Αναλύσεις
Προκλητική ανάλυση από τον Τζεμ Γκιουρντενίζ για Ελλάδα – Το τεχνητό «Ανάχωμα» της Δύσης και η γεωπολιτική της ψευδαίσθησης
Ο εμπνευστής της «Γαλάζιας Πατρίδας» αναλύει σε μια προκλητική παρέμβαση τις ιστορικές και γεωπολιτικές ρίζες της ελληνοτουρκικής αντιπαλότητας.
Η γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου Πελάγους παραμένει διαχρονικά εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο εντάσεων, εξοπλιστικών ανταγωνισμών και ρητορικών εξάρσεων. Ενώ οι διπλωμάτες αναζητούν διαύλους επικοινωνίας και οι κοινωνίες μοιράζονται κοινά πολιτισμικά στοιχεία, το βαθύ κράτος της Άγκυρας συνεχίζει να διαμορφώνει μια σκληρή θεωρητική βάση που αμφισβητεί εκ θεμελίων την ιστορική και νομική υπόσταση της Ελλάδας. Στο επίκεντρο αυτής της σχολής σκέψης βρίσκεται ο ναύαρχος ε.α. Τζεμ Γκιουρντενίζ, ο άνθρωπος που αποτύπωσε το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan). Σε μια εκτενή και εξαιρετικά προκλητική ανάλυση, ο Τούρκος ανώτατος αξιωματικός ξετυλίγει το νήμα της συγκρότησης του ελληνικού κράτους, επιχειρώντας να αποδομήσει αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «μύθο του ελληνισμού» και να ερμηνεύσει τη συστηματική, όπως την περιγράφει, «τουρκοφοβία» της Αθήνας.
Η προσέγγιση του Γκιουρντενίζ δεν αποτελεί απλώς μια στρατιωτική αξιολόγηση των σύγχρονων ισορροπιών δυνάμεων. Αποτελεί μια βαθιά ιδεολογική και ιστορική επίθεση, η οποία χρησιμοποιεί εργαλειακά την αρχαιολογία, τη γλωσσολογία και τη διπλωματική ιστορία για να εξυπηρετήσει τις τρέχουσες αναθεωρητικές βλέψεις της Τουρκίας.
Η Ίδρυση του 1830 ως Δυτικό Κατασκεύασμα και η «Ψεύτικη» Ταυτότητα
Ο ναύαρχος Γκιουρντενίζ ξεκινά την ανάλυσή του από την αφετηρία του σύγχρονου ελληνικού κράτους, τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας και το Πρωτόκολλο του Λονδίνου το 1830. Σύμφωνα με τη θεωρία του, η Ελλάδα δεν γεννήθηκε ως αποτέλεσμα μιας αυθεντικής εθνικής αφύπνισης των λαών της περιοχής, αλλά ως ένα τεχνητό, «συστημικό» προϊόν της δυτικής αποικιοκρατίας και του ευρωπαϊκού καπιταλισμού.
Ο Γκιουρντενίζ υποστηρίζει ότι η Δυτική Ευρώπη, έχοντας ολοκληρώσει την πρώτη βιομηχανική επανάσταση και οδεύοντας προς τη δεύτερη, είχε άμεση ανάγκη από νέες αγορές, πόρους και, κυρίως, από ένα γεωπολιτικό «ανάχωμα» (buffer state) ανάμεσα στην Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική. Η κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας άνοιγε τον δρόμο για τη διείσδυση των μεγάλων δυνάμεων της εποχής –κυρίως της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας. Για να νομιμοποιήσουν αυτή την παρέμβαση και να δημιουργήσουν έναν πιστό δορυφόρο στα νότια Βαλκάνια, οι δυτικές ελίτ χρειάζονταν ένα ισχυρό πολιτισμικό αφήγημα.
Αυτό το αφήγημα, κατά τον Τούρκο ναύαρχο, ήταν ο «Χριστιανικός Ελληνισμός». Ο Γκιουρντενίζ χρησιμοποιεί μια καυστική παρομοίωση, παρομοιάζοντας τη Δύση με έναν «νεόπλουτο» που επισκέπτεται ένα παζάρι παλαιών αντικειμένων για να αγοράσει το πορτρέτο ενός ευγενούς πασά, ώστε να κρεμάσει στον τοίχο του και να εφεύρει μια αριστοκρατική καταγωγή που δεν είχε ποτέ. Με τον ίδιο τρόπο, η Δύση, που κατά τον Μεσαίωνα βρισκόταν σε χαμηλό πολιτισμικό επίπεδο, «φόρεσε» στους κατοίκους της περιοχής τον μανδύα του Σωκράτη, του Αριστοτέλη και της αρχαίας αθηναϊκής δημοκρατίας.
Ο ναύαρχος ισχυρίζεται ότι ο όρος «Έλληνας» και «Ελληνισμός» επανεφευρέθηκε τεχνητά, καθώς οι πληθυσμοί που ζούσαν υπό οθωμανικό έλεγχο αυτοπροσδιορίζονταν ως «Ρωμιοί» (Ρωμαίοι) και δεν είχαν καμία φυλετική ή πολιτισμική συνέχεια με τους αρχαίους κατοίκους της Σπάρτης ή της Αθήνας. Οι αιώνες των επιδρομών, των μεταναστεύσεων Σλάβων, Αλβανών, Λατίνων και Τούρκων είχαν αλλοιώσει πλήρως το δημογραφικό τοπίο. Το μόνο που ένωνε αυτούς τους πληθυσμούς ήταν η κοινή χρήση της ελληνικής γλώσσας ως εμπορικής διαλέκτου (lingua franca) και η Ορθόδοξη πίστη.
Γιατί η Ιωνία Δεν Είναι Ελληνική: Η Αρχαιολογική Αμφισβήτηση της Μικράς Ασίας
Το πιο προκλητικό και ριζοσπαστικό κομμάτι της ανάλυσης του Γκιουρντενίζ αφορά την πολιτισμική κληρονομιά της Μικράς Ασίας και της Ιωνίας. Η επίσημη ιστοριογραφία αναγνωρίζει την Ιωνία ως το λίκνο του ελληνικού φιλοσοφικού και επιστημονικού στοχασμού, τη γενέτειρα του Θαλή, του Αναξίμανδρου και του Ηράκλειτου. Ο Γκιουρντενίζ, ωστόσο, απορρίπτει πλήρως αυτή τη σύνδεση, χαρακτηρίζοντάς την ως μια ακόμα δυτική απάτη.
Για να στηρίξει τη θέση του, ο ναύαρχος επικαλείται μια σειρά από ιστορικές και αρχαιολογικές θεωρίες, ξεκινώντας από το κίνημα της «Γαλάζιας Ανατολίας» (Mavi Anadolu) που διαμορφώθηκε στην Τουρκία στα μέσα του 20ού αιώνα από διανοούμενους όπως ο Χαλικάρνασος Ψαράς (Τζεβάτ Σακίρ Καμπααγατσλί), η Αζρά Εράτ και ο Σελαχατίν Εγιούμπογλου. Αυτή η σχολή σκέψης υποστηρίζει ότι οι πολιτισμοί της Μικράς Ασίας (Λύκιοι, Λύδιοι, Κάρες, Χετταίοι, Λούβιοι) ήταν αυτόχθονες, καίριας σημασίας και προγενέστεροι των ελληνικών φύλων.
Ο Γκιουρντενίζ προχωρά περισσότερο, παρουσιάζοντας τρία συγκεκριμένα βιβλία που, κατά την άποψή του, γκρεμίζουν το ελληνικό αφήγημα:
-
«Μαύρη Αθηνά» (Black Athena) του Μάρτιν Μπερνάλ (1987): Ο ναύαρχος αναφέρει το έργο του Βρετανού καθηγητή για να δείξει ότι οι ρίζες του κλασικού πολιτισμού δεν είναι ευρωπαϊκές ή «άρειες», αλλά έχουν βαθιές αφροασιατικές και ανατολικές επιρροές. Η πολιτισμική ώθηση ήρθε από την Αίγυπτο και τη Φοινίκη προς το Αιγαίο, και όχι το αντίθετο.
-
«Ο Πολιτισμός Ξεκίνησε στην Ανατολία» του Καθηγητή Φαχρί Ισίκ (2010): Ο Ισίκ υποστηρίζει ότι η λεγόμενη «ελληνική τέχνη» και αρχιτεκτονική γεννήθηκε στην πραγματικότητα στα χώματα της Μικράς Ασίας, αντλώντας στοιχεία από τους Χετταίους και τους Λούβιους, και στη συνέχεια μεταλαμπαδεύτηκε στην ηπειρωτική Ελλάδα.
-
«Η Γέννηση της Ιωνικής Αρχιτεκτονικής υπό το Φως των Ανασκαφών του Ναού της Αθηνάς στη Φώκαια» του Καθηγητή Ομέρ Οζγιγίτ (2023): Ο Γκιουρντενίζ εξαίρει το έργο του Οζγιγίτ, ο οποίος μέσα από συγκεκριμένα αρχαιολογικά ευρήματα στη Φώκαια ισχυρίζεται ότι ο ιωνικός ρυθμός (οι χαρακτηριστικοί κίονες) δεν εισήχθη από τη Δύση, αλλά αναπτύχθηκε σταδιακά στην Ανατολία, επηρεασμένος από την αιγυπτιακή αρχιτεκτονική.
Το συμπέρασμα του ναυάρχου είναι σαφές: Το γεγονός ότι στην Ιωνία μιλούσαν ελληνικά δεν καθιστά τον πολιτισμό της ελληνικό. Φέρνει μάλιστα ως παράδειγμα τη Λατινική Αμερική, όπου η χρήση της ισπανικής γλώσσας δεν μετατρέπει τους κατοίκους της Γουατεμάλας σε Ισπανούς της Καστίλης, ή την Ινδία, όπου η χρήση της αγγλικής δεν καθιστά τους Ινδούς Βρετανούς. Κατά τον Γκιουρντενίζ, η ελληνική γλώσσα ήταν απλώς το εργαλείο επικοινωνίας μιας πολυπολιτισμικής Μικράς Ασίας, η οποία στη συνέχεια λεηλατήθηκε πολιτισμικά από τη δυτική ιστοριογραφία.
Το Σύνδρομο της «Μεγάλης Ιδέας» και η Συστηματική Τουρκοφοβία
Περνώντας στο πεδίο της σύγχρονης πολιτικής, ο Τζεμ Γκιουρντενίζ επιχειρεί να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους η Αθήνα αντιμετωπίζει μόνιμα την Τουρκία ως υπαρξιακή απειλή. Ο ίδιος αποδίδει αυτή τη στάση σε ένα βαθύ ψυχολογικό και ιδεολογικό έλλειμμα του ελληνικού κατεστημένου, το οποίο περιγράφει ως «σύνδρομο της Μεγάλης Ιδέας» και «κρατική σχιζοφρένεια».
Ο ναύαρχος ισχυρίζεται ότι το ελληνικό κράτος έχει δομηθεί πάνω σε μια διαρκή πλύση εγκεφάλου (endoktrinasyon) των πολιτών του, η οποία ξεκινά από το δημοτικό σχολείο και την Εκκλησία και καταλήγει στα μέσα ενημέρωσης. Ενώ ο μέσος Τούρκος πολίτης δεν ξυπνά το πρωί σκεπτόμενος την Ελλάδα –παρά μόνο όταν προκύπτει κάποια συγκεκριμένη κρίση–, στην Ελλάδα η Τουρκία αποτελεί καθημερινό, εμμονικό θέμα συζήτησης στα δελτία ειδήσεων. Αυτό, κατά την ανάλυσή του, πηγάζει από το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει εγκλωβιστεί σε μια εικόνα εαυτού που δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές της δυνατότητες.
Το ελληνικό σύνταγμα, σημειώνει ο Γκιουρντενίζ, ορίζει το κράτος ως Ανατολικό Ορθόδοξο, γεγονός που συνδέει άρρηκτα την κρατική ταυτότητα με τη θρησκεία. Αυτό το μείγμα «Πανανθρωπισμού», «Ένωσης», «Βυζαντινισμού» και «Ορθοδοξίας» δημιουργεί μια εικονική πραγματικότητα. Ο ναύαρχος ειρωνεύεται μάλιστα τις τελετές που πραγματοποιούν ελληνικά πολεμικά πλοία όταν διέρχονται από τα Στενά του Βοσπόρου μπροστά από την Αγία Σοφία, χαρακτηρίζοντάς τις ως εκδηλώσεις ενός ανεκπλήρωτου ιστορικού καημού.
Αυτή η «χρηστική ανοησία», όπως την αποκαλεί, επέτρεψε στην Ελλάδα να επεκτείνει τα σύνορά της επτά φορές από το 1830, εκμεταλλευόμενη πάντα τη στήριξη των ξένων δυνάμεων. Από τα Κυκλαδονήσια μέχρι τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη, η Ελλάδα αποκτούσε εδάφη που προηγουμένως βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των Βενετών, των Γενοβέζων ή των Οθωμανών, χωρίς να έχει την ανάλογη στρατιωτική ισχύ να τα υποστηρίξει μόνη της.
Η Παρένθεση της Φιλίας και το Μάθημα της Μικρασιατικής Καταστροφής
Στην ιστορική του αναδρομή, ο Γκιουρντενίζ εντοπίζει μόνο μία περίοδο πραγματικής και ειλικρινούς προσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών: την περίοδο 1930-1955. Μετά τη συντριβή του ελληνικού στρατού το 1922 –μια εμπειρία που ο ναύαρχος περιγράφει ωμά ως «ένα γερό χαστούκι» που ανάγκασε τους Έλληνες να επιστρέψουν στην πραγματικότητα– ο Ελευθέριος Βενιζέλος αντιλήφθηκε το μέγεθος της δυτικής προδοσίας.
Ο Γκιουρντενίζ τονίζει ότι το 1919, στη Συνδιάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων, ο Βενιζέλος χρησιμοποίησε το επιχείρημα ότι η Ιωνία είναι ελληνική λόγω γλώσσας και θρησκείας για να εξασφαλίσει την άδεια των Λόιντ Τζορτζ, Κλεμανσό και Ουίλσον να αποβιβαστεί στη Σμύρνη. Όταν όμως το μέτωπο κατέρρευσε, τα αμερικανικά, βρετανικά και γαλλικά πολεμικά πλοία που ήταν αγκυροβολημένα στο λιμάνι της Σμύρνης αρνήθηκαν να μαζέψουν ακόμα και τους στρατιώτες που κολυμπούσαν για να σωθούν. Η Δύση εγκατέλειψε την Ελλάδα μόλις τα συμφέροντά της άλλαξαν.
Η αναγνώριση αυτού του λάθους οδήγησε τον Βενιζέλο στην Άνκαρα το 1933, στη σύναψη συμφώνων φιλίας με τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ακόμα και στην πρόταση να απονεμηθεί στον Ατατούρκ το Νόμπελ Ειρήνης. Αυτή η συνεργασία συνεχίστηκε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’50, με την Ελλάδα να στηρίζει την Τουρκία στο ζήτημα του Μοντρέ για τα Στενά και την Τουρκία να στέλνει το πλοίο «Κουρτουλούς» με ανθρωπιστική βοήθεια για να σώσει τους Έλληνες από τον λιμό κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.
Ωστόσο, αυτή η ισορροπία ανατράπηκε βίαια όταν η Ελλάδα επανέφερε το ζήτημα της Ένωσης της Κύπρου, επιστρέφοντας, κατά τον Γκιουρντενίζ, στον δρόμο των γεωπολιτικών ψευδαισθήσεων.
