Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η Τουρκία εντείνει τη δραστηριότητά της στην περιοχή όπου σχεδιάζονται οι υποθαλάσσιες έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI).

Την ώρα που η Άγκυρα αμφισβητεί τις ελληνικές και κυπριακές NAVTEX, τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος με διακριτικό VATOZ17 πραγματοποιεί, σύμφωνα με πληροφορίες, πτήσεις επιτήρησης νότια της Καρπάθου, κοντά στην προγραμματισμένη διαδρομή του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Αυστηρό μήνυμα της Αθήνας προς την Άγκυρα

Η ελληνική πλευρά απάντησε στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, ξεκαθαρίζοντας ότι οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo θα πραγματοποιηθούν κανονικά.

«Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας», υπογραμμίζουν ελληνικές διπλωματικές πηγές.

Παράλληλα, στέλνουν σαφές μήνυμα προς την Τουρκία:

Η Αθήνα απορρίπτει τις τουρκικές αξιώσεις και επιμένει στην απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου.

Τουρκικό UAV πραγματοποιεί κύκλους επιτήρησης

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το τουρκικό UAV VATOZ17 πραγματοποιεί επαναλαμβανόμενες κυκλικές πτήσεις νότια της Καρπάθου, επιτηρώντας τη θαλάσσια περιοχή όπου αναμένεται να πραγματοποιηθούν εργασίες για το GSI.

Οι ίδιες αναφορές κάνουν λόγο για αεροσκάφος τύπου AKINCI ή ANKA, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί ο ακριβής τύπος.

Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος φέρεται να απογειώθηκε από τη βάση του Ντάλαμαν, με αποστολή την παρακολούθηση της δραστηριότητας στην περιοχή και την αποτύπωση της εικόνας επιφανείας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι το UAV εμφανίζεται να ενεργοποιεί και να απενεργοποιεί κατά διαστήματα τον πομπό εντοπισμού του, με αποτέλεσμα η πορεία του να μην καταγράφεται συνεχώς στις δημόσιες πλατφόρμες παρακολούθησης πτήσεων.

Από τις αντι-NAVTEX στην επιτήρηση του πεδίου

Η τουρκική κινητικότητα καταγράφεται λίγες ώρες μετά την έκδοση αντι-NAVTEX από την Άγκυρα, η οποία αμφισβητεί τις ελληνικές και κυπριακές θαλάσσιες αρμοδιότητες.

Η παρουσία του UAV, εφόσον επιβεβαιωθούν πλήρως τα στοιχεία της πτήσης, υποδηλώνει αυξημένο τουρκικό ενδιαφέρον για την παρακολούθηση των προγραμματισμένων εργασιών.

Η αεροπορική επιτήρηση, ωστόσο, δεν συνιστά από μόνη της παρεμπόδιση του γαλλικού ερευνητικού πλοίου ή ένδειξη επικείμενης στρατιωτικής εμπλοκής.

Το επόμενο κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η Άγκυρα θα περιοριστεί στη συλλογή πληροφοριών και στις διπλωματικές αντιδράσεις ή θα επιχειρήσει να αμφισβητήσει τις έρευνες επί του πεδίου.

Το μήνυμα της Αθήνας παραμένει σαφές: Το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου θα προχωρήσει σύμφωνα με τον προβλεπόμενο σχεδιασμό.

Η Ινδία ενέτεινε την αντίθεσή της στον φόρο άνθρακα στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια σκληρή αναμέτρηση στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP31, η οποία πραγματοποιείται στην Τουρκία, την ώρα που οι Βρυξέλλες προχωρούν με τα σχέδιά τους για την επέκταση του αμφιλεγόμενου μέτρου.

Ο Ινδός υπουργός Περιβάλλοντος Μπουπέντερ Γιαντάβ δήλωσε στα τοπικά μέσα ενημέρωσης ότι το Νέο Δελχί είναι έτοιμο να υπερασπιστεί τα βιομηχανικά του συμφέροντα ενάντια σε «μονομερή εμπορικά εμπόδια», όπως ο Μηχανισμός Προσαρμογής των Συνόρων για τις Εκπομπές Άνθρακα (CBAM), εν όψει της κλιματικής συνόδου του ΟΗΕ στην Αττάλεια.

«Όσον αφορά τον CBAM, θα παραμείνουμε σταθεροί στη θέση μας. Όταν πρόκειται για την προστασία των συμφερόντων της Ινδίας, αυτό είναι το θέμα για το οποίο μιλάμε με τη μεγαλύτερη έμφαση», τόνισε ο Yadav.

Ο CBAM της ΕΕ τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2026, καλύπτοντας τις εισαγωγές αλουμινίου, τσιμέντου, λιπασμάτων, υδρογόνου, σιδήρου και χάλυβα, υποχρεώνοντας ουσιαστικά τους ξένους παραγωγούς να πληρώνουν για τις εκπομπές CO2 που συνδέονται με την παραγωγή τους.

Λίγο μετά την έναρξη ισχύος του, αρκετές χώρες της ΕΕ ζήτησαν προσωρινές εξαιρέσεις για τα λιπάσματα, προειδοποιώντας ότι ο φόρος θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών και θα μπορούσε να υπονομεύσει την επισιτιστική ασφάλεια. Το αίτημά τους τελικά απορρίφθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι ο CBAM αποτρέπει την υποτιμολόγηση των προϊόντων των κατασκευαστών της ΕΕ από εισαγωγές που παράγονται υπό λιγότερο αυστηρούς κλιματικούς κανόνες. Ωστόσο, οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αντιτάσσουν ότι πρόκειται για αθέμιτη πρακτική και μονομερές μέτρο που τιμωρεί τη βιομηχανία τους.

Σκληρή κριτική από την Ινδία και σχεδιαζόμενη επέκταση

Ο Πιγιούς Γκόγιαλ, υπουργός Εμπορίου της Ινδίας, επέκρινε πρόσφατα τις οικονομικές συνέπειες του CBAM στο πλαίσιο του «Παγκόσμιου Διαλόγου» του Βερολίνου:

«Αν επιβάλλετε τον CBAM στον εαυτό σας, αν επιβάλλετε δασμό εισαγωγής 50% για την εισαγωγή χάλυβα στη χώρα σας, προκαλείτε καταστροφή. Το κόστος διαβίωσης θα αυξηθεί. Ο λαός σας θα είναι δυσαρεστημένος. Η βιομηχανία σας θα καταστεί ανταγωνιστικά μη βιώσιμη.»

Η χρονική στιγμή είναι κρίσιμη. Οι Βρυξέλλες διαπραγματεύονται σχέδια για την επέκταση του CBAM σε περισσότερα προϊόντα, όπως πλυντήρια ρούχων και ανταλλακτικά αυτοκινήτων, ενώ ταυτόχρονα αυστηροποιούν τους κανόνες για να αποτρέψουν την καταστρατήγηση του φόρου. Ο επόμενος γύρος πολιτικών συνομιλιών μεταξύ Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει προγραμματιστεί για τις 20 Νοεμβρίου.

Το CBAM υπό διεθνή πυρά: ΗΠΑ, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία και Κίνα

Η αντίσταση στον φόρο άνθρακα στα σύνορα της ΕΕ λαμβάνει παγκόσμιες διαστάσεις:

• Καναδάς: Προσπαθεί να διαπραγματευτεί εξαίρεση από το CBAM με την ΕΕ.

• Ηνωμένες Πολιτείες: Εξετάζουν αν ο φόρος επηρεάζει αρνητικά τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Ο απερχόμενος πρόεδρος της Επιτροπής Προϋπολογισμού της Βουλής, Jodey Arrington, μαζί με δέκα μέλη του Κογκρέσου, ζήτησαν από τον Εμπορικό Εκπρόσωπο των ΗΠΑ Jamieson Greer τη λήψη μέτρων κατά των ενεργειακών κανονισμών της ΕΕ (CBAM, κανονισμός για το μεθάνιο, οδηγία CSDDD), υποστηρίζοντας ότι εισάγουν διακρίσεις σε βάρος των Αμερικανών παραγωγών.

• Ηνωμένο Βασίλειο: Διαπραγματεύεται με την ΕΕ τη σύνδεση της δικής του αγοράς άνθρακα με το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS) της ΕΕ, επιδιώκοντας αμοιβαία εξαίρεση από τον CBAM.

• Ρωσία & Κίνα: Η Ρωσία έχει προσφύγει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), ενώ στις 3 Νοεμβρίου Ρωσία και Κίνα ανακοίνωσαν ότι θα ενώσουν τις δυνάμεις τους στη σύνοδο COP31 ενάντια στην εισαγωγή μονομερών εμπορικών φραγμών.

Εσωτερική υποχώρηση της ΕΕ και απώλεια αξιοπιστίας

Την ίδια στιγμή που οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν εξωτερικές πιέσεις, δέχονται ισχυρά πυρά και στο εσωτερικό τους. Οι καθυστερήσεις στη συμμόρφωση με τους κανόνες για το μεθάνιο, η εν εξελίξει αναθεώρηση της απαγόρευσης των νέων αυτοκινήτων ντίζελ και βενζίνης από το 2035, καθώς και οι τροποποιήσεις στο ETS, αντανακλούν την πολιτική υποχώρηση της ΕΕ από βασικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Αγωνιζόμενες να τηρήσουν τις κλιματικές τους υποσχέσεις στο εσωτερικό λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας και των πιέσεων της βιομηχανίας, οι Βρυξέλλες προσέρχονται στη σύνοδο COP31 με αποδυναμωμένη διαπραγματευτική θέση.

Ο Σβεν Χάρμελινγκ, επικεφαλής για θέματα κλίματος στη ΜΚΟ Climate Action Network Europe, υπογράμμισε:

«Η ΕΕ δεν μπορεί να ζητά από τον υπόλοιπο κόσμο να ανταποκριθεί, ενώ ταυτόχρονα αποδυναμώνει τη δράση για το κλίμα στο εσωτερικό της ή υστερεί στη χρηματοδότηση. Η ηγεσία στην Αττάλεια σημαίνει να γίνουν και τα δύο: να επιταχυνθεί η μετάβαση της ίδιας της Ευρώπης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα και να προσφέρει το δίκαιο μερίδιό της στη διεθνή υποστήριξη.»

Η σύνοδος COP31 ξεκινά στις 9 Νοεμβρίου στην Αττάλεια, με συνδιοργανωτές την Τουρκία και την Αυστραλία.

euronews.com

Το τουρκικό ερευνητικό σκάφος σεισμικών ερευνών «Oruç Reis» απέπλευσε με προορισμό το Πακιστάν, προκειμένου να διεξαγάγει έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της κρατικής Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου (TPAO) στο εξωτερικό, δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.

Ο Μπαϊρακτάρ δήλωσε ότι το μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη με τη Λιβύη, σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών, άνοιξε νέες περιοχές για έρευνα και για τις δύο χώρες, τονίζοντας ωστόσο ότι οι ερευνητικές δραστηριότητες θα καθοριστούν τελικά από οικονομικά κριτήρια.

«Χρειαζόμαστε αυτού του είδους τη συνεργασία για να ενισχύσουμε τη σταθερότητα σε χώρες όπως η Συρία και σε ολόκληρη την περιοχή μας. Δεν θεωρούμε τον αγωγό Κιρκούκ-Μπανιγιάς ως απειλή», δήλωσε. Ο Μπαϊρακτάρ σημείωσε ότι ο αγωγός αργού πετρελαίου Ιράκ-Τουρκίας δεν λειτούργησε ποτέ στο πλήρες δυναμικό του, προσθέτοντας ότι η Άγκυρα πρότεινε εδώ και χρόνια την επέκταση του αγωγού έως τη Βασόρα, στο νότιο Ιράκ.

«Είμαστε ανοιχτοί σε τέτοιες συνεργασίες και δεν ανησυχούμε για εναλλακτικές διαδρομές, καθώς υπάρχει επαρκής αγορά για όλους. Προτείνουμε την αύξηση της δυναμικότητας της τουρκικής διαδρομής από 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα σε 2,5 εκατομμύρια βαρέλια. Η συριακή διαδρομή θα μπορούσε επίσης να φτάσει σε δυναμικότητα 1 έως 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα», δήλωσε.