Ακολουθήστε μας

GEOPOLITICO

Κύπρος: Η «αχίλλειος πτέρνα» του Αιγαίου χωρίς να τεθεί casus belli από Ελλάδα και ΕΕ

Τι θα συμβεί εάν η Τουρκία μάς κτυπήσει λόγω κρίσης στο Αιγαίο; Του Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννου Χαραλαμπίδη.

Δημοσιεύτηκε στις

Γράφει ο Γιάννος Χαραλαμπίδης, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Η πολιτική των «ήρεμων νερών» του Αιγαίου απέτυχε. Και έφερε φουρτούνες και ένταση με ρητορικές προειδοποιήσεις και απειλές από Τουρκία και Ελλάδα. Η Αθήνα ζητά άρση του τουρκικού casus belli στο Αιγαίο και η Άγκυρα σαφή αποποίηση των ελληνικών δικαιωμάτων για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. Για ευνόητους λόγους το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο σε αυτό που ονομάζουμε διχοτόμηση του Αιγαίου στον 25 μεσημβρινό, αλλά και στις δυο πύλες του Αιγαίου. Αναφερόμαστε στη βόρεια, δηλαδή στα Δαρδανέλλια και στη νότια, που αφορά στη γραμμή Κρήτη, Κάσος, Κάρπαθος, Ρόδος, διότι αποτελούν βασικούς πυλώνες του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας – Κύπρου και της προέκτασής του προς το Ισραήλ. Έτσι, δημιουργείται μια ασπίδα άμυνας, την οποία η Τουρκία θεωρεί ως έναν σε βάρος της στρατηγικό εγκλωβισμό.

Η Κύπρος, Δαρδανέλλια και Αιγαίο

Στο πλαίσιο αυτής της έντασης, η Κύπρος συνιστά την «αχίλλειο πτέρνα» του Ελληνισμού. Συνεπώς, η Αθήνα δεν αρκεί να ισχυρίζεται ότι, εάν συμβεί κάτι με την Τουρκία, θα απαντήσει επί του πεδίου μόνο στο Αιγαίο. Εκείνο που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι το εξής: Τι θα συμβεί εάν η Άγκυρα, στην περίπτωση κρίσης στο Αιγαίο, κτυπήσει στην Κύπρο; Επί τούτου, δεν υπάρχει απόφαση από την Αθήνα για casus belli έναντι της Τουρκίας. Υπάρχει; Ερώτημα νέο, συναφές με το προηγούμενο: Είναι ή όχι όμηρος η Ελλάδα έναντι της Άγκυρας, λόγω της αδυναμίας στην οποία βρίσκεται η Κύπρος; Είναι δε αφελής κάποιος να πιστεύει πως οι Τούρκοι δεν θα πλήξουν την Κύπρο, για χίλιους δυο λόγους, εάν υπάρξει πόλεμος στο Αιγαίο; Αυτό είναι το πρώτο σημαντικό ζήτημα, στο οποίο θα πρέπει να τοποθετηθεί η Ελλάδα. Ταυτοχρόνως, εγείρεται άλλο ένα ερώτημα: Γιατί Κύπρος και Ελλάδα δεν ζητούν να περιληφθεί σε συμπεράσματα του Συμβουλίου της ΕΕ μία παράγραφος για άμεση ενεργοποίηση του άρθρου 42, παρ.7 των Συνθηκών, που σημαίνει ακόμη και αυτήν τη στρατιωτική στήριξη των κρατών μελών και της ίδιας της Ένωσης προς μέλος της, το οποίο θα δεχθεί επίθεση από τρίτο κράτος, όπως είναι η Τουρκία;

Το δεύτερο συναφές ζήτημα με τα «ήπια νερά» του Αιγαίου και την Κύπρο είναι το εξής: Καταρρίπτεται ο προηγούμενος ισχυρισμός ότι η εν λόγω πολιτική θα βοηθούσε στη λύση του Κυπριακού. Πώς θα βοηθήσει προς την κατεύθυνση αυτή, όταν η Τουρκία, που είναι το κλειδί της διευθέτησης του προβλήματος, απειλεί την Ελλάδα, μιλώντας για νέα Μικρασιατική Καταστροφή; Πρόσθετα, δε, θα πρέπει να επισημανθεί ότι:

  1. Η Άγκυρα ενισχύει τα κατεχόμενα συνεχώς. 2. Αναδιοργανώνει τις Ειδικές και δη τις Αποβατικές της Δυνάμεις με 40 ταξιαρχίες από την Ίμβρο ώς την Κύπρο και τη Συρία. 3. Ο τουρκικός Τύπος, κατόπιν οδηγιών της Κυβέρνησης Ερντογάν, αναφέρεται σε κατάληψη της Κομοτηνής και της Σαμοθράκης! Είναι ευλόγως αντιληπτό πού στοχεύουν τα μηνύματα αυτά: Στη δημιουργία συνθηκών αποσταθεροποίησης και στον έλεγχο των βόρειων πυλών του Αιγαίου. Επί τούτου θα πρέπει να επισημανθεί ότι το Σύνταγμα των Ειδικών Δυνάμεων στην Ίμβρο έχει αναβαθμιστεί σε ταξιαρχία και, ταυτοχρόνως, βρίσκεται σε εξέλιξη η μετακίνηση στο νησί, άλλης μιας ταξιαρχίας πεζοναυτών με αποβατικό χαρακτήρα. Συν του γεγονότος ότι οι δυνάμεις που συγκεντρώνονται στο ανατολικό και κεντρικό Αιγαίο, στοχεύουν πού; Στα νησιά και στη διχοτόμησή του στον 25 μεσημβρινό.

Μυστική διπλωματία

Επί του παρόντος βρισκόμαστε στο στάδιο της έντασης και της μυστικής διπλωματίας. Απόδειξη τούτου είναι οι επαφές της 28ης Αυγούστου, όταν βρέθηκε στην Αθήνα, στα κρυφά, ο αρχηγός της, Ιμπραήμ Καλίν, ο οποίος είχε συνάντηση με τον αρχηγό της ελληνικής ΕΥΠ, Θεμιστοκλή Δεμίρη, και τον Πρωθυπουργό Κυριακό Μητσοτάκη. Η Αθήνα δεν αναφέρθηκε σε αυτές τις συναντήσεις μέχρι που τις έφερε στο φως ο φιλοκυβερνητικός τουρκικός Τύπος. Η Ελλάδα δεν διέψευσε και η Ντόρα Μπακογιάννη ουσιαστικά επιβεβαίωσε το γεγονός από την πλευρά της Κυβέρνησης. Σημαντικό, δε, είναι πως δεν έχει διαψευσθεί ό,τι ο τουρκικός Τύπος έγραψε σχετικά. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η Άγκυρα:

 

Θέλει να διατηρήσει «καλή πίστη και εποικοδομητική στάση», αλλά δεν θα υποχωρήσει σε ό,τι θεωρεί δικαιώματα και συμφέροντά της.

Δεν θα επιτρέψει μονομερείς ελληνικές ενέργειες και δημιουργία τετελεσμένων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Δεν θα αποδεχθεί αλλαγή του status quo στο Αιγαίο μέσω της στρατιωτικοποίησης των νησιών.

Ταυτοχρόνως, προστίθεται ότι η «νέα γραμμή ασφαλείας» μέσω του Ισραήλ, που επιχειρεί να δημιουργήσει η Ελλάδα, είναι “yanlış yol”, δηλαδή «λάθος δρόμος».

 

«Αχιλλέας» και casus belli

Η Ελλάδα από την πλευρά της υποστηρίζει διά των κυβερνητικών παραγόντων ότι διατηρεί το δικαίωμα να καθορίζει όπως θέλει την άμυνά της και τη συνεργασία της με το Ισραήλ, αγοράζοντας, προφανώς, οπλικά συστήματα, όπως είναι αυτά που συνθέτουν την «Ασπίδα του Αχιλλέα», η οποία έχει επέκταση προς την Κύπρο στη λογική των «δύο θόλων» και της κοινής αεράμυνας. Αυτή είναι πρόθεση. Επί του παρόντος, όμως, δεν ισχύει, κατά τρόπο περατωμένο, στην πράξη. Και υπάρχει αυτή η πρόθεση, λόγω της κατοχής της Κύπρου και του τουρκικού casus belli στο Αιγαίο, που ψηφίστηκε στις 8 Ιουνίου του 1995 από τη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση, η οποία εξουσιοδότησε την κυβέρνηση τη χώρας να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, ακόμη και στρατιωτικά, εάν η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα πέραν των 6 ναυτικών μιλίων στο Αιγαίο.

Τα 12 ν.μ. νοτίως της Κρήτης και το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Κάτω από την εξωτερική και εσωτερική πίεση, ο Έλληνας Πρωθυπουργός μεταβαίνει σήμερα στο Καστελλόριζο και η Κυβέρνηση προσπαθεί να διασκεδάσει την αποτυχία των «ήπιων νερών» μιλώντας για απάντηση στην Τουρκία, εάν αυτό επιβάλλεται, επί του πεδίου. Δηλαδή δεν αποκλείει τον πόλεμο, υιοθετώντας τη ρητορική γλώσσα, την οποία ειρωνικά προέβαλλε ως απάντηση σε όσους αμφισβητούσαν την πολιτική της. Αφήνει δε να νοηθεί ότι θα προχωρήσει σε επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης στα 12 ν.μ. Εκεί, όμως, δεν ισχύει επί του παρόντος – τουλάχιστον επίσημα – το casus belli. Αλίμονο, εάν η Ελλάδα φοβάται να προχωρήσει σε μια τέτοια ενέργεια. Και αν θα πρέπει να θεωρείται νίκη το αυτονόητο. Όσο, άλλωστε, δεν το πράττει, επιβεβαιώνει ή όχι την αντίληψη περί πλήρους «φινλανδοποίησης»; Εξηγούμε, δε, γιατί θα πρέπει να το πράξει:

  1. Η Ελλάδα εφαρμόζει 6 ν.μ. στο Αιγαίο και στην Κρήτη, ενώ έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. στο Ιόνιο. Γιατί στο Ιόνιο τα επέκτεινε και γιατί όχι και νοτίως της Κρήτης;
  2. Η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. από τις νότιες ακτές της Κρήτης δεν φτάνει μέχρι τη γραμμή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Επομένως, τα 12 ν.μ. νοτίως της Κρήτης δεν «τέμνονται» από μόνα τους με τη γραμμή Τουρκίας–Λιβύης. Η διαφορά με την Τουρκία και τη Λιβύη εμφανίζεται πέραν των 12 ν.μ., δηλαδή στην υφαλοκρηπίδα και στην ΑΟΖ.

Η Γαύδος

Κάποιος, βεβαίως, θα μπορούσε να πει ότι οι Τούρκοι εγείρουν πρόβλημα στη Γαύδο, που εμπίπτει στη ζώνη της επέκτασης των 12 ν.μ. Επί τούτου επισημαίνονται τα εξής: Η Γαύδος είναι ελληνικό έδαφος. Η Τουρκία δεν προβάλλει επίσημα αξίωση κυριαρχίας επί της Γαύδου, αλλά ότι, ως νησί που είναι, δεν διαθέτει δικαιώματα σε χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Συνεπώς, το κρίσιμο σημείο δεν είναι η περιοχή νοτίως της Κρήτης, αλλά στα ανατολικά της, δηλαδή οι πύλες του νοτίου Αιγαίου και δη στη γραμμή της Μεγαλονήσου με την Κάσο, την Κάρπαθο, και τη Ρόδο.

Οι νότιες πύλες του Αιγαίου και τα 12 ν.μ.

Στην παρούσα φάση, με τα 6 ν.μ., υπάρχουν θαλάσσιες περιοχές και δίοδοι που δεν είναι κάτω από την ελληνική κυριαρχία, αλλά συνιστούν διεθνή χωρικά ύδατα. Με την επέκταση στα 12 ν.μ. και με δεδομένο ότι δύο ελληνικές ακτές νησιών απέχουν λιγότερο από 24 ν.μ., λογικό είναι ότι θα υπάρχει επικάλυψη. Υπό αυτές τις συνθήκες, το σύνολο των πυλών του νότιου Αιγαίου και το πέρασμα στην Ανατολική Μεσόγειο θα βρίσκεται κάτω από την ελληνική κυριαρχία. Με την Κύπρο πιο κάτω και με προέκταση προς το Ισραήλ δημιουργείται στρατηγικός αποτρεπτικός άξονας. Για την Τουρκία μεταφράζεται ως πέταλο, που την εγκλωβίζει και της περιορίζει τις αυτοκρατορικές και αναθεωρητικές της επιδιώξεις εντός και εκτός των ορίων της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η επέκταση στα 12 ν.μ. δεν σημαίνει απαγόρευση ναυσιπλοΐας, καθότι συνεχίζει να υφίσταται το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης και όπου προβλέπεται η εφαρμογή «transit passage». Άρα, η Ελλάδα δεν μπορεί κατά τρόπον αυθαίρετο να τερματίσει την αβλαβή διέλευση. Ταυτοχρόνως, όμως, διευρύνει τις νόμιμες εξουσίες της και τη δικαιοδοσία της ως ακολούθως:

 

Δικαιοδοσία: Μπορεί, δηλαδή, να εφαρμόζει ελληνικούς νόμους για ασφάλεια, τελωνεία, μετανάστευση, δημόσια τάξη και έλεγχο πλοίων.

Πλήρη κυριαρχία επί του θαλάσσιου χώρου, του βυθού και του υπεδάφους, αλλά κι επί του υπερκείμενου εναέριου χώρου (από τα 10 πάει στα 12 ν.μ.).

Έλεγχο αλιείας και εκμετάλλευσης φυσικών πόρων μέσα στη ζώνη των 12 ν.μ.

Δυνατότητα ρύθμισης της ναυσιπλοΐας για ασφάλεια, προστασία περιβάλλοντος, θαλάσσιες οδούς και κυκλοφορία.

Δυνατότητα λήψης μέτρων εναντίον πλοίων, που δεν τηρούν τους όρους της αβλαβούς διέλευσης.

Δυνατότητα προστασίας στρατιωτικών εγκαταστάσεων, υποδομών και κρίσιμων θαλάσσιων περιοχών υπό καθεστώς εθνικής κυριαρχίας.

 

Αποτρεπτική απειλή και casus belli

Οι πύλες του νοτίου Αιγαίου είναι το πέρασμα από και προς την Ανατολική Μεσόγειο. Και η σύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο. Η αποκοπή αυτής της σύνδεσης απομονώνει πλήρως την Κύπρο από την Ελλάδα σε περιόδους κρίσης. Εκ των πραγμάτων, γίνεται αντιληπτή η σημασία της Κρήτης, αλλά και των λοιπών νήσων (Κάσος, Κάρπαθος, Ρόδος). Συνιστούν τμήμα και πύλες του ενιαίου αμυντικού χώρου και του άξονα Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ στη λογική και πρακτική της αποτρεπτικής απειλής. Τονίζονται αυτά, διότι, ενώ υπάρχει ένταση στο Αιγαίο, αν -ο μη γένοιτο- μετατραπεί σε στρατιωτική κρίση, η Κύπρος παραμένει η «αχίλλειος πτέρνα» του Ελληνισμού. Μέχρι στιγμής δε, δεν υπάρχει παράγραφος σε συμπεράσματα του Συμβουλίου της ΕΕ για τη στήριξή της επί τη βάσει του άρθρου 42, παρ.7, εάν η Τουρκία επιτεθεί εκ νέου. Η δε Ελλάς θα απαντήσει, λέει, επί του πεδίου στο Αιγαίο, χωρίς, όμως, να ξεκαθαρίζει αν – λόγω Αιγαίου ή άλλως πως – είναι γι’ αυτήν, όπως και για τους εταίρους μας, casus belli η Κύπρος…

 

Στιγμιότυπο οθόνης 2026-09-11 130254.png

Πηγή αναφοράς: Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, επίσημη παρουσίαση για το εύρος των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο και τις συνέπειες ενδεχόμενης επέκτασης στα 12 ναυτικά μίλια.

 

Εικόνα2.jpg

 

 

Εικόνα3.png

 

 

Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης σπούδασε νομικά και είναι διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκών Σπσυδών. Διετέλεσε επικεφαλής Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Πανεπιστημίου VUZF της Σόφιας και στην παρούσα φάση είναι υπεύθυνος του πτυχιακού κύκλου σπουδών στις Διεθνείς Σχέσεις, την Παγκόσμια Οικονομία και τη Στρατηγική Ανάλυση του Κολεγίου Λήδρα, καθώς και της Νομικής Σχολής του Βρετανικού Πανεπιστημίου του «Sunderland» στην Κύπρο. Είναι εκδότης του Επιστημονικού Περιοδικού "EuroDialogue" και συγγραφέας των βιβλίων: «The Big Bet: Will the Turkish Accession to the EU threaten the European Cohesion?", "The Third World War: Global Titans and Sworn Soldiers", "The Range of War", "Κυπριακό: Διπλωματικές Ίντριγκες", "Energy Turf Wars", "Turkey a Naval Power On the Rise?" Έχει δημοσιεύσει αριθμό επιστημονικών άρθρων, που αφορούν σε θέματα ΕΕ και Τουρκίας, πολέμων, γεωπολιτικής και στρατηγικής. Κάποια εξ αυτών έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες όπως η ρωσική και η αρμενική. Πρόσφατες δημοσιεύσεις: "Is Cyprus an EU Centre of the Maritime Industry?" και "Russia: A Revisionist Power on the Rise". Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης διετέλεσε πολιτικός σύμβουλος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και βοηθός Αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Σημερινή» της οποίας είναι ως σήμερα αρθρογράφος και αναλυτής, καθώς και της τηλεόρασης «Σίγμα».Ήταν επίσης αρθρογράφος της εφημερίδας "New Europe" και πολεμικός ανταποκριτής στην Πρώην Γιουγκοσλαβία και στη Μέση Ανατολή. Έχει παρασημοφορηθεί από τη Σερβική Δημοκρατία και έχει τιμηθεί από τη Βουλή της Αρμενίας.

GEOPOLITICO

Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν

Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων. Η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Ινδό πρέσβη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η σύμπλευση Ελλάδας και Ινδίας αναπτύσσεται παράλληλα με τη στενή στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η Ελλάδα διευρύνει το αποτύπωμά της στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη, αναπτύσσοντας στρατηγικές σχέσεις με χώρες που μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και των θαλάσσιων οδών που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ινδία, μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συναντήθηκε με τον πρέσβη της Ινδίας στην Αθήνα, Ravi Shankar, με αντικείμενο τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών αμυντικών σχέσεων και τις προκλήσεις στο περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.

Η διπλωματική αυτή επαφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν εξεταστεί σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι δύο χώρες τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα και η Ινδία δεν περιορίζονται πλέον σε διακηρύξεις καλών προθέσεων, αλλά έχουν ήδη αναπτύξει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, που περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή επιχειρησιακής τεχνογνωσίας και ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των αμυντικών τους βιομηχανιών.

Η συμφωνία Δένδια–Singh που άνοιξε τον δρόμο

Καθοριστικής σημασίας για την πορεία των ελληνοϊνδικών σχέσεων υπήρξε η επίσημη επίσκεψη του Νίκου Δένδια στο Νέο Δελχί, στις 9 Φεβρουαρίου 2026, και η συνάντησή του με τον Ινδό ομόλογό του Rajnath Singh.

Οι δύο υπουργοί υπέγραψαν Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την ενίσχυση της διμερούς αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, η οποία προβλέπει την επεξεργασία πενταετούς οδικού χάρτη. Παράλληλα, ανταλλάχθηκε το Πρόγραμμα Διμερούς Στρατιωτικής Συνεργασίας για το 2026.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική «Ατζέντα 2030» με την ινδική πολιτική αμυντικής αυτοδυναμίας «Aatmanirbhar Bharat», δημιουργώντας προϋποθέσεις για τη συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και αμυντικών οργανισμών.

Για την Αθήνα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες τεχνολογίες και στην ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων. Αντίστοιχα, η Ινδία αποκτά έναν πρόσθετο εταίρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, με στρατηγική γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από τα ελληνικά F-16 στην Ινδία μέχρι τις ινδικές φρεγάτες στο Αιγαίο

Η ελληνοϊνδική στρατιωτική συνεργασία έχει αποκτήσει ήδη επιχειρησιακό περιεχόμενο.

Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024, τέσσερα ελληνικά μαχητικά F-16 Block 52+ Advanced της 336 Μοίρας συμμετείχαν στη διεθνή αεροπορική άσκηση «Tarang Shakti 24», στην αεροπορική βάση Jodhpur της Ινδίας.

Η συγκεκριμένη αποστολή αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την Πολεμική Αεροπορία, καθώς ελληνικά μαχητικά επιχειρούσαν σε μία ιδιαίτερα απομακρυσμένη γεωγραφική περιοχή, αποκτώντας εμπειρία συνεργασίας με αεροπορικές δυνάμεις διαφορετικών επιχειρησιακών δογμάτων.

Ανάλογη σημασία είχε και η παρουσία ινδικών μαχητικών Su-30MKI στις ελληνικές ασκήσεις «ΗΝΙΟΧΟΣ», με την αεροπορική συνεργασία να δημιουργεί δυνατότητες ανταλλαγής τακτικών γνώσεων και εμπειρίας.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η ναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2025 στο Μυρτώο Πέλαγος και στο κεντρικό Αιγαίο.

Στην άσκηση συμμετείχαν η ελληνική φρεγάτα «Θεμιστοκλής», το υποβρύχιο «Πιπίνος», σκάφος ανορθόδοξου πολέμου της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και η ινδική φρεγάτα INS Trikand.

Οι δύο πλευρές εκπαιδεύτηκαν σε αντικείμενα ανθυποβρυχιακού πολέμου, αντιμετώπισης αεροπορικών απειλών, επιχειρήσεων επιφανείας και ανταλλαγής επιχειρησιακής εικόνας.

Η παρουσία ινδικής πολεμικής μονάδας στο Αιγαίο αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση. Καταδεικνύει τη δυνατότητα του Νέου Δελχί να αναπτύσσει στρατιωτική συνεργασία πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό, σε μία περιοχή που αποτελεί κομβικό σημείο σύνδεσης της Ευρώπης με την Ασία.

Ο παράγοντας Τουρκία–Πακιστάν

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ελληνοϊνδικής προσέγγισης είναι η ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τις σχέσεις Τουρκίας και Πακιστάν.

Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία, η οποία περιλαμβάνει εξοπλιστικά προγράμματα, αμυντική τεχνολογία και εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού.

Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στη Νότια Ασία, ενώ το Πακιστάν αντιμετωπίζει την Ινδία ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή του.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η προσέγγιση Ελλάδας και Ινδίας δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πλέγμα γεωπολιτικών συγκλίσεων.

Για την Αθήνα, η Ινδία αποτελεί έναν εταίρο με σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό βάρος. Για το Νέο Δελχί, η Ελλάδα προσφέρει δυνατότητες συνεργασίας σε μία περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της.

Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει δημιουργηθεί επίσημη στρατιωτική συμμαχία εναντίον της Άγκυρας και του Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, η σύγκλιση των στρατηγικών συμφερόντων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα στους τομείς της θαλάσσιας ασφάλειας, της αμυντικής τεχνολογίας και της διπλωματικής συνεργασίας.

Η ουσία βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα αποκτά περισσότερες επιλογές στις διεθνείς συνεργασίες της, ενώ η Ινδία ενισχύει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ελλάδα–Κύπρος–Ινδία: Μια συνεργασία με προοπτική στην Ανατολική Μεσόγειο

Στην εξίσωση της ελληνοϊνδικής προσέγγισης αποκτά ξεχωριστή θέση και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Κατά την επίσκεψη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία, στις 20–23 Μαΐου 2026, οι δύο χώρες αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε στρατηγική εταιρική σχέση και ανακοίνωσαν οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας για την περίοδο 2026–2031.

Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, την κυβερνοασφάλεια, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν ευρύτερο συντονισμό μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας, χωρίς να έχει συγκροτηθεί επίσημο τριμερές στρατιωτικό σχήμα.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ ασιατικών και ευρωπαϊκών αγορών.

Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου μπορεί να τους προσφέρει ρόλο στη διαμόρφωση νέων εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γάλλου ειδικού απεσταλμένου για τον IMEC, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στην πρωτοβουλία.

Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών και η ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων δημιουργούν πρόσθετα πεδία σύγκλισης.

Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος και αμυντική τεχνολογία

Η επόμενη φάση της ελληνοϊνδικής συνεργασίας αναμένεται να κριθεί σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.

Η Ινδία έχει επενδύσει στην εγχώρια ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικών συστημάτων και στρατιωτικών πλατφορμών.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιχειρεί να ενισχύσει τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισης drones, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ναυτικές τεχνολογίες αποτελούν πιθανά πεδία συνεργασίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα σύνδεσης ινδικών αμυντικών επιχειρήσεων με ελληνικές εταιρείες και ερευνητικούς οργανισμούς.

Πρόκειται, ωστόσο, για προοπτικές που μένει να αποκτήσουν συγκεκριμένο συμβατικό και παραγωγικό περιεχόμενο. Μέχρι στιγμής, η διμερής συμφωνία του Φεβρουαρίου συνιστά κυρίως το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη τέτοιων συνεργασιών.

Το στρατηγικό διακύβευμα για την Αθήνα

Η εμβάθυνση των σχέσεων με το Νέο Δελχί έχει ευρύτερη σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί επεκτείνονται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδοειρηνικό, η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών, πέρα από τους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς και ατλαντικούς συμμάχους της.

Η Ινδία αποτελεί έναν σημαντικό συνομιλητή σε αυτή την προσπάθεια, καθώς διαθέτει αυξανόμενη διεθνή οικονομική επιρροή, ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των διεθνών εμπορικών οδών.

Η στενότερη συνεργασία δεν μεταβάλλει αυτομάτως τις στρατιωτικές ισορροπίες στο Αιγαίο ούτε συνεπάγεται ότι το Νέο Δελχί θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση.

Δημιουργεί, όμως, πρόσθετες δυνατότητες διπλωματικής συνεννόησης, στρατιωτικής εκπαίδευσης και αμυντικής τεχνολογικής ανάπτυξης.

Από την άλλη πλευρά, η Ινδία αποκτά μεγαλύτερη πρόσβαση σε ένα κρίσιμο γεωγραφικό περιβάλλον, συνδέοντας σταδιακά τα στρατηγικά της συμφέροντα στον Ινδικό Ωκεανό με τις εξελίξεις στη Μεσόγειο.

Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η μετατροπή αυτής της δυναμικής σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, οι συμφωνίες αμυντικής βιομηχανίας και η συνεργασία στην προστασία θαλάσσιων υποδομών θα αποτελέσουν τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογηθεί το πραγματικό βάθος των ελληνοϊνδικών σχέσεων.

Η συνάντηση Δένδια με τον Ινδό πρέσβη εντάσσεται, σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, σε αυτή την προσπάθεια.

Από τα ελληνικά F-16 που πέταξαν στους ουρανούς της Ινδίας έως την παρουσία της φρεγάτας INS Trikand στο Αιγαίο, Αθήνα και Νέο Δελχί έχουν ήδη κάνει ουσιαστικά βήματα προσέγγισης.

Το ερώτημα είναι αν αυτή η σχέση θα εξελιχθεί σε έναν σταθερό άξονα αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, με διάρκεια και συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτύπωμα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το Στρασβούργο ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης, μετά την απάντηση της Κομισιόν σε ερώτησή που είχε καταθέσει τον περασμένο Ιούνιο και στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.

Τι είναι ο ΙMEC

«Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού», τονίζει ο Νικόλας Φαραντούρης.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή.


Η γραπτή ερώτηση Φαραντούρη

Στις 15 Ιουνίου 2026 ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.

Ίσες αποστάσεις από την Κομισιόν

Στην απάντησή της η Κομισιόν δηλώνει ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!

Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».

Ωστόσο, Η Επιτροπή σπεύδει να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολήςκαι της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.

Σε δηλώσεις του σήμερα από το Στρασβούργο ο Νικόλας Φαραντούρης κάνει λόγο για «πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν, το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ».

Όπως σημειώνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ «δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα».

Και καταλήγει:

«Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτ αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022».

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μαυρίδης προς ΕΕ: Επιβολή κυρώσεων στον επιδρομέα αντί για “θετική ατζέντα”

Παρέμβαση του Ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την ανάγκη επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία, αντί της συνέχισης της πολιτικής κατευνασμού και της λεγόμενης «θετικής ατζέντας», ανέδειξε ο Ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ – S&D), με παρέμβασή του ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.

Στην παρέμβασή του ο κ. Κ. Μαυρίδης ανέφερε τα εξής:

«Η σημερινή συζήτηση είναι ξεκάθαρη: Η κλιμάκωση της έντασης τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στο Αιγαίο εξαιτίας των επίμονων τουρκικών προκλήσεων, με πιο πρόσφατη, τη λεγόμενη νεο-οθωμανική «Γαλάζια Φαντασίωση». Κύριε Επίτροπε, δεν την αποκαλώ «Γαλάζια Πατρίδα», γιατί η γαλάζια πατρίδα είναι δική μας. Επιπλέον, συνεχίζεται, όπως όλοι γνωρίζετε, η κατοχή εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο, καθώς και η παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών μελών (Ελλάδας και Κύπρου) στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο.

Ωστόσο, η πολιτική του κατευνασμού δεν αποδίδει. Οι ήπιες παραινέσεις και η λεγόμενη «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία δεν αποδίδουν.»

Καταλήγοντας, ο Κύπριος Ευρωβουλευτής έθεσε προς τον Ευρωπαίο Επίτροπο το ζήτημα της διαφορετικής αντιμετώπισης της Ρωσίας και της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέροντας χαρακτηριστικά:

«Τι είναι, λοιπόν, αυτό που αποδίδει; Όπως και στην περίπτωση της Ρωσίας, οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις εναντίον του Τούρκου εισβολέα και κατακτητή.

Κύριε Επίτροπε, μπορείτε να εξηγήσετε στους Ευρωπαίους πολίτες, όχι μόνο της Κύπρου και της Ελλάδας, αλλά σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, γιατί επιβάλλουμε κυρώσεις στη Ρωσία, ως εισβολέα, και ορθώς πράττουμε, αλλά όχι στην Τουρκία, η οποία είναι επίσης εισβολέας, κατοχική δύναμη και παραβιάζει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τόσους άλλους διεθνείς κανόνες;»

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Διεθνή13 λεπτά πριν

Ο Ινδός πιλότος που έσωσε 182 ζωές από τρομοκρατική επίθεση στον αέρα – Η μάχη στο πιλοτήριο με το τσεκούρι και η ελληνική σύνδεση

Παγκόσμια αναγνώριση για τον Ινδό κυβερνήτη Smit Machchhar, ο οποίος, παρά τα σοβαρά τραύματα που υπέστη από επίθεση του συγκυβερνήτη...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν

Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν

Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Μαυρίδης προς ΕΕ: Επιβολή κυρώσεων στον επιδρομέα αντί για “θετική ατζέντα”

Παρέμβαση του Ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Κεραυνοί Παυλόπουλου για Ρούμπιο: Ύμνοι στην Ελλάδα, σιωπή για casus belli και κατοχή της Κύπρου

Αιχμηρή κριτική του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών για την ομιλία του στην Πνύκα. Ο Προκόπης Παυλόπουλος...

Δημοφιλή