Σε προχωρημένο στάδιο φέρονται να έχουν φτάσει σχέδια δολοφονίας, σύμφωνα με απόρρητες πληροφορίες που περιλαμβάνονται σε υπόμνημα προς τον Μάρκο Ρούμπιο και το οποίο αποκαλύπτει το Axios. Φόβοι για διεύρυνση της περιφερειακής σύγκρουσης και νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν έχει εντείνει σημαντικά τις προσπάθειές του να στοχοποιήσει Αμερικανούς διπλωμάτες και αξιωματούχους, τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και πέρα από αυτήν, με σχέδια που φέρονται να έχουν φτάσει σε “προχωρημένο στάδιο”.

Σύμφωνα με υπόμνημα της 23ης Οκτωβρίου, το οποίο περιήλθε στην κατοχή του Axios, ο διευθυντής των Εθνικών Υπηρεσιών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τζέι Κλέιτον, προειδοποίησε τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ότι οι πληροφορίες για τις φερόμενες απόπειρες δολοφονίας πρέπει να κοινοποιηθούν σε περισσότερους Αμερικανούς αξιωματούχους από όσους έχουν σήμερα πρόσβαση σε αυτές.

Το υπόμνημα δεν κατονομάζει συγκεκριμένους στόχους ή χώρες εκτός Μέσης Ανατολής, ούτε περιγράφει τη φύση των σχεδίων. Ο Κλέιτον πρότεινε, ωστόσο, να αποχαρακτηριστεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των ευαίσθητων πληροφοριών, ώστε να ενημερωθούν ευρύτερα οι πιθανοί στόχοι.

Οι προειδοποιήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών αποτελούν έναν από τους λόγους για τους οποίους το Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιορίζει την παρουσία του σε διπλωματικές αποστολές στη Μέση Ανατολή, εν μέσω ανησυχιών για επέκταση της σύγκρουσης.

Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών διέταξε τα μέλη των οικογενειών διπλωματών και το μη απαραίτητο προσωπικό να αποχωρήσουν από την πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ριάντ και τα προξενεία στην Τζέντα και το Νταχράν της Σαουδικής Αραβίας.

Την Παρασκευή, αποφασίστηκε επίσης η μείωση του διπλωματικού και κυβερνητικού προσωπικού στις αμερικανικές πρεσβείες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τον Λίβανο, το Κατάρ και την Ιορδανία, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι οι Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, ενδέχεται να επεκτείνουν τις επιθέσεις τους πέρα από τη Σαουδική Αραβία και σε άλλες χώρες της περιοχής.

Ο Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επιχειρήσεων

Την ίδια ώρα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν, ενδεχομένως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σε προεκλογική συγκέντρωση στη Φλόριντα την Παρασκευή, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο μιας νέας επιχείρησης, λέγοντας: “Μπορεί να κάνουμε άλλη μία μικρή επιχείρηση “Epic Fury” ή οι Ιρανοί να συμφωνήσουν σε μια συμφωνία”.

Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι, εάν η Τεχεράνη ενεργήσει με σύνεση, θα μπορούσε να επιλέξει τη διαπραγμάτευση, εκφράζοντας ωστόσο αμφιβολίες ότι θα το πράξει.

capital.gr

«Σοβαρές ανησυχίες για τα κίνητρα πίσω από αυτή την κίνηση και τα συμφέροντα που αποσκοπεί να εξυπηρετήσει» εκφράζει η Κυπριακή Δημοκρατία για τη χρονική στιγμή της απόφασης της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, με επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της στον ΟΗΕ, πρέσβεως Μαρίας Μιχαήλ, προς τον Γενικό Γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες.

Η επιστολή, ημερομηνίας 23 Οκτωβρίου 2026, αναφέρεται στην απόφαση της 20ής Οκτωβρίου και επαναλαμβάνει τις θέσεις που η κυπριακή κυβέρνηση έχει διατυπώσει σε προηγούμενες επικοινωνίες της με τον ΟΗΕ στις 20 Ιανουαρίου 2020, 24 Απριλίου 2020, 20 Ιουλίου 2020 και τη Ρηματική Διακοίνωση της 18ης Αυγούστου 2025.

«Η ανεξαρτησία, η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα της Λιβύης δεν πρέπει να υποτάσσονται στις γεωπολιτικές επιδιώξεις και φιλοδοξίες τρίτων κρατών», υπογραμμίζεται.

Αναφέρεται ότι η Τουρκία εκμεταλλεύεται τις πολιτικές και θεσμικές συνθήκες στη Λιβύη για να προωθήσει παράνομες θαλάσσιες διεκδικήσεις, επιδιώκοντας «να επιβάλει μια τεχνητή θαλάσσια πραγματικότητα εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων τρίτων κρατών».

Τέτοιες ενέργειες, σημειώνεται, αντανακλούν «μια σκόπιμη πολιτική κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο», υπονομεύουν το διεθνές δίκαιο και συνιστούν «σοβαρή απειλή για την περιφερειακή ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα».

Σύμφωνα με την επιστολή, το μνημόνιο δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο, ιδίως με τους κανόνες για τη σύναψη συνθηκών και με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, όπως αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Ως εκ τούτου, «δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτους», ούτε επηρεάζει τα δικαιώματα οποιουδήποτε τρίτου κράτους σε θαλάσσιες ζώνες, περιλαμβανομένων των κυριαρχικών δικαιωμάτων του.

Η Κυπριακή Δημοκρατία επισημαίνει ότι το μνημόνιο επιχειρεί οριοθέτηση μεταξύ δύο κρατών που «δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές», κατασκευάζοντας έτσι «ένα ανύπαρκτο θαλάσσιο σύνορο» και αγνοώντας σκόπιμα την παρουσία και τα δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες άλλων παράκτιων κρατών, περιλαμβανομένων των ελληνικών νησιών.

Υπενθυμίζει ότι το άρθρο 121 παράγραφος 2 της UNCLOS αντανακλά εθιμικό διεθνές δίκαιο και δεσμεύει επίσης κράτη που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση. Όπως τονίζει, προβλέπει ρητά το δικαίωμα των νησιών σε «χωρική θάλασσα, συνορεύουσα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και αποκλειστική οικονομική ζώνη».

Η επιστολή υπογραμμίζει ότι οι συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης πρέπει να συνάπτονται μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, «με καλή πίστη και σύμφωνα με τις παγιωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου», όπως κωδικοποιούνται στην UNCLOS και με γνώμονα τη διεθνή νομολογία.

Η κ. Μιχαήλ ζητεί την κυκλοφορία της επιστολής ως εγγράφου της Γενικής Συνέλευσης και του Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς και τη δημοσίευσή της στον ιστότοπο της αρμόδιας Διεύθυνσης του ΟΗΕ και στο Δελτίο του Δικαίου της Θάλασσας.

Να λάβει σαφή θέση κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου και να δηλώσει δημόσια ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων χωρών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, καλεί τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC).

Σε επιστολή του προς τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, το HALC, με εκτελεστικό διευθυντή τον Έντι Ζεμενίδη, εκφράζει την ανησυχία του για την πρόσφατη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, την οποία χαρακτηρίζει λιγότερο ξεκάθαρη σε σχέση με την αμερικανική θέση του 2019, όταν η Ουάσιγκτον είχε χαρακτηρίσει τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης «αντιπαραγωγική και προκλητική».

Το Συμβούλιο επικαλείται τη στάση της ΕΕ, η οποία στις 21 Οκτωβρίου, με τη στήριξη και των 27 κρατών μελών, επανέλαβε ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη, καθώς παραβιάζει δικαιώματα άλλων χωρών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Αντίστοιχες ενστάσεις έχουν εκφράσει, σύμφωνα με το HALC, η Αίγυπτος και το Ισραήλ.

Αντίθετα, στην τοποθέτησή του στις 22 Οκτωβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιορίστηκε να καλέσει τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιλύσουν τις θαλάσσιες διαφορές μέσω διαπραγματεύσεων και διαλόγου καλής πίστης, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη συμμαχική σχέση Ελλάδας και Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.

Στο επίκεντρο οι αμερικανικές ενεργειακές επενδύσεις

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δραστηριότητες αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από την Κρήτη.

Το HALC επικαλείται τις συμφωνίες της Chevron για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε τέσσερις υπεράκτιες περιοχές στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων τα οικόπεδα «Νότια Κρήτη 1» και «Νότια Κρήτη 2», όπου η αμερικανική εταιρεία διαθέτει ποσοστό συμμετοχής 70%.

Όπως επισημαίνεται στην επιστολή, η Λιβύη έχει εκφράσει επισήμως αντιρρήσεις για τις ελληνικές έρευνες στις συγκεκριμένες περιοχές, ενώ η Τουρκία υποστηρίζει ότι τμήματα των οικοπέδων που έχουν παραχωρηθεί στη Chevron επικαλύπτονται με θαλάσσιες περιοχές τις οποίες το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποδίδει στη Λιβύη.

Παράλληλα, το HALC αναφέρεται στην ExxonMobil, η οποία έχει δικαιώματα έρευνας σε δύο θαλάσσιες περιοχές δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης και έχει ήδη πραγματοποιήσει σεισμικές έρευνες.

Σύμφωνα με την οργάνωση, οι συγκεκριμένες επενδύσεις συνδέονται άμεσα με την προσπάθεια της Ευρώπης να περιορίσει την ενεργειακή εξάρτησή της από τη Ρωσία, αλλά και με τα ευρύτερα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αμφισβήτηση των θαλάσσιων ορίων, υποστηρίζει, δημιουργεί αβεβαιότητα για τις αμερικανικές εταιρείες που καλούνται να επενδύσουν σημαντικά κεφάλαια σε υποθαλάσσιες έρευνες.

Η Σούδα και η αμερικανική στρατηγική στην περιοχή

Το HALC συνδέει το ζήτημα και με την ασφάλεια, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της αμερικανικής ναυτικής εγκατάστασης στη Σούδα, η οποία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες υποδομές των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως υποστηρίζει, η αμφισβήτηση των θαλάσσιων δικαιωμάτων γύρω από την Κρήτη μπορεί να επιβαρύνει το περιβάλλον ασφαλείας στην περιοχή και να επηρεάσει αμερικανικά αμυντικά συμφέροντα.

Για τον λόγο αυτό, το HALC καλεί τον Μάρκο Ρούμπιο να επιβεβαιώσει τα δικαιώματα της Ελλάδας που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων ζωνών που δικαιούνται τα ελληνικά νησιά. Παράλληλα, ζητά από την Ουάσιγκτον να καταστήσει σαφές σε Τουρκία και Λιβύη ότι μονομερείς θαλάσσιες διεκδικήσεις δεν θα πρέπει να εμποδίζουν νόμιμες δραστηριότητες αμερικανικών εταιρειών στα ελληνικά ύδατα.

Τέλος, η οργάνωση ζητά στενότερο συντονισμό των ΗΠΑ με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους περιφερειακούς συμμάχους, προκειμένου να διαμορφωθεί κοινό μέτωπο απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Το HALC προειδοποιεί ότι Τουρκία και Λιβύη δεν πρέπει να δημιουργήσουν τετελεσμένα εις βάρος ενός συμμάχου των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, των αμερικανικών συμφερόντων ασφαλείας και των εταιρειών που δραστηριοποιούνται νόμιμα στην ελληνική επικράτεια, ζητώντας από την Ουάσιγκτον να υιοθετήσει μια θέση τουλάχιστον τόσο ξεκάθαρη όσο αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.