαλασσώματά του με τους «σωτήρες» του, δύο μέρες μετά την πρώτη εισβολή τρέχει…στο Χένρι Κίσινγκερ για βοήθεια!

Πρώτη  συνάντηση 22.7.1974. Χαρακτηρίστηκε ιδιωτική, διήρκεσε 1 ώρα και 20 λεπτά. Έδωσε στο Κίσινγκερ χειρόγραφο σημείωμα με έξι προτάσεις απελπισίας. Μεταξύ των οποίων και επιστροφή στο στάτους κβο, και την δημιουργία μικτής αστυνομικής δύναμης με ίση εκπροσώπηση Ε/κ και Τ/κ…

Δεύτερη 29.7.1974. Ο Μακάριος ξεκίνησε κατηγορώντας τους Σοβιετικούς,   ότι  το ενδιαφέρον τους δεν ήταν γνήσιο… Οι Τούρκοι δεν αποσύρονταν, οι απαιτήσεις των παράλογες, ζητούσαν ομοσπονδία. Ο Ετζεβίτ είπε  «τα στρατεύματά μας θα μείνουν»…

Μα δεν γνώριζε  από το 1963-1974 ότι οι  Τούρκοι απαιτούσαν γεωγραφική ομοσπονδία;  (Βλέπε Γ’ Μέρος που προηγήθηκε). Τώρα ξαφνιάστηκε;  Aφού τους άφησε να μπουν μέσα και τους ευχαρίστησε για την βοήθειά τους…

Για ποιο λόγο άραγε βρισκόταν στο Λονδίνο ο Ετσεβίτ για διαβούλευση με την βρετανική κυβέρνηση, συνοδευόμενος από τη μισή πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Τουρκίας; Για να το αποκαταστήσουν ως πρόεδρο; Πράγματι το πίστευε αυτό ο Μακάριος; Τέτοια αφέλεια…

https://simerini.sigmalive.com/article/2023/8/4/kisingker-uparkhoun-polloi-mageiroi-makarios-ego-protimo-amerikano-mageira/  

16.8.1974 Λονδίνο: «Ο Μακάριος μίλησε με τον Πρωθυπουργό και τον Υπ. Εξωτερικών. Είναι εναντίον αποστολής Ελληνικών δυνάμεων στη Κύπρο. Συζητώντας τη πολιτική διευθέτηση, ήταν υπέρ της επανέναρξης συνομιλιών και έδωσε ενδείξεις ότι προχώρησε στην αποδοχή δύο διοικητικών ζωνών».

“Makarios talked with the Prime Minister and the Secretary of State. He was opposed to the despatch of Greek forces to Cyprus. In discussing a political settlement, he was in favour of the resumption of talks and gave some indication of moving towards acceptance of two administrative zones”. Ενημέρωσε συναδέλφους του ο Alan Goodison του Φόρειν ΄Οφις.

(Για την μη κάθοδο ελληνικών δυνάμεων τον Αύγουστο 1974 βλέπε εδώ –  

https://www.sigmalive.com/simerini/analiseis/111925 25.3.2014 και εδώ 

https://simerini.sigmalive.com/article/2024/8/7/o-kalakhan-den-etan-thetikos-gia-te-pleura-mas-alla-prospathouse-na-boethesei-ten-tourkia/ ) 

Τα πρακτικά της δεύτερης συνάντησης Αρχ. Μακαρίου 17.7.1974 στο Φόρειν Όφις δίδοντας την «συγκατάθεσή» του για συνεργασία Βρετανίας/Τουρκίας 

11 Σεπτεμβρίου 1974:  Ο Τζέιμς Κάλλαχαν είπε στο Μακάριο «να διασώσει ότι μπορούσε, η επιδιωκόμενη λύση ήταν γεωγραφική ομοσπονδία. Οι Ελληνοκύπριοι έπρεπε να πάρουν την άδεια των Τούρκων να επιστρέψουν και να περισώσουν ότι μπορούσαν και να διευθετήσουν τις υποθέσεις τους. Αλλιώς απλά οι Τούρκοι θα πάρουν όλο το νησί». 

Ο  Μακάριος ήταν πλέον βυθισμένος δίχως διέξοδο στις μονομερείς βεβιασμένες, απαράδεκτες υποχωρήσεις και εμμονές του προς τους βρετανούς «σωτήρες»  από τις 17 Ιουλίου 1974…  

Στις 2 Οκτωβρίου 1974 στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ φώναζε ότι ουδέν επιχείρημα δικαιολογούσε την απάνθρωπη γεωγραφική ομοσπονδία (που ο Ντενκτάς είχε ζητήσει από τις 16.1.1964 – εξού και οι Τ/κ είχαν  αυτό-εγκλωβιστεί στους θύλακες από τότε) και την ίδια μέρα στη 3η συνάντησή του με τον Κίσινγκερ  αφού του είπε : 

«Πρώτα πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι ποτέ δεν συμμερίστηκα την άποψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ή η CIA συμμετείχαν ποτέ στο πραξικόπημα εναντίον μου» και ο Κίσινγκερ απάντησε: «Σου δίνω τον λόγο μου» …«Αν ήξερα για το πραξικόπημα, θα το είχα σταματήσει»,  του ζήτησε να μιλήσει στους Τούρκους. 

Είπε « Όσον αφορά τη λύση  γεωγραφικής ομοσπονδίας, πρέπει να είναι  περισσότερες από 5 περιοχές… αν επιμένουν σε δύο περιοχές και μετακίνηση πληθυσμού δεν θα το δεχθούμε. Αν δεν τα καταφέρεις… δοκίμασε να τους πείσεις να επιστρέψουν τη πόλη της Αμμοχώστου θα σπιτώσουμε 50,000 πρόσφυγες…»

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v30/d154 

Το άκρως απόρρητο χειρόγραφο τηλεγράφημα  με απόφαση ανώτατης αρχής στο Λονδίνο το 1967 προς τον Administrator των βρετανικών βάσεων στη Κύπρο για διάσωση του Μακαρίου αν αυτός ζητούσε προστασία. Εκτελέστηκε το 1974. Δεν είχε γνωστοποιηθεί ούτε στο Whitehall…

Το Φόρειν ΄Οφις επέλεξε να έχει το Γλ. Κληρίδη στη 3η φάση, παρά το Μακάριο. Οι  υποχωρήσεις Μακαρίου (αποδοχή δύο διοικητικών ζωνών στο Κάλλαχαν) θα βοηθούσαν τον Κληρίδη…(Alan Goodison F.O.  16.8.74). 

Το ΑΚΕΛ σπεύδει στο Λονδίνο μέσω βάσεων με προτροπή Κληρίδη με υπόμνημα στο Μακάριο ζητώντας του να αποδεχθεί συζήτηση για γεωγραφική ομοσπονδία…Το Λονδίνο αφενός στέλνει μηνύματα στον Κ. Καραμανλή υπέρ της δι-περιφερειακής (διζωνικής) ομοσπονδίας εν όψει της συνάντησης στην Αθήνα τέλος Νοεμβρίου προτού επιστρέψει στη Κύπρο ο Μακάριος και αφετέρου πιέζει την Ουάσιγκτον να του επιβεβαιώνει κάθε τρείς και μια ότι ο Κίσινγκερ συνέχιζε να υποστηρίζει την λύση τους, της δι-περιφερειακής (δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας). Στις 22/11/74 ο Κάλλαχαν ζητεί από το Μακάριο να νομιμοποιήσει τη ντε φάκτο κατάσταση με δι-περιφερειακή και ότι δεν ήταν ρεαλιστικό να αναμένουν από τους Τούρκους να υπαναχωρήσουν από αυτή! Στη σύσκεψη έγινε αποδεκτή ουσιαστικά η ΔΔΟ δίχως ενυπόγραφη δέσμευση Μακαρίου που ανέμενε ο Κάλλαχαν.

΄Όμως στις 10 Φεβρουαρίου 1975 ο Κληρίδης  έδωσε στο Ντενκτάς δικοινοτικές πολύ-περιφερειακές ομόσπονδες προτάσεις! Ο Ντενκτάς 13.2.1975 ανακήρυξε μονομερώς το λεγόμενο «Τουρκικό ομόσπονδο κράτος της Κύπρου».

Ο Μακάριος είχε δεχθεί πια και το είπε σε Βρετανούς και Αμερικανούς  ότι η όποια διευθέτηση θα ήταν διζωνική αλλά δεν το έλεγε δημόσια. Το ΑΚΕΛ τάχθηκε υπερ της ΔΔΟ ταυτίστηκε με Γλ. Κληρίδη.  Βρετανοί και Αμερικανοί εργάζονταν με σχέδια και χάρτες…φθάνουμε στις 4 κατευθυντήριες γραμμές 12.2.1977 μεταξύ Μακαρίου/Ντενκτάς. Η λέξη διζωνική απουσιάζει αλλά αποκαλύφθηκε από το Αρχείο ΟΗΕ, ότι ο Μακάριος το είχε ζητήσει από το Ντενκτάς για να του διδόταν καιρός να προετοίμαζε το… λαό. 

Ο Μακάριος υποστήριξε τη διζωνική στις συνεδρίες του Εθνικού και Υπουργικού Συμβουλίου 9 και 27 Μαρτίου 1977 δίχως λαϊκή εντολή,  λέγοντας:

«Μια πολυπεριφερειακή λύσις δεν έχει ολιγότερους κινδύνους δια διχοτόμησιν από την διζωνικήν… Δεν πιστεύω ότι μεγάλος αριθμός Ελληνοκυπρίων θα επιθυμούσαν να επιστρέψουν εις τας οικίας των υπό τουρκοκυπριακήν διοίκησιν… Είναι πλέον εφικτή ή επιθυμητή πολυπεριφερειακή λύσις ή προτιμάται, υπό τας περιστάσεις «διζωνική» λύσις;  Εάν η απάντησις εις «διζωνική» λύσιν, είναι καταφατική, πού τοποθετείται η υπό τουρκοκυπριακή διοίκησιν περιοχή και υποβάλλεται εκ μέρους μας χάρτης υποδεινύων την τοιαύτην περιοχή;  Η ιδική μου απάντησις είναι ότι υπό τας περιστάσεις προτιμώ την «διζωνική» λύσιν και εισηγούμαι να υποβληθή χάρτης εκ μέρους της ελληνοκυπριακής πλευράς». (Διαφώνησαν Β. Λυσσαρίδης, Σπ. Κυπριανού). 

Ο  Τ. Παπαδόπουλος παρέδωσε στους Τούρκους στη Βιέννη το διζωνικό τους χάρτη που έδιδε και το κατεχόμενο αεροδρόμιο της Τύμπου, δίχως λαϊκή εντολή. Οι Τούρκοι δεν έδωσαν τίποτα!

Ο ‘διζωνικός’ χάρτης 3.4.1977 στη «Σημερινή» 

Έτσι φθάσαμε από την Ένωση μέχρι ΘΑΝΑΤΟΥ στη βρετανο-τουρκική απάρχαιντ ΔΔΟ μέχρι τουρκοποίησης ολόκληρης της Κύπρου. Εφόσον κανένας από τους 6 επόμενους προέδρους δεν τόλμησε να την  αποτινάξει. Την  «επισημοποίησε » ο Γιώργος Βασιλείου δίχως λαϊκή εντολή  δεχόμενος το ψήφισμα 649/90…

O Δρ. David Owen και το βιβλίο του “The Hubris Syndrome” («Το Σύνδρομο της΄Υβρεως») διατελέσας και Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας 1977-1979. 

Mακάριος: «Εν ονόματι της Ενώσεως ήλθε η καταστροφή» (“It was in the name of enosis that destruction came”.)

Συνέντευξη Αρχ. Μακαρίου  29.10.1974 στη “Chicago Tribune”. 

Ποίοι όμως διαχειρίστηκαν τόσο θανάσιμα το όνομα της Ένωσης;  Μπούμεραγκ  τα λόγια του για προδοσίες. 

 

«Είναι μέρος των καθηκόντων μου ως ιερέας να μην φοβάμαι, ώστε να μπορώ να βοηθώ το κόσμο στις ανησυχίες, τα προβλήματά του, τους φόβους του…»

«Κάπου 15,000 έφυγαν από τη Κύπρο και άλλες 200,000 είναι άστεγοι. Γίνονται προσπάθειες να εντοπιστούν. ΄Όμως η λύση δεν είναι να φεύγουν, αλλά να επιστρέψουν στα σπίτια τους». 

