Ιδιαίτερη βαρύτητα στο ζήτημα της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος έδωσε ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», με αφορμή την αναμενόμενη έκδοση NAVTEX και τις πιθανές αντιδράσεις της Τουρκίας.

Όπως εξήγησε, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ακριβής ημερομηνία έκδοσης της NAVTEX, αλλά η προετοιμασία της ελληνικής πλευράς για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε τουρκικής ενέργειας, ακόμη και ενός θερμού επεισοδίου.

Κατά την εκτίμησή του, εάν η Άγκυρα διαπιστώσει περιορισμένη ελληνική παρουσία και αντίδραση στο πεδίο, είναι πιθανό να επιχειρήσει να δημιουργήσει ένταση.

Αντίθετα, μια ισχυρή παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, καθιστώντας ιδιαίτερα υψηλό το κόστος μιας τουρκικής πρόκλησης.

«Εδώ λοιπόν παίζει ρόλο η έννοια της αποτροπής», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι εφόσον η ελληνική αποτροπή είναι «πειστική, μαζική και σοβαρή», μπορεί να αποτραπεί ένα θερμό επεισόδιο.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η τουρκική ηγεσία δεν μπορεί εύκολα να αναλάβει τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής αποτυχίας, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει σοβαρές εσωτερικές πολιτικές συνέπειες για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Συνέδεσε μάλιστα την εκτίμησή του με τη μεγαλοϊδεατική ρητορική που, όπως υποστήριξε, καλλιεργεί η τουρκική ηγεσία περί αναβίωσης της οθωμανικής ισχύος.

«Η NAVTEX επαρκεί» – Καμία πρόσθετη ενημέρωση στην Τουρκία

Σαφής ήταν η τοποθέτηση του Ιωάννη Μάζη και στο ερώτημα εάν η Ελλάδα οφείλει να ενημερώσει την Τουρκία πέραν της έκδοσης NAVTEX.

Ο καθηγητής απέρριψε κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, επισημαίνοντας ότι η NAVTEX αποτελεί επαρκή ενημέρωση.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η έκδοσή της δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτείται αντίστοιχη ελληνική ετοιμότητα στο πεδίο, ώστε η Άγκυρα να αντιληφθεί πως ενδεχόμενη απόπειρα παρεμπόδισης θα συναντήσει ουσιαστική αντίδραση.

Η αποτροπή, σύμφωνα με τη συλλογιστική του, δεν εξαντλείται σε διπλωματικές διακηρύξεις, αλλά προϋποθέτει την έμπρακτη επίδειξη αποφασιστικότητας.

Οι ΗΠΑ, ο Τραμπ και το ενδεχόμενο νέας επίθεσης στο Ιράν

Αναφερόμενος στις αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις, ο Ιωάννης Μάζης εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιχειρήσει να συνεχίσει την εφαρμογή της πολιτικής του ακόμη και εάν οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο μεταβληθούν εις βάρος του.

Κατά τον καθηγητή, ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αξιοποιήσει εκτεταμένα τα προεδρικά διατάγματα προκειμένου να προωθήσει τις επιλογές του.

Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο Μάζης υποστήριξε ότι βασική προτεραιότητα του Τραμπ παραμένει η αντιμετώπιση του Ιράν.

Εκτίμησε μάλιστα ότι η Ουάσιγκτον κινείται προς το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επίθεσης, επικαλούμενος πληροφορίες περί ενημέρωσης του Αμερικανού προέδρου από τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ.

Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του καθηγητή και όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση στρατιωτικής επιχείρησης.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια τέτοια επιλογή ενδέχεται να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε βαθύτερη εμπλοκή, εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική για τη Μέση Ανατολή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο του Στιβ Γουίτκοφ; Όχι, ο καθηγητής αναφέρθηκε στον Μπαράκ, όπως αποδίδεται στην απομαγνητοφώνηση, συνδέοντας τις συμβουλές και τις αρμοδιότητές του με την πορεία της αμερικανικής πολιτικής.

Η Ελλάδα στον ενεργειακό σχεδιασμό των ΗΠΑ και ο IMEC

Ο Ιωάννης Μάζης χαρακτήρισε την Ελλάδα σημαντικό παράγοντα της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της ενεργειακής διασύνδεσης Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), σημειώνοντας ότι αποτελεί σχέδιο στο οποίο συγκλίνουν τα συμφέροντα της αμερικανικής και της ευρωπαϊκής πλευράς.

