Σοβαρές καταγγελίες για πιέσεις που δέχονται μέλη της πομακικής κοινότητας στη Θράκη, προκειμένου να αποκρύπτουν την ιδιαίτερη εθνική και πολιτιστική τους ταυτότητα, διατύπωσε ο Μπενιαμίν Κόντε, εκπροσωπώντας τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πομάκων Νομού Ξάνθης σε φόρουμ του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ). Ο νεαρός εκπρόσωπος των Πομάκων κατήγγειλε τη δράση μηχανισμών που, όπως υποστηρίζει, επιχειρούν να επιβάλουν τουρκική εθνική συνείδηση σε ολόκληρη τη μουσουλμανική μειονότητα, υπογραμμίζοντας ότι οι Πομάκοι έχουν τη δική τους γλώσσα, ιστορία και πολιτιστική παράδοση.

«Είμαστε Έλληνες Πομάκοι και αγαπάμε τη γλώσσα μας»

Ηχηρό μήνυμα υπέρ της ελευθερίας του αυτοπροσδιορισμού και της διατήρησης της πομακικής ταυτότητας έστειλε από το βήμα του ΟΑΣΕ ο Μπενιαμίν Κόντε, εκπροσωπώντας τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πομάκων Νομού Ξάνθης.

Μιλώντας στη συνέχεια σε συνέντευξή του στο περιοδικό Parallaxi, ο Κόντε αναφέρθηκε στις πιέσεις που, όπως καταγγέλλει, ασκούνται σε μέλη της πομακικής κοινότητας, με στόχο την ταύτισή τους με την τουρκική εθνική ταυτότητα.

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η δραστηριότητα θρησκευτικών ομάδων και μηχανισμών, οι οποίοι, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν αναπτυχθεί κατά τις προηγούμενες δεκαετίες και επιχειρούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αυτοπροσδιορίζονται οι μουσουλμάνοι της Θράκης.

Όπως υποστήριξε, ορισμένες από αυτές τις ομάδες δεν αναγνωρίζονται από την ελληνική Πολιτεία και υπερβαίνουν τα όρια της θρησκευτικής δραστηριότητας, ασκώντας πίεση για την υιοθέτηση συγκεκριμένης εθνικής ταυτότητας.

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε ως προς το δικαίωμα των Πομάκων να διατηρούν και να εκφράζουν την ιδιαίτερη ταυτότητά τους.

«Είμαστε Πομάκοι. Δεν επιθυμούμε να επιβάλουμε την ταυτότητά μας σε κανέναν», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η κοινότητά του διεκδικεί το δικαίωμα να χρησιμοποιεί την πομακική γλώσσα, να διατηρεί τα έθιμά της και να εκφράζει ελεύθερα την ελληνική-πομακική της ταυτότητα.

«Είμαστε Έλληνες Πομάκοι και αγαπάμε τη γλώσσα μας», ήταν το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του.

Καταγγελίες για μηχανισμούς επιβολής τουρκικής ταυτότητας

Ο Μπενιαμίν Κόντε περιέγραψε ένα περιβάλλον στο οποίο, σύμφωνα με τις καταγγελίες του, ορισμένοι κάτοικοι των Πομακοχωρίων διστάζουν να εκφράσουν ανοιχτά την καταγωγή και την πολιτιστική τους ταυτότητα.

Υποστήριξε ότι συγκεκριμένοι μηχανισμοί, αξιοποιώντας τη θρησκευτική τους επιρροή, επιχειρούν να παρουσιάσουν τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης ως ένα ενιαίο εθνικό σύνολο.

Η προσέγγιση αυτή, όπως εξήγησε, παραβλέπει τις διαφορετικές γλώσσες, παραδόσεις και ιστορικές εμπειρίες των επιμέρους πληθυσμιακών ομάδων.

Η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης περιλαμβάνει τουρκογενείς, Πομάκους και Ρομά, οι οποίοι μοιράζονται τη μουσουλμανική θρησκεία, χωρίς αυτό να συνεπάγεται ταυτόσημη εθνική καταγωγή ή πολιτιστική παράδοση.

