Γράφει ο Μανώλης Σκούληκας

Έχουμε επανειλημμένα ονομάσει τη σοβούσα παγκόσμια αναμέτρηση μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ ως τον «Πόλεμο των Δρόμων» καθώς η κυρίως οικονομική άμιλλα τους εξαρτάται πρωτίστως από τη ροή πρωτογενών και δευτερογενών αγαθών στα πλαίσια του παγκόσμιου εμπορίου.

Σε αυτά ακριβώς τα πλαίσια κονταροχτυπιούνται οι αντίπαλοι διάδρομοι BRI (Belt and Road Initiative) και IMEC (India-Middle East-Europe Corridor). Δεδομένου ότι ο πόλεμος της Ουκρανίας έθεσε, επ’ αορίστω, σε ακινησία το βόρειο τμήμα του Κινεζικού Δρόμου του Μεταξιού» (BRI) λόγω των κυρώσεων στη Ρωσία, οι Κινέζοι ετοιμάζονται να ενεργοποιήσουν την «κερκόπορτα» της Ευρώπης μέσω του «Μεσαίου Διαδρόμου» που περνά από την Κασπία θάλασσα και φτάνει στον πολυπόθητο στόχο του, την πλούσια αγορά της Ευρώπης, μέσω Αζερμπαϊτζάν και Τουρκίας. Αντιστοίχως, η ρευστή κατάσταση στη Μέση Ανατολή αναστέλλει προσωρινώς, αλλά επίσης επ’ αορίστω, την ενεργοποίηση του IMEC, οπότε οι ΗΠΑ προσπαθούν να βρουν ένα τρόπο να αποτρέψουν μια πιθανή ενεργειακή επανένωση της Ευρώπης με τη Ρωσία, ιδιαιτέρως μετά το επερχόμενο τέλος του Ρωσο-Ουκρανικού πολέμου. Σε αυτά τα πλαίσια ενεργοποιείται ο λεγόμενος «Κάθετος Διάδρομος Ενέργειας» (Vertical Energy Corridor) που θα ενώνει την Αλεξανδρούπολη με όλες τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Αν και η αποπομπή της πρέσβειρας Γκιλφόιλ μπορεί να αποτελέσει μια πρόσκαιρη τροχοπέδη στην εξέλιξη του, ο Διάδρομος είναι απαίτηση της Αμερικής και οι Ελληνικές κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών τουλάχιστον, έχουν επανειλημμένα δηλώσει την τυφλή υποταγή τους στα κελεύσματα των ΗΠΑ, με μόνη ίσως τραγική εξαίρεση των Κώστα Καραμανλή το νεότερο. Όμως οι αυξημένες ενεργειακές ανάγκες της κούρσας για την Προηγμένη Τεχνητή Νοημοσύνη δεν εγγυώνται τη συνεχή ροή του αμερικανικού σχιστολιθικού υδρογονάθρακα. Έτσι η μελλοντική παροχή ενέργειας στην περιοχή προβλέπεται να είναι από τις εξορύξεις στην λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, μια τοποθεσία που εγγυάται και την παράκαμψη των επισφαλέστατων πλέον στενών του Περσικού Κόλπου και της Ερυθράς Θάλασσας. Όμως η εκφοβιστική πολιτική της Τουρκίας, που εξυπηρετεί και τα συμφέροντα της Κίνας, κατά της Ελλάδας και της Κύπρου έχει παγώσει κάθε ενέργεια και μόνο η πίεση των ΗΠΑ έχει πλέον πριμοδοτήσει την έξωθεν πρόσφατη μεταμόσχευση γενναιότητας στην ελληνόφωνη κυβέρνηση.