Οι Σύγχρονες Συμμαχίες: Από τη Δύση στο Ισραήλ και τον Σιωνισμό
Στο παρόν γεωπολιτικό περιβάλλον, ο Τζεμ Γκιουρντενίζ βλέπει την επανάληψη του ίδιου ιστορικού μοτίβου. Μετά το 2021, η Ελλάδα μετέτρεψε την επικράτειά της σε μια απέραντη αμερικανική βάση, ανανεώνοντας διαρκώς τις αμυντικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, ενώ η ίδια στρατηγική ακολουθείται και από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το στοιχείο που προκαλεί την ιδιαίτερη έκπληξη, αλλά και την οργή του ναυάρχου, είναι η στρατηγική συμμαχία της Ελλάδας και της Κύπρου με το Ισραήλ. Ο Γκιουρντενίζ επιχειρεί μια ιστορική αναδρομή στις σχέσεις των δύο λαών, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα ήταν η τελευταία χώρα του ΝΑΤΟ που αναγνώρισε το Ισραήλ και ότι ιστορικά υπήρχε βαθύ μίσος των Ελλήνων προς τους Εβραίους λόγω της θρησκευτικής παράδοσης του Ιούδα. Αναφέρεται μάλιστα σε διώξεις και παραδόσεις Εβραίων κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στη Θεσσαλονίκη, θέματα που, όπως λέει, και οι δύο πλευρές αποσιωπούν σήμερα για χάρη της συγκυριακής τους συμμαχίας.
Κατά τον Γκιουρντενίζ, ο Σιωνισμός παίζει σήμερα τον ρόλο που έπαιζε η ευρωπαϊκή αποικιοκρατία το 1830. Το Ισραήλ χρησιμοποιεί τον ελληνικό φόβο απέναντι στην Τουρκία, υποσχόμενο προστασία, προκειμένου να δημιουργήσει ένα κοινό μέτωπο που θα εξυπηρετήσει τα δικά του σχέδια στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται, κατά την άποψή του, για μια ακόμα παγίδα που παρασύρει την Αθήνα σε δαπανηρούς εξοπλισμούς (όπως οι αγορές γαλλικών φρεγατών και μαχητικών) και σε μια πολιτική που υπονομεύει την ευημερία του ίδιου του ελληνικού λαού.
Η Προειδοποίηση για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το Μέλλον
Ο ναύαρχος κλείνει την ανάλυσή του με μια ξεκάθαρη, αυστηρή προειδοποίηση προς την ελληνική ηγεσία και την κοινωνία. Διαμηνύει ότι η Τουρκία είναι μια μεγάλη χώρα με παράδοση αυτοκρατορίας, η οποία δεν πρόκειται να υποχωρήσει ούτε σπιθαμή από τα κυριαρχικά της δικαιώματα στο Αιγαίο, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπως αυτά αποτυπώνονται στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο Γκιουρντενίζ καλεί τους Έλληνες να μην εμπιστεύονται τις υποσχέσεις των ΗΠΑ, της Γαλλίας ή του Ισραήλ, υπενθυμίζοντας τις οικονομικές θυσίες και την κρίση που υπέστη η Ελλάδα μετά το 2008. «Το να ζεις σε ειρήνη με τους Τούρκους είναι πολύ καλύτερο και φθηνότερο από το να πολεμάς μαζί τους», αναφέρει χαρακτηριστικά. Η Τουρκία, καταλήγει, ζητά μόνο όσα της ανήκουν βάσει της γεωγραφίας και της γεωπολιτικής της ισχύος και δεν πρόκειται να επιτρέψει στα «ρομαντικά παραμύθια του δυτικού ελληνισμού» να καθορίσουν το μέλλον της περιοχής.
Η ανάλυση αυτή, αν και ακραία αναθεωρητική και προκλητική για τα ελληνικά δεδομένα, αποτελεί το ξεκάθαρο αποτύπωμα του τρόπου με τον οποίο το στρατιωτικό και θεωρητικό κατεστημένο της Τουρκίας αντιλαμβάνεται τις σχέσεις με την Ελλάδα: όχι ως μια διένεξη μεταξύ δύο ισότιμων κρατών, αλλά ως μια διαρκή αναμέτρηση ανάμεσα σε μια περιφερειακή υπερδύναμη και ένα τεχνητό δυτικό προπύργιο.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας