Αναλύσεις
Βάναυσες διώξεις αντιμετωπίζουν 380 εκατομμύρια Χριστιανοί σε περιοχές με μουσουλμανική πλειοψηφία
Γράφει η Ουζάι Μπουλούτ, European Conservative
Έκθεση της Open Doors, μιας διεθνούς οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων που παρακολουθεί τη δίωξη Χριστιανών παγκοσμίως, επιβεβαιώνει ότι ο Χριστιανισμός είναι η πιο διωκόμενη θρησκεία στον κόσμο. Εκτός από τη Βόρεια Κορέα, όπου η δίωξη πηγάζει από κομμουνιστική και μετα-κομμουνιστική καταπίεση, η κύρια αιτία διώξεων στις υπόλοιπες 10 κορυφαίες χώρες είναι η ισλαμική καταπίεση.
Κάθε χρόνο, η Open Doors δημοσιεύει την έκθεση «World Watch» για τις 50 χώρες που διώκουν Χριστιανούς. Σύμφωνα με την έκθεση του 2025, πάνω από 380 εκατομμύρια Χριστιανοί παγκοσμίως υφίστανται υψηλά επίπεδα διώξεων και διακρίσεων λόγω της πίστης τους.
Οι χώρες Βόρεια Κορέα, Σομαλία, Υεμένη, Λιβύη, Σουδάν, Ερυθραία, Νιγηρία, Πακιστάν, Ιράν και Αφγανιστάν βρίσκονται στη λίστα των δέκα κορυφαίων χωρών όπου οι Χριστιανοί αντιμετωπίζουν ακραίες διώξεις.
Η μοναδική χώρα μέλος του ΝΑΤΟ στη λίστα World Watch είναι η Τουρκία (θέση 45), όπου η χριστιανική μειονότητα υφίσταται ισλαμική καταπίεση, θρησκευτικό εθνικισμό, δικτατορική παράνοια και εθνο-θρησκευτική εχθρότητα.
Σομαλία
Η Σομαλία, στη δεύτερη θέση, είναι μία από τις πιο εχθρικές χώρες για Χριστιανούς. Η κατάρρευση του καθεστώτος του Μοχάμεντ Σιάντ Μπάρε το 1991 μετέτρεψε τη Σομαλία σε αποτυχημένο κράτος, όπου ισλαμιστές, τοπικές πολιτοφυλακές και πολέμαρχοι διεκδικούν την εξουσία. Παρά την κατακερματισμένη διακυβέρνηση, η τρομοκρατική οργάνωση Αλ-Σαμπάμπ ελέγχει σημαντικό μέρος της χώρας. Το Σύνταγμα του 2012 καθιερώνει το Ισλάμ ως κρατική θρησκεία και υψώνει τη Σαρία πάνω από όλα, απαγορεύοντας ουσιαστικά τη διάδοση άλλων θρησκειών. Στη Σομαλία, η πίστη στον Ιησού είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Οι κίνδυνοι έχουν αυξηθεί, καθώς οι μαχητές επικεντρώνονται στην εξεύρεση και εξάλειψη χριστιανών ηγετών. Οι νεαρές γυναίκες που ασπάζονται τον Χριστιανισμό είναι ιδιαίτερα ευάλωτες, με πολλές να ζουν κρυμμένες. Συχνά, μια γυναίκα που υποπτεύεται ότι ασπάστηκε τον Χριστιανισμό υφίσταται δημόσια ταπείνωση, αυστηρό κατ’ οίκον περιορισμό, βιασμό, απαγωγή, εξαναγκαστικό γάμο με ριζοσπάστη σεΐχη ή δολοφονία. Αν είναι ήδη παντρεμένη, πιθανότατα θα πάρει διαζύγιο και θα της αφαιρεθούν τα παιδιά της για να ανατραφούν με ισλαμικό τρόπο.
Υεμένη
Η Υεμένη, στην τρίτη θέση, διοικείται από τρεις διαφορετικές δυνάμεις, καθώς και την Αλ-Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος (ISIS). Ο εμφύλιος πόλεμος από το 2015 έχει οδηγήσει τη χώρα στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Καμία από τις εμπλεκόμενες δυνάμεις δεν είναι φιλική προς τους Χριστιανούς, ενώ το Σύνταγμα καθιερώνει τη Σαρία και δεν παρέχει θρησκευτική ελευθερία. Το 1% των Υεμενιτών από μειονοτικές θρησκείες περιθωριοποιείται σοβαρά. Η ανθρωπιστική βοήθεια διανέμεται κυρίως μέσω τοπικών μουσουλμανικών ομάδων και τζαμιών, που φέρονται να κάνουν διακρίσεις εις βάρος όσων δεν θεωρούνται ευσεβείς μουσουλμάνοι. Στις περιοχές που ελέγχονται από τους Χούθι, η κατοχή Βίβλου ή άλλων χριστιανικών βιβλίων είναι επικίνδυνη. Η δίωξη έχει ενταθεί πρόσφατα, καθώς οι Χούθι έχουν αποκτήσει περισσότερη εξουσία. Τουλάχιστον ένας Χριστιανός Υεμενίτης έχει δολοφονηθεί για την πίστη του, και δεκάδες οικιακές εκκλησίες δεν μπορούν πλέον να συνεδριάσουν. Η έκθεση χριστιανικών συμβόλων είναι επικίνδυνη και μπορεί να οδηγήσει σε φυλάκιση, σωματική κακοποίηση ή ακόμα και εκτέλεση.
Λιβύη
Η Λιβύη, στην τέταρτη θέση, έχει διαιρεθεί σε Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (GNU) και Κυβέρνηση Εθνικής Σταθερότητας (GNS) μετά την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι το 2011. Σε γεωπολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο, η χώρα έχει γίνει διεθνές πεδίο μάχης, με διάφορες στρατιωτικές δυνάμεις να επιδιώκουν επιρροή (π.χ., ο ισλαμιστικός άξονας Τουρκίας-Κατάρ-Πακιστάν που υποστηρίζει την GNU έναντι του δικτατορικού άξονα Εμιράτων-Σαουδικής Αραβίας-Αιγύπτου που υποστηρίζει την GNS). Σε αυτό το ασταθές πολιτικό περιβάλλον, οι Χριστιανοί υφίστανται παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι Λίβυοι Χριστιανοί με μουσουλμανικό υπόβαθρο αντιμετωπίζουν βίαιη πίεση από τις οικογένειες και τις κοινότητές τους να απαρνηθούν την πίστη τους. Οι ξένοι Χριστιανοί, ιδιαίτερα από την υποσαχάρια Αφρική, στοχοποιούνται από ισλαμιστικές και εγκληματικές ομάδες. Η Συνταγματική Διακήρυξη του 2011 και το Σχέδιο Συντάγματος του 2017 καθιερώνουν το Ισλάμ ως θρησκεία της χώρας και τη Σαρία ως κύρια πηγή νομοθεσίας.
Σουδάν
Το Σουδάν, στην πέμπτη θέση, πλήττεται από εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF) και των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) από τον Απρίλιο του 2024, αντιμετωπίζοντας τη μεγαλύτερη κρίση εκτοπισμού και πείνας παγκοσμίως, με σχεδόν εννέα εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν εκτοπιστεί. Καμία πλευρά δεν είναι φιλική προς τους Χριστιανούς, και ο πόλεμος έχει δώσει στους ισλαμιστές περισσότερες ευκαιρίες να τους στοχοποιήσουν. Η πίεση στους Χριστιανούς έχει αυξηθεί δραματικά, με εκκλησίες, χριστιανικά κτίρια και ιδιωτικές κατοικίες να καταλαμβάνονται βίαια. Οι Χριστιανοί αντιμετωπίζουν διακρίσεις από τις τοπικές κοινότητες, που δεν τους παρέχουν βοήθεια στην κρίση πείνας.
Ερυθραία
Στην Ερυθραία, στην έκτη θέση, όπου το Ισλάμ είναι η κύρια θρησκεία, το Λαϊκό Μέτωπο για τη Δημοκρατία και τη Δικαιοσύνη (PFDJ) είναι το μοναδικό πολιτικό κόμμα. Από την ανεξαρτησία της το 1993, το PFDJ υπό τον Πρόεδρο Ισαΐα Αφουέρκι ασκεί απόλυτο έλεγχο. Εκατοντάδες Χριστιανοί κρατούνται επί χρόνια. Το καθεστώς, γνωστό για τον απόλυτο αυταρχισμό, συλλαμβάνει, παρενοχλεί και δολοφονεί Χριστιανούς, θεωρώντας τους πράκτορες της Δύσης και απειλή για το κράτος. Η καθημερινή ζωή παρακολουθείται στενά, με τηλεφωνικές κλήσεις και χρήση διαδικτύου υπό συνεχή επιτήρηση. Η Ερυθραία αποκαλείται συχνά «Βόρεια Κορέα της Αφρικής» λόγω του ακραίου κρατικού ελέγχου.
Νιγηρία
Στη Νιγηρία, στην έβδομη θέση, που είναι πλειοψηφικά χριστιανική, λαμβάνει χώρα μια «σιωπηλή» γενοκτονία. Επιδρομές από μαχητές Φουλάνι, ένοπλες ομάδες και τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Μπόκο Χαράμ και το ISWAP τρομοκρατούν χριστιανικές κοινότητες. Γυναίκες και κορίτσια απάγονται, βιάζονται, υποδουλώνονται σεξουαλικά και δολοφονούνται. Κορίτσια χρησιμοποιούνται ως ανθρώπινες ασπίδες ή ως διαπραγματευτικό μέσο.
Πακιστάν
Στο Πακιστάν, στην όγδοη θέση, οι διαβόητοι νόμοι περί βλασφημίας στοχοποιούν δυσανάλογα τους Χριστιανούς, με ποινή θανάτου. Οι κατηγορούμενοι για βλασφημία είναι ευάλωτοι σε επιθέσεις ή δολοφονίες από όχλους. Ο αριθμός των χριστιανών κοριτσιών που απάγονται, κακοποιούνται και εξαναγκάζονται να ασπαστούν το Ισλάμ αυξάνεται. Οι Χριστιανοί είναι επίσης ευάλωτοι σε καταναγκαστική εργασία.
Ιράν
Στο Ιράν, στην ένατη θέση, οι μη αναγνωρισμένοι μεταστραφέντες από το Ισλάμ στον Χριστιανισμό αντιμετωπίζουν σοβαρές παραβιάσεις θρησκευτικής ελευθερίας, κυρίως από την κυβέρνηση. Η κυβέρνηση θεωρεί αυτούς τους μεταστραφέντες απειλή, πιστεύοντας ότι επηρεάζονται από δυτικές χώρες για να υπονομεύσουν το Ισλάμ και το καθεστώς. Οι αναγνωρισμένες χριστιανικές κοινότητες, όπως οι Αρμένιοι και οι Ασσύριοι, προστατεύονται από το κράτος αλλά αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Αφγανιστάν
Στο Αφγανιστάν, στη δέκατη θέση, όπου οι Ταλιμπάν ανέλαβαν την εξουσία το 2021, οι μεταστραφέντες που ανακαλύπτονται αντιμετωπίζουν πίεση, βία ή δολοφονία από την οικογένεια, τη φυλή ή τη φατρία για να διατηρηθεί η «τιμή». Αν η πίστη τους αποκαλυφθεί από την κυβέρνηση, πολλοί δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να προσπαθήσουν να φύγουν. Οι γυναίκες και οι εθνοτικές μειονότητες υφίστανται επιπλέον καταπίεση.
Στη Μέση Ανατολή, την Ασία και την Αφρική, υπάρχει σαφές μοτίβο στην αντιμετώπιση των Χριστιανών από μουσουλμάνους. Οι Χριστιανοί και άλλοι μη μουσουλμάνοι καταπιέζονται, εκτίθενται σε βία ή απειλή βίας και υφίστανται διακρίσεις σε πλειοψηφικά μουσουλμανικές χώρες. Η πηγή της δίωξης δεν είναι μόνο η κυβέρνηση αλλά, στις περισσότερες περιπτώσεις, και η ευρύτερη μουσουλμανική κοινότητα, που είναι εχθρική προς τους μη μουσουλμάνους, συμπεριλαμβανομένων των μουσουλμάνων που ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό. Υπάρχει ελάχιστη έως καθόλου θρησκευτική ελευθερία ή αξιοπρεπής διαβίωση για τους μη μουσουλμάνους που προσπαθούν να επιβιώσουν υπό το Ισλάμ.
Η Ευρώπη πρέπει να λάβει υπόψη, να απαγορεύσει τη Σαρία και να αναδιαμορφώσει την πολιτική της για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, λαμβάνοντας υπόψη τον τυραννικό χαρακτήρα του Ισλάμ.
Αναλύσεις
Διασπορά και Κατασκοπεία: Τα Αθέατα Δίκτυα της MOSSAD και των Μεγάλων Δυνάμεων στον Υβριδικό Πόλεμο
Η Διασπορά για τη MOSSAD, κυρίως δε η Εβραϊκή αλλά όχι μόνο, αποτελεί «δεξαμενή» στρατολόγησης συνεργατών στο πεδίο. Δεν είναι όμως η μόνη, καθώς η “αλίευση” μελών εθνικών ή θρησκευτικών κοινοτήτων από υπηρεσίες αποτελεί διεθνή πρακτική.
Ως πεδίο γεωπολιτικών συγκρούσεων ο χώρος του Ιράν είναι γνωστός τόσο σε στρατιωτικό όσο και οικονομικό επίπεδο. Παρότι το δεύτερο επηρεάζει ευθέως τους πάντες η δράση των ΗΠΑ και ο Ισραήλ δεν αφήνει καμία ερασιτέχνη της Γεωπολιτικής αδιάφορο. Η τεράστια επιτυχία της διείσδυσης της MOSSAD στο Ιρανικό έδαφος είναι πασίγνωστη, πρέπει να τονιστεί όμως ότι προήλθε από την αξιοποίηση της κοινότητας των Ιρανών πολιτικών αντιπάλων του σημερινού καθεστώτος,όσο και ευρύτερα από την Ιρανική Διασπορά.
Η Διασπορά για τη MOSSAD, κυρίως δε η Εβραϊκή αλλά όχι μόνο, αποτελεί «δεξαμενή» στρατολόγησης συνεργατών στο πεδίο. Δεν είναι όμως η μόνη, καθώς η “αλίευση” μελών εθνικών ή θρησκευτικών κοινοτήτων από υπηρεσίες αποτελεί διεθνή πρακτική.
Διασπορά και επιχειρήσεις HUMINT:στόχοι και καθήκοντα σε δίκτυα Επιχειρήσεων
Η χρησιμότητα τοπικών πηγών σε πληθυσμούς εχθρικούς λόγω οικονομικού και γεωπολιτικού ανταγωνισμού Κρατών έχει τεράστια σημασία λόγω της εύκολης διείσδυσης και δράσης των πηγών αυτό στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο χωρών – στόχων δημιουργώντας αντίστοιχα δίκτυα επαφών για πληροφόρηση. Δεν είναι απαραίτητο να συμπίπτει η εθνικότητα της Υπηρεσίας Πληροφόρων με την κοινότητα που προσεγγίζεται, απλώς σύμπτωση συμφερόντων. Η πολυπολιτισμική δημογραφική κατάσταση που παρατηρείται σε πολλές χώρες είναι ευνοϊκή και περαιτέρω προσέγγιση και στρατολόγηση μεταναστών και προσφυγών από αξιωματικούς – χειριστές.
Η φύση των προϊόντων είναι διττή. Ως πηγές HUMINT μέλη κοινοτήτων αξιοποιούνται σε :
- Συγκέντρωση πληροφοριών στρατιωτικού χαρακτήρα :φωτογράφιση στρατιωτικών εγκαταστάσεων, καταγραφή κινήσεων πολεμικών πλοίων – στρατιωτικών τμημάτων κτλ.
- Παρακολούθηση αντιφρονούντων : με στρατολόγηση μελών της κοινότητας τους μέσω εκβιασμού ( πχ για τις οικογένειες τους στη μητέρα πατρίδα) είτε εκούσιας συνεργασίας επί πληρωμής
- Συγκέντρωση πληροφοριών οικονομικού – βιομηχανικού χαρακτήρα : σε αυτή την περίπτωση αξιοποιούνται κυρίως μετανάστες εργαζόμενοι σε εταιρείες – “κολοσσούς” που τεχνολογία – οικονομικές υπηρεσίες – βαριά βιομηχανία – τηλεπικοινωνίες
- Λογιστική Υποστήριξη : Συνδρομή σε ενοικιάσεις διαμερισμάτων απόκρυψης, πλαστά έγγραφα ή διαβατήρια, ενοικίαση οχημάτων χωρίς πραγματικά στοιχεία, διαφυγή πρακτόρων που κινδυνεύουν με σύλληψη, ιατρική περίθαλψη.
Εκτός της κατασκοπείας όμως μετανάστες ή πρόσφυγες συμμετέχουν και σε επιχειρήσεις Υβριδικού Πολέμου με στόχο την εσωτερική αποσταθεροποίηση χωρών. Το έργο Αξιωματικών – χειριστών γίνεται ευκολότερο αν πρόκειται για κοινότητες- θύματα ρατσιστικών επιθέσεων σε χώρα φιλοξενίας.
Οι συνήθεις σχετικές “δραστηριότητες” είναι :
- Εκστρατεία Παραπληροφόρησης :Αξιοποίηση καναλιών κοινωνικής δικτύωσης για μετάδοση ειδήσεων σχετικών με κρατική κατάληψη εις βάρος μειονοτήτων
- Υποστήριξη ΜΚΟ και Ριζοσπαστικών ομάδων : Υλική και οικονομική υποστήριξη σε οργανώσεις – “βιτρίνες” ή ακραίες ομάδες για πρόκληση ταραχών και τρομοκρατικών ενεργειών
- “ Πόλεμος Ταυτότητας” :συντήρηση της άποψης ότι οι εθνικές κοινότητες δεν αναγνωρίζουν τους νόμους της χώρας φιλοξενίας αλλά μόνο της μητρικής τους
- Διάθεση Διαβατηρίων : προμήθεια μελών κοινοτήτων με γνήσια ή πλαστικά διαβατήρια από τοπικά κλιμάκια Υπηρεσιών Πληροφοριών ώστε να αποκτήσει άλλο κράτος για στρατιωτική επέμβαση σε ξένο έδαφος με στόχο “την προστασία των ομογενών του”.
Εννοείται πως σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης τέτοια Δίκτυα μεταναστών – προσφύγων σαν τα παραπάνω αποτελούν «Δούρειους Ίππους» με καθοριστική δράση.
Μειονότητες και κεκαλυμμένη δράση : η Διεθνής εμπειρία
Η αξιοποίηση μεταναστών ή προσφυγών σε εχθρικές χώρες από κατασκοπευτικά δίκτυα έχει τεράστιο ενδιαφέρον από το πώς έχει εφαρμοστεί ως μέθοδος επί του πεδίου.
Μερικά τέτοια παραδείγματα είναι:
- Οι Sayanim της MOSSAD: Η δράση της Ισραηλινής κατασκοπείας έχει στηριχτεί σε πολύ μεγάλο βαθμό στις Εβραϊκές κοινότητες του εξωτερικού. Γενική τεχνική Διεύθυνση της MOSSAD για τη διαχείριση των Sayanim(Sayan=βοηθός), που αξιοποιούνται για λογιστική υποστήριξη κατά κύριο λόγο,δεχόμενοι εντολές από τους υπεύθυνους των σταθμών της Υπηρεσίας (katsa). Η συνδρομή τους ήταν τεράστια ειδικά στην απαγωγή του Adolf Aichmann και επιχειρήσεις κατά των Ναζί της Λατινικής Αμερικής.
Μέιρ Αμιτ, ο ιδρυτής της Διεύθυνσης των Sayanim και διοικητής της MOSSAD

Κινεζική Διασπορά και MSS: Η Κινεζική Κατασκοπία έχει αξιοποιήσει την πολυπληθή Κινεζική Διασπορά που ζει στις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη για πολλές υποθέσεις. Σε συνεργασία με το «Λαϊκό Μέτωπο» του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας στρατολογεί μέσω εκβιασμού ή οικονομικών – ιδεολογικών κινήτρων μετανάστες για επιτήρηση αντιφρονούντων με παράνομα κέντρα κράτησης και ανάκρισης μέσα σε επιχειρήσεις – βιτρίνες (τα λεγόμενα αστυνομικά τμήματα). Η ΜΣΣ δεν περιορίζεται μόνο εκεί. Η σύλληψη Κινέζικης καταγωγής υπαλλήλων και στελεχών εταιρειών στις ΗΠΑ και εντός ΕΕ για κατασκοπεία έχει «κρούσει κώδωνα κινδύνου» σε όλες τις υπηρεσίες ασφαλείας των χωρών του ΝΑΤΟ.
Λίστα με παράνομα κέντρα κράτησης Κινεζικής Κατασκοπείας στη Δυτική Ευρώπη

- ΜΙΤ και μειονότητες στην Ευρώπη :
Η γνωστή στη χώρα μας Τουρκική ΜΙΤ έχει καταστεί απειλή όχι μόνο για την Ελληνική αλλά και την Ευρωπαϊκή ασφάλεια εν γένει λόγω της διείσδυσης πρακτόρων της εντός Τουρκικών και μουσουλμανικών κοινοτήτων. Με βάση τη διατήρηση της Οθωμανικής και Μουσουλμανικής πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω ΜΚΟ ελεγχόμενων από τη ΜΙΤ όπως η ΤΙΚΑ και το Ίδρυμα Maarif διευκολύνεται η δράση στελεχών της για επιχειρήσεις πληροφοριών και υβριδικού πολέμου. Η Γερμανική Αντικατασκοπεία (BfV) με τις εκθέσεις της έχει αναφέρει πολλάκις τη ΜΙΤ στη λίστα απειλών που καταρτίζει σε τακτικά διαστήματα.
Το Ίδρυμα ΤΙΚΑ, μετωπική ΜΚΟ της ΜΙΤ
- SVR-GRU-FSB και Ρωσικές κοινότητες :
Η Ρωσική δραστηριότητα δεν διαφέρει από την υπόλοιπη δραστηριότητα. Ίδιες οι μέθοδοι στρατολόγησης και ίδιοι στόχοι. Κύρια πεδία αποτελούν οι κοινότητες της Ανατολικής Ουκρανίας και των Βαλτικών χωρών. Μέσω ελεγχόμενων ΜΚΟ όπως η «Διεθνής Οργάνωση Ρωσικής Διασποράς» και τα κατά τόπους «Ρωσικά σπίτια» στελέχη εντοπίζουν φιλικά προς τη Ρωσική πλευρά πρόσωπα προς στρατολόγηση, με τη συνδρομή και Μονάδων Ψυχολογικών Επιχειρήσεων όπως η APT28 και η ΑΡΤ 29.
Τεράστιο. ενδιαφέρον παρουσιάζει η Ρωσική κοινότητα της Κύπρου. Τα Ρωσικά δίκτυα λογιστικής Υποστήριξης επέτυχαν εκτός των άλλων τη συνδρομή προς Ρώσους επιχειρηματίες παράκαμψης των οικονομικών κυρώσεων λόγω πολέμου σε συνεργασία με Ελληνικές εταιρείες λόγω του ευνοϊκού νομικού πλαισίου. Η προσπάθεια αυτή επεκτάθηκε και στα Κατεχόμενα λόγω μη εφαρμογής ενταλμάτων έρευνας.
Πως αντιμετωπίζονται οι “Δούρειοι Ίπποι” ;Σύνθετο θέμα εσωτερικής πολιτικής και ασφάλειας.
Η μεταναστευτική πολιτική ανήκει παγκοσμίως στην αρμοδιότητα των τοπικών κυβερνήσεων με την τήρηση της αρχής του σεβασμού ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η ανεπαρκής υποδομή Δημόσιας Διοίκησης σε συνδυασμό με ελλιπές σχέδιο Κρατικής Ασφάλειας μπορεί να καταστήσει πυρήνες εντός κοινοτήτων μεταναστών – προσφύγων υπέρ τρίτων συμφερόντων ενεργών και πολύ επικίνδυνων είτε σε ειρηνική περίοδο είτε σε πολεμικές κρίσεις.
the-undercover-journal.com
Αναλύσεις
Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά: Ώρες αγωνίας για το ιστορικό μοναστήρι – Η κρίσιμη ημερομηνία της 24ης Οκτωβρίου
Σε κρίσιμη περίοδο βρίσκεται η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά, καθώς οι διπλωματικές διαβουλεύσεις, οι εσωτερικές διαφωνίες στη μοναστική αδελφότητα και η επικείμενη δικαστική εξέλιξη στην Αίγυπτο διαμορφώνουν ένα σύνθετο σκηνικό για το μέλλον της
Σε κρίσιμη περίοδο βρίσκεται η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά, καθώς οι διπλωματικές διαβουλεύσεις, οι εσωτερικές διαφωνίες στη μοναστική αδελφότητα και η επικείμενη δικαστική εξέλιξη στην Αίγυπτο διαμορφώνουν ένα σύνθετο σκηνικό για το μέλλον της.
Η ιστορική Μονή της Αγίας Αικατερίνης επανέρχεται στο προσκήνιο της επικαιρότητας, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στο νομικό καθεστώς της περιουσίας της, στις προσπάθειες εξεύρεσης συμφωνίας με τις αιγυπτιακές αρχές και στη δυνατότητα της μοναστικής κοινότητας να διαμορφώσει κοινή στάση απέναντι στις εξελίξεις.
Τα δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών αναδεικνύουν τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν, ενώ η 24η Οκτωβρίου θεωρείται σημαντική ημερομηνία, καθώς τότε αναμένεται δικαστική εξέλιξη σχετικά με τις εκκρεμείς προσφυγές.
Το ιδιοκτησιακό καθεστώς και οι εκκρεμείς προσφυγές
Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται το καθεστώς της Μονής και των ακινήτων που συνδέονται με αυτήν. Η δικαστική διαδικασία στην Αίγυπτο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η έκβασή της μπορεί να επηρεάσει τη διαχείριση της περιουσίας και τις δυνατότητες επίτευξης συνολικής διευθέτησης.
Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, οι επαφές για την εξεύρεση λύσης συνεχίζονται, χωρίς να έχουν αρθεί όλες οι εκκρεμότητες. Το βασικό ζητούμενο είναι να αποσαφηνιστούν τα δικαιώματα της Μονής και οι εγγυήσεις που θα ισχύουν για την περιουσία της.
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τη χρήση των εγκαταστάσεων για θρησκευτικούς σκοπούς, αλλά και το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα συνεχίσει να λειτουργεί η μοναστική κοινότητα.
Οι διαπραγματεύσεις και ο ρόλος της ελληνικής διπλωματίας
Παράλληλα με τη δικαστική διαδικασία, συνεχίζονται οι προσπάθειες για την εξεύρεση συναινετικής λύσης μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών. Η Αθήνα και το Κάιρο καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα ζήτημα που συνδέεται τόσο με τις διμερείς σχέσεις όσο και με την προστασία ενός ιστορικού ορθόδοξου ιδρύματος.
Στη δημόσια συζήτηση έχει ανακύψει και το ερώτημα εάν υπάρχει ήδη διακρατική συμφωνία ή εάν οι επαφές αφορούν ακόμη υπό διαμόρφωση ρυθμίσεις. Σε σχετικές δηλώσεις, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας Νότης Μηταράκης έχει υποστηρίξει ότι πρόκειται για συζητήσεις μεταξύ της Μονής και του αιγυπτιακού Δημοσίου.
Η διάκριση αυτή έχει σημασία, καθώς άλλο είναι η πολιτική διαπραγμάτευση και άλλο μια οριστικοποιημένη συμφωνία με συγκεκριμένους, δεσμευτικούς όρους.
Οι εσωτερικές διαφωνίες στη μοναστική αδελφότητα
Ένα ακόμη ζήτημα που περιπλέκει την κατάσταση είναι οι διαφωνίες στο εσωτερικό της αδελφότητας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Καθημερινής στις 17 Οκτωβρίου, οι αντιπαραθέσεις μεταξύ μοναχών δυσχεραίνουν τις προσπάθειες διαμόρφωσης κοινής γραμμής.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με τη διοίκηση και τον χειρισμό των διαπραγματεύσεων δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες σε μια περίοδο κατά την οποία απαιτούνται συνεννόηση και σαφείς αποφάσεις. Η εσωτερική συνοχή της αδελφότητας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι θέσεις της επηρεάζουν άμεσα τις δυνατότητες αποδοχής οποιασδήποτε προτεινόμενης ρύθμισης.
Ένα μοναστήρι με ιστορία δεκαπέντε αιώνων
Η σημασία της Μονής υπερβαίνει τις σημερινές πολιτικές και νομικές εξελίξεις. Η Αγία Αικατερίνη, στους πρόποδες του όρους Σινά, αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα εν λειτουργία χριστιανικά μοναστικά κέντρα στον κόσμο και διατηρεί ανεκτίμητη θρησκευτική και πολιτιστική κληρονομιά.
Στη Μονή φυλάσσονται σημαντικά χειρόγραφα, εικόνες και εκκλησιαστικά κειμήλια, ενώ η μακραίωνη παρουσία της συνδέεται με την ιστορία της Ορθοδοξίας και τη θρησκευτική παράδοση της ευρύτερης περιοχής.
Το 2002, η UNESCO ενέταξε την περιοχή της Αγίας Αικατερίνης στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, αναγνωρίζοντας την εξαιρετική ιστορική και πολιτιστική της αξία.
Η προστασία του χώρου, επομένως, αποτελεί ζήτημα ευρύτερου ενδιαφέροντος, που αφορά όχι μόνο τη μοναστική κοινότητα αλλά και τη διαφύλαξη μιας κληρονομιάς με διεθνή σημασία.
Η 24η Οκτωβρίου ως επόμενος σταθμός
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην αναμενόμενη δικαστική εξέλιξη της 24ης Οκτωβρίου και στις ενδεχόμενες επιπτώσεις της στις διαπραγματεύσεις. Μέχρι να υπάρξει επίσημη ενημέρωση για την έκβαση της διαδικασίας, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ποια θα είναι η τελική νομική ή πολιτική κατάληξη.
Η πορεία της υπόθεσης θα εξαρτηθεί από τις δικαστικές αποφάσεις, το περιεχόμενο τυχόν συμφωνίας και τη δυνατότητα των εμπλεκόμενων πλευρών να καταλήξουν σε μια λύση που θα αντιμετωπίζει τις εκκρεμότητες.
Για τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης, το ζητούμενο είναι η διασφάλιση των νόμιμων δικαιωμάτων της και η απρόσκοπτη συνέχιση της ιστορικής και πνευματικής αποστολής της.
Αναλύσεις
Καλπάζει… η Ναυτική Βάση του Αττίλα στο Μπογάζι!
Σε λιγότερο από δύο χρόνια, από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Αύγουστο του 2026, η Βάση απέκτησε υπόστεγα, χώρους διαμονής, ενεργειακή αυτονομία και επεκτεινόμενη αποβάθρα. Αυτά δεν είναι ενέργειες προσωρινού χαρακτήρα, αλλά μόνιμου, αφού ο χώρος της Βάσης αποκτά στέγαση, κατοικήσιμες εγκαταστάσεις και δικό του ηλεκτρισμό. Τα έργα προχωρούν συστηματικά, φάση προς φάση.
Eνώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης συζητά για τα ΜΟΕ στο Κυπριακό, η Τουρκία με τη συμμετοχή του κατοχικού ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν προχωρεί σε βήμα ενσωμάτωσης των κατεχομένων και ενίσχυσης των στρατιωτικών υποδομών και της τουρκικής απειλής. Το μεν «Ορούτς Ρέις» συνεχίζει τις έρευνές του για τη δημιουργία του ενεργειακού αγωγού που θα συνδέει τα κατεχόμενα με την Τουρκία και αντίστροφα, έχοντας ως προοπτική να μεταφέρει φυσικό αέριο και πετρέλαιο από την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, οι δε κατοχικές δυνάμεις συνεχίζουν – και ως φαίνεται βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο – τη Ναυτική Βάση στο Μπογάζι, γνωστή στους παλαιότερους ως «Βάση Χρυσούλη».
Το Μπογάζι σε στρατηγικό σχεδιασμό…
Πρώτον: Θαλάσσια drones και τουρκική ισχύς από το Αιγαίο στην Κύπρο
Η Άγκυρα επενδύει συστηματικά σε μη επανδρωμένα επιφανειακά σκάφη (θαλάσσια drones) και οργανώνει την υποδομή που θα τα υποστηρίζει από το Αιγαίο μέχρι την Κύπρο. Πρόκειται για κινήσεις που συγκροτούν πλέγμα ισχύος στη λογική της Γαλάζιας Πατρίδας.

Συναφώς, η έκθεση του Τουρκικού Ναυτικού για την τριετία (Μάρτιος 2025) αναφέρει:
- Την ίδρυση Διοίκησης Ομάδας Μη Επανδρωμένων Σκαφών Επιφανείας στο Ακσάζ (Μαρμαρίς).
- Τις τέσσερεις νέες μονάδες αντι-drone, σε Τσανάκκαλε, Ακσάζ, Φώκαια και Τόπελ.
- Τα έργα για επιχειρήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε Σαμψούντα και Τσουκουρόβα (Κιλικία).
Το Ναυτικό έχει παραγγείλει τέσσερεις τύπους σκαφών και σχεδιάζει οκτώ drones καμικάζι, δηλαδή σκάφη που εκρήγνυνται επί του στόχου. Στην άσκηση «Θαλάσσιος Λύκος» (Denizkurdu-I/2026) το «Πιράνχα» (PİRANA) της κρατικής MKE (Οργανισμός Μηχανικών και Χημικών Βιομηχανιών) κατέστρεψε στόχο με πραγματική γόμωση. Η δηλωμένη εμβέλειά του ξεπερνά τα 200 ναυτικά μίλια.
Δεύτερον: Η εξέλιξη της Βάσης Μπογαζίου μέσα από τις δορυφορικές εικόνες
Τα όσα συμβαίνουν στο Μπογάζι είναι συναφή με τους τουρκικούς σχεδιασμούς. Τμήμα αυτού του σχεδιασμού αποτυπώνεται στις εικόνες των ετών 2021–2026, που καταγράφουν τη μετατροπή ενός χώρου με χωράφια και ακαλλιέργητη γη σε ναυτική Βάση. Κάθε στάδιο έχει ημερομηνία και μετρήσιμες διαστάσεις.
2021: Ο χώρος πριν από τα έργα
Η πρώτη δορυφορική φωτογραφία δείχνει ότι μέσα στα χωροταξικά όρια της Βάσης υπάρχουν γεωργική γη, δέντρα και ένας μικρός λιμενοβραχίονας. Δεν φαίνεται καμία σημαντική στρατιωτική υποδομή.

2024: Η προετοιμασία του εδάφους
Στο βορειοανατολικό τμήμα του χώρου της Βάσης εμφανίζονται χωματουργικές δράσεις, δηλαδή ισοπεδώσεις και διαμορφώσεις του εδάφους. Είναι το στάδιο που προηγείται κάθε οικοδόμησης.
8 Ιανουαρίου 2025: Η πρώτη φάση ανέγερσης καταγράφει:
- Τέσσερεις σειρές κτηριακών συγκροτημάτων (Α) και πέντε σειρές (Δ).
- Σαράντα τρία προκατασκευασμένα (Β).
- Κτηριακά συγκροτήματα υπό ανέγερση (Ε).
- Εκατόν ένα εμπορευματοκιβώτια (Γ) κοντά στον λιμενοβραχίονα.
18 Δεκεμβρίου 2025: Επέκταση και προς τη θάλασσα
Αποτυπώνονται δεκατέσσερεις αριθμημένες δομές στα συγκροτήματα Α, Β, Δ και Ε. Νέο στοιχείο είναι ότι γίνονται έργα επέκτασης του λιμενοβραχίονα, ενώ οι χωματουργικές δράσεις συνεχίζονται στην παράκτια ζώνη.
30 Αυγούστου 2026: Αφορά στην υφιστάμενη κατάσταση
Ως εκ τούτου, οι νεοαναγερθείσες εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν:
- Κλειστά υπόστεγα μήκους 166, 90, 52 και 35 μέτρων, με πλάτος 10 μέτρων.
- Διώροφα κτήρια 36×15 μέτρων και κτηριακό συγκρότημα 35×10 μέτρων.
- Φωτοβολταϊκό σύστημα 50–80 kWp (κιλοβάτ ισχύος αιχμής).
- Είκοσι πέντε προκατασκευασμένα.
- Έργα επέκτασης της αποβάθρας και χωματουργικές διευθετήσεις σε εξέλιξη.
Υπόστεγα, διοικητήριο, στέγαστρα, αποθήκες και φωτοβολταϊκά
Σε λιγότερο από δύο χρόνια, από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Αύγουστο του 2026, η Βάση απέκτησε υπόστεγα, χώρους διαμονής, ενεργειακή αυτονομία και επεκτεινόμενη αποβάθρα. Αυτά δεν είναι ενέργειες προσωρινού χαρακτήρα, αλλά μόνιμου, αφού ο χώρος της Βάσης αποκτά στέγαση, κατοικήσιμες εγκαταστάσεις και δικό του ηλεκτρισμό. Τα έργα προχωρούν συστηματικά, φάση προς φάση.
Τα υπόστεγα, με πλάτος 10 μέτρων, δεν προορίζονται για μικρά σκάφη και μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (θαλάσσια drones, USV), όπως είναι τα γνωστά τουρκικά, ULAQ, το Albatros-S (ονομασία μεγάλου θαλασσοπουλιού – «αλμπατρός»), που έχουν μήκος περίπου 6–11 μέτρα, καθώς και τα σκάφη τύπου καμικάζι.
Τα διώροφα κτήρια, επιφάνειας περίπου 1.080 τ.μ. το καθένα, θα ήταν δυνατό να χρησιμοποιηθούν για τη διοίκηση, για κέντρο ελέγχου και επικοινωνιών ή/και για χώρους διαμονής. Τα προκατασκευασμένα είναι συνήθως ταχέως αναπτυσσόμενοι χώροι διαμονής ή/και αποθήκες. Το φωτοβολταϊκό δείχνει ότι η Βάση στοχεύει στην ενεργειακή της αυτονομία, ενώ η επεκτεινόμενη αποβάθρα σημαίνει περισσότερες θέσεις ελλιμενισμού για μικρά και μεσαία σκάφη.
Οι εγκαταστάσεις μπορούν να υποστηρίξουν μικρά σκάφη επιφανείας, θαλάσσια drones, ενδεχομένως μη επανδρωμένα υποβρύχια σκάφη (UUV) και μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) επιτήρησης, ακόμη και άλλα οπλικά συστήματα, όπως εκτοξευτές ή/και ραντάρ.
Η σημασία της δεύτερης Βάσης και σχέση της με τις τουρκικές
Είναι πρόδηλον ότι το Μπογάζι θα μπορεί να λειτουργεί ως προκεχωρημένη Βάση (forward basing), συμπληρώνοντας έτσι σε στρατηγικό το λιμάνι της Αμμοχώστου. Οι δύο Bάσεις δεν είναι επιφορτισμένες να υπηρετούν τον ίδιο τακτικό σκοπό. Η Αμμόχωστος είναι το κύριο ορμητήριο του τουρκικού στόλου, με ελλιμενισμό μεγάλων πολεμικών πλοίων, με σύνδεση χερσαίων δυνάμεων και ρόλο κόμβου εφοδιασμού. Το Μπογάζι είναι μικρό λιμάνι για εκπαίδευση, περιπολικά, θαλάσσια drones και ειδικές αποστολές. Οι λόγοι δημιουργίας δεύτερης Βάσης αφορούν:
- Τη διασπορά μέσων. Όταν όλα βρίσκονται σε ένα λιμάνι, ένα πλήγμα ή ένα ατύχημα προκαλεί σοβαρό και υψηλό κόστος.
- Στις διαφορετικές ανάγκες. Τα μικρά σκάφη θέλουν υπόστεγα και γρήγορη εκτόξευση, όχι βαθιές αποβάθρες.
- Στο χαμηλό προφίλ. Το Μπογάζι δυσκολεύει την επιτήρηση από τρίτους και ταιριάζει σε παρενόχληση χωρίς κλιμάκωση.
Το Μπογάζι φαίνεται να είναι κρίκος σε μια ευρύτερη στρατηγική αλυσίδα συναφή με τη Γαλάζια Πατρίδα και την αντίληψη ότι η Κύπρος είναι ένα τουρκικό αβύθιστο αεροπλανοφόρο. Η επίσημη επί του θέματος τουρκική έκθεση τοποθετεί τη Διοίκηση Σκαφών στο Ακσάζ, και προβλέπονται υποδομές μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Τσουκουρόβα (Κιλικία). Σε αυτό προστίθενται η Αλεξανδρέττα (δεύτερη ταξιαρχία πεζοναυτών), η Μερσίνη, η Βάση εναέριων drone στο Λευκόνοικο και τα ραντάρ στον Πενταδάκτυλο. Έτσι δημιουργείται αεροναυτικό πλέγμα επιτήρησης. Συν του ότι η κατεχόμενη Κύπρος προσφέρει προκεχωρημένες Βάσεις, συνεχή επιτήρηση και μειωμένο χρόνο αντίδρασης.
Ασφάλεια της Κύπρου, Ισραήλ και της περιοχής…
Το Ναυτικό της Εθνικής Φρουράς έχει δύο περιπολικά ανοικτής θαλάσσης, που δεν είναι πλοία μάχης, και τους παράκτιους πυραύλους Exocet MM40 Block III. Η αποτροπή εξαρτάται από τα πυρομαχικά που διαθέτει, την αξιοπιστία των συμμαχιών και την πολιτική πρόθεση για την απόκτηση θαλάσσιων drones. Όσα συμβαίνουν επί του κατεχόμενου εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν αφορούν μόνο την ίδια, αλλά και την ευρύτερη περιοχή, καθώς και την ΕΕ στο πλαίσιο της νέας αμυντικής της αρχιτεκτονικής. Συναφώς, θα ήταν δυνατό να επισημανθεί ότι η Τουρκία έχει πλεονέκτημα μάζας (περισσότερες πλατφόρμες και αντοχή σε παρατεταμένες επιχειρήσεις) σε σχέση με το Ισραήλ, το οποίο, όμως, διατηρεί υπεροχή στην ποιότητα. Από την άλλη, το γεγονός ότι διατηρεί συνεχή παρουσία μακριά από τις Βάσεις του φανερώνει μιαν ασυμμετρία, η οποία δουλεύει υπέρ της Τουρκίας σε χαμηλή και μέση ένταση στη θάλασσα. Ως προς τη Συρία, είναι πρόδηλη η σύνδεση του άξονα Αλεξανδρέττα–Χατάι–Κύπρος με τις ακτές της, καθώς και με εκείνες του Λιβάνου.
Γεωπολιτικό παιχνίδι
Στο γεωπολιτικό παιχνίδι υπάρχουν πάντα οι δρόμοι του φυσικού αερίου και των καλωδίων. Συνεπώς, η παρουσία μικρών σκαφών και drones επιτρέπει καθυστέρηση ή αμφισβήτηση ερευνών, αγωγών και καλωδίων χωρίς στρατιωτική σύγκρουση, όπως η κρίση στο ύψος της Κάσου. Σημαντικό είναι και κάτι άλλο: Η Άγκυρα συνδέει τη δική της προβολή ισχύος με τις ενεργειακές οδούς και την ασφάλειά τους για να μπορεί να εισπράττει ανταλλάγματα.
ΕΕ και οι κυρώσεις…
Αυτές οι τουρκικές ενέργειες, όπως και εκείνη του «Ορούτς Ρέις», θα πρέπει να καταγγελθούν στην ΕΕ και να ζητηθούν κυρώσεις, όπως γίνεται στην Ουκρανία, καθώς και στην κ. Μαρία Άνγκελα Ολγκίν, η οποία σε λίγο αναμένεται να αφιχθεί στην Κύπρο ως απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ. Διότι, πώς από τη μια ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συζητά με τον κατοχικό ηγέτη για την εφαρμογή των ΜΟΕ, και από την άλλη η Τουρκία, με τη συνδρομή του Τουφάν Ερχιουρμάν, δημιουργεί συνεχή τετελεσμένα; Ο απώτερος στόχος των τετελεσμένων αυτών είναι ο εξής: Ακόμη και αν επιλυθεί το Κυπριακό στη βάση μιας ομοσπονδίας συνομοσπονδιακού χαρακτήρα, όπως είναι η υπό συζήτηση διευθέτηση, το σημερινό ψευδοκράτος, και αυριανό ισότιμο συνιστών κράτος, να συνεχίσει να εξαρτάται πλήρως από την Άγκυρα. Και ο νόων νοείτο.

simerini.sigmalive.com
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;