Ο εκπρόσωπος του συλλόγου τόνισε ότι η κοινή θρησκευτική πίστη δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως βάση για την επιβολή ενιαίου εθνικού αυτοπροσδιορισμού.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην παρουσία προσώπου που ο ίδιος χαρακτήρισε «αυτοαποκαλούμενο μουφτή» στο φόρουμ του ΟΑΣΕ.

Σύμφωνα με τον Κόντε, η προηγούμενη παρέμβαση του συγκεκριμένου προσώπου αποτέλεσε έναν από τους λόγους για τους οποίους ο σύλλογος έκρινε απαραίτητο να αναδείξει το ζήτημα της ελεύθερης έκφρασης της πομακικής ταυτότητας.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο φόβος και οι ανασφάλειες ορισμένων μελών της κοινότητας αξιοποιούνται προκειμένου να περιορίζεται η δυνατότητα διαφορετικού αυτοπροσδιορισμού.

Πρόκειται για καταγγελίες του εκπροσώπου των Πομάκων, οι οποίες αναδεικνύουν ένα ζήτημα που, κατά τον ίδιο, εξακολουθεί να απασχολεί τις ορεινές κοινότητες της Ξάνθης.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη XanthiNea.gr (@xanthinea.gr)

Η πομακική γλώσσα και ο αγώνας διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς

Οι Πομάκοι αποτελούν μία από τις ιστορικές πληθυσμιακές ομάδες της ορεινής Ροδόπης, με ιδιαίτερη γλωσσική και πολιτιστική παράδοση.

Η πομακική γλώσσα ανήκει στον νοτιοσλαβικό γλωσσικό χώρο, παρουσιάζοντας τοπικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωριών.

Οι διαφορετικές θεωρίες για την ιστορική καταγωγή των Πομάκων έχουν αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικών μελετών και πολιτικών αντιπαραθέσεων στα Βαλκάνια.

Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές προσεγγίσεις, η γλώσσα, η μουσική, οι παραδοσιακές ενδυμασίες και τα έθιμα αποτελούν βασικά στοιχεία της ιδιαίτερης πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια διαφύλαξης αυτών των στοιχείων διαδραματίζει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πομάκων Νομού Ξάνθης, ο οποίος ιδρύθηκε το 2007.

Στο πλαίσιο της δραστηριότητάς του έχουν πραγματοποιηθεί πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ έχουν εκδοθεί βιβλία, λεξικά και ηχογραφήσεις παραδοσιακών τραγουδιών.

Οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στη διατήρηση της πομακικής γλώσσας και στη μεταφορά της πολιτιστικής παράδοσης στις νεότερες γενιές.

Ο Κόντε ασχολείται από νεαρή ηλικία με τη συλλογή και καταγραφή παραδοσιακών αντικειμένων και φορεσιών, ενώ έχει συμμετάσχει σε ερευνητικές και κοινωνικές δράσεις που αφορούν την πομακική κοινότητα.

Παράλληλα, έχει εκπροσωπήσει τον σύλλογο σε διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων ο ΟΗΕ και ο ΟΑΣΕ.

Οι μπάρες στα Πομακοχώρια και το ιστορικό παρελθόν

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις συνθήκες που επικρατούσαν επί δεκαετίες στην ορεινή Θράκη, όταν η πρόσβαση σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές υπόκειτο σε αυστηρούς περιορισμούς.

Οι γνωστές μπάρες των Πομακοχωρίων αποτελούσαν χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της περιόδου.

Το καθεστώς επιτήρησης είχε θεσπιστεί για λόγους εθνικής ασφάλειας, ωστόσο επηρέαζε την καθημερινότητα των κατοίκων, περιορίζοντας την ελεύθερη μετακίνηση και την επικοινωνία με τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.

Η τελευταία μπάρα στη Θράκη καταργήθηκε τον Νοέμβριο του 1995.

Ο Μπενιαμίν Κόντε ανήκει στη νεότερη γενιά των Πομάκων, η οποία μεγάλωσε μετά την άρση αυτών των περιορισμών.

Με καταγωγή από το Δημάριο και την Κοτύλη της Ξάνθης, περιέγραψε τις εμπειρίες του από τα παιδικά του χρόνια στην πόλη, όπου, όπως ανέφερε, μπορούσε να εκφράζει ελεύθερα την ταυτότητά του.

