Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Πολεμικό Ναυτικό: Αντικατάσταση των περιπολικών 50ετίας με 3 αμερικανικά Marine Protector!

Μετά την άφιξή τους, τα Protector θα παραμείνουν για λίγους μήνες στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, για συντήρηση και τις απαραίτητες παρεμβάσεις πριν από την επιχειρησιακή αξιοποίησή τους. Το απαιτούμενο έργο είναι περιορισμένο και μικρότερο σε έκταση από την ανακατασκευή και τον εκσυγχρονισμό των τύπου Island, που είχε προηγηθεί. Ήδη τα τέσσερα περιπολικά αυτής της κλάσης υπηρετούν ήδη στο ΠΝ, το οποίο είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένο από την αξιοποίησή τους.

Δημοσιεύτηκε στις

Coast Guard Cutter Osprey [WPB 87307] idles near the entrance of the Strait of Juan de Fuca, off the coast of Neah Bay, Wash., March 8, 2023. The Osprey is a Marine Protector class vessel that employs a stern launch and recovery system using aluminum-hulled cutter boats propelled by inboard diesel-powered waterjets. (U.S. Coast Guard photo by Petty Officer Steve Strohmaier)

Σύμφωνα με πληροφορίες του Naval Defence, τρία παράκτια περιπολικά τύπου Marine Protector αναμένεται να παραλάβει το Πολεμικό Ναυτικό από τις ΗΠΑ τον προσεχή Ιανουάριο.

Τα σκάφη προορίζονται να αντικαταστήσουν τα «Κελευστής Στάμου» και «Δίοπος Αντωνίου», τα δύο τελευταία περιπολικά τύπου Esterel του Στόλου, ολοκληρώνοντας την απόσυρση του τύπου λόγω παλαιότητας.

Το περιπολικό USCGC Narwhal κατά την επιστροφή του στο San Pedro
Το USCGC Narwhal επιστρέφει στο San Pedro της Καλιφόρνιας μετά από άσκηση θαλάσσιων ελέγχων, στις 14 Αυγούστου 2024. USCG / Richard Uranga μέσω DVIDS

Μετά την άφιξή τους, τα Protector θα παραμείνουν για λίγους μήνες στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, για συντήρηση και τις απαραίτητες παρεμβάσεις πριν από την επιχειρησιακή αξιοποίησή τους. Το απαιτούμενο έργο είναι περιορισμένο και μικρότερο σε έκταση από την ανακατασκευή και τον εκσυγχρονισμό των τύπου Island, που είχε προηγηθεί. Ήδη τα τέσσερα περιπολικά αυτής της κλάσης υπηρετούν ήδη στο ΠΝ, το οποίο είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένο από την αξιοποίησή τους.

Πλάγια όψη του USCGC Osprey στα ανοικτά της πολιτείας Ουάσιγκτον
Το USCGC Osprey της κλάσης Marine Protector στα ανοικτά του Neah Bay, κοντά στην είσοδο του στενού Juan de Fuca, στις 8 Μαρτίου 2023. USCG / Steve Strohmaier μέσω DVIDS

Τα περιπολικά που αποχωρούν

Τα «Κελευστής Στάμου» (P-287) και «Δίοπος Αντωνίου» (P-286) κατασκευάστηκαν το 1975 στα ναυπηγεία Chantiers Navals de l’Esterel, στις Κάννες της Γαλλίας, και παραδόθηκαν στο Πολεμικό Ναυτικό μέσα στο ίδιο έτος. Το πρώτο παραλήφθηκε τον Ιούλιο και το δεύτερο τον Δεκέμβριο. Έχουν πλέον συμπληρώσει περισσότερες από πέντε δεκαετίες υπηρεσίας.

Το παράκτιο περιπολικό «Κελευστής Στάμου» P-287 δεμένο σε προβλήτα
Το «Κελευστής Στάμου» (P-287), ένα από τα δύο περιπολικά τύπου Esterel του Πολεμικού Ναυτικού. Φωτογραφία Πολεμικό Ναυτικό.

Τα δύο Esterel έχουν μήκος 32 μέτρα, πλάτος 5,75 μέτρα, βύθισμα 1,65 μέτρα και εκτόπισμα 85,8 τόνων. Διαθέτουν δύο κινητήρες MTU ισχύος 1.350 ίππων ο καθένας και πλήρωμα 20 ατόμων, με ταχύτητα 30 κόμβων για το «Στάμου» και 24 κόμβων για το «Αντωνίου». Ο κύριος οπλισμός τους είναι πυροβόλο των 20 χιλιοστών, συμπληρωμένο από πολυβόλα.

Το παράκτιο περιπολικό «Δίοπος Αντωνίου» P-286 εν πλω
Το «Δίοπος Αντωνίου» (P-286) εν πλω, σε φωτογραφία αρχείου. Φωτογραφία Πολεμικό Ναυτικό.

Μηχανές, αισθητήρες και εξοπλισμός των Protector

Τα Marine Protector κατασκευάστηκαν από τα αμερικανικά ναυπηγεία Bollinger για την Ακτοφυλακή των ΗΠΑ, ως περιπολικά πολλαπλών αποστολών. Έχουν μήκος 26,5 μέτρα, πλάτος περίπου 5,9 μέτρα και εκτόπισμα της τάξης των 90 τόνων. Η ταχύτητά τους φθάνει τους 25 κόμβους, η εμβέλεια τα 900 ναυτικά μίλια, με αυτονομία αποστολής τις τρεις ημέρες. Η δράση τους περιλαμβάνει περιπολίες, ελέγχους σκαφών, έρευνα και διάσωση και ασφάλεια παράκτιων περιοχών.

Το USCGC Narwhal, δεξιά, επιστρέφει στο San Pedro έπειτα από άσκηση
Το Marine Protector Narwhal, δεξιά, επιστρέφει στο San Pedro της Καλιφόρνιας μετά από άσκηση θαλάσσιων ελέγχων, στις 14 Αυγούστου 2024. USCG / Richard Uranga μέσω DVIDS

Η πρόωση εξασφαλίζεται από δύο οκτακύλινδρους πετρελαιοκινητήρες MTU 8V396 TE94, ισχύος περίπου 1.500 ίππων ο καθένας, που κινούν δύο άξονες με έλικες. Η εγκατάσταση επιτρέπει επίσης χειρισμούς με χαμηλή ταχύτητα σε περιορισμένα ύδατα, χρήσιμους κατά την προσέγγιση μικρών σκαφών και τις επιχειρήσεις κοντά σε λιμάνια.

Πρυμναία όψη του USCGC Tarpon κατά τον απόπλου από το Jacksonville
Πρυμναία όψη του USCGC Tarpon κατά τον απόπλου από το Jacksonville της Φλόριντας, στις 5 Απριλίου 2022. USCG / Barry Bena μέσω DVIDS

Στη βασική αμερικανική διαμόρφωση, ο εξοπλισμός γέφυρας περιλαμβάνει ραντάρ έρευνας επιφανείας AN/SPS-73, ενώ από την 52η μονάδα της κλάσης προβλεπόταν Bridgemaster E με αυτόματη παρακολούθηση στόχων. Η ναυτιλιακή σουίτα διαθέτει σύστημα ηλεκτρονικών χαρτών ECDIS, αυτόματο πιλότο, ηλεκτρομαγνητικό δρομόμετρο για τη μέτρηση της ταχύτητας και ραδιογωνιόμετρο για τον προσδιορισμό της διεύθυνσης ραδιοεκπομπών. Ο συγκεκριμένος τύπος ραντάρ διαφέρει επομένως ανάλογα με τη μονάδα.

Μέλη του πληρώματος του USCGC Tarpon ενημερώνονται στη γέφυρα πριν από τον απόπλου
Ενημέρωση του πληρώματος στη γέφυρα του USCGC Tarpon πριν από τον απόπλου από το Jacksonville της Φλόριντας, στις 5 Απριλίου 2022. USCG / Barry Bena μέσω DVIDS

Η μετάβαση στα Protector φέρνει μικρότερες ανάγκες επάνδρωσης, με περίπου 10–11 άτομα ανά σκάφος, δηλαδή περίπου το μισό πλήρωμα των Esterel. Παράλληλα, προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια και καλύτερες συνθήκες διαβίωσης για το πλήρωμα, με ξεχωριστούς θαλάμους διαμονής, χώρους σίτισης και εγκαταστάσεις υγιεινής. Η χαλύβδινη γάστρα, η υπερκατασκευή από αλουμίνιο και η σχεδίαση για δράση σε δυσμενείς θαλάσσιες συνθήκες αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά τους.

Δύο μέλη του πληρώματος του USCGC Brant ελέγχουν ναυτικούς χάρτες στη γέφυρα
Μέλη του πληρώματος του USCGC Brant ελέγχουν ναυτικούς χάρτες στο St. Petersburg της Φλόριντας, στις 25 Μαΐου 2021. USCG / Lisa Ferdinando μέσω DVIDS

Χαρακτηριστική είναι επίσης η διάταξη καθέλκυσης και περισυλλογής ταχύπλοου φουσκωτού σκάφους με άκαμπτη γάστρα από την πρύμνη. Αυτό επιταχύνει την ανάπτυξη ομάδας ελέγχου και βελτιώνει την ασφάλεια του προσωπικού κατά τους χειρισμούς καθέλκυσης και ανάκτησης, ενώ επιτρέπει την προσέγγιση άλλων σκαφών και την εκτέλεση επιμέρους ενεργειών έρευνας και διάσωσης.

Το USCGC Cochito καθελκύει το βοηθητικό του σκάφος από τη ράμπα της πρύμνης
Το USCGC Cochito καθελκύει το βοηθητικό σκάφος Cochito One από την πρυμναία ράμπα κατά τη διάρκεια περιπολίας στον ποταμό Potomac, στις 7 Αυγούστου 2004. USCG / Joseph P. Cirone μέσω DVIDS

Ο αρχικός οπλισμός της κλάσης περιλαμβάνει δύο βαρέα πολυβόλα Browning M2 των 12,7 χιλιοστών. Στην ελληνική υπηρεσία θα προστεθεί το τηλεχειριζόμενο πυροβόλο Leonardo LIONFISH των 20 χιλιοστών, όπως εκείνο που φέρουν τα Island.

Μέλη του πληρώματος του USCGC Brant προετοιμάζουν τους κάβους στην πρύμνη
Προετοιμασία απόπλου στην πρύμνη του USCGC Brant, στο St. Petersburg της Φλόριντας, στις 25 Μαΐου 2021. Διακρίνεται το βοηθητικό σκάφος του περιπολικού. USCG / Lisa Ferdinando μέσω DVIDS

Το ελληνικό ενδιαφέρον για τις κλάσεις Island και Protector είχε καταγραφεί ήδη από το 2021. Σήμερα, η επιλογή αυτή αποδίδει σκάφη που το ΠΝ χρειάζεται, με μικρό κόστος, ενισχύοντας τα διαθέσιμα μέσα για καθημερινές αποστολές επιτήρησης και περιπολίας. Η αξιοποίηση αμερικανικών μονάδων με περιορισμένες απαιτήσεις εργασιών προσφέρει έναν πρακτικό τρόπο ανανέωσης αυτής της κατηγορίας του Στόλου.

Το USCGC Osprey συνεργάζεται με ελικόπτερο MH-65 Dolphin σε εκπαίδευση διάσωσης
Το USCGC Osprey και ελικόπτερο MH-65 Dolphin εκπαιδεύονται σε χειρισμούς διάσωσης στα ανοικτά του Neah Bay, στην πολιτεία Ουάσιγκτον, στις 8 Μαρτίου 2023. USCG / Steve Strohmaier μέσω DVIDS

Η εμπειρία των Island είχε και βιομηχανική σημασία καθώς η ανακατασκευή τους στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας απέφερε ελληνική προστιθέμενη αξία. Το πρόγραμμα επανενεργοποίησης και αναβάθμισης περιλάμβανε εκσυγχρονισμό ηλεκτρονικών και επικοινωνιών και επισκευές στα συστήματα πρόωσης και ηλεκτρικής ενέργειας. Οι εργασίες έδωσαν αντικείμενο στα ελληνικά ναυπηγεία και στους τεχνικούς τους, ενισχύοντας την εμπειρία που απαιτείται για τη μετέπειτα υποστήριξη των μονάδων.

Το μικρό περιπολικό USCGC Osprey πλέει δίπλα στην καναδική φρεγάτα HMCS Winnipeg
Το USCGC Osprey πλέει δίπλα στην καναδική φρεγάτα HMCS Winnipeg κατά τη διάρκεια κοινής εκπαίδευσης στα ανοικτά της Victoria, στις 10 Μαρτίου 2023. USCG / Steve Strohmaier μέσω DVIDS

GEOPOLITICO

Κίνδυνος και… έγκλημα!

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ επικρίνει τους χειρισμούς στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, εκτιμά ότι η επίσκεψη Ρούμπιο θα συνοδευτεί από εξοπλιστικές πιέσεις και απορρίπτει την παραχώρηση ελληνικών Patriot στην Ουκρανία.

Δημοσιεύτηκε

στις

Αιχμηρή παρέμβαση για την αντιμετώπιση των τουρκικών πιέσεων και την αξιοποίηση της στρατηγικής θέσης της Ελλάδας έκανε στη «Ναυτεμπορική» ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης.

Στο επίκεντρο έθεσε το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη αποδοχή της απαίτησης της Άγκυρας για έγγραφη άδεια θα δημιουργούσε, κατά την εκτίμησή του, επικίνδυνο προηγούμενο εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Το καλώδιο και η παγίδα της άδειας

Ο κ. Μπαλτζώης σχολίασε θετικά την τοποθέτηση του Άγγελου Συρίγου για την ελληνική υποχωρητικότητα, όπως αυτή παρουσιάστηκε στη συζήτηση. Υποστήριξε ότι ο βουλευτής εξέφρασε δημόσια μια διαπίστωση που ο ίδιος επαναλαμβάνει εδώ και καιρό.

Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της απουσίας συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος για την ηλεκτρική διασύνδεση. Όπως τόνισε, ένα τόσο σημαντικό διακρατικό έργο δεν μπορεί να παραμένει χωρίς σαφές πλαίσιο υλοποίησης. Κατά την άποψή του, η αναζήτηση στήριξης μέσω γαλλικών συμφερόντων φανερώνει αμηχανία απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις.

Η σοβαρότερη προειδοποίησή του αφορούσε το ενδεχόμενο υποβολής αιτήματος άδειας προς την Τουρκία. Μια τέτοια κίνηση, υποστήριξε, θα ξεπερνούσε την πολιτική ταπείνωση: θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την Άγκυρα ως παραδοχή των αξιώσεών της και να αξιοποιηθεί εναντίον της Ελλάδας και σε άλλες περιοχές του Αιγαίου.

Επικρίνοντας τους χειρισμούς στην Κάσο, επισήμανε ότι όταν η άλλη πλευρά χρησιμοποιεί πολεμικά πλοία για να επιβάλει τη θέση της, η Ελλάδα οφείλει να επιδεικνύει ανάλογη αποφασιστικότητα. Στη δική του ανάγνωση, η στρατιωτικοποίηση ενός ζητήματος από την Τουρκία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με αποχώρηση και διαρκείς αναβολές.

«Δεν πρέπει εμείς να γονατίσουμε»

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στη διατύπωση προειδοποιήσεων από το τουρκικό υπουργείο Άμυνας. Εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιχειρεί έτσι να προσδώσει στρατιωτικό βάρος στις διεκδικήσεις της και να εντείνει την πίεση προς την ελληνική πλευρά.

Ωστόσο, απέρριψε την αντίληψη ότι αυτό πρέπει να οδηγεί αυτομάτως σε υποχώρηση.

«Δεν σημαίνει ότι επειδή το λέει το υπουργείο Άμυνας πρέπει εμείς να γονατίσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επικαλούμενος ανάλυση του Μάικλ Ρούμπιν, αμφισβήτησε την εικόνα απόλυτης στρατιωτικής ισχύος που προβάλλει η Τουρκία. Υποστήριξε ότι το μέγεθος των ενόπλων δυνάμεών της δεν τεκμηριώνει από μόνο του την αποτελεσματικότητά τους απέναντι σε έναν οργανωμένο αντίπαλο.

Αναφέρθηκε επίσης στην προσωπική του εμπειρία από κοινά επιτελεία και ασκήσεις, αποδίδοντας υψηλό επίπεδο στο ελληνικό στρατιωτικό προσωπικό και επισημαίνοντας αδυναμίες της τουρκικής πλευράς.

Στο ίδιο πλαίσιο έκανε ιστορική αναφορά στην εισβολή στην Κύπρο το 1974. Απέδωσε καθοριστική ευθύνη στους τότε ελληνικούς χειρισμούς και στις εντολές που δόθηκαν, υποστηρίζοντας ότι η έκβαση δεν μπορεί να παρουσιάζεται απλώς ως απόδειξη τουρκικής στρατιωτικής υπεροχής.

Το ισραηλινό ενδιαφέρον και η Κύπρος

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ αναφέρθηκε σε ανάλυση της Jerusalem Post, την οποία συνέδεσε με ισραηλινές ανησυχίες για τις τουρκικές θαλάσσιες διεκδικήσεις και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Όπως μετέφερε, ο θαλάσσιος διάδρομος που προβάλλεται μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου αντιμετωπίζεται στην εν λόγω ανάλυση ως δυνητικό πρόβλημα για τις θαλάσσιες μεταφορές του Ισραήλ. Με βάση αυτή την ανάγνωση, εκτίμησε ότι οι τουρκικές επιδιώξεις θίγουν ευρύτερα συμφέροντα στη Μεσόγειο και ενδέχεται να προκαλέσουν πρόσθετες αντιδράσεις.

Διατύπωσε επίσης την πρόβλεψη ότι το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο έντονων εξελίξεων, χωρίς να παρουσιάσει συγκεκριμένο περιστατικό ως ήδη δρομολογημένο.

Τι περιμένει από τον Ρούμπιο

Για την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, ο κ. Μπαλτζώης εκτίμησε ότι η αμερικανική πλευρά θα επιδιώξει ελληνική συμμετοχή σε διπλωματικές προσπάθειες σχετικές με το Ιράν και την περιφερειακή ασφάλεια, καθώς και πρόσθετες αγορές αμερικανικών οπλικών συστημάτων.

Συνέδεσε το ελληνικό ενδιαφέρον με την εμπορική ναυτιλία και την ανάγκη να παραμένουν ασφαλείς οι θαλάσσιες οδοί. Υπενθύμισε τις ιστορικές σχέσεις Ελλάδας και Ιράν, αναγνωρίζοντας ότι οι σημερινές πολιτικές σχέσεις έχουν διαταραχθεί.

Στο εξοπλιστικό σκέλος, προέβλεψε πιέσεις προς την Αθήνα για μεγαλύτερο μερίδιο των αμυντικών δαπανών σε αμερικανικά συστήματα, πέραν των F-35. Κατά την εκτίμησή του, οι δεσμεύσεις προς άλλους προμηθευτές και τα συγκεκριμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα δυσκολέψουν τους κυβερνητικούς χειρισμούς.

Κάθετος για τους Patriot

Κατηγορηματική ήταν η αντίθεσή του σε ενδεχόμενη παραχώρηση ελληνικών Patriot στην Ουκρανία. Υποστήριξε ότι μια τέτοια απόφαση θα αποδυνάμωνε την ελληνική άμυνα, ιδιαίτερα λόγω των δυσκολιών αναπλήρωσης.

«Θα είναι έγκλημα να τους δώσουμε», είπε, επιμένοντας ότι προτεραιότητα πρέπει να αποτελεί η κάλυψη των ελληνικών αμυντικών αναγκών.

Στη συζήτηση επικαλέστηκε πληροφορία για πιθανή παραχώρηση Patriot με όρο την προστασία ελληνικών εμπορικών πλοίων από ουκρανικά πλήγματα. Πρόκειται για πληροφορία που ανέφερε ο ίδιος, χωρίς να παρουσιάσει τεκμήρια κατά την παρέμβασή του.

Παράλληλα, αναγνώρισε την ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού μέσω των εξοπλιστικών προγραμμάτων, ζητώντας μεγαλύτερη προσοχή στον Στρατό Ξηράς. Ειδικά για τα τεθωρακισμένα οχήματα μάχης, έθεσε το ζήτημα της προστατευμένης μεταφοράς και υποστήριξης των στρατιωτών στο πεδίο.

Η Ελλάδα να διεκδικήσει περισσότερα

Κλείνοντας, ο κ. Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν αξιοποιεί επαρκώς τη γεωπολιτική της αξία στις σχέσεις με τους συμμάχους. Έφερε ως παράδειγμα την Αλεξανδρούπολη και τη συμβολή της στις μεταφορές στρατιωτικού υλικού προς την Ουκρανία, αντιπαραβάλλοντας αυτή την προσφορά με τα ανταλλάγματα που, κατά την άποψή του, λαμβάνει η χώρα.

Εστίασε στη σημασία του Αιγαίου, της Κρήτης και της Κύπρου για τους θαλάσσιους διαδρόμους της Ανατολικής Μεσογείου. Ζήτησε η στρατηγική θέση της Ελλάδας να μετατρέπεται σε διαπραγματευτική ισχύ, αμυντική ενίσχυση και ουσιαστική υποστήριξη των εθνικών συμφερόντων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Κειμήλια αντί λειψάνων Σαμουήλ: Τα ερωτήματα για τη συμφωνία με τη Βουλγαρία και τη Συνθήκη του Νεϊγύ

Ο Γιώργος Καρανίκας, με άρθρο του στον «Χρόνο», θέτει ζήτημα αντιμετώπισης των λεηλατημένων ελληνικών θησαυρών ως αντικειμένων ανταλλαγής. Η υποχρέωση επιστροφής, οι εκκρεμείς διεκδικήσεις και οι ενστάσεις των Μητροπόλεων.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία επαναφέρει ένα ιστορικό και πολιτικό ερώτημα: γιατί η απόδοση θησαυρών που αφαιρέθηκαν από ελληνικές μονές συνδέεται με την παράδοση ανταλλάγματος, όταν η Συνθήκη του Νεϊγύ προέβλεπε ήδη την επιστροφή τους;

Αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα που αναδεικνύει ο δημοσιογράφος Γιώργος Καρανίκας, στο άρθρο του «Διαγράφουμε την συνθήκη του Νεϊγύ;», που δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Χρόνος» στις 7 Οκτωβρίου. Η παρέμβασή του στρέφεται κατά της λογικής της ανταλλαγής και της πανηγυρικής παρουσίασης μιας συμφωνίας που αφορά μέρος των θησαυρών που διεκδικεί η ελληνική πλευρά.

Η υποχρέωση που διατυπώθηκε το 1919

Η Συνθήκη του Νεϊγύ υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 1919, μετά την ήττα της Βουλγαρίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πέρα από τις εδαφικές και οικονομικές ρυθμίσεις, περιλάμβανε συγκεκριμένη πρόβλεψη για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών.

Το άρθρο 126 όριζε ότι η Βουλγαρία αναλαμβάνει να αναζητήσει και να επιστρέψει χωρίς καθυστέρηση στην Ελλάδα, τη Ρουμανία και το Σερβοκροατοσλοβενικό Κράτος αρχεία, έγγραφα και αντικείμενα αρχαιολογικού, ιστορικού ή καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος που είχαν απομακρυνθεί από τα εδάφη τους κατά τον πόλεμο.

Στη διάταξη αυτή στηρίζεται η κριτική του Καρανίκα: η επιστροφή των λεηλατημένων κειμηλίων αποτελούσε υποχρέωση της βουλγαρικής πλευράς, επομένως η αντιμετώπισή τους ως στοιχείων μιας αμοιβαίας συναλλαγής δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.

Ο αρθρογράφος υπενθυμίζει και την παράδοση χειρογράφων το 1923. Σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή του, η ελληνική αντιπροσωπεία παρέλαβε κιβώτια τα οποία παρουσιάστηκαν ως το σύνολο των αφαιρεθέντων, αλλά περιείχαν μόνο περιορισμένο αριθμό χειρογράφων. Κατά τον ίδιο, η εκκρεμότητα δεν έκλεισε ποτέ, παρά τους μεταγενέστερους βουλγαρικούς ισχυρισμούς.

Τι περιλαμβάνει η πρόσφατη συμφωνία

Στις 3 Οκτωβρίου 2026, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης, υπογράφηκαν τα πρωτόκολλα παράδοσης και παραλαβής, παρουσία των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας.

Τα 48 κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Η ελληνική πλευρά παραδίδει τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον τσάρο Σαμουήλ, μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες.

Η επίσημη ανακοίνωση προβλέπει συνέχιση των διαπραγματεύσεων για ιστορικά αντικείμενα που δεν περιλήφθηκαν στην παρούσα συμφωνία. Τα επιστραφέντα κειμήλια θα εκτίθενται στη Θεσσαλονίκη έως τις 5 Νοεμβρίου και κατόπιν θα αποδοθούν στους φορείς προέλευσής τους.

Οι θησαυροί που παραμένουν εκτός

Οι εκκρεμείς διεκδικήσεις δείχνουν ότι η επιστροφή των 48 αντικειμένων δεν ολοκληρώνει τον επαναπατρισμό.

Ο Μητροπολίτης Δράμας Δωρόθεος, σε επιστολή του προς την υπουργό Πολιτισμού, αναφέρει ότι από την Εικοσιφοίνισσα είχαν αφαιρεθεί 800 ιερά κειμήλια και 430 χειρόγραφα. Εκφράζει επίσης την ανησυχία ότι η παράδοση των λειψάνων του Σαμουήλ αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική δυνατότητα της Ελλάδας για όσα παραμένουν στη Βουλγαρία.

Η Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθεωρίου διεκδικεί ακόμη 50 αντικείμενα από τις Μονές Παναγίας Καλαμούς και Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, ζητώντας την επιστροφή τους έξω από τη λογική ανταλλαγής. Παράλληλα, η Ιερά Σύνοδος χαιρέτισε τον επαναπατρισμό των 48 κειμηλίων, εκφράζοντας την προσδοκία να ακολουθήσουν νέες επιστροφές.

Το ερώτημα περί «διαγραφής» της Συνθήκης του Νεϊγύ αποτελεί την αιχμηρή πολιτική θέση του Καρανίκα· δεν τεκμηριώνει από μόνο του νομική κατάργησή της. Αναδεικνύει, όμως, ένα συγκεκριμένο ζήτημα που απαιτεί απάντηση: πώς διασφαλίζεται η διεκδίκηση του συνόλου των αφαιρεθέντων θησαυρών, μετά την ολοκλήρωση αυτής της ανταλλαγής;

Η επιστροφή των 48 κειμηλίων έχει αξία για τις μονές και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Η ιστορική εκκρεμότητα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτή όσο χειρόγραφα και εκκλησιαστικοί θησαυροί εξακολουθούν να βρίσκονται μακριά από τους τόπους στους οποίους ανήκουν.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μουντζουρούλιας: «Πού είναι η ελληνική αντίδραση;» – Μακεδονικό, γαλλοτουρκική προσέγγιση και αποτροπή στο Αιγαίο

Αιχμές για τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ερωτήματα για τη στάση του Παρισιού απέναντι στην Άγκυρα και ανάλυση των κινήσεων που ενισχύουν την ελληνική άμυνα.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η στάση των Βρυξελλών στο Μακεδονικό, η ανάπτυξη των αμυντικών σχέσεων Γαλλίας–Τουρκίας και η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια. Ο δημοσιογράφος άσκησε έντονη κριτική για τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε «μακεδονική» γλώσσα και ταυτότητα, έθεσε ερωτήματα για τις επιλογές του Παρισιού και παρουσίασε τις στρατιωτικές και διπλωματικές εξελίξεις που, κατά την εκτίμησή του, διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον για την Ελλάδα.

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν ότι η Αθήνα χρειάζεται να συνδυάζει την αμυντική προετοιμασία με ξεκάθαρη διπλωματική στάση. Οι εξοπλισμοί και οι στρατηγικές συνεργασίες αποκτούν ουσιαστικό βάρος όταν συνοδεύονται από ετοιμότητα και αποφασιστικότητα στην υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων.

Μακεδονικό: Κριτική για τις Πρέσπες και την απουσία αντίδρασης

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας ξεκίνησε από τις δηλώσεις που, όπως ανέφερε, έκανε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά την επίσκεψή της στα Σκόπια στις 2 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την παρουσίαση στην εκπομπή, οι αναφορές αφορούσαν την ταυτότητα, τον πολιτισμό και τη γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας.

Ο δημοσιογράφος τις αντιμετώπισε ως επιβεβαίωση των συνεπειών της Συμφωνίας των Πρεσπών, την οποία επέκρινε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα. Καταλόγισε ευθύνες στην κυβέρνηση που την υπέγραψε, αλλά και στη σημερινή κυβέρνηση για τη διαχείριση του ζητήματος.

Στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι, μέχρι την ώρα της εκπομπής, ο ίδιος δεν είχε διαπιστώσει ισχυρή ελληνική αντίδραση. Επέκρινε επίσης την περιορισμένη, κατά την εκτίμησή του, ανάδειξη του θέματος από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης.

Παράλληλα, αμφισβήτησε το επιχείρημα ότι η ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ θα την απομάκρυνε από την τουρκική επιρροή, επικαλούμενος τη συνέχιση της συνεργασίας της με την Άγκυρα.

Γαλλία–Τουρκία: Τι θα κάνει το Παρίσι για το καλώδιο;

Στη συνέχεια, ο παρουσιαστής επικεντρώθηκε στον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο οποίος, σύμφωνα με όσα παρουσίασε, υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου.

Υπογράμμισε ότι η εξέλιξη ενδιαφέρει άμεσα την Ελλάδα λόγω της στρατηγικής σχέσης με τη Γαλλία, της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής και των εξοπλιστικών προγραμμάτων με τα Rafale και τις φρεγάτες Belharra.

Ο Μουντζουρούλιας διευκρίνισε ότι η γαλλοτουρκική προσέγγιση δεν ακυρώνει την ελληνογαλλική συνεργασία. Έθεσε, όμως, ένα συγκεκριμένο ερώτημα: Πώς θα εκφραστεί έμπρακτα η γαλλική στήριξη εάν η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου;

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις συζητήσεις για πιθανή τουρκική προμήθεια του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας SAMP/T. Κατά την ανάλυσή του, η Αθήνα χρειάζεται σαφείς απαντήσεις για τις προθέσεις του Παρισιού, το οποίο αναπτύσσει διαύλους και με τις δύο πλευρές του Αιγαίου.

Η Ινδία και τα στρατιωτικά σενάρια στο Αιγαίο

Θετικά αξιολόγησε την εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας–Ινδίας, δίνοντας έμφαση στη ναυτιλία, στις θαλάσσιες μεταφορές, στις λιμενικές υποδομές και στην άμυνα.

Όπως επισήμανε, η ελληνική ναυτιλιακή τεχνογνωσία μπορεί να συνδεθεί με την αναπτυσσόμενη βιομηχανική βάση και τις διεθνείς φιλοδοξίες της Ινδίας. Αναφέρθηκε επίσης στις επαφές του Ινδού πρέσβη με την ελληνική στρατιωτική ηγεσία, παρουσιάζοντάς τες ως ένδειξη ενίσχυσης της αμυντικής συνεργασίας.

Στον αντίποδα, στάθηκε στην άσκηση ναυτικών ειδικών δυνάμεων Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν που, όπως ανέφερε, προγραμματιζόταν για τις 19–20 Οκτωβρίου στο Ακσάζ. Υπογράμμισε τη σημασία της τοποθεσίας απέναντι από τα Δωδεκάνησα και το ελληνικό ενδιαφέρον για τα σενάρια υποβρύχιας επίθεσης και άμυνας.

Σε αυτό το περιβάλλον ενέταξε την ελληνική άσκηση «Αλέξανδρος», αναδεικνύοντας τον έλεγχο των χρόνων αντίδρασης, την ενεργοποίηση σχεδίων και τον συντονισμό Στρατού Ξηράς, Πολεμικού Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας. Στην παρουσίασή του περιέλαβε σενάρια ανακατάληψης νησίδων, απόκρουσης αποβατικής ενέργειας και συνδυασμένης αεροναυτικής δράσης.

Ρούμπιο και ενεργειακή θέση της Ελλάδας

Στην εκπομπή, την οποία ο παρουσιαστής τοποθέτησε χρονικά στις 4 Οκτωβρίου, αναφέρθηκε στην επικείμενη τότε επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα στις 6 Οκτωβρίου.

Έδωσε βάρος στον ελληνοαμερικανικό στρατηγικό διάλογο, στην αμυντική συνεργασία και στην ενεργειακή ασφάλεια. Ανέδειξε τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου και τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη, ενώ επισήμανε τη στρατηγική σημασία της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης.

Υποστήριξε επίσης ότι γύρω από τα ενεργειακά έργα συγκρούονται κρατικά και επιχειρηματικά συμφέροντα. Ζήτησε οι σχετικές εξελίξεις να εξετάζονται μέσα στο ευρύτερο γεωπολιτικό τους πλαίσιο.

Τα υποβρύχια «φαντάσματα», οι οχυρώσεις και τα Spike NLOS

Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφορούσε την ενίσχυση της ελληνικής στρατιωτικής ισχύος. Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε σε πρόγραμμα βαριάς συντήρησης των τεσσάρων υποβρυχίων Type 214 κλάσης «Παπανικολής», ύψους 120 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε.

Έδωσε έμφαση στη δυνατότητα παρατεταμένης παραμονής τους σε κατάδυση και στο χαμηλό ακουστικό τους ίχνος, χαρακτηριστικά που ενισχύουν την επιχειρησιακή τους αξία.

Παράλληλα, παρουσίασε πρόγραμμα 522 οχυρωματικών θέσεων στον Έβρο και στα νησιά. Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι μια μονάδα πρέπει να μπορεί να συνεχίσει να μάχεται μετά το πρώτο πλήγμα. Καταφύγια, διασπορά μέσων, προστατευμένες θέσεις και ασφαλή κέντρα διοίκησης αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις.

Στάθηκε ακόμη στα Spike NLOS και στην προσοχή που, όπως ανέφερε, δίνει ο τουρκικός Τύπος στην ανάπτυξή τους. Συνέδεσε αυτή την παρακολούθηση με το ευρύτερο ενδιαφέρον για τις νέες ελληνικές φρεγάτες, τον εκσυγχρονισμό των MEKO και τις μελλοντικές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού.

Τέλος, αναφέρθηκε στη διαστημική διάσταση της άμυνας, υπογραμμίζοντας την αξία της έγκαιρης εικόνας του πεδίου και της αξιοποίησης δεδομένων. Η εκπομπή περιέλαβε επίσης αναφορές στην τουρκική οικονομία και στον τρόπο με τον οποίο τουρκικά μέσα αντιμετωπίζουν τη συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO28 λεπτά πριν

Μηνύματα Αναγνωστών: Ήρθε η ώρα για έμπρακτες αποδείξεις συμμαχίας

Στρατηγικός σύμμαχος ή απλώς χρήσιμος εταίρος; Η σημερινή συγκυρία ίσως είναι η στιγμή που θα δώσει την απάντηση.

GEOPOLITICO58 λεπτά πριν

Κίνδυνος και… έγκλημα!

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ επικρίνει τους χειρισμούς στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, εκτιμά ότι η επίσκεψη Ρούμπιο θα συνοδευτεί από εξοπλιστικές...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Κειμήλια αντί λειψάνων Σαμουήλ: Τα ερωτήματα για τη συμφωνία με τη Βουλγαρία και τη Συνθήκη του Νεϊγύ

Ο Γιώργος Καρανίκας, με άρθρο του στον «Χρόνο», θέτει ζήτημα αντιμετώπισης των λεηλατημένων ελληνικών θησαυρών ως αντικειμένων ανταλλαγής. Η υποχρέωση...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Μουντζουρούλιας: «Πού είναι η ελληνική αντίδραση;» – Μακεδονικό, γαλλοτουρκική προσέγγιση και αποτροπή στο Αιγαίο

Αιχμές για τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ερωτήματα για τη στάση του Παρισιού απέναντι στην Άγκυρα και ανάλυση...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Η Nexans διαψεύδει το σχέδιο ενημέρωσης της Τουρκίας για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η γαλλική εταιρεία ξεκαθαρίζει ότι δεν είχε ούτε σχεδιάζει επαφές με την Άγκυρα για τις έρευνες βυθού. Η επιστολή στην...

Δημοφιλή