Το καίριο λοιπόν διακύβευμα της Τουρκίας, ως δάκτυλος των Ευρασιατικών Δυνάμεων, είναι να αποτρέψει αρχικά την ενεργειακή διασύνδεση της Ελλάδας και της Κύπρου με το Ισραήλ και κατόπιν να αμφισβητήσει στρατιωτικά τις ΑΟΖ της Ανατολικής Μεσογείου ώστε να αποτρέψει τις γεωτρήσεις από ιδιωτικές εταιρείες, λόγω αυξημένης επισφάλειας. Μέχρι στιγμής φαίνεται να το έχει καταφέρει καθώς μια σωρεία ελληνόφωνων κυβερνήσεων επεδίωξαν τα «ήρεμα νερά» μέχρι το τέλος της εκλογικής περιόδου με μια σειρά ανεπαίσχυντων υποχωρήσεων. Τώρα μάλιστα είμαστε σε τέτοιο επίπεδο προωθήσεως των Τούρκων που η υποχώρησή τους θα τους εξευτέλιζε σε τέτοιο σημείο που κάνει ένα θερμό επεισόδιο πολύ πιθανό. Αυτά είναι τα επίχειρα της υποχωρητικότητας και του ενδοτισμού. Το κόστος όμως δεν θα το πληρώσουν οι μίσθαρνοι συστημικοί απόγονοι των κοτζαμπάσηδων αλλά ο ελληνικός λαός.

Παράλληλα με το μεγάλο ρίσκο ενός θερμού επεισοδίου από το οποίο θα βγει ταπεινωμένη, η Τουρκία έχει πρόσφατα αναγκαστεί να έρθει σε πολιτιστική και θρησκευτική αντιπαράθεση με τον κλειδόλιθο του Μεσαίου διαδρόμου-το Αζερμπαϊτζάν. Η παρεμβατική πολιτική της σε εθνολογικά και θρησκευτικά ζητήματα που η όμορη χώρα επιλύει κοσμικά, την έχει φέρει σε έντονη αντιπαράθεση μαζί της και η στενή σχέση των Αζέρων με τους νέους ορκισμένους άσπονδους εχθρούς τους, τους Ισραηλινούς, τους καθιστά την επίλυση της εξισώσεως ιδιαζόντως δύσκολη, καθώς οι Αζέροι δεν εξαρτώνται πλέον αποκλειστικά από τους Τούρκους, αφού έχουν γίνει σοβαρές προσεγγίσεις στη χώρα από το Δυτικό άρμα.

Επιπλέον, η πρόσφατη κραυγαλέα επίδειξη αφερεγγυότητας με την Συμφωνία της Μέκκας, καθιστά πλέον την Τουρκία κάθε άλλο από την πάλαι ποτέ πολύφερνη νύφη στη ευρωπαϊκή και αμερικανική παράλογα εξιδανικευτική φαντασία.

Για τον κίνδυνο δημιουργίας προηγουμένου εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων προειδοποίησε ο Ιωάννης Μάζης, εφόσον η γαλλική εταιρεία απευθυνθεί στην Τουρκία για άδεια σχετικά με το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου. Η αιχμηρή κριτική στην Αθήνα και οι εκτιμήσεις του για την ευρωπαϊκή πολιτική στο Ουκρανικό.

Αυστηρή προειδοποίηση για τους χειρισμούς γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου απηύθυνε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε το ενδεχόμενο να αναζητηθεί τουρκική άδεια μέσω της γαλλικής εταιρείας που εμπλέκεται στο έργο, με την ελληνική πλευρά να περιορίζεται στις δικές της διοικητικές ενέργειες.

Ο καθηγητής ξεκαθάρισε εξαρχής ότι σχολιάζει όσα προκύπτουν από τα σχετικά ρεπορτάζ, υπό την παραδοχή ότι αυτά έχουν βάση. Με αυτή την επισήμανση, χαρακτήρισε «ποντιοπιλατική» τη στάση που, κατά την εκτίμησή του, διαμορφώνεται: η Αθήνα να εγκρίνει τις απαραίτητες αιτήσεις, να δεχθεί τα σκάφη, να ενεργοποιήσει το Λιμενικό εντός των εθνικών χωρικών υδάτων και να εκδώσει NAVTEX, αφήνοντας όμως αναπάντητο το κρίσιμο ερώτημα για τη συνέχεια των εργασιών πέραν αυτών.

Το κρίσιμο σημείο πίσω από τα «διεθνή ύδατα»

Ο Ιωάννης Μάζης επέμεινε στη διάκριση ανάμεσα στα ύδατα και στον βυθό, υποστηρίζοντας ότι η αναφορά σε «διεθνή ύδατα» δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να παρακάμπτεται η συζήτηση περί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Όπως ανέφερε, στην περιοχή στην οποία αναφερόταν η ανάλυσή του, κάτω από τα διεθνή ύδατα βρίσκονται ελληνική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, συνδέοντας την τοποθέτησή του με την οριοθέτηση μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου. Κατά συνέπεια, υποστήριξε, η συζήτηση για την έρευνα και την όδευση του καλωδίου δεν εξαντλείται στην επιφάνεια της θάλασσας.