Ο ίδιος σημείωσε ότι δεν βίωσε προσωπικά φαινόμενα αποκλεισμού ή ρατσισμού, επισημαίνοντας τις σχέσεις συμβίωσης που είχαν αναπτυχθεί μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων, αλλά και μεταξύ των διαφορετικών ομάδων της μειονότητας.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι σε ορισμένα χωριά εξακολουθούν να υπάρχουν φαινόμενα εσωστρέφειας και ανασφάλειας.

«Η απάντηση είναι η εκπαίδευση»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Κόντε στον ρόλο της εκπαίδευσης για την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της ελεύθερης έκφρασης των νέων Πομάκων.

Όπως υποστήριξε, η πρόσβαση στην εκπαίδευση μπορεί να προστατεύσει τους κατοίκους των ορεινών περιοχών από φαινόμενα χειραγώγησης και πιέσεων.

Παρατήρησε, μάλιστα, ότι ένα αυξανόμενο τμήμα της νεότερης γενιάς ακολουθεί πανεπιστημιακές σπουδές, αποκτά νέες εμπειρίες και συμμετέχει ενεργότερα στην κοινωνική ζωή.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, συμβάλλει στη σταδιακή αλλαγή των παραδοσιακών αντιλήψεων και στην ενίσχυση της δυνατότητας των νέων να εκφράζονται χωρίς φόβο.

Ο Κόντε υπογράμμισε ότι οι νέοι Πομάκοι διατηρούν τη σχέση τους με τη θρησκευτική και πολιτιστική τους παράδοση, αλλά την προσεγγίζουν συχνά με μεγαλύτερη ελευθερία.

«Κάποιος έπρεπε να απαντήσει σε όσους μας τσουβαλιάζουν»

Η παρέμβαση του Μπενιαμίν Κόντε στον ΟΑΣΕ προκάλεσε αντιδράσεις και συζητήσεις, ιδιαίτερα στους κόλπους της πομακικής κοινότητας.

Όπως αποκάλυψε, μετά τη δημοσιοποίηση της ομιλίας του δέχθηκε δεκάδες μηνύματα από νέους ανθρώπους και παλιούς συμμαθητές του, οι οποίοι εξέφρασαν την ικανοποίησή τους επειδή ακούστηκαν δημόσια ζητήματα που τους απασχολούν.

Αρκετοί, σύμφωνα με τον ίδιο, θεώρησαν ότι η παρέμβασή του εξέφρασε και τη δική τους φωνή απέναντι στην αντιμετώπιση της μουσουλμανικής μειονότητας ως ενός ενιαίου εθνικού συνόλου.

Ο εκπρόσωπος του συλλόγου ξεκαθάρισε ότι η διεκδίκηση της πομακικής ταυτότητας δεν αποσκοπεί στην αμφισβήτηση του δικαιώματος άλλων ανθρώπων να αυτοπροσδιορίζονται διαφορετικά.

Αντιθέτως, όπως υποστήριξε, βασικό αίτημα είναι να έχουν όλοι το δικαίωμα να εκφράζουν ελεύθερα την ταυτότητά τους.

Η παρουσία του στον ΟΑΣΕ και οι καταγγελίες που διατύπωσε επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας της γλωσσικής και πολιτιστικής πολυμορφίας στη Θράκη, καθώς και της ανάγκης να διασφαλίζεται η ελευθερία του αυτοπροσδιορισμού για όλες τις επιμέρους ομάδες της μουσουλμανικής μειονότητας.

Για τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πομάκων Νομού Ξάνθης, η διατήρηση της πομακικής γλώσσας και της ιστορικής μνήμης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής της προσπάθειας.

Το μήνυμα που μετέφερε ο Μπενιαμίν Κόντε είναι σαφές: οι Πομάκοι διεκδικούν να αναγνωρίζεται και να γίνεται σεβαστή η ιδιαίτερη ταυτότητά τους, χωρίς πιέσεις και χωρίς να αντιμετωπίζονται υποχρεωτικά ως μέλη μιας ενιαίας τουρκικής εθνικής κοινότητας.

