Αναλύσεις
Η λαϊκή απόρριψη του «Σχεδίου Ανάν» και πώς διατηρήθηκε το «θανάσιμο λάθος»…
Η ΔΔΟ μόνο ένα περιεχόμενο είχε και έχει, εκείνο που της όρισαν οι πάτρωνές της Βρετανοί και Τούρκοι από το 1956/57. Το διχοτομικό, των δύο ζωνών, μίας ελληνικής και μίας τουρκικής. Τα υπόλοιπα είναι προφάσεις εν αμαρτίαις των υποστηρικτών της.
Γράφει η Φανούλα Αργυρού
Δύο πρόσφατα άρθρα για το απορριφθέν από τους Έλληνες της Κύπρου λεγόμενο «Σχέδιο Ανάν» στις 24.4.2004 είναι ιστορικά.
Το πρώτο:
«Οι πολίτες διέσωσαν την Κυπριακή Δημοκρατία το 2004, ΟΧΙ η Αναν-ική, τουρκοδιζωνική ηγεσία», 23.4.2025, του Σάββα Ιακωβίδη.
Το δεύτερο:
«Το Δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν και το θανάσιμο λάθος της ΚΔ», του Φοίβου Κλόκκαρη, αντιστράτηγου ε.α., 2.5.2025 .
Στο δεύτερο, ο συγγραφέας διερωτάται «γιατί οι κυβερνήσεις μας και οι ηγεσίες των περισσοτέρων κομμάτων αγνόησαν τη λαϊκή ετυμηγορία στο δημοψήφισμα και παρέμειναν προσκολλημένες στη ΔΔΟ… ενέργειες εξευμενισμού της Τουρκίας…».
Στο πρώτο, ο συγγραφέας εξηγεί λεπτομερώς ότι οι πολίτες ήταν που διέσωσαν την ΚΔ με το ΟΧΙ τους στο τερατούργημα του Φόρεϊν Όφις/Χάνεϊ… Με αποτέλεσμα «Ο Τάσσος καταξιώθηκε μεν, με το ΟΧΙ στο σχέδιο, αλλά έχασε μία, μοναδική, κλασική, ιστορική ευκαιρία να αλλάξει στρατηγική στο Κυπριακό… Ο ίδιος προσυπέγραψε με τον κατοχικό Ταλάτ το ανακοινωθέν της 8ης Ιουλίου 2006, που βρικολάκιαζε τη διζωνική, η οποία ακριβώς οδηγεί στην κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας…».
(Σημ. Φ.Α. Είναι μάλιστα η μόνη συνεννόηση που φέρει μονογραφή αμφοτέρων, το έγγραφο το βρήκε η γράφουσα από το Αρχείο του ΟΗΕ).
Ο Τ. Παπαδόπουλος ενοχλημένος και στην εμμονή του να πείσει τους ξένους και τους ντόπιους διζωνικούς ή ακόμα τη δική του προσωπική πεποίθηση ή ψευδαίσθηση ότι η ΔΔΟ ήταν λύση του Κυπριακού (ως ένας των σχεδιαστών και του περιβόητου διζωνικού χάρτη που έδωσε στους Τούρκους στις 31.3.1977 στη Βιένη), ότι έμεινε πιστός στη ΔΔΟ, πολύ πριν από τη συνεννόησή του με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ στις 8 Ιουλίου 2006, αρνιόταν ότι ο λαός είχε απορρίψει τη ΔΔΟ με το ΟΧΙ του στις 24.4.2004! (πράγμα που μέχρι και η Ομάδα Διεθνών Κρίσεων είχε αναγνωρίσει με αναφορά στην ιστοσελίδα της).
Στην 4η σελίδα λοιπόν επιστολής του (8 σελίδων) προς τον ΓΓ του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, ημερ. 7.6.2004 (με συνημμένο έγγραφο), με αριθμό S.2004/437, που αποτελούσε την επίσημη θέση της κυπριακής Κυβέρνησης στην έκθεση του Γ.Γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό, ημερ. 28 Μαΐου 2004, που κυκλοφόρησε στη Γενική Συνέλευση και το Συμβούλιο Ασφαλείας, έγραψε ο Τ. Παπαδόπουλος (σε ελεύθερη μετάφραση):
«Ένα άλλο απατηλό συμπέρασμα στην Έκθεση είναι πως οι Ελληνοκύπριοι απορρίπτουν μια λύση βασισμένη στη δι-ζωνική, δι-κοινοτική ομοσπονδία. Ενδιαφέρομαι πολύ να μελετήσω οποιαδήποτε έγκυρη μαρτυρία, που προβάλλεται με καλή πίστη, η οποία να δείχνει έστω και μιαν αναφορά στις γραπτές μας προτάσεις, που καταθέσαμε στη Λευκωσία και στο Burgenstock, που υποστηρίζει τέτοιο συμπέρασμα. Το ίδιο μπορεί να λεχθεί και για τις παρατηρήσεις μας που δόθηκαν προφορικώς. Ακόμα περισσότερο, οι σταθερές μας θέσεις όλα αυτά τα χρόνια δεν δικαιολογούν σε καμία περίπτωση την αναφορά σε τέτοιον ισχυρισμό.
»Εν πάση περιπτώσει, δράττομαι της ευκαιρίας να επαναλάβω εμφαντικά γι’ ακόμα μια φορά, εκ μέρους της ελληνοκυπριακής πλευράς, τη δέσμευση του λαού μου, καθώς και την έντονη προσωπική δική μου, για μια λύση
διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας…».
Πότε του είχε άραγε δώσει ο «λαός του» τέτοια έγκριση;
Κάποιοι ισχυρίζονταν ότι ο Τ. Παπαδόπουλος υποστήριζε τη ΔΔΟ με το… φανταστικό «σωστό περιεχόμενο». Ένα άλλοθι.
Η ΔΔΟ μόνο ένα περιεχόμενο είχε και έχει, εκείνο που της όρισαν οι πάτρωνές της Βρετανοί και Τούρκοι από το 1956/57. Το διχοτομικό, των δύο ζωνών, μίας ελληνικής και μίας τουρκικής. Τα υπόλοιπα είναι προφάσεις εν αμαρτίαις των υποστηρικτών της.
Στο Παράρτημα 9 του βιβλίου της «Μια παταγώδης αποτυχία των Διεθνών Σχέσεων – Η αποστολή καλών υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων εθνών στην Κύπρο, 1999-2004», 2006, η συνταγματολόγος Κλερ Πάλλυ παραθέτει τη μαρτυρία ότι ο Τ. Παπαδόπουλος είχε διαβεβαιώσει τον Κόφι Ανάν πως οι αλλαγές στο σχέδιό του θα ήταν μικρές. Έγραψε στον Τ. Παπαδόπουλο, 4.2.2004, στη παράγραφο 10, ο Ανάν:
«… I recognize however that both sides wish to try to effect changes to the plan. I have been assured by the Turkish Prime Minister and you that the changes sought by the two sides would be confined to a small number…».
«Αναγνωρίζω, όμως, ότι αμφότερες οι πλευρές επιθυμούν να δοκιμάσουν να κάνουν αλλαγές στο σχέδιο. Με έχετε διαβεβαιώσει, ο Τούρκος Πρωθυπουργός και εσείς, ότι οι αλλαγές που επιθυμούν και οι δύο πλευρές θα είναι περιορισμένες σε μικρό αριθμό και θα παραμείνουν εντός των παραμέτρων του σχεδίου. Το δέχθηκα, και υπέδειξα ότι, αν αρχίσουν διαπραγματεύσεις, θα κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ να βοηθήσω τα ενδιαφερόμενα μέρη να φθάσουν γρήγορα σε συμφωνία στις αλλαγές του σχεδίου για να καλυτερεύσει για αμφότερες τις πλευρές…».
(Σημειώνεται ότι στην προετοιμασία του διαβόητου «Σχεδίου Ανάν» συμβολή είχαν και Ε/κ, όπως οι μ. Γλ. Κληρίδης, Αλ. Μαρκίδης… Υποστηριζόταν από τις ηγεσίες ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ αλλά απορρίφθηκε συντριπτικά από τις λαϊκές μάζες αμφοτέρων).
Στις 23.5.2008 ακολούθησε η συνεννόηση Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια/Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, επιβεβαιώνοντας δέσμευσή τους για ΔΔΟ με πολιτική ισότητα…
Στις 18.9.2009, το λεγόμενο Εθνικό Συμβούλιο αποφάσισε και πάλι… όπως η λύση είναι ΔΔΟ…
(Υπενθυμίζεται ότι το σχέδιο του Λονδίνου για δύο συνιστώντα κράτη ξεκίνησε 3.1.1964).
Στις 11.2.2014 ακολούθησε η κοινή διακήρυξη Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη/Ντερβίς Έρογλου, για δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα…
«Η διζωνική ομοσπονδία, αγγλικής υποβολής, τουρκικής υιοθεσίας και ελληνικής αποδοχής, είναι ο εφιαλτικός Δούρειος Ίππος των Εγγλέζων και των Τούρκων για την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, τη δημιουργία δύο συνιστώντων κρατιδίων που, υποτίθεται, θα συνεργάζονται σε μια δήθεν λειτουργική και βιώσιμη ομοσπονδία, στηριγμένη, τάχα, και στις ιδρυτικές αρχές και αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Φούμαρα και λήροι και ολέθριες ψευδαισθήσεις της ανερμάτιστης και τουρκοφοβικής ηγεσίας της Κύπρου…».
«Τα σύνδρομα της Στοκχόλμης και της Βρισηίδας εγκυστωμένα στη νοοτροπία Κυπρίων πολιτικών», Σ. Ιακωβίδη, «Σημερινή», 4.5.2025.
Με συνεχιστή του βρετανικού διζωνικού τροπαρίου τον νυν Πρόεδρο, Νίκο Χριστοδουλίδη…
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Η Δέσμη Αρχών με μονογραφές Τ. Παπαδόπουλου και Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, 8.6.2006 (Από το Αρχείο του ΟΗΕ).

Η επιστολή Ανάν προς Τ. Παπαδόπουλο, 4.2.2004.

Η αναφορά Ανάν από τη τελευταία γραμμή της σελίδας 2 προς σελίδα 3 από το βιβλίο της Κλερ Πάλλυ.
Αναλύσεις
Πολιτικός σεισμός στις ΗΠΑ και κρίσιμες αποφάσεις
Σε μια περίοδο κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων εισέρχεται η Αρμενία, με τον πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν να επιταχύνει τις διαδικασίες για τη σύνταξη νέου Συντάγματος, να επαναβεβαιώνει τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας και να θέτει ως βασική κυβερνητική προτεραιότητα την ολοκλήρωση της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν. Οι εξελίξεις αυτές, μαζί με τις πολιτικές αναταράξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, βρέθηκαν στο επίκεντρο του δελτίου ειδήσεων «Η Φωνή της Αρμενίας», που παρουσίασε η Λιάνα Μανουκιάν.
Σε μια περίοδο κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων εισέρχεται η Αρμενία, με τον πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν να επιταχύνει τις διαδικασίες για τη σύνταξη νέου Συντάγματος, να επαναβεβαιώνει τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας και να θέτει ως βασική κυβερνητική προτεραιότητα την ολοκλήρωση της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν. Οι εξελίξεις αυτές, μαζί με τις πολιτικές αναταράξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, βρέθηκαν στο επίκεντρο του δελτίου ειδήσεων «Η Φωνή της Αρμενίας», που παρουσίασε η Λιάνα Μανουκιάν.
Πασινιάν: Η Αρμενία πρέπει να αποκτήσει ευρωπαϊκή εναλλακτική
Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι δηλώσεις του Αρμένιου πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν στη Σύνοδο Κορυφής για τη Διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2026, την οποία διοργάνωσε το Euronews.
Ο Πασινιάν υποστήριξε ότι διακρίνει πλέον ενδείξεις ισχυρότερης πολιτικής βούλησης στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια νέα διεύρυνση. Κατά την εκτίμησή του, αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Αρμενίας να συναντήσουν τις επιδιώξεις των Βρυξελλών.
Υπενθύμισε ότι τον Μάρτιο του 2025 η Αρμενία ψήφισε νόμο για την έναρξη της διαδικασίας προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο οποίος έχει τεθεί σε ισχύ.
Εξήγησε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποσκοπούσε πρωτίστως στη δημιουργία μιας εναλλακτικής στρατηγικής επιλογής για τη χώρα.
Όπως ανέφερε, για πολλά χρόνια κυριαρχούσε στην αρμενική κοινωνία, αλλά και στο περιφερειακό περιβάλλον, η αντίληψη ότι η Αρμενία δεν διέθετε άλλες επιλογές ως προς τον διεθνή προσανατολισμό της.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε αυτή την αντίληψη ιδιαίτερα περιοριστική για το μέλλον της χώρας, τονίζοντας ότι η κυβέρνησή του επιδιώκει να διαμορφώσει νέες προοπτικές.
Παράλληλα, συνέδεσε την ευρωπαϊκή κατεύθυνση με την προστασία της δημοκρατίας, την εμβάθυνση των μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση της θεσμικής ανθεκτικότητας της Αρμενίας.
Επισήμανε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους εταίρους του Ερεβάν στην προώθηση δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων.
Νέο Σύνταγμα τον Νοέμβριο – Ανοίγει η δημόσια συζήτηση
Σημαντικές αλλαγές προετοιμάζονται και στο εσωτερικό πολιτικό σύστημα της Αρμενίας.
Ο Νικόλ Πασινιάν ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του σχεδιάζει να δημοσιοποιήσει μέσα στον Νοέμβριο το σχέδιο του νέου Συντάγματος.