Δηλώσεις  Μακαρίου στη “Chicago Tribune”.

15 Ιουλίου 1974:  Γιατί άφησε τα παιδιά και έτρεξε στη Πάφο;

Ποίος έφυγε πρώτος και βοήθησε την Τουρκία να εισβάλει,  με τη «συγκατάθεσή του» προς Κάλλαχαν και την ομιλία του; 

«Με τον θάνατό  του (ο Μακάριος) άφησε το Κυπριακό στο χάος και την Κύπρο στο έλεος της κατακτήτριας Τουρκίας. Για άλλα πράγματα είχε αγωνιστεί και άλλα άφησε πίσω του. Ανάλωσε τη ζωή του για την ελευθερία, την Ένωση, για ένα «κράτος του Θεού». Αλλά δυστυχώς, επί διακυβέρνησής του, στο τέλος η Τουρκία επανήλθε στην Κύπρο ως κατακτητής ένα αιώνα αφότου έφυγε…»  «7 Προεδρικά Πορτραίτα» Κ. Ν. Χατζηκωστή.

Η συνέντευξη στη  “Chicago Tribune!”

 

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος 

Πηγές:  Βρετανικό Εθνικό Αρχείο βιβλίο Φ.Α. « Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».

ΠΗΓΗ:ΣΗΜΕΡΙΝΗ 13/10/2024

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

350 Δισ. Δολάρια στην Αμερική: Η Νότια Κορέα ενεργοποιεί τη μεγαλύτερη στρατηγική επένδυση της συμμαχίας τους

Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν, ο τρόπος με τον οποίο θα δομηθούν αυτές οι επενδύσεις ενδέχεται να αποτελέσει πρότυπο για όσα θα ακολουθήσουν και να καταδείξει κατά πόσο μπορεί να λειτουργήσει αυτό το νέο μοντέλο συμμαχικών σχέσεων.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

 

Τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, η Νότια Κορέα συμφώνησε να μεταφέρει 350 δισεκατομμύρια δολάρια στρατηγικών επενδύσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες με αντάλλαγμα χαμηλότερους δασμούς. Για μήνες, η δέσμευση αυτή δεν ήταν τίποτε περισσότερο από ένας εντυπωσιακός αριθμός στους τίτλους των ειδήσεων. Τώρα, όμως, τα κεφάλαια αρχίζουν να μεταφέρονται.

Η Σεούλ έχει ήδη αποστείλει τα πρώτα 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια και έχει κατονομάσει τα έργα που θα χρηματοδοτήσει: μια μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο, σχεδιασμένη να τροφοδοτεί κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στο Τέξας, καθώς και οκτώ μεγάλους πυρηνικούς αντιδραστήρες που θα εγκαταστήσουν για πρώτη φορά κορεατικό σχέδιο αντιδραστήρα σε αμερικανικό έδαφος.

Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν, ο τρόπος με τον οποίο θα δομηθούν αυτές οι επενδύσεις ενδέχεται να αποτελέσει πρότυπο για όσα θα ακολουθήσουν και να καταδείξει κατά πόσο μπορεί να λειτουργήσει αυτό το νέο μοντέλο συμμαχικών σχέσεων.

Αυτή η ανάλυση εξετάζει τι χρηματοδοτείται, πώς η Νότια Κορέα επιχειρεί να περιορίσει τους κινδύνους και ποια ζητήματα παραμένουν ακόμη ανοιχτά.

Οι πολυαναμενόμενες λεπτομέρειες σχετικά με το πρώτο κύμα επενδύσεων που συνδέεται με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της Νότιας Κορέας και των Ηνωμένων Πολιτειών τον περασμένο Νοέμβριο δημοσιοποιήθηκαν επιτέλους.

Η επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Πόρων της Νότιας Κορέας (MOTIR) δείχνει ότι το πρώτο πακέτο επενδύσεων θα κατευθυνθεί:

  • στην κατασκευή ενός σταθμού ηλεκτροπαραγωγής συνδυασμένου κύκλου με φυσικό αέριο (Project Star),
  • στην κατασκευή οκτώ μεγάλων πυρηνικών αντιδραστήρων (Project Power),

ενώ το έργο ανάπτυξης αγωγού και εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Αλάσκα (Project North) θα υποβληθεί σε περαιτέρω αξιολόγηση.

Οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι η πρώτη μεταφορά ύψους 2,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων έχει ήδη πραγματοποιηθεί για το έργο του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου.

Παρότι επικριτές στη Νότια Κορέα αμφισβητούν:

  • την εμπορική βιωσιμότητα των έργων,
  • την οικονομική τους αποδοτικότητα,
  • και την επάρκεια των μηχανισμών εποπτείας,

η επιλογή των έργων και η δομή της χρηματοδότησής τους υποδεικνύουν ότι η Σεούλ κατέβαλε σημαντική προσπάθεια ώστε να διαχειριστεί τους σχετικούς κινδύνους και παράλληλα να τηρήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε τον Νοέμβριο του 2025.

Τα Έργα

Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό το ευρύτερο πλαίσιο που περιβάλλει την πρόσφατη ανακοίνωση αυτών των έργων ώστε να γίνει αντιληπτή η κριτική που ασκείται προς τη νοτιοκορεατική κυβέρνηση.

Λίγες εβδομάδες πριν από την ανακοίνωση, ο Πρόεδρος Τραμπ προχώρησε σε μια σειρά δημοσίων δηλώσεων σχετικά με:

  • τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις,
  • τη Βόρεια Κορέα,
  • και τα Στενά του Ορμούζ,

οι οποίες έμοιαζαν να συνδέονται με την επενδυτική δέσμευση που είχε αναλάβει η Σεούλ τον προηγούμενο Νοέμβριο.

Μάλιστα, τουλάχιστον μία δημοσιογραφική αναφορά υποστήριζε ότι η αμερικανική πλευρά άρχιζε να χάνει την υπομονή της με τον αργό ρυθμό υλοποίησης των νοτιοκορεατικών επενδύσεων και ότι οι δηλώσεις αυτές στόχευαν στην εξασφάλιση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων.

Παρότι η κριτική προς την κορεατική κυβέρνηση μπορεί να θεωρηθεί εύλογη, η επιλογή των έργων και οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν δείχνουν ότι προηγήθηκε σημαντική επεξεργασία πριν γίνουν οι ανακοινώσεις.

Project Star (Μονάδα Ηλεκτροπαραγωγής Συνδυασμένου Κύκλου με Φυσικό Αέριο)

Τοποθεσία: Encinal, Τέξας
Συνολικό κόστος: 22,3 δισ. δολάρια

Το Project Star προβλέπει την κατασκευή και λειτουργία μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 6.472 MW για την τροφοδοσία κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στην περιοχή Encinal του Τέξας.

Η μονάδα αξίας 22,3 δισ. δολαρίων θα ξεκινήσει να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια το 2029 και θα φτάσει σε πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα έως το 2032.

Στο έργο θα συμμετέχουν αρκετές μεγάλες διεθνείς εταιρείες, μεταξύ των οποίων:

  • Related Companies,
  • NextEra Energy,
  • Lewis Energy Group,

καθώς και ακόμη μη κατονομαζόμενες «ανταγωνιστικές κορεατικές εταιρείες», οι οποίες θα συμβάλουν σε όλα τα στάδια του έργου μέσω παροχής εξοπλισμού, μηχανολογικού σχεδιασμού, κατασκευών, τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης.

Project Power (8 Μεγάλοι Πυρηνικοί Αντιδραστήρες)

Το Project Power αφορά επένδυση ύψους 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων για:

  • δύο αντιδραστήρες APR1400 κορεατικού σχεδιασμού,
  • έξι αντιδραστήρες AP1000 σχεδιασμένους από τη Westinghouse.

Η ανακοίνωση αναφέρει ότι η κατασκευή θα πραγματοποιηθεί σε φάσεις.

Πρώτη φάση

Κατασκευή δύο αντιδραστήρων AP1000.

Δεύτερη φάση

  • Δύο αντιδραστήρες APR1400.
  • Δύο επιπλέον AP1000.

Το διάστημα μεταξύ των δύο φάσεων δεν θα υπερβεί τους έξι μήνες.

Τρίτη φάση

Κατασκευή των δύο τελευταίων AP1000.

Η συγκεκριμένη δομή επιτρέπει στη Νότια Κορέα να εγκαταστήσει τον δικό της σχεδιασμό πυρηνικού αντιδραστήρα (APR1400) στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα μοιράζεται τα οφέλη από την ανάπτυξη των αντιδραστήρων AP1000 της Westinghouse.

Οι δύο χώρες ελπίζουν ότι το Project Power θα δώσει νέα ώθηση στο προεδρικό εκτελεστικό διάταγμα για την πυρηνική ενέργεια, το οποίο στοχεύει στην έναρξη κατασκευής δέκα νέων μεγάλων πυρηνικών αντιδραστήρων έως το 2030.

Από το συνολικό ποσό:

  • 100 δισ. δολάρια θα καλύψουν το κόστος κατασκευής,
  • 20 δισ. δολάρια θα παραμείνουν ως αποθεματικό απρόβλεπτων δαπανών.

Επιπλέον, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να επιτρέψουν προκαταβολικές πληρωμές έως 10 δισ. δολαρίων μέχρι το τέλος του έτους για εξοπλισμό μακράς προμήθειας.

Project North (Αγωγός και Τερματικός Σταθμός LNG στην Αλάσκα)

Το Project North είναι το πιο αμφιλεγόμενο από τα τρία έργα, καθώς η κατασκευή ενός αγωγού LNG μήκους 800 μιλίων (περίπου 1.287 χιλιομέτρων) και εγκαταστάσεων υγροποίησης σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον όπως η Αλάσκα καθιστά το έργο ιδιαίτερα απαιτητικό. Αυτό σημαίνει ότι το τελικό κόστος μπορεί να αποδειχθεί σημαντικά υψηλότερο από τις σημερινές εκτιμήσεις.

Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος το έργο να μην ολοκληρωθεί εντός του προβλεπόμενου χρονικού ορίζοντα των 20 ετών για την έναρξη παραδόσεων LNG, γεγονός που θα απαιτούσε αναδιάρθρωση του χρηματοδοτικού σχήματος ώστε η νοτιοκορεατική κυβέρνηση να μπορέσει να ανακτήσει την επένδυσή της.

Η ζήτηση για LNG ενδέχεται επίσης να μεταβληθεί σημαντικά με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι μακροπρόθεσμες συνθήκες της αγοράς παραμένουν αβέβαιες.

Ενδεικτικά, κατά τη δεκαετία του 2010, μεγάλες ενεργειακές εταιρείες που συμμετείχαν αρχικά στο έργο, όπως οι ExxonMobil, BP και ConocoPhillips, αποφάσισαν τελικά να μην συμμετάσχουν, επικαλούμενες οικονομικούς λόγους.

Η ανακοίνωση του Προέδρου Τραμπ σχετικά με τη συμμετοχή της Νότιας Κορέας στο έργο, η οποία αργότερα αμφισβητήθηκε από τον Πρόεδρο Λι Τζε-Μιούνγκ, φαίνεται να υποδηλώνει ότι το αναμενόμενο ύψος της νοτιοκορεατικής επένδυσης ανέρχεται σε 54 δισεκατομμύρια δολάρια.

Μέχρι στιγμής, η επίσημη ανακοίνωση της νοτιοκορεατικής πλευράς αναφέρει απλώς ότι οι δύο χώρες θα εξετάσουν το έργο πριν λάβουν οριστική απόφαση.

Η επιλογή και η κατάσταση των τριών αυτών έργων φαίνεται να επιβεβαιώνουν ότι η νοτιοκορεατική κυβέρνηση έχει προετοιμαστεί επαρκώς ώστε να εκπληρώσει τη συμφωνία που συνήφθη τον περασμένο Νοέμβριο, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι μόνο τα πλέον υποσχόμενα έργα θα προχωρήσουν.

Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του επενδυτικού πακέτου είναι ότι μεγάλο μέρος των επενδύσεων επικεντρώνεται στις ενεργειακές υποδομές. Αυτό είναι μάλλον αναμενόμενο δεδομένης της τεράστιας ανάγκης για παραγωγή ενέργειας ώστε να καλυφθούν οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις υπολογιστικής ισχύος της τεχνητής νοημοσύνης.

Απουσιάζουν από το παρόν πακέτο επενδύσεις που σχετίζονται με:

  • τη ναυπηγική βιομηχανία,
  • τους ημιαγωγούς,
  • τα φαρμακευτικά προϊόντα,
  • τα κρίσιμα ορυκτά,
  • την κβαντική πληροφορική,
  • και την τεχνητή νοημοσύνη.

Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι σε ορισμένους από αυτούς τους τομείς οι επενδύσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από τον ιδιωτικό τομέα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των ημιαγωγών, ή ότι η Νότια Κορέα δεν διαθέτει ακόμη επαρκές συγκριτικό πλεονέκτημα κλίμακας, όπως στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της κβαντικής υπολογιστικής.

Οι επενδύσεις στη ναυπηγική φαίνεται να αποτελούν ξεχωριστό σκέλος του πρόσθετου επενδυτικού πακέτου των 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που σημαίνει ότι αναμένονται περισσότερες ανακοινώσεις τις επόμενες ημέρες.

Τέλος, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη και οι πολιτικές προεκτάσεις αυτής της ανακοίνωσης από την οπτική των Νοτιοκορεατών φορολογουμένων.

Η διοχέτευση κρατικά χρηματοδοτούμενων επενδύσεων για τη δημιουργία θέσεων εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί πολιτικά όταν τα ίδια κεφάλαια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για ανάγκες στο εσωτερικό της χώρας.

Με απλά λόγια, η επιχειρηματολογία υπέρ αυτών των επενδύσεων γίνεται πιο πειστική όσο πιο άμεσα και ορατά είναι τα οφέλη για τους Νοτιοκορεάτες φορολογουμένους.

Αυτό ενδέχεται να αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους η παρούσα δέσμη ανακοινώσεων επικεντρώθηκε κυρίως στις ενεργειακές υποδομές, δεδομένου ότι κρατικές εταιρείες όπως:

  • η Korea Electric Power Company (KEPCO),
  • και η Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP),

κατέχουν δεσπόζουσα θέση στον συγκεκριμένο τομέα.

Χρηματοδότηση

Όπως προβλεπόταν στο Μνημόνιο Κατανόησης του Νοεμβρίου, οι επενδύσεις διοχετεύονται μέσω δύο οχημάτων ειδικού σκοπού (Special Purpose Vehicles – SPV):

  • του Investment Special Purpose Vehicle (I-SPV),
  • και του Project Special Purpose Vehicle (P-SPV).

Το πρώτο διαχειρίζεται η Korea-U.S. Strategic Investment Corporation σε συνεργασία με την αμερικανική κυβέρνηση και είναι υπεύθυνο για τη συγκέντρωση, κατανομή και αναδιανομή των κεφαλαίων προς και από τα επιμέρους P-SPV.

Η ετήσια συνεισφορά της νοτιοκορεατικής κυβέρνησης έχει οριστεί στα 20 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, με ανώτατο συνολικό όριο τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το σημαντικό στοιχείο αυτής της συμφωνίας είναι ότι τα κεφάλαια που παρέχει η κορεατική κυβέρνηση αποτελούν ανακτήσιμη επένδυση διάρκειας 20 ετών.

Συγκεκριμένα, οι αποδόσεις που προκύπτουν από τα P-SPV μεταφέρονται κάθε χρόνο στο I-SPV και στη συνέχεια κατανέμονται ισόποσα μεταξύ των κυβερνήσεων της Νότιας Κορέας και των ΗΠΑ μέχρι να ανακτηθεί συνολικά το ποσό που αντιστοιχεί στη λεγόμενη «Τεκμαρτή Κατανομή» (Deemed Allocation).

Μετά την ανάκτηση αυτού του ποσού, η νοτιοκορεατική κυβέρνηση δικαιούται εγγυημένη απόδοση 10% επί της επένδυσης.

Σε περίπτωση που η Νότια Κορέα δεν καταφέρει να ανακτήσει το πλήρες ποσό της Τεκμαρτής Κατανομής εντός 20 ετών, οι δύο κυβερνήσεις μπορούν να διαπραγματευθούν τροποποιήσεις στον τρόπο κατανομής των αποδόσεων.

Με λίγα λόγια, το χρηματοδοτικό μοντέλο έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε η Νότια Κορέα να μπορεί να ανακτήσει ολόκληρο το επενδυμένο κεφάλαιο καθώς και τους σχετικούς τόκους.

Οι τόκοι θα υπολογίζονται με βάση την απόδοση των αμερικανικών κρατικών ομολόγων 20ετούς διάρκειας, προσαυξημένη κατά ένα επιπλέον περιθώριο (spread), το οποίο θα συμφωνείται ξεχωριστά για κάθε έργο.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης πρόβλεψη που απαιτεί από τις δύο πλευρές να παρέχουν προνομιακή μεταχείριση σε κορεατές προμηθευτές και αναδόχους έναντι αντίστοιχων ξένων προμηθευτών κατά την υλοποίηση των έργων.

Σύμφωνα με αρχικές πληροφορίες, το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και η Τράπεζα της Κορέας σχεδίαζαν να συγκεντρώνουν έως και 20 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μέσω:

  • των εσόδων από τόκους,
  • των μερισμάτων που προέρχονται από τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας,
  • και των ομολόγων εκφρασμένων σε δολάρια.

Πρόσφατα δημοσιεύματα φαίνεται να επιβεβαιώνουν τη συγκεκριμένη προσέγγιση.

Εάν αυτό ισχύει, η κυβέρνηση θα μπορέσει να διατηρήσει τη δημοσιονομική πειθαρχία χωρίς να επηρεάσει σημαντικά την αγορά συναλλάγματος.

Μέχρι τον Αύγουστο, τα συναλλαγματικά αποθέματα της Νότιας Κορέας ανέρχονταν σε περισσότερα από 442 δισεκατομμύρια δολάρια, αν και νεότερα στοιχεία δείχνουν μικρή μείωση κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Οι τοποθετήσεις της χώρας σε ξένα χρεόγραφα, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, παρέμειναν σχετικά σταθερές στα περίπου 387 δισεκατομμύρια δολάρια.

Οι ετήσιες αποδόσεις αυτών των τοποθετήσεων θα κατευθύνονται στο στρατηγικό επενδυτικό ταμείο.

Εάν τα έσοδα από τόκους δεν επαρκούν για την κάλυψη του ετήσιου ορίου επένδυσης των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα να εκδώσει επιπλέον ομόλογα για να καλύψει τη διαφορά.

Σχεδόν έναν χρόνο μετά το Κοινό Ενημερωτικό Δελτίο του 2025, η Νότια Κορέα έχει περάσει από τις γενικές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, ανακοινώνοντας το πρώτο σύνολο έργων που θα χρηματοδοτήσει και πραγματοποιώντας ήδη την πρώτη μεταφορά κεφαλαίων.

Μια αρχική αξιολόγηση της επιλογής των έργων και της χρηματοδοτικής δομής δείχνει ότι η Σεούλ προχώρησε σε ενδελεχή προετοιμασία.

Επέλεξε έργα με έμπειρους εταίρους και σαφή ζήτηση, διασφαλίζοντας παράλληλα μηχανισμούς προστασίας όπως:

  • η επιμερισμένη διαχείριση κινδύνου μεταξύ των έργων,
  • και ένα νομικά δεσμευτικό ετήσιο ανώτατο όριο δαπανών.

Οι κινήσεις αυτές αποδεικνύουν τόσο τη σοβαρότητα των προθέσεων της Νότιας Κορέας όσο και την επιθυμία της να εξασφαλίσει την επιτυχή ολοκλήρωση των έργων.

Αυτό είναι απολύτως λογικό, καθώς η δυνατότητα της χώρας να ανακτήσει τα επενδυμένα κεφάλαιά της και να αποκομίσει ενδεχομένως κέρδος εξαρτάται από την επιτυχία των συγκεκριμένων έργων.

Παρ’ όλα αυτά, πολλά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, μεταξύ των οποίων:

  • ο τρόπος κατανομής των υπόλοιπων κεφαλαίων,
  • η μορφή και η έκταση της συμμετοχής της Νότιας Κορέας στο έργο LNG της Αλάσκας,
  • καθώς και οι επενδύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία.

Ωστόσο, η συμφωνία φαίνεται να διαθέτει πραγματική δυναμική σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχονται σε μια κρίσιμη φάση, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές βρίσκονται πλέον πολύ κοντά.

stimson.org

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

«Εδώ αρμόδιος είμαι εγώ»: Η τουρκική υστερία για τις NAVTEX και το ευρωπαϊκό πλέγμα προστασίας του GSI

Ως νέα αναμέτρηση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας με αφορμή την πολυεθνική άσκηση «Ευνομία» και τη διαδρομή του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI). Οι τουρκικές εφημερίδες συνδέουν ευθέως τη στρατιωτική άσκηση με τις ενεργειακές επιδιώξεις της Αθήνας, αποδίδοντάς της πολιτική και γεωστρατηγική σκοπιμότητα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Τουρκικός Τύπος για NAVTEX: «Πόλεμος στη Γαλάζια Πατρίδα» και «δοκιμασία ορίων» από την Αθήνα

Ως νέα αναμέτρηση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας με αφορμή την πολυεθνική άσκηση «Ευνομία» και τη διαδρομή του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI). Οι τουρκικές εφημερίδες συνδέουν ευθέως τη στρατιωτική άσκηση με τις ενεργειακές επιδιώξεις της Αθήνας, αποδίδοντάς της πολιτική και γεωστρατηγική σκοπιμότητα. Από τον «πόλεμο των NAVTEX στη Γαλάζια Πατρίδα» μέχρι τις καταγγελίες περί «πρόκλησης» και «γεωπολιτικής δοκιμασίας ορίων», κυριαρχεί η εκτίμηση ότι η Ελλάδα επιχειρεί, με τη συμμετοχή της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, να διαμορφώσει ένα ευρωπαϊκό πλέγμα προστασίας γύρω από το καλώδιο. Παράλληλα, επανέρχεται η πάγια τουρκική θέση περί προηγούμενου συντονισμού με την Άγκυρα για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές που η ίδια διεκδικεί ως τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.

Χουριέτ: «Προειδοποίηση της Άγκυρας στην Αθήνα: Εκείνη η περιοχή είναι δική μου»

Η αντιπαράθεση για τις NAVTEX αναδεικνύει, σύμφωνα με τη Χουριέτ⁠, τη βαθύτερη διαφωνία Αθήνας και Άγκυρας για τη δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο, με το ηλεκτρικό καλώδιο να αποτελεί το πραγματικό επίκεντρο της έντασης.

Στο δημοσίευμα της Ντουϊγκού Λέλογλου, με τίτλο «Προειδοποίηση της Άγκυρας στην Αθήνα: Εκείνη η περιοχή είναι δική μου», η εφημερίδα επισημαίνει ότι η πραγματοποίηση της «Ευνομίας» σε θαλάσσια περιοχή που συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με τη σχεδιαζόμενη διαδρομή του GSI επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει η Χουριέτ στη χρονική συγκυρία και στη σύνθεση της άσκησης, υπογραμμίζοντας ότι οι τέσσερις συμμετέχουσες χώρες εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Μεταφέρει, επίσης, την εκτίμηση του ελληνικού Τύπου ότι η άσκηση συνιστά μήνυμα προς την Τουρκία.

Το ουσιαστικότερο σημείο της ανάλυσής της αφορά, ωστόσο, τη διάκριση ανάμεσα στην άδεια και στον προηγούμενο συντονισμό, όπως την αντιλαμβάνεται η Άγκυρα.

Η εφημερίδα διευκρινίζει ότι «η προσδοκία της Άγκυρας δεν είναι να ζητήσει άδεια η ανάδοχος εταιρεία, αλλά η Γαλλία, ως κράτος σημαίας, να διασφαλίσει τον συντονισμό μέσω διπλωματικών διαύλων, πριν αρχίσουν οι έρευνες στη διαδρομή που επικαλύπτει την τουρκική υφαλοκρηπίδα».

Με αυτή τη διατύπωση, η Χουριέτ επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από το ζήτημα της τουρκικής άδειας, την οποία απορρίπτει κατηγορηματικά η Αθήνα, στο ζήτημα της προηγούμενης διπλωματικής συνεννόησης με την Άγκυρα.

Παράλληλα, η εφημερίδα εντάσσει τη συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας Meridiam και την πολυεθνική άσκηση στην προσπάθεια της Ελλάδας να εξασφαλίσει την προστασία των ενεργειακών υποδομών της, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν μέρος των μέτρων ασφαλείας που λαμβάνει η Αθήνα.

Νεφές: «Πόλεμος NAVTEX στη Γαλάζια Πατρίδα»

Σε σαφώς πιο συγκρουσιακό τόνο, η Νεφές⁠ παρουσιάζει την αντιπαράθεση ως αναμέτρηση για το ποιος έχει τον έλεγχο της επίμαχης θαλάσσιας περιοχής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο πολιτικό μήνυμα της τουρκικής αντίδρασης.

Με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Πόλεμος NAVTEX στη Γαλάζια Πατρίδα», η εφημερίδα ερμηνεύει την τουρκική αντι-NAVTEX ως μήνυμα προς την Αθήνα ότι «μόνο εγώ μπορώ να δώσω άδεια για αυτή την περιοχή».

Σύμφωνα με τη Νεφές, η Άγκυρα, κηρύσσοντας άκυρη την ελληνική NAVTEX και επαναλαμβάνοντας τη δική της ναυτική οδηγία από τον σταθμό της Αττάλειας, επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι «εδώ αρμόδιος είμαι εγώ».

Το ενδιαφέρον του δημοσιεύματος βρίσκεται κυρίως στην ερμηνεία του σκοπού της άσκησης. Κάτω από τον χαρακτηριστικό μεσότιτλο «Ο πραγματικός σκοπός της άσκησης είναι το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης», η εφημερίδα συνδέει την «Ευνομία» με τη σχεδιαζόμενη διαδρομή του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.

Η Νεφές υιοθετεί έτσι την αντίληψη ότι η στρατιωτική δραστηριότητα δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το ενεργειακό έργο και τις ευρύτερες γεωπολιτικές επιδιώξεις στην περιοχή.

Επικαλείται, μάλιστα, την ελληνική εφημερίδα Τα Νέα, μεταφέροντας την εκτίμηση ότι «πρόκειται για μια απλή άσκηση, η οποία όμως αποκτά γεωπολιτική σημασία εξαιτίας της διαδρομής της».

Μιλιέτ: «Η απάντηση της Τουρκίας στο παιχνίδι των NAVTEX»

Ως προσπάθεια της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας να κατοχυρώσουν μέσω ναυτικών οδηγιών διεκδικήσεις που η Άγκυρα θεωρεί παράνομες παρουσιάζει την υπόθεση η Μιλιέτ⁠, υιοθετώντας τη ρητορική περί «Γαλάζιας Πατρίδας».

Με τίτλο «Η απάντηση της Τουρκίας στο παιχνίδι των NAVTEX», η εφημερίδα χαρακτηρίζει την ελληνική και κυπριακή δραστηριότητα ως μέρος ενός ευρύτερου παιχνιδιού αμφισβήτησης των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην αναφορά της τουρκικής NAVTEX για την ονομασία «Κύπρος», την οποία χρησιμοποιεί η Κυπριακή Δημοκρατία στις ναυτικές της αναγγελίες.

Η Μιλιέτ αναπαράγει τη θέση της Άγκυρας ότι η συγκεκριμένη ονομασία δεν ταυτίζεται με το κράτος που ιδρύθηκε το 1960, προβάλλοντας παράλληλα την τουρκική προειδοποίηση πως «οι προσπάθειες νομιμοποίησης παράνομων διεκδικήσεων μέσω αναγγελιών NAVTEX είναι άκυρες και δεν έχουν γίνει ούτε πρόκειται να γίνουν αποδεκτές από την Τουρκία».

Η προσέγγιση της εφημερίδας διευρύνει έτσι την αντιπαράθεση πέρα από το GSI, συνδέοντάς την και με το Κυπριακό, καθώς η Άγκυρα αμφισβητεί τη δυνατότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκπροσωπεί ολόκληρο το νησί.

Ακσάμ: «Προκλητική κίνηση από την Ελλάδα – Κοινή πρόκληση της Αθήνας με τρεις χώρες»

Την άσκηση «Ευνομία» ως συντονισμένη πολιτική και στρατιωτική κίνηση με γεωπολιτικές προεκτάσεις παρουσιάζει η Ακσάμ⁠, η οποία επιλέγει έναν ιδιαίτερα επιθετικό τίτλο, χαρακτηρίζοντας τη συνεργασία των τεσσάρων χωρών «κοινή πρόκληση».

Στο δημοσίευμα, που βασίζεται σε πληροφορίες του τουρκικού πρακτορείου Ανατολή και της ελληνικής εφημερίδας Τα Νέα, προβάλλεται η εκτίμηση ότι η χρονική επιλογή της άσκησης δεν είναι τυχαία.

Η Ακσάμ αναπαράγει ειδικότερα την άποψη ότι «η επιλογή πλοίου υπό γαλλική σημαία, η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας Meridiam στο έργο και η πραγματοποίηση της άσκησης Ευνομία δημιουργούν ένα πλέγμα προστασίας σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο».

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί το βασικό ερμηνευτικό στοιχείο του δημοσιεύματος: η στρατιωτική συνεργασία, η παρουσία της Γαλλίας και η συμμετοχή ευρωπαϊκών εταιρειών εμφανίζονται ως αλληλοσυμπληρούμενα μέσα για την προώθηση του GSI.

Χαμπέρ 7: «Γεωπολιτική δοκιμασία ορίων από την Αθήνα; Επικίνδυνη πρόκληση στη Μεσόγειο»

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το Χαμπέρ 7⁠, το οποίο προσεγγίζει την πολυεθνική άσκηση ως ενδεχόμενη δοκιμασία των γεωπολιτικών ορίων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με τίτλο «Γεωπολιτική δοκιμασία ορίων από την Αθήνα; Επικίνδυνη πρόκληση στη Μεσόγειο», το δημοσίευμα του Φατίχ Γιοντζαλίκ, που επικαλείται το πρακτορείο Ανατολή, δίνει έμφαση στη χωροθέτηση της άσκησης πάνω στη διαδρομή του σχεδιαζόμενου ηλεκτρικού καλωδίου.