Όπως υποστήριξε, το ενδιαφέρον για την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου διαδρόμου δεν περιορίζεται στη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση, αλλά αποτελούσε προτεραιότητα και της προηγούμενης κυβέρνησης των Δημοκρατικών.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η αξιοποίηση αυτών των ευνοϊκών στρατηγικών συσχετισμών εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την αποφασιστικότητα που θα επιδείξει η ελληνική κυβέρνηση.

Ισραήλ και Τουρκία: «Η Τουρκία είναι το νέο Ιράν»

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τις σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η αντιπαλότητα των δύο χωρών έχει αποκτήσει βαθύτερα στρατηγικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν πρόκειται απαραίτητα να μεταβληθούν από ένα διαφορετικό εκλογικό αποτέλεσμα στο Ισραήλ.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, σημαντικό τμήμα της ισραηλινής στρατηγικής σκέψης αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία ως βασική περιφερειακή απειλή.

Αναφέρθηκε μάλιστα στο δόγμα σύμφωνα με το οποίο «η Τουρκία είναι το νέο Ιράν», υποστηρίζοντας ότι ακόμη και μια ενδεχόμενη αλλαγή στη ρητορική της ισραηλινής κυβέρνησης δεν θα μεταβάλει εύκολα αυτή την αντίληψη.

Στο ίδιο πλαίσιο, εκτίμησε ότι το Ισραήλ προετοιμάζεται για περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες στη Συρία, ενώ αναφέρθηκε και σε σενάρια ευρύτερης αντιπαράθεσης με την Τουρκία, ανάλογα με τις αντιδράσεις της Άγκυρας.

Οι αναφορές αυτές παρουσιάστηκαν ως εκτιμήσεις και πληροφορίες που επικαλέστηκε ο καθηγητής, χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση στο υλικό της συνέντευξης.

Το παράδειγμα του Ανδρέα Παπανδρέου και η στάση της Αθήνας

Ο Ιωάννης Μάζης χρησιμοποίησε ως ιστορικό παράδειγμα τη στάση του Ανδρέα Παπανδρέου σε περίοδο ελληνοτουρκικής κρίσης, αναφερόμενος στην κινητοποίηση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και στην αποφασιστικότητα που είχε επιδείξει τότε η ελληνική κυβέρνηση.

Κατά την άποψή του, η αποφασιστικότητα αυτή συνέβαλε στη μεταβολή των δεδομένων και στην αποτροπή δυσμενών εξελίξεων.

Αναφερόμενος στη σημερινή κυβέρνηση και στις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο καθηγητής έκανε μια αξιοσημείωτη διάκριση.

Παρότι δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την κυβερνητική πολιτική, αναγνώρισε πως η καθησυχαστική δημόσια φρασεολογία του πρωθυπουργού μπορεί να έχει συγκεκριμένη διπλωματική χρησιμότητα.

Εξήγησε ότι η εικόνα μιας Ελλάδας που δεν φοβάται και συνεχίζει με ψυχραιμία τον σχεδιασμό της αποτελεί θεμιτό μήνυμα προς το εξωτερικό.

Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν αυτή η δημόσια εικόνα συνοδεύεται από την ανάλογη προετοιμασία και τις απαιτούμενες ενέργειες.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει την παρέμβαση των ΗΠΑ για να εξασφαλίσει τα συμφέροντά της. Αντιθέτως, οφείλει πρώτα να αποδείξει τη δική της αποφασιστικότητα, ώστε οι διεθνείς εταίροι να την αντιμετωπίσουν αναλόγως.

Σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, τη στάση της Τουρκίας και τον ρόλο της Γαλλίας έθεσε ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική». Ο αναλυτής υποστήριξε ότι η Αθήνα δεν είχε προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης στην υπόθεση του καλωδίου, ενώ χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την ισραηλινή αντίδραση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, εξηγώντας ότι πίσω από αυτή βρίσκονται συγκεκριμένα στρατηγικά συμφέροντα του Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η Τουρκία στρατιωτικοποίησε την κρίση και η Ελλάδα υποχώρησε»

Στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», ο Σάββας Καλεντερίδης κλήθηκε αρχικά να σχολιάσει τις δηλώσεις του πρωθυπουργού στο Υπουργικό Συμβούλιο σχετικά με την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.