Του Μάικλ Ρούμπιν, Middle East Forum

Στις 27 Νοεμβρίου 2019, η Τουρκία και η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας με έδρα την Τρίπολη, η οποία είχε επιλεγεί από τη Λιβύη, υπέγραψαν συμφωνία για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, δύο χωρών που στο πλησιέστερο σημείο τους απέχουν 352 μίλια μεταξύ τους. Για να χαραχθεί αυτή η γραμμή, ωστόσο, απαιτείται παραβίαση των υδάτων της Ρόδου, της Καρπάθου και διχοτόμηση του ανατολικού άκρου της Κρήτης. Ήταν το ισοδύναμο μιας υποθετικής συμφωνίας για τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Αιγύπτου και Ιταλίας, που διέσχιζε τα ύδατα της Λιβύης και της Μάλτας.

Η συμφωνία αντανακλούσε τόσο τον νέο ιμπεριαλισμό της Τουρκίας όσο και την έλλειψη πραγματικής κυριαρχίας της Λιβύης. Όσον αφορά τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η κυβέρνηση του Φαγιέζ αλ-Σάρατζ με έδρα την Τρίπολη υπήρχε μόνο για να επικυρώσει την αρπαγή πόρων της Τουρκίας.

Όταν ο υπουργός Εξωτερικών με έδρα την Τρίπολη, Μοχάμεντ Ταχέρ Σιάλα, υπέγραψε τη συμφωνία, μεγάλο μέρος του κόσμου την καταδίκασε. Αντανακλούσε τον ερασιτεχνισμό της κυβέρνησης με έδρα την Τρίπολη. Το προηγούμενο που έθεσε η Τουρκία με τον νέο μεσογειακό χάρτη της ήταν εξίσου επιζήμιο για το ναυτικό δίκαιο με τις διεκδικήσεις του Ιράν για το Στενό του Ορμούζ και τη Γραμμή Εννέα Διαδρομών της Κίνας .

Η λιβυκή εξουσία διχάστηκε μετά την πτώση του Λίβυου ηγέτη Μουαμάρ Καντάφι το 2011. Ο πρώην στρατάρχης της εποχής Καντάφι, Χαλίφα Χαφτάρ, επικεφαλής των Λιβυκών Αραβικών Ενόπλων Δυνάμεων, έχει κυριαρχήσει στην ανατολική Λιβύη. Μετά τη δολοφονία του πρέσβη των ΗΠΑ Κρις Στίβενς από τους ισλαμιστές πολιτοφύλακες -πολλές από τις οποίες υποστηρίζονται από την Τουρκία, το Κατάρ και άλλα ριζοσπαστικά κράτη-, οι δυνάμεις του Χαφτάρ εξαπέλυσαν την Επιχείρηση «Αξιοπρέπεια» και έδιωξαν τους πολιτοφύλακες από τη Βεγγάζη. Σήμερα, οι Λιβυκές Αραβικές Ένοπλες Δυνάμεις ελέγχουν το 80% της χώρας. Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην Τρίπολη, με επικεφαλής τον μη εκλεγμένο Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπεχ, ελέγχει χαλαρά την υπόλοιπη χώρα και παρέχει καταφύγιο στις υπόλοιπες πολιτοφυλακές.

Αρχικά, η Βουλή των Αντιπροσώπων, το νομοθετικό σώμα που επιβλέπει τις περιοχές που ελέγχονται από τις Λιβυκές Αραβικές Ένοπλες Δυνάμεις, απέρριψε τη συμφωνία Λιβύης-Τουρκίας. Αυτό άλλαξε στις 20 Οκτωβρίου 2026, όταν, μετά από παρατεταμένο τουρκικό λόμπινγκ, η Βουλή των Αντιπροσώπων επικύρωσε ξαφνικά τη συμφωνία.

Ο Χαλίφα Χάφταρ σε φωτογραφία αρχείου.

Η επικύρωση δεν καθιστά τη ναυτιλιακή συμφωνία πιο νόμιμη και πιθανότατα πρόκειται για λάθος του στρατάρχη και του γιου του Σαντάμ: Η κυβέρνηση με έδρα τη Βεγγάζη ήταν πολύ πιο επιτυχημένη από αυτήν της Τρίπολης στην ανάπτυξη, την οικονομία και την ασφάλεια. Η αντιπαράθεση μεταξύ της παραβίασης του διεθνούς δικαίου από την Τρίπολη και της επιβεβαίωσης της από τη Βεγγάζη ήταν μια σημαντική εύνοια για την υπόθεσή της. Σιγά σιγά, οι ευρωπαϊκές χώρες το αναγνώρισαν αυτό: η Ιταλία και η Ελλάδα άνοιξαν προξενεία στη Βεγγάζη, και άλλες χώρες θα είχαν ακολουθήσει αν δεν υπήρχε η παρέμβαση του Ντμπέιμπα. Τώρα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενώνεται για να καταδικάσει την κίνηση της Βουλής των Αντιπροσώπων, η Βεγγάζη θα ήταν τυχερή αν τα ευρωπαϊκά υπουργεία εξωτερικών δεν ανακαλούσαν τους διπλωμάτες τους. Η Αίγυπτος, σημαντικός εταίρος της κυβέρνησης Χαφτάρ, καταδίκασε επίσης την κίνηση.

Ωστόσο, η Ουάσινγκτον και η Δύση θα πρέπει να εξετάσουν τα δικά τους λάθη. Η Τουρκία άσκησε πιέσεις όταν άλλες χώρες αρνήθηκαν να εμπλακούν στη Βεγγάζη. Με κάθε αντικειμενικό μέτρο, η κυβέρνηση με έδρα τη Βεγγάζη θα έπρεπε να κυβερνά τη Λιβύη. Έχει εκπληρώσει την αποστολή της κυβέρνησης και έχει τεράστια ανάπτυξη, ενώ η υπεξαίρεση και η στασιμότητα χαρακτηρίζουν την Τρίπολη. Ο Ντμπέιμπεχ φιλοξενεί έναν μεγάλο μουφτή του οποίου οι θέσεις αντικατοπτρίζουν εκείνες της Αλ Κάιντα και του Ισλαμικού Κράτους. Είναι σημαντικό ότι οι Χαφτάρ είναι εθνικιστές. Δεν προωθούν τον αυτονομισμό. Το αρχικό σύνταγμα της Λιβύης ονόμαζε την Τρίπολη και τη Βεγγάζη συμπρωτεύουσες, ένα σύστημα παρόμοιο με αυτό της Νότιας Αφρικής.

Η αρχική αποδοχή της Τρίπολης ήταν αυθαίρετη. Η υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον και ο βοηθός της – ο μελλοντικός Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζέικ Σάλιβαν – έδωσαν προνόμια στους Ισλαμιστές στην μετα-Καντάφι τάξη πραγμάτων στη Λιβύη, ακόμη και μετά την απόρριψή τους από τους Λιβυκούς στις εκλογές. Η λογική τους – και αυτή των Ευρωπαίων και των Ηνωμένων Εθνών – ήταν ότι η περιθωριοποίηση των Ισλαμιστών θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη βία. Ο κατευνασμός έγινε επίσημη πολιτική.

Σήμερα, πολλοί διπλωμάτες έχουν ξεχάσει την προέλευση αυτής της πολιτικής. Το Υπουργείο Εξωτερικών λειτουργεί ιδιαίτερα στα τυφλά, αρνούμενο μάλιστα να στελεχώσει μια πραγματική πρεσβεία στην Τρίπολη, τοποθετώντας την αντίθετα στη γειτονική Τυνησία. Στη Βεγγάζη, η πικρία παραμένει επειδή το Υπουργείο Εξωτερικών αποχώρησε μετά την επίθεση στο προξενείο χωρίς να πληρώσει το ενοίκιο στην τοπική οικογένεια που είχε νοικιάσει το ακίνητο, παρόλο που η τρομοκρατική επίθεση δεν είχε καμία σχέση με αυτούς.

Αγνοώντας τη Βεγγάζη, το Υπουργείο Εξωτερικών και πολλοί στην Ευρώπη άνοιξαν την πόρτα στην Τουρκία για να εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα. Η Τουρκία μπορεί να είναι ένας κακόβουλος παράγοντας, αλλά ο ηγέτης της δεν είναι ούτε παθητικός ούτε τεμπέλης. Το επίμονο λόμπινγκ καταστέλλει την αντίσταση.

Με την ψηφοφορία της 20ής Οκτωβρίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων ανέτρεψε την προηγούμενη απόρριψή της. Αν μπορεί να αναιρέσει την απόφασή της μία φορά, μπορεί να το κάνει ξανά.

Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη μπορεί να ενοχλούνται από τους Χαφτάρ, η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχουν κάνει τίποτα που δεν έχουν κάνει οι αρχές της Τρίπολης, τις οποίες οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι αγκαλιάζουν. Το Υπουργείο Εξωτερικών και τα ευρωπαϊκά υπουργεία Εξωτερικών θα πρέπει να εξηγήσουν γιατί για τόσο καιρό έχουν παραμελήσει εκείνες τις δυνάμεις που είχαν από καιρό προσαρμόσει τις πολιτικές τους στις ευρωπαϊκές ερμηνείες και συμφέροντα.

Ενώ οι πόλεμοι προσφορών είναι ακατάλληλοι, υπάρχει περιθώριο ελιγμών. Με την ψηφοφορία της 20ής Οκτωβρίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων ανέτρεψε την προηγούμενη απόρριψή της. Αν μπορεί να ανατρέψει την άποψή της μία φορά, μπορεί να το κάνει ξανά. Η διεθνής κοινότητα μπορεί επίσης να λάβει τη θέση ότι οι αποφάσεις της Βουλής των Αντιπροσώπων, της οποίας οι θητείες των μελών έχουν λήξει προ πολλού, είναι άνευ νοήματος. Για να είμαστε συνεπείς, λοιπόν, το Υπουργείο Εξωτερικών και τα ευρωπαϊκά υπουργεία Εξωτερικών θα πρέπει επίσης να σταματήσουν την πλασματική μορφή του καθεστώτος Ντμπέιμπεχ.

Αντί να χρησιμοποιηθεί η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων για την απομόνωση της ανατολής, υπέρ μιας κυβέρνησης που βρίσκεται ακόμη περισσότερο στην τσέπη των Τούρκων, η κοινή θέση των ΗΠΑ, της Ευρώπης και των Ηνωμένων Εθνών θα πρέπει να είναι η διεξαγωγή εκλογών τώρα και η σύνδεση της βοήθειας και της συνεργασίας με την επανεξέταση και την απόρριψη της ναυτιλιακής συμφωνίας της Τουρκίας από τη νέα νομοθετική εξουσία.

Νέα δεδομένα για το χρονοδιάγραμμα του Great Sea Interconnector (GSI) προκύπτουν από τις δηλώσεις του επικεφαλής της Nexans, κατά την ενημέρωση οικονομικών αναλυτών μετά τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων εννεαμήνου 2026.

Το προηγούμενο διάστημα είχαν διατυπωθεί εκτιμήσεις για επανέναρξη των ερευνών βυθού στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, με επίκεντρο την κινητοποίηση του ερευνητικού σκάφους Abeille Marengo.

Ωστόσο, οι τελευταίες δηλώσεις του Ζιλιέν Ιμπέρ αποτυπώνουν σαφώς μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα για την ουσιαστική επανεκκίνηση του έργου.

Απαντώντας σε ερωτήσεις αναλυτών, ο διευθύνων σύμβουλος της Nexans απέφυγε να επιβεβαιώσει άμεση επανέναρξη των ερευνών, επισημαίνοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη πολιτικές και διπλωματικές διαβουλεύσεις.

Η Nexans περιμένει τις πολιτικές αποφάσεις

Ο επικεφαλής της γαλλικής εταιρείας ανέφερε ότι επιθυμεί να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός στις δημόσιες τοποθετήσεις του για το έργο, επικαλούμενος τα προβλήματα που είχαν παρουσιαστεί το 2025.

Εξήγησε ότι οι σχετικές επαφές πραγματοποιούνται σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο και ότι η Nexans θα προχωρήσει σε ανακοινώσεις όταν υπάρξουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.

Η εταιρεία δεν ενσωματώνει τον GSI στις προβλέψεις της για τα οικονομικά αποτελέσματα του 2026.

Παράλληλα, σε ερώτηση σχετικά με την πιθανή καταβολή 25 εκατομμυρίων ευρώ από την Κυπριακή Δημοκρατία, δεν δόθηκε συγκεκριμένη επιβεβαίωση για την άμεση εξέλιξη της διαδικασίας.

Γιατί εμφανίζεται πλέον το 2028

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Ζιλιέν Ιμπέρ στο πρόγραμμα αξιοποίησης των παραγωγικών εγκαταστάσεων της Nexans.

Η γαλλική εταιρεία έχει προχωρήσει στον σχεδιασμό άλλου έργου τεχνολογίας MI (Mass Impregnated), το οποίο αναμένεται να απασχολήσει την παραγωγική της μονάδα έως τα μέσα του 2028.

Αυτό σημαίνει ότι η Nexans έχει περιορίσει την οικονομική της έκθεση στις καθυστερήσεις του GSI.

Ο διευθύνων σύμβουλος διευκρίνισε ότι, εφόσον αποφασιστεί η συνέχιση του έργου, θα πρέπει προηγουμένως να ολοκληρωθούν οι έρευνες βυθού, ο προκαταρκτικός τεχνικός σχεδιασμός και η προετοιμασία της χρηματοδότησης.

Οι συγκεκριμένες διαδικασίες απαιτούν αρκετούς μήνες, γεγονός που εξηγεί γιατί το 2028 εμφανίζεται πλέον ως πιθανός ορίζοντας επανεκκίνησης.

Το 2028, πάντως, δεν αποτελεί επίσημα συμφωνημένη νέα ημερομηνία. Είναι ένα ενδεχόμενο που εξαρτάται από την πρόοδο των πολιτικών και διπλωματικών διαβουλεύσεων.

Η γαλλική εταιρεία έχει πλέον εναλλακτικές

Από την ενημέρωση των αναλυτών προκύπτει ότι η Nexans εξετάζει παράλληλα πρόσθετα έργα υποθαλάσσιων διασυνδέσεων στη Μεσόγειο.

Στόχος της είναι να διατηρήσει την παραγωγική δραστηριότητα των εγκαταστάσεών της και μετά τα μέσα του 2028, ανεξάρτητα από την εξέλιξη του GSI.

Ο επικεφαλής της εταιρείας επισήμανε ότι η υλοποίηση ή μη του έργου δεν μεταβάλλει τη συνολική εικόνα των οικονομικών της προβλέψεων έως το 2028.

Η δήλωση αποτυπώνει τη διαφοροποίηση του βιομηχανικού σχεδιασμού της Nexans, καθώς η εταιρεία έχει εξασφαλίσει εναλλακτικές δυνατότητες αξιοποίησης της παραγωγικής της δυναμικότητας.

Στο επίκεντρο η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου

Το Great Sea Interconnector προβλέπει την ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου.

Το έργο έχει βρεθεί αντιμέτωπο με καθυστερήσεις που συνδέονται με τεχνικά και χρηματοδοτικά ζητήματα, καθώς και με τις τουρκικές αντιρρήσεις για ερευνητικές δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Τουρκία έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει την αρμοδιότητα της Ελλάδας και της Κύπρου να πραγματοποιούν συγκεκριμένες δραστηριότητες χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την Άγκυρα.

Στις 4 Οκτωβρίου 2026, πάντως, η Nexans είχε ξεκαθαρίσει επισήμως ότι δεν είχε πραγματοποιήσει ούτε σχεδίαζε επαφές με τις τουρκικές αρχές για τις επικείμενες έρευνες βυθού.

Η εταιρεία είχε διευκρινίσει ότι ο συντονισμός της πραγματοποιείται αποκλειστικά με τον φορέα υλοποίησης και τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.

Οι νέες δηλώσεις της διοίκησης αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης του GSI, χωρίς όμως να προσδιορίζουν συγκεκριμένη ημερομηνία επανέναρξης.

Η μετάβαση από τις προσδοκίες για έρευνες το φθινόπωρο του 2026 σε έναν πιθανό ορίζοντα επανεκκίνησης το 2028 αποτελεί πλέον το βασικό δεδομένο που προκύπτει από την τελευταία ενημέρωση της Nexans.