Ο χαρακτηρισμός «γεωπολιτική δοκιμασία ορίων» υποδηλώνει την ερμηνεία ότι η Αθήνα επιχειρεί να δοκιμάσει στην πράξη τα περιθώρια αντίδρασης της Άγκυρας, αξιοποιώντας τη συμμετοχή άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα

Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την αρχή της κοσμικότητας του κράτους.

Δημοσιεύτηκε

στις

Το Αζερμπαϊτζάν είναι ένα από τα πιο κοσμικά κράτη με μουσουλμανική πλειονότητα στον κόσμο, γεγονός που αποτελεί κληρονομιά του σοβιετικού παρελθόντος του.
Περίπου το 96% έως 98% του πληθυσμού του αυτοπροσδιορίζεται ως μουσουλμανικό, ωστόσο το Σύνταγμά του διατηρεί τη θρησκεία διαχωρισμένη από τους κρατικούς θεσμούς.
Τον Σεπτέμβριο του 2026, το Υπουργικό Συμβούλιο αυστηροποίησε τους κανόνες σχετικά με τη σχολική στολή. Οι διατάξεις αυτές αφορούν επίσης το σύνολο του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών.
Η εφαρμογή των μέτρων άρχισε στις αρχές Οκτωβρίου του 2026. Μαθήτριες που φορούσαν χιτζάμπ εμποδίστηκαν να εισέλθουν στα σχολεία. Σε εκπαιδευτικούς ζητήθηκε να αφαιρέσουν τη μαντίλα τους ή να παραιτηθούν.
Έως τις 12 Οκτωβρίου, οι αρχές είχαν προχωρήσει σε δεκάδες συλλήψεις στο Μπακού, έπειτα από διαδηλώσεις που σημαδεύτηκαν από συγκρούσεις και απόπειρες αποκλεισμού της κυκλοφορίας.
Η αντιπαράθεση έχει πλέον προκαλέσει διπλωματικές εντάσεις με την Τουρκία, έναν από τους στενότερους συμμάχους του Αζερμπαϊτζάν.
Ο Οκτάι Σαράλ, σύμβουλος του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καταδίκασε τους περιορισμούς που επιβάλλονται στις μαθήτριες που φορούν μαντίλα, υποστηρίζοντας ότι η χιτζάμπ αποτελεί θρησκευτική υποχρέωση και ζητώντας την κατάργηση των μέτρων.
Αρκετοί βουλευτές του κυβερνώντος τουρκικού κόμματος AKP επέκριναν επίσης τα συγκεκριμένα μέτρα.
Στις 13 Οκτωβρίου, το κυβερνών κόμμα του Αζερμπαϊτζάν, υπό την ηγεσία του προέδρου Ιλχάμ Αλίεφ, αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις αυτές «λαϊκιστικές και ανεύθυνες» και καταγγέλλοντας παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.
Το Μπακού υπενθύμισε ότι η φιλία μεταξύ των δύο εθνών δεν παρέχει σε καμία από τις δύο πλευρές το δικαίωμα να επιβάλλει στην άλλη τις θρησκευτικές ή πολιτικές της πεποιθήσεις.
Ωστόσο, στον δημόσιο χώρο, ο καθένας εξακολουθεί να είναι ελεύθερος να ντύνεται σύμφωνα με τις πεποιθήσεις και τις προσωπικές του επιλογές.
Έτσι, σε αυτή τη χώρα με τη συντριπτική μουσουλμανική πλειονότητα, η κοσμικότητα του κράτους επιβάλλεται χωρίς να υπαγορεύει στους πολίτες πώς θα ντύνονται στον δρόμο. Πρόκειται για μια διάκριση την οποία το Αζερμπαϊτζάν προτίθεται να διαφυλάξει.
Το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί ιδιαίτερα στενές στρατηγικές σχέσεις με το Ισραήλ, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους εταίρους του στον μουσουλμανικό κόσμο.
Οι δύο χώρες συνεργάζονται, μεταξύ άλλων, στους τομείς της άμυνας, των υπηρεσιών πληροφοριών, της ενέργειας και της τεχνολογίας. Το Αζερμπαϊτζάν είναι σημαντικός προμηθευτής πετρελαίου του Ισραήλ, ενώ το εβραϊκό κράτος τού παρέχει προηγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό.
Το 2023, το Μπακού έκανε ένα σημαντικό διπλωματικό βήμα, ανοίγοντας την πρώτη του πρεσβεία στο Ισραήλ και επισφραγίζοντας έτσι περισσότερα από τριάντα χρόνια διμερών σχέσεων.
Ανάμεσα στην Άγκυρα, η οποία υπερασπίζεται τη χρήση της χιτζάμπ, και το Μπακού, το οποίο επιδιώκει να διασφαλίσει την κοσμικότητα στα σχολεία του, η μαντίλα μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ δύο ιστορικών συμμάχων.
Μια σύγκρουση που αποκαλύπτει ότι ακόμη και στο εσωτερικό του μουσουλμανικού κόσμου, η θέση της θρησκείας στον δημόσιο χώρο απέχει πολύ από το να αποτελεί ζήτημα ομοφωνίας.
Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Newsroom13 λεπτά πριν

Project Bromo: Η Ευρώπη επιταχύνει τη δημιουργία διαστημικού γίγαντα απέναντι στη SpaceX

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να επιταχύνει την αντιμονοπωλιακή αξιολόγηση της συμφωνίας μεταξύ Airbus, Thales και Leonardo. Ο νέος όμιλος, με...

Αναλύσεις22 λεπτά πριν

350 Δισ. Δολάρια στην Αμερική: Η Νότια Κορέα ενεργοποιεί τη μεγαλύτερη στρατηγική επένδυση της συμμαχίας τους

Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις...

Αναλύσεις52 λεπτά πριν

«Εδώ αρμόδιος είμαι εγώ»: Η τουρκική υστερία για τις NAVTEX και το ευρωπαϊκό πλέγμα προστασίας του GSI

Ως νέα αναμέτρηση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας με αφορμή...

Αναλύσεις1 ώρα πριν

Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα

Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;

Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος...

Δημοφιλή