Σχολιάζοντας τις διαβεβαιώσεις ότι δεν θα ζητηθεί άδεια τρίτης χώρας, έδωσε ιδιαίτερο βάρος στη διατύπωση περί εθνικών χωρικών υδάτων. Σύμφωνα με την ανάγνωσή του, αυτός ο περιορισμός αφήνει ανοικτό το ουσιαστικό ζήτημα για τα υπόλοιπα τμήματα της διαδρομής.

Η ευθύνη δεν μεταφέρεται στην εταιρεία

Η βασική ένσταση του καθηγητή αφορά το ενδεχόμενο η γαλλική εταιρεία να προχωρήσει σε δικές της συνεννοήσεις με την Άγκυρα και η ελληνική πλευρά να εμφανιστεί στη συνέχεια ως μη εμπλεκόμενη.

Ο ίδιος απέρριψε αυτή τη λογική, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα, ως η πλευρά που κατά την τοποθέτησή του διευθύνει το έργο, οφείλει να καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους ενεργούν οι ανάδοχοι και οι υπεργολάβοι. Δεν μπορεί, όπως τόνισε, να επικαλείται άγνοια για τις ενέργειές τους όταν αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν εθνικά συμφέροντα.

Στο ίδιο πλαίσιο ζήτησε να επιβάλλονται οι αναγκαίες εθνικές ρήτρες και να υπάρχει έλεγχος των κινήσεων των εταιρειών που συμμετέχουν στην υλοποίηση του έργου. Η τεχνική ολοκλήρωση της διασύνδεσης, κατά την προσέγγισή του, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις πολιτικές συνέπειες του τρόπου με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί.

Προειδοποίηση για προηγούμενο με διάρκεια

Η πλέον αιχμηρή προειδοποίησή του ήταν ότι μια ενδεχόμενη αποδοχή τουρκικής αδειοδότησης δεν θα αποτελούσε μια μεμονωμένη διευθέτηση χωρίς συνέχεια.

Κατά την εκτίμησή του, εάν η γαλλική πλευρά ζητήσει άδεια και η ελληνική διαχείριση του έργου ανεχθεί αυτή την ενέργεια, η σχετική αλληλογραφία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία σε μελλοντικές διμερείς συνομιλίες, σε διεθνή φόρα ή ακόμη και σε ενδεχόμενη διαιτητική διαδικασία.

Το ζήτημα, επομένως, όπως το έθεσε, υπερβαίνει την άμεση εκτέλεση των εργασιών. Αφορά το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργηθεί και το επιχείρημα που ενδέχεται να αποκτήσει η Άγκυρα για τις επόμενες διεκδικήσεις της.

Κριτική στην Ευρώπη για την Ουκρανία

Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Ιωάννης Μάζης άσκησε έντονη κριτική στην ευρωπαϊκή πολιτική για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Συνέδεσε την οικονομική δυσπραγία και τις πολιτικές πιέσεις σε ευρωπαϊκά κράτη με το κόστος του πολέμου και τις δυσκολίες στην προμήθεια ενέργειας.

Υποστήριξε ότι η συνέχιση αυτής της κατάστασης απειλεί την αντοχή των πολιτικών συστημάτων και επέκρινε τις ευρωπαϊκές ηγεσίες για επιμονή σε μια πολιτική την οποία χαρακτήρισε αδιέξοδη, την ώρα που, κατά την εκτίμησή του, οι Ηνωμένες Πολιτείες μεταβάλλουν πορεία.

Παράλληλα, αμφισβήτησε το σενάριο μιας ρωσικής εκστρατείας για την κατάκτηση ολόκληρης της Ευρώπης. Ζήτησε επίσης τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία και αναφέρθηκε σε υποθέσεις σκανδάλων και παραιτήσεις συνεργατών του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εντάσσοντάς τες στην κριτική του προς την ουκρανική ηγεσία.

Νέα σειρά κινητοποιήσεων πραγματοποιήθηκε σήμερα σε μεγάλες πόλεις της Ιταλίας, κυρίως στο Μιλάνο, στο Τορίνο, στην Μπολόνια και στη Ρώμη.

Στην ιταλική πρωτεύουσα μεγάλη πορεία οργανώθηκε από το συνδικάτου Cgil, το οποίο μετρά 4,5 εκατομμύρια μέλη, με στόχο την ευθεία αμφισβήτηση της γραμμής της κυβέρνησης Μελόνι. Ο γραμματέας του συνδικάτου, ο Μαουρίτσιο Λαντίνι, ανακοίνωσε ότι στις 20 Νοεμβρίου το Cgil θα κατέβει σε γενική απεργία. Πρόκειται για την ίδια ημέρα για την οποία έχει οριστεί πανευρωπαϊκή απεργία φοιτητών.

Σε διαμαρτυρία που οργανώθηκε στην Μπολόνια, ένας μικρός αριθμός νεαρών διαδηλωτών με καλυμμένο το πρόσωπο συγκρούστηκε με την αστυνομία πετώντας πέτρες και μπουκάλια. Οι αστυνομικές δυνάμεις έκαναν χρήση γκλοπ και δακρυγόνων.

Κινητοποίηση κατά της αύξησης του κόστους ζωής και της ανόδου της τιμής των καυσίμων πραγματοποιήθηκε και στο Τορίνο, με συνθήματα αμφισβήτησης του ακροδεξιού κόμματος “Εθνικό Μέλλον”, του πρώην στρατηγού Ρομπέρτο Βανάτσι.

Στο Μιλάνο, σε διαδήλωση κατά της ακρίβειας, σημειώθηκαν συγκρούσεις στην κεντρική πλατεία Ντουόμο. Μειοψηφία διαδηλωτών, πάντα με καλυμμένο πρόσωπο, πέταξε πυροσβεστήρες, καπνογόνα και τραπεζάκια των καφέ μπαρ στους αστυνομικούς, οι οποίοι χρησιμοποίησαν γκλοπ και προχώρησαν σε ρίψεις νερού. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, υπάρχουν τραυματίες και τουλάχιστον μια νεαρή κοπέλα και ένας αστυνομικός φέρουν τραύματα στο κεφάλι. Έως τώρα πραγματοποιήθηκαν πενήντα προσαγωγές. Τουρίστες και κάτοικοι που βρίσκονταν στο κέντρο της πόλης, έσπευσαν να βρουν καταφύγιο σε καταστήματα και πολυκατοικίες γύρω από την πλατεία του Ντουόμο.

Συνεχίζονται οι συγκρούσεις και στην Αλβανία

Εκτός ελέγχου και απρόβλεπτη είναι και η κατάσταση στο κέντρο των Τιράνων για πέμπτη ημέρα, με συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών, μάχες σώμα με σώμα, φωτιές στον δρόμο και σε κτίρια, πολλούς τραυματίες, βανδαλισμούς και λεηλασίες.

Ασπίδα προστασίας στο πρωθυπουργικό μέγαρο σχηματίζουν οι ειδικές δυνάμεις καταστολής RENEA, η παρουσία των οποίων έχει δυναμιτίσει την ήδη τεταμένη κατάσταση. Οι διαδηλωτές αφού απωθήθηκαν από το γραφείο του Ράμα, κατευθύνθηκαν στο Ανώτατο Δικαστήριο όπου έριξαν μολότοφ με αποτέλεσμα να καούν πολλά γραφεία, να κινδυνεύουν γειτονικά κτίρια και να καεί ένα αυτοκίνητο. Την ίδια ώρα μία άλλη ομάδα πέταξε βόμβες μολότοφ εναντίον των αστυνομικών στην κεντρική λεωφόρο και στην είσοδο πρώην ιστορικού ξενοδοχείου, όπου βρίσκονται τα γραφεία της Τράπεζας Αλβανίας. Ακόμα, πέταξαν πέτρες και κομμάτια από μάρμαρα σπάζοντας τα παράθυρα του κτιρίου. Σε κοντινή απόσταση μια ομάδα κουκουλοφόρων έσπασε την είσοδο και τα παράθυρα της τράπεζας ΟΤΡ και στη συνέχεια την πυρπόλησαν

Πριν από λίγο υπήρξε αντίδραση για την κατάσταση αυτή του Καθολικού Αρχιεπισκόπου Σκόδρας Τζιοβάνι Περαγκίνε, ο οποίος υποστήριξε πως οι ηγεσίες πρέπει να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους. Ειδικότερα είπε:

“Όταν η εμπιστοσύνη στους θεσμούς κλονίζεται και η κοινωνική ειρήνη τίθεται σε κίνδυνο, είναι καθήκον όσων κυβερνούν να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους και να ενεργήσουν χωρίς καθυστέρηση λαμβάνοντας με θάρρος δύσκολες αποφάσεις, εάν το απαιτεί το καλό της χώρας”.

Οι διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και καταγγέλλουν τις συνθήκες διδασκαλίας και τα δικαιώματα εγγραφής στα πανεπιστήμια.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Τόνι Γκόγκου κατήγγειλε τις επιθέσεις που “δεν στρέφονται κατά της κυβέρνησης”, αλλά κατά “δύο ανεξάρτητων θεσμών που υπηρετούν τη χώρα και τους πολίτες της”.

Για πρώτη φορά από την έναρξη αυτών των συγκεντρώσεων, η αστυνομία έκανε χρήση σφαιρών από καουτσούκ, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου που βρίσκονταν στο σημείο.

Σύμφωνα με την αλβανική νομοθεσία, η αστυνομία δεν επιτρέπεται να κάνει χρήση σφαιρών από καουτσούκ κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων παρά μόνο σε ακραίες περιπτώσεις.

“Σήμερα, για πρώτη φορά από την έναρξη των διαδηλώσεων, η αστυνομία έκανε χρήση σφαιρών από καουτσούκ, ένα ακραίο μέτρο, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν ανήλικοι ηλικίας 16 και 17 ετών ανάμεσα στους διαδηλωτές”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο φοιτητής Ρέντι Τάκου.

Ο αρχηγός της αστυνομίας Σκεντέρ Χίτα δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι έγινε “περιορισμένη” χρήση σφαιρών από καουτσούκ. “Όλα τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν εφαρμόστηκαν με περιορισμένο τρόπο και χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά πιστοποιημένος εξοπλισμός, εγκεκριμένος για τέτοιες καταστάσεις σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης”, πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον Χίτα, 167 άτομα συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων αυτής της εβδομάδας και έχουν κινηθεί ποινικές διαδικασίες σε βάρος 388 ατόμων.

Επτά αστυνομικοί έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα και αποτελούν αντικείμενο πειθαρχικής έρευνας για υπέρβαση των καθηκόντων τους.

Συγκρούσεις διαδηλωτών και αστυνομίας στις Βρυξέλλες

Εκατοντάδες άτομα, στην πλειονότητά τους νέοι, διαδήλωσαν σήμερα και στις Βρυξέλλες, με διαδηλωτές να συγκρούονται με την αστυνομία, σε ταραχές που εν μέρει πυροδοτήθηκαν από τις διαδηλώσεις στη γειτονική Γαλλία.

Βελγικά φοιτητικά κινήματα τονίζουν ότι διαμαρτύρονται για το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης, καθώς και για μεταρρυθμίσεις που, όπως φοβούνται, θα καταστήσουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση λιγότερο προσβάσιμη.

Διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στο κέντρο των Βρυξελλών, με πολλούς να φορούν μάσκες και φώναζαν αντιφασιστικά συνθήματα. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και κανόνια νερού, ενώ διαδηλωτές ανέτρεψαν ένα αυτοκίνητο, σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα του Reuters.

Ο Βέλγος υπουργός Εσωτερικών Μπερνάρ Κεντέν δήλωσε σε ανάρτησή του στο X ότι «αυτό που εκτυλίσσεται στις Βρυξέλλες δεν αποτελεί πλέον μια απλή διαμαρτυρία» και ότι «θα χρησιμοποιηθούν όλα τα απαραίτητα μέσα για την αποκατάσταση της τάξης απέναντι στους ταραχοποιούς».

Μια διαδήλωση πραγματοποιήθηκε επίσης στην πόλη Λιέγη, όπου νωρίτερα αυτόν τον μήνα φοιτητές είχαν διαδηλώσει σχετικά με το γαλλόφωνο εκπαιδευτικό σύστημα, καταγγέλοντας το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και τις δυσκολίες πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό.

tovima.gr