Ο αναλυτής αναφέρθηκε στο ιστορικό του έργου, υπενθυμίζοντας ότι ο ΑΔΜΗΕ απέκτησε τον έλεγχό του από τον Κύπριο επιχειρηματία Νάσο Κτωρίδη και επιχείρησε να προχωρήσει στις εργασίες το καλοκαίρι του 2024.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η τουρκική αντίδραση στην περιοχή της Κάσου δεν αποτέλεσε μια συνηθισμένη διπλωματική διαφωνία, αλλά μια συνειδητή επιλογή στρατιωτικοποίησης της κρίσης.

Όπως εξήγησε, όταν μια χώρα στρατιωτικοποιεί μια κρίση, έχει προετοιμάσει εναλλακτικά σενάρια κλιμάκωσης. Εάν η άλλη πλευρά αντιδράσει, μπορεί να αποστείλει πρόσθετες στρατιωτικές δυνάμεις, μετατρέποντας μια περιορισμένη αντιπαράθεση σε ευρύτερη στρατιωτική κρίση, με κίνδυνο ακόμη και πολεμικής σύγκρουσης.

Κατά τον Καλεντερίδη, αυτό ακριβώς επιδίωξε η Άγκυρα το 2024, αποστέλλοντας πέντε πολεμικά πλοία στην περιοχή.

«Η Ελλάδα, επειδή δεν ήταν έτοιμη να αντιμετωπίσει μια τέτοια κατάσταση, έκανε πίσω, υποχώρησε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Πρόσθεσε ότι ανάλογη κατάσταση δημιουργήθηκε και σε μεταγενέστερη προσπάθεια συνέχισης των εργασιών από την πλευρά της Κρήτης, όταν η Τουρκία απέστειλε φρεγάτα, επιδεικνύοντας εκ νέου την πρόθεσή της να παρέμβει στρατιωτικά.

Τα ερωτήματα για τη γαλλική εμπλοκή

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο αναλυτής στη μεταβολή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του έργου, όπως την περιέγραψε κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του.

Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά μεταβίβασε το μεγαλύτερο μέρος της συμμετοχής της σε γαλλικά συμφέροντα, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η συγκεκριμένη επιλογή ενδέχεται να συνδέεται με την προσπάθεια μεταφοράς της ευθύνης για μια πιθανή νέα κρίση.

«Η ερμηνεία που δίνω εγώ είναι ότι το δώσαμε στους Γάλλους για να φάνε το μουτζούρη οι Γάλλοι», είπε, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για τη δική του ερμηνεία των εξελίξεων.

Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι τι έχει αλλάξει από το 2024 ώστε η Τουρκία να επιτρέψει σήμερα την ολοκλήρωση των εργασιών, ενώ προηγουμένως είχε επιδείξει αποφασιστικότητα να τις εμποδίσει.

Αμφισβήτησε, μάλιστα, ότι η εμπλοκή της Γαλλίας αρκεί από μόνη της για να μεταβάλει τους τουρκικούς σχεδιασμούς.

Αναφέρθηκε στην εσωτερική πολιτική κατάσταση της Γαλλίας και στην αποδυνάμωση της πολιτικής επιρροής του Εμανουέλ Μακρόν, εκτιμώντας ότι δεν είναι αυτονόητη η προθυμία του Παρισιού να εμπλακεί σε στρατιωτική αντιπαράθεση με την Τουρκία για το συγκεκριμένο έργο.

«Αυτοπαγιδευτήκαμε – Έπρεπε να είμαστε έτοιμοι για όλα τα σενάρια»

Το κεντρικό επιχείρημα του Σάββα Καλεντερίδη ήταν ότι η Ελλάδα όφειλε να έχει προετοιμαστεί για κάθε πιθανή τουρκική αντίδραση προτού προχωρήσει στην υλοποίηση του έργου.

Κατά την άποψή του, η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να είχε εξετάσει εξαρχής το ενδεχόμενο η Άγκυρα να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα για να παρεμποδίσει τις εργασίες.