Η ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής συζήτησης για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, μετά τη δημοσιοποίηση του σχεδίου θα ξεκινήσει εκτεταμένος δημόσιος διάλογος, στον οποίο θα μπορούν να κατατεθούν προτάσεις και παρατηρήσεις.
Η κυβέρνηση προτίθεται να συνεχίσει τη διαδικασία μέχρι να κρίνει ότι έχει προηγηθεί επαρκής κοινωνική διαβούλευση.
Η συνταγματική αναθεώρηση συνδέεται επίσης με τις πολιτικές αντιπαραθέσεις γύρω από τη μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν.
Ειρήνη με το Αζερμπαϊτζάν: Προειδοποίηση Πασινιάν προς την αντιπολίτευση
Ο Αρμένιος πρωθυπουργός χαρακτήρισε την υπογραφή και κύρωση της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν ένα από τα σημαντικότερα καθήκοντα της κυβέρνησής του.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις ενστάσεις που διατυπώνει η κοινοβουλευτική αντιπολίτευση σχετικά με τη συνταγματική διαδικασία και τη σύνδεσή της με την επίτευξη ειρήνης.
Ο Πασινιάν υποστήριξε ότι, εφόσον υπάρξουν θετικές απαντήσεις στα ζητήματα που συνδέονται με την ειρηνευτική συμφωνία και η αντιπολίτευση εξακολουθήσει να αντιδρά, η στάση της θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αντίθεση στην ειρήνη με το Αζερμπαϊτζάν.
Μάλιστα, προειδοποίησε ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να ασκηθεί κοινωνική πίεση προς τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, με την κυβερνητική πλειοψηφία να αναλαμβάνει, κατά την άποψή του, πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι δηλώσεις του αναδεικνύουν την ένταση της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από δύο αλληλένδετα ζητήματα: τη συνταγματική μεταρρύθμιση και την οριστικοποίηση της ειρήνης με το Μπακού.
Αλλαγές στον μηχανισμό συνταγματικών δημοψηφισμάτων
Στο ίδιο δελτίο παρουσιάστηκαν οι δηλώσεις της υπουργού Δικαιοσύνης της Αρμενίας, Σρπουί Γκαλιάν, για τις σχεδιαζόμενες αλλαγές στη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης.
Η υπουργός ανέφερε ότι στο μέλλον προβλέπεται να μειωθεί το απαιτούμενο όριο για την παραπομπή συνταγματικών τροποποιήσεων σε δημοψήφισμα.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο που περιέγραψε, για την παραπομπή σχεδίου συνταγματικής τροποποίησης σε δημοψήφισμα απαιτείται η υποστήριξη τουλάχιστον των δύο τρίτων του συνόλου των βουλευτών της Εθνοσυνέλευσης.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε ειδικές διαδικασίες που αφορούν πρωτοβουλίες πολιτών με 200.000 υπογραφές ή προτάσεις του ενός τρίτου των βουλευτών.
Η Γκαλιάν εξήγησε ότι στο νέο συνταγματικό πλαίσιο επιδιώκεται η ενίσχυση της άμεσης λαϊκής συμμετοχής στις συνταγματικές αλλαγές.
Σύμφωνα με την ίδια, η Εθνοσυνέλευση δεν θα μπορεί να τροποποιεί μόνη της το Σύνταγμα, αλλά θα μπορεί να παραπέμπει προτεινόμενες αλλαγές σε δημοψήφισμα.
Υπογράμμισε ότι η τελική απόφαση πρέπει να ανήκει στον λαό, αφού προηγηθεί ουσιαστική και εκτεταμένη δημόσια συζήτηση.
ΗΠΑ: Εκλογικό πλήγμα στους Ρεπουμπλικανούς και νέες ισορροπίες στην Ουάσιγκτον
Το δελτίο της «Φωνής της Αρμενίας» ασχολήθηκε επίσης με τις πολιτικές εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν, οι Ρεπουμπλικανοί δέχθηκαν σημαντικό εκλογικό πλήγμα, ενώ η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, τις τιμές των καυσίμων, την πολιτική των δασμών και τον πόλεμο με το Ιράν επηρέασε την εκλογική συμπεριφορά.
Το δελτίο, επικαλούμενο στοιχεία του Reuters, ανέφερε ότι περίπου το 90% των ψηφοφόρων θεωρούσε το κόστος διαβίωσης σημαντικό παράγοντα για την επιλογή του.
Παρουσιάστηκαν επίσης οι αντιδράσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αναγνώρισε ότι ο πόλεμος με το Ιράν επηρέασε την εκλογική επίδοση των Ρεπουμπλικανών, χωρίς να εκφράσει μεταμέλεια για την απόφαση έναρξής του.
Παράλληλα, επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από το αποτέλεσμα, επισημαίνοντας ότι το όνομά του δεν βρισκόταν στο ψηφοδέλτιο.
Η εκπομπή αναφέρθηκε και στις πιθανές συνέπειες μιας αλλαγής των κοινοβουλευτικών συσχετισμών για τη νομοθετική ατζέντα του Αμερικανού προέδρου, ιδίως στην οικονομία, τη μετανάστευση και την εξωτερική πολιτική.
Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα τον Ιανουάριο του 2027.
Αναλύσεις
Το μήνυμα της Σερβίας στην Ελλάδα – Πώς οι πολίτες μπορούν να ελέγξουν την εξουσία
Στη δυναμική του σερβικού φοιτητικού κινήματος και στα διδάγματα που μπορεί να αντλήσει η Ελλάδα επικεντρώθηκε ο πολιτειολόγος και πολιτικός επιστήμονας Αναστάσιος Συριανός, στη συνέντευξή του στον Σταύρο Καλεντερίδη. Στον πυρήνα της ανάλυσής του βρέθηκαν οι συνελεύσεις, η ανάδειξη προσώπων κοινωνικής εμπιστοσύνης και το κρίσιμο ερώτημα της επόμενης ημέρας: πώς εξασφαλίζεται ότι οι εκλεγμένοι θα παραμένουν υπόλογοι στους πολίτες.
Στη δυναμική του σερβικού φοιτητικού κινήματος και στα διδάγματα που μπορεί να αντλήσει η Ελλάδα επικεντρώθηκε ο πολιτειολόγος και πολιτικός επιστήμονας Αναστάσιος Συριανός, στη συνέντευξή του στον Σταύρο Καλεντερίδη. Στον πυρήνα της ανάλυσής του βρέθηκαν οι συνελεύσεις, η ανάδειξη προσώπων κοινωνικής εμπιστοσύνης και το κρίσιμο ερώτημα της επόμενης ημέρας: πώς εξασφαλίζεται ότι οι εκλεγμένοι θα παραμένουν υπόλογοι στους πολίτες.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε με φόντο την εκλογική επικράτηση της φοιτητικής λίστας στη Σερβία. Σύμφωνα με τα τελικά αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν στις 5 Νοεμβρίου, η λίστα «Οι φοιτητές νικούν» εξασφάλισε 140 έδρες, έναντι 103 της λίστας «Αλεξάνταρ Βούτσιτς – Ενωμένη Σερβία».
Για τον Αναστάσιο Συριανό, το ουσιαστικό στοιχείο της σερβικής περίπτωσης βρίσκεται στον τρόπο οργάνωσης του κινήματος. Όπως υποστήριξε, οι φοιτητές αξιοποίησαν τις δυνατότητες συμμετοχής που τους παρείχε το υφιστάμενο σύστημα, μετατρέποντας μια κοινωνική κινητοποίηση σε δύναμη πολιτικής παρέμβασης.
Η επιλογή προσώπων και η διατήρηση της εντολής
Ο πολιτικός επιστήμονας στάθηκε ιδιαίτερα στη διάκριση ανάμεσα σε εκείνους που διαμορφώνουν την πολιτική εντολή και σε εκείνους που αναλαμβάνουν την εκτέλεσή της.
Στη δική του ανάγνωση, οι φοιτητές επέλεξαν να κρατήσουν τον συλλογικό χαρακτήρα του κινήματος και να αναδείξουν πρόσωπα με εμπειρία, αναγνωρισιμότητα και κοινωνική αποδοχή για την υλοποίηση του προγράμματός τους.
Αυτό το στοιχείο, κατά τον ίδιο, προσφέρεται για μελέτη και στην Ελλάδα. Ένα κίνημα εκδημοκρατισμού θα μπορούσε να αναζητήσει σε κάθε περιοχή ανθρώπους εγνωσμένης αξίας, οι οποίοι θα ενώνουν ευρύτερα κοινωνικά στρώματα και θα δεσμεύονται σε πρόγραμμα διαμορφωμένο μέσα από συλλογικές διαδικασίες.
Η πρότασή του προϋποθέτει οργανωμένη κοινωνική βάση, κοινό πολιτικό σχέδιο και σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και στους εκπροσώπους τους.
Η ηθική δέσμευση δεν αρκεί
Κεντρικό σημείο της συνέντευξης αποτέλεσε η δυνατότητα ελέγχου των εκλεγμένων. Ο Σταύρος Καλεντερίδης έθεσε το ζήτημα της πολιτικής και ηθικής δέσμευσης των υποψηφίων απέναντι στο πρόγραμμα των έντεκα σημείων που συζητήθηκε στην εκπομπή.
Ο Αναστάσιος Συριανός αναγνώρισε τη σημασία αυτής της δέσμευσης, επισημαίνοντας όμως ότι αφήνει ουσιαστικά κενά. Το πραγματικό τεστ, όπως εξήγησε, θα έρθει εάν κάποιος εκπρόσωπος αποκλίνει από τη συμφωνία και αρνηθεί να λογοδοτήσει ή να παραιτηθεί.
Κατά την εκτίμησή του, απαιτούνται ισχυρότερες, θεσμικά κατοχυρωμένες δυνατότητες ελέγχου. Στη συζήτηση αναφέρθηκε ακόμη και η παλαιότερη ιδέα περιουσιακών δεσμεύσεων των υποψηφίων μέσω συμβολαιογραφικής πράξης, ως ενδεχόμενο προς διερεύνηση, με τον ίδιο να αναγνωρίζει τις δυσκολίες της.
Το βασικό ερώτημα παραμένει συγκεκριμένο: ποιος μπορεί να επιβάλει τη λογοδοσία όταν η πολιτική υπόσχεση παραβιάζεται;
Από τις φοιτητικές συνελεύσεις στην κοινωνία
Ένας δεύτερος προβληματισμός αφορούσε το εύρος της συμμετοχής. Μπορεί ο έλεγχος να παραμένει αποκλειστικά στις φοιτητικές συνελεύσεις όταν οι αποφάσεις αφορούν ολόκληρη τη χώρα;
Ο Συριανός υποστήριξε ότι το φοιτητικό κίνημα διαθέτει, στην αρχική φάση, ισχυρή νομιμοποιητική βάση απέναντι στα πρόσωπα που ανέδειξε. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι το κυβερνητικό έργο υπερβαίνει αναπόφευκτα ένα περιορισμένο σύνολο προγραμματικών δεσμεύσεων.
Ειδικά για ζητήματα που έχουν παραμείνει ασαφή, όπως πλευρές της εξωτερικής πολιτικής, αλλά και για νέες ανάγκες που θα προκύψουν, πρότεινε το άνοιγμα των διαδικασιών στην κοινωνία.
Περιέγραψε τη δυνατότητα ανοιχτών συνελεύσεων σε γειτονιές, δημοτικά κτίρια, πόλεις και χωριά, όπου οι πολίτες θα μπορούν να καταθέτουν προτάσεις και να ζητούν εξηγήσεις από τους εκπροσώπους τους. Πρόκειται για κατεύθυνση που ο ίδιος εισηγείται, με την εφαρμογή της να παραμένει ζητούμενο.
Οι συνελεύσεις και η ελληνική κοινοτική παράδοση
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στον θεσμό της συνέλευσης, συνδέοντάς τον με την ελληνική πολιτική και κοινοτική παράδοση.
Αναφέρθηκε στα κοινά των Ελλήνων και στον ρόλο των συνελεύσεων ως χώρων συνεργασίας, αλληλεγγύης και λήψης αποφάσεων. Μέσα από αυτή την ιστορική οπτική προσέγγισε και τις φοιτητικές ολομέλειες της Σερβίας: ως διαδικασίες στις οποίες οι συμμετέχοντες ασκούν οι ίδιοι αποφασιστική αρμοδιότητα.
Στη συζήτηση αναδείχθηκαν επίσης η αυτονομία των επιμέρους πανεπιστημιακών συνελεύσεων και η προσπάθεια γεωγραφικής εξισορρόπησης στην ανάδειξη υποψηφίων. Ο Καλεντερίδης υπογράμμισε την αποφυγή συγκέντρωσης όλης της διαδικασίας στο Βελιγράδι, ενώ ο Συριανός εστίασε στην ελευθερία κάθε συλλογικού σώματος να καθορίζει τον τρόπο λειτουργίας του.
Η ομοφωνία και το κοινό συμφέρον
Ο πολιτειολόγος επέμεινε ότι η αρχή της πλειοψηφίας, από μόνη της, δεν αρκεί για να προσδιορίσει τη δημοκρατική ποιότητα ενός πολιτεύματος. Όπως εξήγησε, πλειοψηφικές αποφάσεις μπορούν να λαμβάνονται και μέσα σε στενά κέντρα εξουσίας.
Απέναντι σε αυτό, ανέδειξε την αναζήτηση συναίνεσης ως μέθοδο διαμόρφωσης κοινά αποδεκτών αποφάσεων. Η λογική που περιέγραψε στηρίζεται στην εξεύρεση ενός κοινού σημείου, ακόμη κι αν αυτό δεν ταυτίζεται με την ιδανική επιλογή καμίας πλευράς.
Κατά τον ίδιο, μια τέτοια συμφωνία μπορεί να ενισχύει την κοινωνική συνοχή και να επιτρέπει την επανεξέταση των αποφάσεων όταν αλλάζουν οι συνθήκες.
Δικαιοσύνη, ΜΜΕ και ευθύνες για την καταστολή
Η επόμενη ημέρα, σύμφωνα με τον Συριαννό, θα κριθεί και από τη δυνατότητα θεσμικών μεταρρυθμίσεων.
Εκτίμησε ότι οι επιδιώξεις για κάθαρση και λογοδοσία θα συναντήσουν εμπόδια στο υφιστάμενο συνταγματικό πλαίσιο. Προέβλεψε ότι ενδέχεται να απαιτηθεί νέα, ευρύτερη κοινωνική εντολή για βαθύτερες αλλαγές, παρουσιάζοντας αυτή την εξέλιξη ως πιθανό σενάριο.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στην ενημέρωση. Ο Καλεντερίδης παρουσίασε τις προβλέψεις που απέδωσε στο πρόγραμμα της φοιτητικής λίστας για αποδέσμευση των δημόσιων μέσων από τον πολιτικό έλεγχο, αλλαγές στη ρυθμιστική αρχή και επανεξέταση των αδειών εκπομπής.
Ο Συριανός τόνισε τη δύναμη της εικόνας και του δημόσιου λόγου στη διαμόρφωση της πολιτικής συμπεριφοράς, επιμένοντας παράλληλα στην ευθύνη των πολιτών να αναζητούν ενεργά ενημέρωση.
Για τις καταγγελίες αστυνομικής βίας, υποστήριξε ότι απαιτούνται διερεύνηση και απόδοση ευθυνών. Συνέδεσε τη λογοδοσία με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας στους θεσμούς και με την προστασία του δικαιώματος στη διαμαρτυρία.
Το ερώτημα για την Ελλάδα
Η σύγκριση με την Ελλάδα διαπέρασε ολόκληρη τη συνέντευξη. Επικαλούμενος έρευνες εμπιστοσύνης στους θεσμούς, ο Συριανός υποστήριξε ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια χρειάζεται οργάνωση για να αποκτήσει πολιτικό αποτέλεσμα.
Ως πρακτικό πεδίο δράσης ανέδειξε την τοπική αυτοδιοίκηση και τις συνελεύσεις κατοίκων. Αναφέρθηκε μάλιστα σε δική του προσπάθεια στη Μύκονο, περιγράφοντας δισταγμούς πολιτών να εμπλακούν από φόβο μήπως δυσαρεστήσουν τις τοπικές αρχές.
Η πρότασή του αφορά τη συγκρότηση κινήματος βάσης με ανοιχτές συνελεύσεις, άμεση επικοινωνία και αξιοποίηση του διαδικτύου. Για τον ίδιο, εκεί βρίσκεται το ουσιαστικό δίδαγμα της σερβικής εμπειρίας: στη δυνατότητα των πολιτών να οργανώνονται, να διαμορφώνουν εντολή και να διεκδικούν διαρκή έλεγχο της εξουσίας.
GEOPOLITICO
Τί έχασε η Αμερική και τί κέρδισε ο κόσμος;
Ο κεντρικός στόχος του Τραμπ ήταν να κάνει την «Αμερική Μεγάλη Ξανά». Αυτός ο στόχος ηττήθηκε. Μαζί του ηττήθηκε και ο συμπληρωματικός στόχος να γιγαντωθεί το Ισραήλ ώστε όλη η Μέση Ανατολή να μετατραπεί σε φέουδο/ορμητήριο για τον έλεγχο της Κίνας και κάθε άλλη πηγή ισχύος ανεξάρτητη από τη Δύση και ΗΠΑ.
Γράφει ο Απόστολος Αποστολόπουλος
Ο κεντρικός στόχος του Τραμπ ήταν να κάνει την «Αμερική Μεγάλη Ξανά». Αυτός ο στόχος ηττήθηκε. Μαζί του ηττήθηκε και ο συμπληρωματικός στόχος να γιγαντωθεί το Ισραήλ ώστε όλη η Μέση Ανατολή να μετατραπεί σε φέουδο/ορμητήριο για τον έλεγχο της Κίνας και κάθε άλλη πηγή ισχύος ανεξάρτητη από τη Δύση και ΗΠΑ.
Ο Τραμπ ήταν ο εμπνευστής και ηγέτης γι’ αυτόν το στόχο. Μεγάλος ο Στόχος, λειψός ο αρχηγός, συντριπτική η ήττα. Η Αμερική, με πολλά προβλήματα, δεν σήκωσε το βάρος αυτού του μεγαλεπήβολου Σχεδίου. Αν τα κατάφερνε η χώρα θα ήταν κυρίαρχος του κόσμου. Αλλά ήταν μια καταδικασμένη απόπειρα. Το είχε προβλέψει μια σπουδαία προσωπικότητα όπως ο Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, πριν από είκοσι χρόνια λέγοντας (στη διάσημη «Μεγάλη Σκακιέρα») ότι η μονοκρατορία της Αμερικής θα κρατούσε (περίπου)είκοσι χρόνια-συμπληρώθηκαν πέρυσι, το 2025… Ο Κόσμος είχε γίνει πολύ μεγάλος ώστε να μην μπορεί μια χώρα να τον καβαλήσει. Πόσο μάλλον μια χώρα που δεν βρίσκεται στην ακμή της. Η Κίνα κάτι ξέρει και πηγαίνει αργά, βήμα-βήμα, στην επιβεβαίωσή της ως ένας (αλλά όχι ο μοναδικός) παγκόσμιος παίκτης. Η Ρωσία του Πούτιν είναι καβάλα στο ανοδικό ρεύμα.
Ο νικητής των εκλογών, το Δημοκρατικό κόμμα, αγνώστων λοιπών στοιχείων, επιθυμιών και στόχων, θα κριθεί με τη σειρά του, ήδη από τη στάση του ως αντιπολίτευση. Δεν είναι βέβαιο ότι είναι έτοιμο να ανταποκριθεί σοβαρά και αποτελεσματικά.
Η Αμερική δεν έχει λόγους πανηγυρισμών. Οικονομικά δεν πάει καθόλου καλά. Χρωστάει και δεν διακρίνει κανείς πως θα ξεχρεώσει. Η φήμη της, ως φάρος Ελευθερίας και Δημοκρατίας, έχει μαύρες κηλίδες. Και στους πολέμους η «άπτερος Νίκη» πιάνει θέση μακριά από την Αμερική και συνολικά από την Δύση.
Η Ευρώπη, εντελώς τυφλή, έχει επιλέξει για να συσπειρωθεί, να υποστηρίξει ένα εντελώς αχρείο ζητιάνο, τον Ζελένσκι, διαρκώς με το χέρι απλωμένο, δώσε και δώσε δήθεν ότι αντέχει απέναντι στον Πούτιν που περιμένει ατάραχος στη γωνία. Η επιλογή της αναπόφευκτης ήττας αποκαλύπτει μια Ευρώπη ανίκανη να παρακολουθήσει το νικηφόρο ιστορικό ρεύμα.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες λένε «νικάμε», στριμώχνουν οικονομικά και εξοργίζουν τον κόσμο που σφίγγει το ζωνάρι του και ούτε καν ο Μητσοτάκης τολμάει να μιλήσει για την σωστή πλευρά της Ιστορίας, έρχονται εκλογές! Και κερδίζουν όχι οι ζήτουλες με το χέρι απλωμένο αλλά εκείνοι που έχοντας πίσω τους τη χώρα τους ικανή κάτι να προσφέρει μπορεί κάτι να πάρουν, ένα μπαξίσι, ένα κουλούρι έστω. Τι προσφέρει η Ελλάδα σήμερα, εκτός από σβέρκο για καρπαζιές; Ακόμα και οι εφοπλιστές, το πιο ζωτικό κομμάτι αυτή τη στιγμή, τι θέλουν και σε τι αποβλέπουν όταν σκέφτονται, σπανίως, τη χώρα και όχι την τσέπη τους; Η διορατικότητα σ΄αυτό το κρίσιμο τμήμα, δεν φαίνεται να είναι κυρίαρχο γνώρισμα αν κρίνει κανείς από την επιλογή στήριξης στον «κύριο κουτσό άλογο» που βλέπει τα ποσοστά του να λιγοστεύουν τόσο ώστε να τολμάει να μιλάει υποτιμητικά γι’ αυτόν ακόμα και ο απόβλητος Κασιδιάρης; Αυτός πάλι δεν είναι ικανός να παρουσιάσει ούτε μισή ιδέα, μια μισοτελειωμένη πρόταση, για να αντικρούσει τους φανφαρονισμούς των Τούρκων που απειλούν και τους ισχυρισμούς των προκαθήμενων της χώρας ότι ο Ερντογάν τους υπολογίζει. Καλύτερα να μην μιλάει μήπως τον ξεχάσουμε.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