Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Η Κύπρος στη σύγχρονη διεθνή αρένα

Το μεθοδολογικό εργαλείο, μέσω του οποίου θα εξεταστεί η υπό κρίση χώρα είναι το S.W.O.T (Strenghts – Weaknesses – Opportunities – Threats), για να περιγραφεί η σύγχρονη υπόσταση της χώρας μέσα από μια ανάλυση των δυνάμεων, αδυναμιών, ευκαιριών και απειλών, στοχεύοντας στον βέλτιστο στρατηγικό σχεδιασμό.

Δημοσιεύτηκε στις

Κύπρος: Η παράνομη τουρκική κατοχή του βόρειου τμήματος του νησιού έχει επιφέρει πολλαπλά πλήγματα στην ισχύ και την ασφάλειά της. Επειδή η ενέργεια θεωρείται ως ένα νέο πεδίο εξωτερικής πολιτικής (Kuzemco, 2015), αξίζει να αναζητήσουμε πιθανές ενεργειακές δικλίδες “αναβίωσης” της Κύπρου.

Το μεθοδολογικό εργαλείο, μέσω του οποίου θα εξεταστεί η υπό κρίση χώρα είναι το S.W.O.T (Strenghts – Weaknesses – Opportunities – Threats), για να περιγραφεί η σύγχρονη υπόσταση της χώρας μέσα από μια ανάλυση των δυνάμεων, αδυναμιών, ευκαιριών και απειλών, στοχεύοντας στον βέλτιστο στρατηγικό σχεδιασμό.

Γράφει η Μαριάνα Συμεωνίδη

Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής αποτελεί σημείο αναφοράς στην επιστημονική κοινότητα, καθώς τα γεγονότα που εκτυλίσσονται εντός των ορίων της έχουν επιφέρει γεωπολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές. Η Κύπρος, όντας ένας καθοριστικός δρών, αφενός λόγω της πλεονεκτικής της γεωγραφικής θέσης, αλλά και αφετέρου λόγω της επιζήμιας παρουσίας της Τουρκίας, αποτελεί το αντικείμενο ανάλυσης της παρούσης αναφοράς.

Τα αποθέματα φυσικού αερίου που βρέθηκαν στις κυπριακές ακτές βοηθούν στην ανάπτυξη ενός νέου ενεργειακού τομέα, επαναπροσδιορίζοντας το προγενέστερο πολιτικό τοπίο και θέτοντας την Κύπρο ως μια αναδυόμενη δύναμη. Η σημασία της ισχύος ενός κράτους πρωταγωνιστεί στην ρεαλιστική θεωρία των διεθνών σχέσεων, και αποτελεί μια από τις κύριες επιδιώξεις της εξωτερικής πολιτικής των κρατών (Σκλιάς, 2012). Η παράνομη τουρκική κατοχή του βόρειου τμήματος της Κύπρου έχει επιφέρει πολλαπλά πλήγματα στην ισχύ και την ασφάλειά της. Επειδή η ενέργεια θεωρείται ως ένα νέο πεδίο εξωτερικής πολιτικής (Kuzemco, 2015), αξίζει να αναζητήσουμε πιθανές ενεργειακές δικλίδες “αναβίωσης” της Κύπρου. Το μεθοδολογικό εργαλείο, μέσω του οποίου θα εξεταστεί η υπό κρίση χώρα είναι το S.W.O.T (Strenghts – Weaknesses – Opportunities – Threats), για να περιγραφεί η σύγχρονη υπόσταση της χώρας μέσα από μια ανάλυση των δυνάμεων, αδυναμιών, ευκαιριών και απειλών, στοχεύοντας στον βέλτιστο στρατηγικό σχεδιασμό (Puyt, et. al., 2020).

  1. Strengths

Η Κύπρος, βρισκόμενη σε κεντρική θέση μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής (σχήμα 1) διαθέτει γεωστρατηγικό πλεονέκτημα (Zachariades & Petrikkos, 2020). Αυτός είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο αναφέρει ο Αχμέτ Νταβούτογλου ότι“ την Κύπρο δεν μπορεί να αγνοήσει καμία περιφερειακή ή παγκόσμια δύναμη που κάνει στρατηγικούς υπολογισμούς στη Μ. Ανατολή, την Α. Μεσόγειο, το Αιγαίο, το Σουέζ, την Ερυθρά θάλασσα και τον Κόλπο” (Νταβούτογλου, 2010).

Σχήμα 1


Πηγή: DEMPRO

Λόγω αυτής της θέσης, η ηλιακή ενέργεια αποτελεί βασικό προτέρημα της χώρας. Το δυναμικό παραγωγής ηλιακής ενέργειας της Κύπρου είναι πολύ υψηλότερο από το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής επικράτειας λόγω του χαμηλού γεωγραφικού πλάτους του νησιού και του αίθριου καιρού των καλοκαιριών (Fountoulakis, et. al., 2021). Σύμφωνα με την ερευνητική εταιρία Enerdata, η ικανότητα συλλογής και αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας της Κύπρου έχει διπλασιαστεί από το 2020 έως το 2022 (enerdata.net). Παράλληλα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατέχουν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (σχήμα 2). Ο στόχος του 2020 για μερίδιο 13% των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας υπερέβη, με 16,9%, και, όπως φαίνεται στο σχήμα 2, το μερίδιο αυτό ανήλθε στο 19% το 2022 (17% για ηλεκτρική ενέργεια).