«Αν η Ελλάδα δεν ήταν έτοιμη για τα εναλλακτικά σενάρια, όπως αυτό το να στρατιωτικοποιήσει το θέμα η Τουρκία, καλύτερα να μην έκανε το καλώδιο», υποστήριξε.

Ο ίδιος χρησιμοποίησε τη λέξη «αυτοπαγιδευτήκαμε», επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα.

Εάν η Τουρκία αποστείλει και πάλι πολεμικά πλοία, η Ελλάδα θα πρέπει είτε να είναι προετοιμασμένη να απαντήσει με ανάλογη στρατιωτική παρουσία είτε να αντιμετωπίσει εκ νέου το ενδεχόμενο διακοπής των εργασιών.

Ο Καλεντερίδης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στην προοπτική να αντιμετωπιστεί η τουρκική αντίδραση αποκλειστικά μέσω ενημέρωσης ή διπλωματικών συνεννοήσεων.

Κατά την εκτίμησή του, τέτοιες διαδικασίες δεν αρκούν για να μεταβάλουν τη στάση μιας χώρας που έχει ήδη επιδείξει την πρόθεσή της να κλιμακώσει στρατιωτικά την αντιπαράθεση.

Η ισραηλινή παρέμβαση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε στη στάση του Ισραήλ απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, χαρακτηρίζοντας την ισραηλινή τοποθέτηση ενδεχομένως τη σημαντικότερη παρέμβαση ξένης κυβέρνησης στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Για να εξηγήσει τη σημασία της, προχώρησε σε σύγκριση με τη στάση της Αιγύπτου.

Όπως υποστήριξε, το Κάιρο έχει άμεσο συμφέρον να αντιτίθεται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, καθώς θεωρεί ότι θίγονται θαλάσσιες περιοχές στις οποίες διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα.

Παράλληλα, υπενθύμισε την ύπαρξη των συμφωνιών οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών της Αιγύπτου με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Ωστόσο, εξέφρασε τον προβληματισμό του για το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να προσεγγίσει την Αίγυπτο μέσω προτάσεων που θα εξυπηρετούσαν τα αιγυπτιακά συμφέροντα.

Στην περίπτωση αυτή, εκτίμησε ότι θα μπορούσε να επηρεαστεί η ένταση με την οποία το Κάιρο αντιτίθεται στους τουρκικούς σχεδιασμούς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορούν να αγνοηθούν οι υφιστάμενες διεθνείς συμφωνίες.

Γιατί το Ισραήλ θεωρεί απειλή την τουρκική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο

Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η στάση του Ισραήλ έχει διαφορετική στρατηγική αφετηρία από εκείνη της Αιγύπτου.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το Τελ Αβίβ δεν ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τη νομική διάσταση του τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά κυρίως για την προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει κυρίαρχο ρόλο σε έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο της Ανατολικής Μεσογείου.

Η συγκεκριμένη περιοχή συνδέεται με τις θαλάσσιες επικοινωνίες και τις εμπορικές διαδρομές που εξυπηρετούν το Ισραήλ.

Ο αναλυτής εξήγησε ότι η ισραηλινή πλευρά δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί ένα πρόσθετο στρατηγικό εμπόδιο στην Ανατολική Μεσόγειο, πέρα από τους ήδη υπάρχοντες περιορισμούς στις θαλάσσιες οδούς της ευρύτερης περιοχής.

Υποστήριξε, επίσης, ότι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί στον Τύπο σχετικά με τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών και τις Ένοπλες Δυνάμεις δείχνουν το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του Ισραήλ για τις τουρκικές κινήσεις.

Με βάση αυτή την προσέγγιση, η αντίθεση του Ισραήλ στους τουρκικούς σχεδιασμούς δεν απορρέει μόνο από τις σχέσεις του με την Ελλάδα, αλλά και από την ανάγκη προστασίας των δικών του στρατηγικών συμφερόντων.

Το ενδεχόμενο ισραηλινής αντίδρασης επί του πεδίου

Ο Σάββας Καλεντερίδης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο η ισραηλινή αντίδραση να αποκτήσει στο μέλλον πιο πρακτικά χαρακτηριστικά.

Εκτίμησε ότι, εφόσον η Τουρκία συνεχίσει να επιδιώκει τον έλεγχο του συγκεκριμένου θαλάσσιου διαδρόμου, το Ισραήλ ενδέχεται να αντιδράσει και επί του πεδίου.

«Πιθανόν επί του πεδίου, εάν όχι τώρα, στο μέλλον μπορεί να δούμε το Ισραήλ να αντιδρά», ανέφερε.

Η επισήμανση αυτή συνδέεται με τη γενικότερη εκτίμησή του ότι η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού στρατηγικών συμφερόντων, όπου οι κινήσεις της Τουρκίας επηρεάζουν όχι μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και άλλους περιφερειακούς δρώντες.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι οι εξελίξεις στην περιοχή παραμένουν ανοιχτές και ότι τα συγκεκριμένα ζητήματα θα συνεχίσουν να απασχολούν τη δημόσια συζήτηση.

Η Shield AI ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με την Raytheon για την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συστημάτων αποστολής του X-BAT, του αυτόνομου μαχητικού αεροσκάφους κάθετης απογείωσης και προσγείωσης που αναπτύσσει.

Η ανακοίνωση αφορά ειδικότερα τα συστήματα ανίχνευσης και ηλεκτρονικού πολέμου που χρησιμοποιούν ραδιοσυχνότητες (RF), με στόχο να προσφέρουν στο αεροσκάφος δυνατότητες εντοπισμού στόχων, αναγνώρισης απειλών και επιβίωσης σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών παρεμβολών.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι το X-BAT μπορεί να απογειώνεται χωρίς διάδρομο και να πετά χωρίς άνθρωπο στο πιλοτήριο.

Στη σχετική ανάρτηση αναφέρει ότι συνεργάζεται με την ομάδα Advanced Technology της Raytheon για τις τεχνολογίες που θα επιτρέπουν στο μαχητικό να εντοπίζει στόχους και να επιχειρεί σε εναέριο χώρο όπου η παρουσία εχθρικών συστημάτων αεράμυνας και ηλεκτρονικού πολέμου δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους.

Η συνεργασία έγινε γνωστή στις 27-28 Οκτωβρίου 2026 και αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη του νέου αεροσκάφους.

Τι φέρνει η Raytheon στο X-BAT

Η συμμετοχή της Raytheon αφορά κρίσιμα υποσυστήματα που θα καθορίζουν την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του X-BAT.

Ένα αυτόνομο μαχητικό δεν αρκεί να μπορεί να πετά χωρίς πιλότο. Χρειάζεται να αντιλαμβάνεται το επιχειρησιακό περιβάλλον, να εντοπίζει απειλές και να λειτουργεί ακόμη και όταν ο αντίπαλος επιχειρεί να υποβαθμίσει ή να διακόψει τις επικοινωνίες του.

Σε αυτό το πεδίο εντάσσεται η ανάπτυξη αισθητήρων RF και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.

Η Raytheon θα συμβάλει στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής αποστολής του αεροσκάφους και στην ενσωμάτωση των κατάλληλων ηλεκτρονικών δυνατοτήτων.

Πρόκειται για τεχνολογίες που μπορούν να υποστηρίξουν την αναγνώριση ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών, τον εντοπισμό και την παρακολούθηση απειλών και την προστασία του αεροσκάφους σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον.

Η επίσημη ανακοίνωση δεν προσδιορίζει ακόμη τη διαμόρφωση των συστημάτων, τις επιμέρους επιδόσεις τους ή το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.

X-BAT: Μαχητικό χωρίς πιλότο και χωρίς διάδρομο απογείωσης

Το X-BAT αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα της Shield AI.

Σχεδιάζεται ως μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος με δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL), γεγονός που επιτρέπει τη χρησιμοποίησή του από περιοχές χωρίς συμβατικές αεροπορικές υποδομές.

Η αρχιτεκτονική του προβλέπει τη χρήση της πλατφόρμας αυτονομίας Hivemind, η οποία αναπτύσσεται από τη Shield AI και επιδιώκει να επιτρέπει αυτόνομες αεροπορικές επιχειρήσεις ακόμη και σε συνθήκες περιορισμένων επικοινωνιών ή απουσίας αξιόπιστου σήματος GPS.

Το αεροσκάφος σχεδιάζεται να διαθέτει εσωτερικές αποθήκες οπλισμού, κινητήρα F110 της GE Aerospace και σημαντική ακτίνα δράσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει η εταιρεία, η επιδιωκόμενη ακτίνα μάχης φτάνει τα 1.000 ναυτικά μίλια, ενώ προβλέπεται μεταφορά όπλων κατηγορίας έως 2.000 λιβρών.

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος, καθώς επιτρέπει τη διασπορά των αεροσκαφών σε διαφορετικές τοποθεσίες, μειώνοντας την εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου οι διάδρομοι απογείωσης αποτελούν στόχους πρώτης προτεραιότητας σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης.

Η Shield AI προγραμματίζει την έναρξη πτητικών δοκιμών εντός του 2026. Το X-BAT, επομένως, παραμένει πρόγραμμα υπό ανάπτυξη και όχι επιχειρησιακά ενταγμένο μαχητικό.

Η Ελλάδα στο πρόγραμμα X-BAT μέσω της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ

Η εξέλιξη με τη Raytheon αφορά και την ελληνική αμυντική βιομηχανία, καθώς στις 8 Οκτωβρίου 2026 η Shield AI ανακοίνωσε στρατηγική συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για τη διερεύνηση της δημιουργίας βιομηχανικής βάσης υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα.

Η συνεργασία περιλαμβάνει την προοπτική παραγωγής εξαρτημάτων, ολοκλήρωσης αεροσκαφών, συντήρησης και μακροχρόνιας τεχνικής υποστήριξης.

Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία εκπαιδευτικών και υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, με δυνατότητα εξυπηρέτησης όχι μόνο των ελληνικών αναγκών αλλά και χωρών της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της Κύπρου, των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η συμφωνία δεν ισοδυναμεί ακόμη με παραγγελία X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Αφορά τη δημιουργία προϋποθέσεων για συμμετοχή της Ελλάδας στη βιομηχανική και επιχειρησιακή υποστήριξη του προγράμματος.

Το Geopolitico.gr είχε παρουσιάσει την εξέλιξη στο ρεπορτάζ «Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου».

Η ελληνική Altus LSA «οπλίζει» το V-BAT με το KMB Hunter

Παράλληλα με το πρόγραμμα X-BAT, η Shield AI έχει ήδη αναπτύξει ουσιαστική συνεργασία με την ελληνική αμυντική βιομηχανία μέσω της Altus LSA.

Όπως είχε αποκαλύψει το Geopolitico.gr στις 27 Ιουλίου 2026, οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη οπλισμένης έκδοσης του μη επανδρωμένου αεροσκάφους V-BAT.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενσωμάτωση του ελληνικής ανάπτυξης KMB Hunter, σε συνδυασμό με το σύστημα διοίκησης και ελέγχου M3NTOR και την πλατφόρμα αυτονομίας Hivemind της Shield AI.

Το KMB Hunter αποτελεί μη επανδρωμένο όπλο υψηλής ταχύτητας, το οποίο σχεδιάζεται να προσβάλλει εναέριους, επίγειους και θαλάσσιους στόχους.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, τα KMB θα μεταφέρονται σε εξωτερικούς φορείς κάτω από τις πτέρυγες του V-BAT. Θα μπορούν να λαμβάνουν δεδομένα στοχοποίησης από τους αισθητήρες του αεροσκάφους, από επίγεια και ναυτικά ραντάρ ή από άλλες διασυνδεδεμένες πλατφόρμες.

Η συγκεκριμένη ολοκλήρωση επιδιώκει να προσδώσει στο V-BAT μια νέα δυνατότητα: να μην περιορίζεται στη συλλογή πληροφοριών, στην επιτήρηση και στην αναγνώριση, αλλά να μπορεί να συμμετέχει και στην άμεση εξουδετέρωση απειλών.

Η συνεργασία βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης και τεχνικής ολοκλήρωσης. Δεν έχει ανακοινωθεί ότι τα KMB Hunter έχουν ήδη πιστοποιηθεί επιχειρησιακά στα ελληνικά V-BAT.

Κατά την παρουσίαση της συμφωνίας, ο διευθύνων σύμβουλος της Altus LSA, Ζαχαρίας Σαρρής, είχε εξηγήσει τις δυνατότητες του ελληνικού συστήματος, ενώ ο περιφερειακός διευθυντής της Shield AI για την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, Τζέιμς Λίθγκοου, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης της συνεργασίας και σε μελλοντικά προγράμματα.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάστηκε αναλυτικά στο αποκλειστικό ρεπορτάζ του Geopolitico.gr για τη συνεργασία Altus LSA–Shield AI.