Σχήμα 2

Πηγή: Enerdata

  1. Weaknesses

Η παράνομη επεκτατική πολιτική της Τουρκίας έχει δημιουργήσει δυο μέτωπα εντός των ορίων της Κύπρου, των Ελληνοκύπριων και των Τουρκοκύπριων. Όταν τα σημεία που χωρίζουν τους πολίτες μιας χώρας είναι περισσότερα από αυτά που τους ενώνουν, οι αναταραχές κρίνονται αυταπόδεικτες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η έλλειψη καλλιέργειας μιας κοινής εθνικής ταυτότητας είναι πιθανό να επιφέρει σοβαρές συγκρούσεις (Duba & Köprülü, 2017), με το πλαίσιο της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης να ενισχύει αυτό το επιχείρημα (Akçalı, 2011).

Όσον αφορά την ενέργεια, η Κύπρος εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τις εισαγωγές για τον εφοδιασμό της με συμβατική ενέργεια (Electricity Authority of Cyprus – eac.com), καθώς ο ήλιος, ο άνεμος και το ξύλο αποτελούν τους μοναδικούς εθνικούς πόρους. Ο παρακάτω πίνακας (σχήμα 3) αποτυπώνει το εύρος της ενεργειακής εξάρτησης της Κύπρου ανά μορφή ενέργειας.

Σχήμα 3

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η ολοσχερής ενεργειακή εξάρτηση της Κύπρου, αλλά και το υψηλό ποσοστό νοικοκυριών με χαμηλή ενεργειακή προσιτότητα (Kyprianou & Serghides, 2020), ενδεχομένως να “ωθεί” τη χώρα στην προαναφερθείσα ευάλωτη θέση.

  1. Opportunities

Τα ενεργειακά αποθέματα στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου (U.S Energy Information Administration, 2023), ευνοούν τόσο την οικονομία όσο και τη διεθνή της θέση, καθώς χαρακτηρίζεται ως ένας ανερχόμενος παραγωγός φυσικού αερίου (Tsakiris, 2017). Ο τερματικός σταθμός υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Βασιλικό, θα μπορούσε να αυξήσει τη στρατηγική σημασία της Κύπρου, επιτρέποντάς της να αναδειχθεί ως κόμβος διαμετακόμισης φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (Bryza, 2013).

Τα ενεργειακά αποθέματα δημιουργούν κίνητρα για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (Τουρκία-Ισραήλ-Ελλάδα-Κύπρος), τα οποία εργάζονται για την μεγιστοποίηση του οφέλους τους (Walt, 2014), ώστε να οικοδομηθεί μια “οδός” κοινής αξιοποίησης και συνεργασίας.

  1. Threats

Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την έννοια της αποσταθεροποίησης. Ο απρόβλεπτος και αυταρχικός τρόπος δράσης της Τουρκίας, αποτελεί μια διαχρονική απειλή για την Δημοκρατία της Κύπρου, παρά το γεγονός ότι πρόσφατα απέκτησε ισχυρή διεθνή υποστήριξη για τα δικαιώματά της.

Επιπλέον, οι αντιμετωπιζόμενες κλιματικές αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη γεωργία και την τουριστική βιομηχανία της Κύπρου. Οι μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συνδέονται με σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα (Tsangas, 2019). Για αυτό το λόγο, το επικαιροποιημένο σχέδιο της Κύπρου περιλαμβάνει στόχο μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 32% έως το 2030 σε σύγκριση με το 2005 (enerdata.net).

Συμπεράσματα – Προτάσεις

Οι γεωπολιτικές αναταράξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει αλλαγές, στις οποίες η Κύπρος μπορεί να πρωταγωνιστήσει. Τα δυνατά στοιχεία της και οι ευκαιρίες που παρουσιάστηκαν στην παρούσα αναφορά, κρίνεται ότι υπερτερούν των αδυναμιών και των απειλών της. Η μέχρι πρότινος έλλειψη αποτελεσματικής στρατηγικής για την εθνική ασφάλεια, μπορεί να αντισταθμιστεί από ορθολογικές αποφάσεις στον τομέα ενεργειακής πολιτικής. Εφόσον, όμως, οι αποφάσεις την ενεργειακής πολιτικής θα επηρεάσουν την σταθερότητα και την επιβίωση της χώρας, μιλάμε για ένα πρόβλημα ενεργειακής ασφάλειας και όχι απλώς πολιτικής (Winzer, 2012).

Η αμερικανική παρουσία στην Κύπρο θα μπορούσε να είναι πιο δυναμική δεδομένης της συνεργασίας Τουρκίας – Ρωσίας και του πυραυλικού συστήματος S-400, αλλά οι οικονομικές σχέσεις Κύπρου – Ρωσίας – Κίνας, πιθανότατα να την εμποδίζει, καθώς έτσι πλήττεται η δική της ηγεμονία στην περιοχή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο για την επίλυση διαφορών μετά την επίτευξη συμφωνίας (Grigoriadis, 2014). Φυσικά, καμία “εγγύηση” δεν δύναται να δοθεί για την τήρηση των συμφωνηθέντων, υπό την ρεαλιστική σκοπιά ότι τα κράτη δρουν μόνον για την αύξηση της δικής τους ισχύος και διεθνούς επιρροής.

Λόγω της συνεχώς μεταβαλλόμενης κατάστασης, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Κύπρου καλούνται να προασπιστούν τα συμφέροντα της χώρας τους, εξασφαλίζοντας την παραγωγικότητα των εθνικών πόρων (Aydin, & Erdem, 2024). Στο πολιτικό επίπεδο, αυτό που καλούνται να περιορίσουν με οποιοδήποτε τρόπο είναι η πολύπλευρη τουρκική “απειλή” ακόμα, και αν το μέσον είναι η διαπραγμάτευση με συμφέροντες όρους. Κανένας άλλος διεθνής δρών δεν φαίνεται έτοιμος να αμφισβητήσει το sui generis, προβληματικό «αρχείο» του Κυπριακού προβλήματος.

Βιβλιογραφία

Akçalı, E. (2011). Getting real on fluctuating national identities: Insights from Northern Cyprus. Antipode, 43(5), 1725-1747.

Aydin, M., & Erdem, A. (2024). Analyzing the impact of resource productivity, energy productivity, and renewable energy consumption on environmental quality in EU countries: The moderating role of productivity. Resources Policy, 89, 104613.

Bryza, M. J. (2013). Eastern Mediterranean Natural Gas: Potential for Historic Breakthroughs among Israel, Turkey and Cyprus. Turkish Policy Quarterly, 12(3), 35-44.

Cyprus Energy Information. (n.d.). Enerdata. Retrieved April 1, 2024, from https://www.enerdata.net/estore/energy-market/cyprus/

CYPRUS Energy Snapshot. (n.d.). European Commission. Retrieved April 1, 2024, from https://energy.ec.europa.eu/document/download/24db0005-9efe-4564-bb34-b9db28a3d217_en?filename=CY%202022%20Energy%20Snapshot_rev.pdf

Duba, G. U., & Köprülü, N. (2017). Rethinking National Identities in Divided Societies of Post-Ottoman Lands: Lessons from Lebanon and Cyprus. European Journal of Multidisciplinary Studies, 2(2), 113-127.

Energy Generation. (n.d.). Electricity Authority of Cyprus. Retrieved April 1, 2024, from https://www.eac.com.cy/EN/EAC/Sustainability/Pages/ElectricityProduction.aspx

Fountoulakis, I., Kosmopoulos, P., Papachristopoulou, K., Raptis, I. P., Mamouri, R. E., Nisantzi, A., … & Kazadzis, S. (2021). Effects of aerosols and clouds on the levels of surface solar radiation and solar energy in Cyprus. Remote Sensing, 13(12), 2319.

Grigoriadis, I. N. (2014). Energy discoveries in the Eastern Mediterranean: conflict or cooperation?. Middle East Policy, 21(3), 124-133.

Kuzemko, C. (2014). Ideas, power and change: explaining EU–Russia energy relations. Journal of European Public Policy, 21(1), 58-75.

Kyprianou, I., & Serghides, D. (2020). Dealing with energy poverty in Cyprus–an overview. International Journal of Sustainable Energy, 39(4), 308-320.

Puyt, R., Lie, F. B., De Graaf, F. J., & Wilderom, C. P. (2020). Origins of SWOT analysis. In Academy of management proceedings (Vol. 2020, No. 1, p. 17416). Briarcliff Manor, NY 10510: Academy of Management.

Strategic location – Crossroad of Three Continents. (n.d.). DEMPRO. Retrieved April 1, 2024, from https://www.dempro.com.cy/articles/strategic-location-crossroad-of-three-continents

Tsakiris, T. (2017). Cyprus’s natural gas strategy: Geopolitical and economic preconditions. Mediterranean Quarterly, 28(1), 29-57.

Tsangas, M., Jeguirim, M., Limousy, L., & Zorpas, A. (2019). The application of analytical hierarchy process in combination with PESTEL-SWOT analysis to assess the hydrocarbons sector in Cyprus. Energies, 12(5), 791.

U.S Energy Information Administration 2024, Data, Cyprus, Ανακτήθηκε 17/03/2024 από https://www.eia.gov/international/data/country/CYP

Waltz, K. N. (2014). Anarchic orders and balances of power. In The Realism Reader (pp. 113-123). Routledge.

Winzer, C. (2012). Conceptualizing energy security. Energy policy, 46, 36-48.

Zachariades, A., & Petrikkos, P. (2020). Balancing for Profit: The Republic of Cyprus’ Grand Strategy in the Eastern Mediterranean Sea. Cyprus Review, 32(1), 89-136.

Νταβούτογλου, Α., 2010. Το Στρατηγικό Βάθος. Μτφ Ν. Ραφτόπουλος. Ποιότητα: Αθήνα.

Σκλιάς, Π. 2012. Πολιτική Οικονομία των διεθνών σχέσεων. Η διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή. Παπαζήσης: Αθήνα.

Mariana Symeonidi is a researcher and writer specializing in European politics, international relations, and human rights. She holds an MSc in European Politics and Governance (with distinction) from Neapolis University Pafos and a Bachelor’s in English Language and Literature from the NKUA. Currently, she serves as a Research Associate at HERMES I.I.A.S.GE and is actively involved as a researcher within the Human Rights Observatory of Neapolis University. Her professional background includes work on EU-funded projects at the European Institute for International Relations (EIIR) and international initiatives like the “Young Global Leaders Camp”at Riga Technical University in Latvia. Alongside her research, she works in corporate operations within the energy sector.

Διεθνή

Η επικίνδυνη κλιμάκωση Σουδάν και Αιθιοπίας: Ο αγώνας για θάλασσα, νερό και ισχύ στο Κέρας της Αφρικής

Με σοβαρή διπλωματική κρίση βρίσκονται αντιμέτωποι το Σουδάν και η Αιθιοπία, που προχώρησαν σε αμοιβαίες απελάσεις διπλωματών και στο κλείσιμο προξενικών αρχών, ενώ ανταλλάσσουν κατηγορίες για υποστήριξη ένοπλων οργανώσεων που επιχειρούν στο έδαφός τους. Η αντιπαράθεση προκαλεί ανησυχίες για ενδεχόμενη επέκταση των εσωτερικών πολεμικών συγκρούσεων πέρα από τα εθνικά σύνορα, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με σοβαρή διπλωματική κρίση βρίσκονται αντιμέτωποι το Σουδάν και η Αιθιοπία, που προχώρησαν σε αμοιβαίες απελάσεις διπλωματών και στο κλείσιμο προξενικών αρχών, ενώ ανταλλάσσουν κατηγορίες για υποστήριξη ένοπλων οργανώσεων που επιχειρούν στο έδαφός τους. Η αντιπαράθεση προκαλεί ανησυχίες για ενδεχόμενη επέκταση των εσωτερικών πολεμικών συγκρούσεων πέρα από τα εθνικά σύνορα, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας.

– Υεμένη, Σουδάν, Αιθιοπία: Πώς συνδέονται μεταξύ τους οι τρεις πόλεμοι (Διονύσιος Σκλήρης)

Στις 4 Νοεμβρίου η αιθιοπική κυβέρνηση διέταξε το κλείσιμο του σουδανικού προξενείου στην Ασόσα, κοντά στα σύνορα των δύο χωρών, και την απέλαση έξι μελών του προσωπικού του. Η απόφαση είχε κοινοποιηθεί στις 2 Νοεμβρίου, με προθεσμία 48 ωρών για την αναχώρηση των διπλωματικών υπαλλήλων. Η απάντηση του Σουδάν ήταν άμεση: οι αρχές του ανακοίνωσαν το κλείσιμο του αιθιοπικού προξενείου στην πόλη Γκενταρέφ και την απέλαση των υπαλλήλων του.

Οι καταγγελίες για επιθέσεις με drones

Η διπλωματική αντιπαράθεση σχετίζεται με τον εμφύλιο πόλεμο του Σουδάν ανάμεσα στον τακτικό στρατό, υπό τον στρατηγό Αμπντέλ Φατάχ αλ Μπουρχάν, και τις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF), υπό τον Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο. Το Σουδάν κατηγορεί την Αιθιοπία ότι επιτρέπει στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης να χρησιμοποιούν το έδαφός της για την εξαπόλυση επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον σουδανικών πόλεων και υποδομών. Την 1η Νοεμβρίου, το Σουδάν ανακοίνωσε ότι προσέφυγε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και στο Συμβούλιο Ειρήνης και Ασφάλειας της Αφρικανικής Ένωσης, καταγγέλλοντας την εμπλοκή της Αιθιοπίας.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Μεταβατικό Συμβούλιο Κυριαρχίας του Σουδάν, κατά τη διάρκεια του 2026 πραγματοποιήθηκαν 70 επιθέσεις από αιθιοπικό έδαφος, με τη χρήση 187 drones μονής κατεύθυνσης, προκαλώντας σχεδόν 500 νεκρούς και τραυματίες μεταξύ των αμάχων. Οι αριθμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων. Στις αρχές Νοεμβρίου, πλήγματα σε υποσταθμούς ηλεκτροδότησης στις πόλεις Αλ Ντάμπα και Αμπού Χαμάντ προκάλεσαν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος. Η καταστροφή ενεργειακών υποδομών επηρεάζει την υδροδότηση και τη λειτουργία νοσοκομείων. Το Σουδάν υποστηρίζει επίσης ότι τα drones, που χρησιμοποιούνται στις επιθέσεις, προέρχονται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία κατηγορούνται για στρατιωτική υποστήριξη των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF). Όμως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αιθιοπία αρνούνται τις κατηγορίες.

Το μέτωπο του Τιγκράι

Η Αιθιοπία από την πλευρά της κατηγορεί το Σουδάν ότι υποστηρίζει τις ένοπλες δυνάμεις που αντιμάχονται την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην περιοχή του Τιγκράι. Οι συγκρούσεις αναζωπυρώθηκαν τον Σεπτέμβριο, ανατρέποντας την εύθραυστη σταθερότητα που είχε διαμορφωθεί μετά τη συμφωνία ειρήνης του 2022. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άμπι Άχμεντ υποστηρίζει ότι το Σουδάν, η Αίγυπτος και η Ερυθραία ενισχύουν τις δυνάμεις των ανταρτών στο Τιγκράι. Η κρίση στις σχέσεις Αιθιοπίας και Ερυθραίας έχει επίσης συνέπειες για την περιοχή. Την 1η Οκτωβρίου, η Αντίς Αμπέμπα απέλασε δέκα διπλωμάτες της Ερυθραίας και ανακοίνωσε το κλείσιμο της πρεσβείας της στην Ασμάρα. Η Ερυθραία απάντησε διακόπτοντας τις διπλωματικές σχέσεις. Βρισκόμαστε πλέον πολύ μακριά από την περίοδο 2020-2022, όταν οι δύο χώρες είχαν συνεργαστεί στρατιωτικά κατά τον πόλεμο του Τιγκράι.

Το ζήτημα του φράγματος στον Γαλάζιο Νείλο

Η ένταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία λόγω της εμπλοκής της Αιγύπτου, η οποία βρίσκεται σε μακροχρόνια αντιπαράθεση με την Αιθιοπία για το Μεγάλο Φράγμα της Αιθιοπικής Αναγέννησης στον Γαλάζιο Νείλο. Η Αίγυπτος θεωρεί ότι η λειτουργία του φράγματος ενδέχεται να απειλήσει την υδατική της ασφάλεια, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ύδατα του Νείλου. Η Αιθιοπία, αντιθέτως, θεωρεί το έργο ως απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη και την ενεργειακή της αυτονομία. Ταυτοχρόνως, η προσπάθεια της περίκλειστης Αιθιοπίας να εξασφαλίσει πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί πρόσθετη πηγή αντιπαράθεσης με την Ερυθραία. Έτσι, οι συγκρούσεις για την εδαφική κυριαρχία, την πρόσβαση στη θάλασσα και τον έλεγχο των υδάτινων πόρων αλληλοτροφοδοτούνται.

Κίνδυνοι για επέκταση του πολέμου 

Παρά την κλιμάκωση, το Σουδάν δηλώνει ότι επιθυμεί να αποφύγει μια άμεση στρατιωτική αναμέτρηση. Ο Αμτζάντ Φαρίντ, σύμβουλος πολιτικών και εξωτερικών υποθέσεων του Μεταβατικού Συμβουλίου Κυριαρχίας, υπογράμμισε ότι το Σουδάν διατηρεί το δικαίωμα υπεράσπισης της εδαφικής του ακεραιότητας, αλλά καταβάλλει προσπάθειες για να αποτρέψει έναν ανοικτό πόλεμο με την Αιθιοπία. Μια νέα σύγκρουσης θα επεβάρυνε ακόμη περισσότερο το Σουδάν, όπου περισσότεροι από 14 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας του εμφυλίου πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ. Ισχυρός κίνδυνος προκύπτει από την  πιθανότητα οι εμφύλιες συγκρούσεις στο Σουδάν και την Αιθιοπία να συνδεθούν σε ένα ενιαίο περιφερειακό μέτωπο, παρασύροντας γειτονικές χώρες και εξωτερικές δυνάμεις σε μια περιοχή κομβική για τις στρατηγικές προσβάσεις προς την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ.

Για την Αιθιοπία είναι ζωτικής σημασίας το να έχει πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα, την οποία έχασε μετά την ανεξαρτησία της Ερυθραίας το 1993. Για τον λόγο αυτό, τον Ιανουάριο 2024 προχώρησε σε μνημόνιο κατανόησης με τη Σομαλιλάνδη, ώστε να μπορεί να διεξάγεται το εμπόριό της διά του λιμανιού της Μπερμπέρα για 50 χρόνια. Το μνημόνιο της 1ης Ιανουαρίου 2024 προέβλεπε πρόσβαση της Αιθιοπίας σε παράκτια ζώνη μήκους περίπου 20 χιλιομέτρων για 50 χρόνια, με δυνατότητα ναυτικής εγκατάστασης. Η Σομαλιλάνδη έχει αποσχιστεί από τη Σομαλία και δεν έχει εξασφαλίσει αρκούντως τη διεθνή αναγνώριση και για αυτό προσβλέπει στην Αιθιοπία για την αρχή μιας παρόμοιας αναγνώρισης σε συνδυασμό με οικονομικά και ευρύτερα εμπορικά οφέλη.

Οι περιφερειακές ευθυγραμμίσεις 

Η Αιθιοπία από την άλλη επιθυμεί να μην εξαρτάται για την πρόσβασή της στη θάλασσα μονομερώς από το Τζιμπουτί, όθεν διέρχεται το 95% των εισαγωγών και των εξαγωγών της. Ωστόσο, η συμμαχία αυτή με τη μη αναγνωρισμένη διεθνώς Σομαλιλάνδη δημιουργεί αντισυσπειρώσεις: Η Σομαλία, που βλέπει με κακό μάτι αυτή τη συμμαχία, συσπειρώνεται εναντίον της Αιθιοπίας μαζί με την Αίγυπτο, η οποία διαφωνεί εντόνως με την Αιθιοπία λόγω του Μεγάλου Αιθιοπικού Φράγματος στον Άνω Νείλο, που θεωρεί ότι βλάπτει ζωτικά συμφέροντά της. Η Τουρκία, η οποία έχει οικοδομήσει την ισχυρότερη βάση της στην Αφρική στο Μογκαντίσου της Σομαλίας αντιτίθεται επίσης σε παρόμοιες πρωτοβουλίες της Αιθιοπίας, καθώς έχει στενές σχέσεις με τη Σομαλία όχι μόνο σε στρατιωτικό, αλλά και σε οικονομικό επίπεδο. Ωστόσο, η Τουρκία στο πλαίσιο της επέκτασής της στην Αφρική διαθέτει καλές διπλωματικές σχέσεις και με την Αιθιοπία εργαλειοποιώντας προς τούτο και την ανθρωπιστική βοήθεια όσο και διπλωματικές πρωτοβουλίες διαμεσολάβησης στο Τιγκράι. Οι ευρύτερες περιφερειακές ευθυγραμμίσεις είναι ότι η Ερυθραία συνδέεται με την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, τη Σομαλία, τις Ένοπλες Δυνάμεις του Σουδάν, ενώ η Αιθιοπία συνδέεται με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ και τη Σομαλιλάνδη.

Για την Ελλάδα η σημασία του ζητήματος είναι κυρίως αφενός ότι εντείνεται η διπλωματική σημασία αλλά και η στρατιωτική, οικονομική και πολιτική παρουσία της Τουρκίας, που έχει διαύλους και με τις δύο πλευρές, στο Κέρας της Αφρικής, στο πλαίσιο μάλιστα μιας νεο-οθωμανικής ιδεολογίας. Και, αφετέρου, η εμπλοκή της συμμαχικής Αιγύπτου, αλλά και του Ισραήλ σε μάλλον διαφορετικά μέτωπα, τηρουμένης της πολυπλοκότητας της κατάστασης, σε μια περιοχή, η οποία είναι σημαντική, καθώς συνδέεται με «σημεία πνιγμού» της παγκόσμιας οικονομίας στην Ερυθρά Θάλασσα.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Ισραήλ: Εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Άιζενκοτ – Το ριψοκίνδυνο παζλ των 67 βουλευτών και τα «αγκάθια» της πλειοψηφίας

Η εντολή που έλαβε χθες από τον Ισραηλινό πρόεδρο, δίνει στον Γκάντι Άιζενκοτ από 28 έως 42 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση και θέτει τον Νετανιάχου πιο κοντά παρά ποτέ στον κίνδυνο απώλειας της εξουσίας, τουλάχιστον από το 2021 και μετά.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η εντολή που έλαβε χθες από τον Ισραηλινό πρόεδρο, δίνει στον Γκάντι Άιζενκοτ από 28 έως 42 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση και θέτει τον Νετανιάχου πιο κοντά παρά ποτέ στον κίνδυνο απώλειας της εξουσίας, τουλάχιστον από το 2021 και μετά.

Ωστόσο το δύσκολο παζλ και οι βαθιές διαφωνίες στα κομματικά μπλοκ του Ισραήλ, καθιστούν τον σχηματισμό κυβέρνησης, έναν «γρίφο τυλιγμένο σε αίνιγμα».

Eπειτα από πολυήμερες διαβουλεύσεις με όλα τα κόμματα που θα εκπροσωπούνται στη νέα Κνεσέτ, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ δήλωσε το Σάββατο ότι αποφάσισε να δώσει στον Άιζενκοτ την πρώτη ευκαιρία συγκρότησης συνασπισμού.

Σήμερα η εντολή

«Ο πρόεδρος ενημέρωσε τον ηγέτη του κόμματος Γιασάρ, Γκάντι Άιζενκοτ, για την πρόθεσή του να του αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης», ανέφερε σε ανακοίνωσή του χθες το γραφείο του Χέρτσογκ. Ο πρόεδρος προσκάλεσε τον Άιζενκοτ στην προεδρική κατοικία σήμερα, σε συνάντηση κατά την οποία θα αναθέσει και επισήμως την εντολή στον Άιζενκοτ.

Η απόφαση του Χέρτσογκ σημαίνει ότι ο Άιζενκοτ θα έχει 28 ημέρες στη διάθεσή του για να επιχειρήσει να σχηματίσει νέα κυβέρνηση. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί κατά ακόμη 14 ημέρες.

Εάν ο Άιζενκοτ δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση σε αυτό το διάστημα, ο Χέρτσογκ μπορεί να δώσει σε άλλον πολιτικό την ευκαιρία συγκρότησης κυβερνητικού συνασπισμού. Εάν ουδείς κατορθώσει να σχηματίσει κυβέρνηση, τότε προκηρύσσονται νέες εκλογές.

Το μπλοκ των τεσσάρων εβραϊκών κομμάτων της αντιπολίτευσης, με επικεφαλής το Γιασάρ του Άιζενκοτ, που εξασφάλισαν συνολικά 48 από τις 120 έδρες του ισραηλινού κοινοβουλίου στις εκλογές της περασμένης εβδομάδας, διαθέτει θεωρητικά αρκετές επιλογές για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.

Οι δύσκολες επιλογές

Μία επιλογή για τον Άιζενκοτ θα ήταν να σχηματίσει κυβέρνηση που θα εξαρτάται από τη στήριξη των δύο αραβικών κομμάτων του Ισραήλ, τα οποία κέρδισαν συνολικά 19 έδρες. Ωστόσο, τόσο ο Λίμπερμαν όσο και ο Μπένετ έχουν δηλώσει ότι δεν θα στήριζαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενώ ο Άιζενκοτ έχει θέσει όρους για τη συμμετοχή στον συνασπισμό του που θα ήταν δύσκολο να εκπληρώσουν τα αραβικά κόμματα.

Μια δεύτερη δυνατότητα θα ήταν να στηριχθεί στα δύο υπερορθόδοξα κόμματα του Ισραήλ, τα οποία εξασφάλισαν 13 έδρες και αποτελούν επί χρόνια συμμάχους του Νετανιάχου. Ωστόσο, είναι ολοένα και πιο δυσαρεστημένα από την αποτυχία του βετεράνου πρωθυπουργού να εξασφαλίσει την ψήφιση νομοθεσίας που θα απαλλάσσει τους νέους της κοινότητάς τους από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.

Ομως η υπόλοιπη αντιπολίτευση, έχει αναγάγει τη στράτευση των υπερορθόδοξων σε βασικό αίτημα, γεγονός που βάζει μεγάλα εμπόδια στην επίτευξη οποιασδήποτε συμφωνίας.

Μια τρίτη επιλογή θα ήταν μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας, στην οποία θα συμμετείχαν το Γιασάρ, το Λικούντ του Νετανιάχου και άλλα εβραϊκά κόμματα.

Επίθεση στα αραβικά κόμματα

Σε δήλωσή του το Σάββατο, ο Νετανιάχου -ο οποίος προσπαθεί αδιάκοπα να απονομιμοποιήσει τα αραβικά κόμματα του Ισραήλ— επιχείρησε να πιέσει τον Άιζενκοτ να συμφωνήσει σε κυβέρνηση ενότητας. Υποστήριξε ότι το Ισραήλ «απλώς δεν θα επιβιώσει» εάν σχηματιστεί κυβέρνηση που εξαρτάται από αραβικά κόμματα.

Το Γιασάρ του Άιζενκοτ απάντησε κατηγορώντας τον Νετανιάχου για υστερία και δηλώνοντας ότι, εάν το Λικούντ επιθυμεί να συμμετάσχει σε κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ, θα πρέπει να αποκηρύξει τους ακροδεξιούς συμμάχους του.

«Ο άνθρωπος που δίχασε την ισραηλινή κοινωνία, τη διέσπασε και έσπειρε τη διχόνοια μιλά για “ενότητα” μόνο όταν αντιλαμβάνεται ότι οι ημέρες του στην εξουσία είναι μετρημένες. Η ενότητα αποτελεί σημαντική αξία για το Ισραήλ. Ο Νετανιάχου ενήργησε συστηματικά και αποφασιστικά εναντίον της, ακόμη και κατά τη διάρκεια του δυσκολότερου πολέμου στην ιστορία μας», κατέληξε το Γιασάρ.

naftemporiki.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα

«Αιέν Υψικρατείν»: Η νέα εποχή της Πολεμικής Αεροπορίας με F-35, KC-390 και Διοίκηση Διαστήματος

Το μήνυμα Νίκου Δένδια για τον εορτασμό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, οι αλλαγές στις αμυντικές δυνατότητες της χώρας και το πλήρες πρόγραμμα των εκδηλώσεων στη Σχολή Ικάρων.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η Πολεμική Αεροπορία, ισχυρός πυλώνας της εθνικής μας άμυνας, περνά σε μια νέα εποχή, με τα σύγχρονα μαχητικά 5ης γενιάς, τα προηγμένα αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα και τα UAV.

Αυτό τόνισε, μεταξύ άλλων, με ανάρτηση στο κοινωνικό δίκτυο Χ ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας για τη σημερινή ημέρα εορτασμού του Προστάτη της Πολεμικής Αεροπορίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ.

YouTube thumbnail

Επισήμανε ότι στον «εκσυγχρονισμένο μεταγωγικό στόλο, προστίθενται σύντομα 3 KC – 390 Millennium, που θα της προσφέρουν νέες επιχειρησιακές δυνατότητες, με τον εναέριο ανεφοδιασμό».

Και υπογράμμισε: «Για πρώτη φορά επίσης, η Ελλάδα θα έχει παρουσία στο διάστημα, με την επικείμενη έναρξη λειτουργίας της Διοίκησης Διαστήματος και την ένταξη σειράς δορυφόρων στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, όπως και στον εθνικό έλεγχο των επικοινωνιών μας».

«To πιο πολύτιμο στοιχείο, όμως, της Πολεμικής Αεροπορίας, είναι τα στελέχη της. Αποτελούν ασπίδα της χώρας, αλλά και πολύτιμο στήριγμα της ελληνικής κοινωνίας, με τις αποστολές αεροδιακομιδών, έρευνας & διάσωσης και αεροπυρόσβεσης, όπου και όποτε απαιτηθεί» ξεκαθάρισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.

«Ιδίως σήμερα, η σκέψη μας στρέφεται με σεβασμό και ευγνωμοσύνη σε εκείνους που απογειώθηκαν για να υπερασπιστούν την Πατρίδα και δεν προσγειώθηκαν. “Αιέν Υψικρατείν”» κατέληξε ο κ. Δένδιας.

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

  • 09:00: Επιμνημόσυνη Δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Πεσόντων Αεροπόρων, στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας
  • 11:00: Επίσημος Εορτασμός – Δοξολογία στη Σχολή Ικάρων, στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας
  • 13:00 – 20:00 Open Day στη Σχολή Ικάρων με τις ακόλουθες δράσεις:
  • 13:00 – 18:00: Ανάπτυξη εξομοιωτών πτήσεων αεροσκαφών F-16 και F-35 καθώς και συσκευών εικονικής πραγματικότητας (VR)
  • 13:00 – 18:00: Έκθεση και διαγωνισμός φωτογραφίας από τους Συλλόγους “ΑΝΑΧΑΙΤΙΣΗ” και “ΔΑΙΔΑΛΟΣ”
  • 13:00 – 18:00: Έκθεση αερομοντελισμού από την Ελληνική Αεραθλητική Ομοσπονδία
  • 13:00 – 18:00: Escape Room Αεροπορικής Θεματολογίας
  • 13:00 – 18:00: Photo Booth
  • 13:00 – 18:00: Παιγνίδι (Quiz) Αεροπορικών Γνώσεων με βράβευση της καλύτερης επίδοσης
  • 13:00 – 18:00: Παιδικές Αθλητικές Δραστηριότητες (Άλμα επί κοντώ, Σκυταλοδρομία, Softball, Laser run, Δισκοβολία, Ακόντιο-vortex, Τένις, Χάντμπολ, Τοξοβολία, Άρση βαρών, Κωπηλασία και  Ρίψη Κορίνας) από διακεκριμένους Ολυμπιονίκες (κα. Σημαντήρη, κα. Ζαχαριάδου, κα. Καλτσά, κ. Γιακούποβιτς, κα. Φλώρου, κα. Αναγνωστοπούλου, κα. Αραούζου, κα. Καραντάσιου, κα. Χριστοφορίδη, κ. Σκιαθίτης, κα. Μπούζιου, κ. Θεμελής, κα. Γερόλυμου, κ. Ζαϊράκης, κ. Τόμσον, κ. Μπίζιος, κ. Μυλωνας, κ. Γεωργαράς, κ. Αναστασιάδης, κ. Καραμαδούνη, κα. Αναστασίου, κα. Χαραλαμπίδου)
  • 13:00 – 18:00: Διόραμα Ιστορικού Αεροσκάφους
  • 14:00: Προβολή ταινίας «Stealth: Η αόρατη απειλή», στο αμφιθέατρο της ΣΙ
  • 14:00 – 20:00: Food & Drink Spots (δωρεάν διάθεση)
  • 16:00 – 18:00: Επίδειξη Μαχητικών Αθλημάτων (ΑΣ Οδυσσέας Καράτε, Σαολίν Κουνγκ Φου “H Πηγή του Νεαρού Δάσους”)
  • 18:15: Συναυλία με τη συμμετοχή γνωστού DJ (Pablo Nuevo) και Ραδιοφωνικού Παραγωγού (Φάνης Λαμπρόπουλος)
  • 18:30: Επίδειξη με Συστήματα Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (Drone Show)

Πρόγραμμα Αεροπορικών Επιδείξεων

  • 12:00: 110 Πτέρυγα Μάχης/ Αεροπορική Βάση Λάρισας, Αεροπορική επίδειξη της Ομάδας Αεροπορικών Επιδείξεων Μεμονωμένου Αεροσκάφους F-16 «Ζευς»
  • 14:00: Καλαμάτα (Παραλία), Αεροπορική επίδειξη της Ομάδας Αεροπορικών Επιδείξεων Μεμονωμένου Αεροσκάφους T-6A «Δαίδαλος»
Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Νέα συμφωνία METLEN–Naval Group: Στον Βόλο η κατασκευή τορπιλοθυρών για διεθνή ναυτικά προγράμματα

Σημαντική ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στη διεθνή αμυντική βιομηχανία σηματοδοτεί η νέα σύμβαση μεταξύ της METLEN και του γαλλικού ναυπηγικού...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Πανηγυρίζουν στην Τουρκία για τη γαλλική γνωστοποίηση – «Μιλήσαμε με τους Γάλλους, απαιτούμε άδεια»

Σε μείζον διπλωματικό ζήτημα εξελίσσεται η φερόμενη γραπτή γνωστοποίηση της Γαλλίας προς την Τουρκία για τις έρευνες που σχετίζονται με...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Γιατί η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας έρχεται σε αντίθεση με τους κανόνες του ΝΑΤΟ

Η ταυτόχρονη πρόσβαση σε διαφορετικά στρατιωτικά δίκτυα δημιουργεί έναν κίνδυνο που πρέπει να αξιολογηθεί προτού μετατραπεί σε πραγματικό πρόβλημα.

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

Παυλόπουλος για καλώδιο: «Δεν απαιτείται άδεια της Τουρκίας» – Οι δύο κινήσεις που ζητά άμεσα από την Ελλάδα

Σαφές μήνυμα για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο έστειλε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος,...

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

Η ποντιακή παράδοση παραμένει ζωντανή στη Θράκη – Χριστουγεννιάτικη γιορτή στα Κομνηνά Ξάνθης

Μια πρωτοβουλία που συνδέει την τοπική παραγωγή με την πολιτιστική κληρονομιά του Ποντιακού Ελληνισμού φιλοξενείται στα ορεινά Νεστοχώρια της Ξάνθης....

Δημοφιλή