Ρόδος: Οι υποδομές για τα V-BAT και η αντίδραση της Τουρκίας

Η αυξανόμενη παρουσία των μη επανδρωμένων συστημάτων της Shield AI στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχει ήδη προκαλέσει τουρκικές αντιδράσεις.

Στις 27 Αυγούστου 2026, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας αντέδρασε στις πληροφορίες περί δημιουργίας μόνιμης βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο.

Το επίκεντρο των σχεδιαζόμενων υποδομών ήταν το στρατιωτικό αεροδρόμιο των Μαριτσών, όπου, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, προβλεπόταν η δημιουργία εγκαταστάσεων υποστήριξης και συντήρησης των V-BAT του Ελληνικού Στρατού.

Η Άγκυρα υποστήριξε ότι η ενδεχόμενη δημιουργία βάσης drones στη Ρόδο θα παραβίαζε το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης που επικαλείται για το νησί.

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έβλαπτε την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο, προσθέτοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα.

Η ελληνική πλευρά, πάντως, μέσω πηγών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, είχε διευκρινίσει ότι δεν υπήρχε σχέδιο δημιουργίας βάσης drones στη Ρόδο, αλλά ότι μη επανδρωμένα αεροσκάφη διατίθενται κατά περίπτωση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του νησιού, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.

Επομένως, η τουρκική αντίδραση αφορούσε τα V-BAT και όχι τα X-BAT, για τα οποία δεν έχει επιβεβαιωθεί σχεδιασμός εγκατάστασης στη Ρόδο.

Το Geopolitico.gr είχε καταγράψει αναλυτικά την υπόθεση στο ρεπορτάζ «Οι νυχτερίδες που τρομάζουν την Τουρκία στη Ρόδο», εξετάζοντας τόσο τις τουρκικές αντιδράσεις όσο και τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελληνικών V-BAT.

Η επιχειρησιακή σημασία για το Αιγαίο

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης των V-BAT και, μελλοντικά, των X-BAT έχει ιδιαίτερη σημασία για τη γεωγραφία του Αιγαίου.

Η ύπαρξη δεκάδων κατοικημένων νησιών, μικρών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και περιορισμένων αεροπορικών υποδομών δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για ευέλικτα συστήματα επιτήρησης και αεροπορικής υποστήριξης.

Τα V-BAT προσφέρουν ήδη στην Ελλάδα δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και θαλάσσιας επιτήρησης. Η συμφωνία προμήθειας πρόσθετων συστημάτων, που ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 2026, επιβεβαιώνει την πρόθεση ενίσχυσης αυτής της δυνατότητας.

Η προσθήκη του KMB Hunter θα μπορούσε, μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και της πιστοποίησής του, να επεκτείνει τις αποστολές τους και στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων απειλών.

Από την άλλη πλευρά, το X-BAT αφορά μια διαφορετική κατηγορία αεροπορικού συστήματος. Σχεδιάζεται ως αυτόνομο μαχητικό μεγαλύτερης ακτίνας δράσης, με δυνατότητες κρούσης και ηλεκτρονικού πολέμου.

Η συνεργασία Shield AI–Raytheon αποβλέπει στην ανάπτυξη των συστημάτων που απαιτούνται για να μπορέσει το X-BAT να εκτελεί αποστολές σε εναέριο χώρο με αυξημένες απειλές.

Για την Ελλάδα, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην πιθανή μελλοντική προμήθεια ενός τέτοιου συστήματος. Περιλαμβάνει και τη δυνατότητα συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή, στην ενσωμάτωση τεχνολογιών και στη μακροχρόνια υποστήριξή του.

Η συνεργασία της Shield AI με την Altus LSA για το V-BAT και με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το X-BAT αποτυπώνει δύο διαφορετικούς αλλά συμπληρωματικούς άξονες αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας.

Το ζητούμενο είναι η μετάβαση από τα μνημόνια συνεργασίας σε πιστοποιημένα συστήματα, συγκεκριμένα παραγωγικά προγράμματα και πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες.