Ιδιαίτερη βαρύτητα στο ζήτημα της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος έδωσε ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», με αφορμή την αναμενόμενη έκδοση NAVTEX και τις πιθανές αντιδράσεις της Τουρκίας.

Όπως εξήγησε, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ακριβής ημερομηνία έκδοσης της NAVTEX, αλλά η προετοιμασία της ελληνικής πλευράς για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε τουρκικής ενέργειας, ακόμη και ενός θερμού επεισοδίου.

Κατά την εκτίμησή του, εάν η Άγκυρα διαπιστώσει περιορισμένη ελληνική παρουσία και αντίδραση στο πεδίο, είναι πιθανό να επιχειρήσει να δημιουργήσει ένταση.

Αντίθετα, μια ισχυρή παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, καθιστώντας ιδιαίτερα υψηλό το κόστος μιας τουρκικής πρόκλησης.

«Εδώ λοιπόν παίζει ρόλο η έννοια της αποτροπής», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι εφόσον η ελληνική αποτροπή είναι «πειστική, μαζική και σοβαρή», μπορεί να αποτραπεί ένα θερμό επεισόδιο.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η τουρκική ηγεσία δεν μπορεί εύκολα να αναλάβει τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής αποτυχίας, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει σοβαρές εσωτερικές πολιτικές συνέπειες για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Συνέδεσε μάλιστα την εκτίμησή του με τη μεγαλοϊδεατική ρητορική που, όπως υποστήριξε, καλλιεργεί η τουρκική ηγεσία περί αναβίωσης της οθωμανικής ισχύος.

«Η NAVTEX επαρκεί» – Καμία πρόσθετη ενημέρωση στην Τουρκία

Σαφής ήταν η τοποθέτηση του Ιωάννη Μάζη και στο ερώτημα εάν η Ελλάδα οφείλει να ενημερώσει την Τουρκία πέραν της έκδοσης NAVTEX.

Ο καθηγητής απέρριψε κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, επισημαίνοντας ότι η NAVTEX αποτελεί επαρκή ενημέρωση.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η έκδοσή της δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτείται αντίστοιχη ελληνική ετοιμότητα στο πεδίο, ώστε η Άγκυρα να αντιληφθεί πως ενδεχόμενη απόπειρα παρεμπόδισης θα συναντήσει ουσιαστική αντίδραση.

Η αποτροπή, σύμφωνα με τη συλλογιστική του, δεν εξαντλείται σε διπλωματικές διακηρύξεις, αλλά προϋποθέτει την έμπρακτη επίδειξη αποφασιστικότητας.

Οι ΗΠΑ, ο Τραμπ και το ενδεχόμενο νέας επίθεσης στο Ιράν

Αναφερόμενος στις αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις, ο Ιωάννης Μάζης εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιχειρήσει να συνεχίσει την εφαρμογή της πολιτικής του ακόμη και εάν οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο μεταβληθούν εις βάρος του.

Κατά τον καθηγητή, ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αξιοποιήσει εκτεταμένα τα προεδρικά διατάγματα προκειμένου να προωθήσει τις επιλογές του.

Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο Μάζης υποστήριξε ότι βασική προτεραιότητα του Τραμπ παραμένει η αντιμετώπιση του Ιράν.

Εκτίμησε μάλιστα ότι η Ουάσιγκτον κινείται προς το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επίθεσης, επικαλούμενος πληροφορίες περί ενημέρωσης του Αμερικανού προέδρου από τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ.

Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του καθηγητή και όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση στρατιωτικής επιχείρησης.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια τέτοια επιλογή ενδέχεται να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε βαθύτερη εμπλοκή, εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική για τη Μέση Ανατολή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο του Στιβ Γουίτκοφ; Όχι, ο καθηγητής αναφέρθηκε στον Μπαράκ, όπως αποδίδεται στην απομαγνητοφώνηση, συνδέοντας τις συμβουλές και τις αρμοδιότητές του με την πορεία της αμερικανικής πολιτικής.

Η Ελλάδα στον ενεργειακό σχεδιασμό των ΗΠΑ και ο IMEC

Ο Ιωάννης Μάζης χαρακτήρισε την Ελλάδα σημαντικό παράγοντα της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της ενεργειακής διασύνδεσης Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), σημειώνοντας ότι αποτελεί σχέδιο στο οποίο συγκλίνουν τα συμφέροντα της αμερικανικής και της ευρωπαϊκής πλευράς.

Όπως υποστήριξε, το ενδιαφέρον για την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου διαδρόμου δεν περιορίζεται στη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση, αλλά αποτελούσε προτεραιότητα και της προηγούμενης κυβέρνησης των Δημοκρατικών.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η αξιοποίηση αυτών των ευνοϊκών στρατηγικών συσχετισμών εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την αποφασιστικότητα που θα επιδείξει η ελληνική κυβέρνηση.

Ισραήλ και Τουρκία: «Η Τουρκία είναι το νέο Ιράν»

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τις σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η αντιπαλότητα των δύο χωρών έχει αποκτήσει βαθύτερα στρατηγικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν πρόκειται απαραίτητα να μεταβληθούν από ένα διαφορετικό εκλογικό αποτέλεσμα στο Ισραήλ.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, σημαντικό τμήμα της ισραηλινής στρατηγικής σκέψης αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία ως βασική περιφερειακή απειλή.

Αναφέρθηκε μάλιστα στο δόγμα σύμφωνα με το οποίο «η Τουρκία είναι το νέο Ιράν», υποστηρίζοντας ότι ακόμη και μια ενδεχόμενη αλλαγή στη ρητορική της ισραηλινής κυβέρνησης δεν θα μεταβάλει εύκολα αυτή την αντίληψη.

Στο ίδιο πλαίσιο, εκτίμησε ότι το Ισραήλ προετοιμάζεται για περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες στη Συρία, ενώ αναφέρθηκε και σε σενάρια ευρύτερης αντιπαράθεσης με την Τουρκία, ανάλογα με τις αντιδράσεις της Άγκυρας.

Οι αναφορές αυτές παρουσιάστηκαν ως εκτιμήσεις και πληροφορίες που επικαλέστηκε ο καθηγητής, χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση στο υλικό της συνέντευξης.

Το παράδειγμα του Ανδρέα Παπανδρέου και η στάση της Αθήνας

Ο Ιωάννης Μάζης χρησιμοποίησε ως ιστορικό παράδειγμα τη στάση του Ανδρέα Παπανδρέου σε περίοδο ελληνοτουρκικής κρίσης, αναφερόμενος στην κινητοποίηση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και στην αποφασιστικότητα που είχε επιδείξει τότε η ελληνική κυβέρνηση.

Κατά την άποψή του, η αποφασιστικότητα αυτή συνέβαλε στη μεταβολή των δεδομένων και στην αποτροπή δυσμενών εξελίξεων.

Αναφερόμενος στη σημερινή κυβέρνηση και στις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο καθηγητής έκανε μια αξιοσημείωτη διάκριση.

Παρότι δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την κυβερνητική πολιτική, αναγνώρισε πως η καθησυχαστική δημόσια φρασεολογία του πρωθυπουργού μπορεί να έχει συγκεκριμένη διπλωματική χρησιμότητα.

Εξήγησε ότι η εικόνα μιας Ελλάδας που δεν φοβάται και συνεχίζει με ψυχραιμία τον σχεδιασμό της αποτελεί θεμιτό μήνυμα προς το εξωτερικό.

Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν αυτή η δημόσια εικόνα συνοδεύεται από την ανάλογη προετοιμασία και τις απαιτούμενες ενέργειες.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει την παρέμβαση των ΗΠΑ για να εξασφαλίσει τα συμφέροντά της. Αντιθέτως, οφείλει πρώτα να αποδείξει τη δική της αποφασιστικότητα, ώστε οι διεθνείς εταίροι να την αντιμετωπίσουν αναλόγως.

Η Shield AI ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με την Raytheon για την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συστημάτων αποστολής του X-BAT, του αυτόνομου μαχητικού αεροσκάφους κάθετης απογείωσης και προσγείωσης που αναπτύσσει.

Η ανακοίνωση αφορά ειδικότερα τα συστήματα ανίχνευσης και ηλεκτρονικού πολέμου που χρησιμοποιούν ραδιοσυχνότητες (RF), με στόχο να προσφέρουν στο αεροσκάφος δυνατότητες εντοπισμού στόχων, αναγνώρισης απειλών και επιβίωσης σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών παρεμβολών.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι το X-BAT μπορεί να απογειώνεται χωρίς διάδρομο και να πετά χωρίς άνθρωπο στο πιλοτήριο.

Στη σχετική ανάρτηση αναφέρει ότι συνεργάζεται με την ομάδα Advanced Technology της Raytheon για τις τεχνολογίες που θα επιτρέπουν στο μαχητικό να εντοπίζει στόχους και να επιχειρεί σε εναέριο χώρο όπου η παρουσία εχθρικών συστημάτων αεράμυνας και ηλεκτρονικού πολέμου δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους.

Η συνεργασία έγινε γνωστή στις 27-28 Οκτωβρίου 2026 και αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη του νέου αεροσκάφους.

Τι φέρνει η Raytheon στο X-BAT

Η συμμετοχή της Raytheon αφορά κρίσιμα υποσυστήματα που θα καθορίζουν την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του X-BAT.

Ένα αυτόνομο μαχητικό δεν αρκεί να μπορεί να πετά χωρίς πιλότο. Χρειάζεται να αντιλαμβάνεται το επιχειρησιακό περιβάλλον, να εντοπίζει απειλές και να λειτουργεί ακόμη και όταν ο αντίπαλος επιχειρεί να υποβαθμίσει ή να διακόψει τις επικοινωνίες του.

Σε αυτό το πεδίο εντάσσεται η ανάπτυξη αισθητήρων RF και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.

Η Raytheon θα συμβάλει στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής αποστολής του αεροσκάφους και στην ενσωμάτωση των κατάλληλων ηλεκτρονικών δυνατοτήτων.

Πρόκειται για τεχνολογίες που μπορούν να υποστηρίξουν την αναγνώριση ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών, τον εντοπισμό και την παρακολούθηση απειλών και την προστασία του αεροσκάφους σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον.

Η επίσημη ανακοίνωση δεν προσδιορίζει ακόμη τη διαμόρφωση των συστημάτων, τις επιμέρους επιδόσεις τους ή το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.

X-BAT: Μαχητικό χωρίς πιλότο και χωρίς διάδρομο απογείωσης

Το X-BAT αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα της Shield AI.

Σχεδιάζεται ως μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος με δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL), γεγονός που επιτρέπει τη χρησιμοποίησή του από περιοχές χωρίς συμβατικές αεροπορικές υποδομές.

Η αρχιτεκτονική του προβλέπει τη χρήση της πλατφόρμας αυτονομίας Hivemind, η οποία αναπτύσσεται από τη Shield AI και επιδιώκει να επιτρέπει αυτόνομες αεροπορικές επιχειρήσεις ακόμη και σε συνθήκες περιορισμένων επικοινωνιών ή απουσίας αξιόπιστου σήματος GPS.

Το αεροσκάφος σχεδιάζεται να διαθέτει εσωτερικές αποθήκες οπλισμού, κινητήρα F110 της GE Aerospace και σημαντική ακτίνα δράσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει η εταιρεία, η επιδιωκόμενη ακτίνα μάχης φτάνει τα 1.000 ναυτικά μίλια, ενώ προβλέπεται μεταφορά όπλων κατηγορίας έως 2.000 λιβρών.

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος, καθώς επιτρέπει τη διασπορά των αεροσκαφών σε διαφορετικές τοποθεσίες, μειώνοντας την εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου οι διάδρομοι απογείωσης αποτελούν στόχους πρώτης προτεραιότητας σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης.

Η Shield AI προγραμματίζει την έναρξη πτητικών δοκιμών εντός του 2026. Το X-BAT, επομένως, παραμένει πρόγραμμα υπό ανάπτυξη και όχι επιχειρησιακά ενταγμένο μαχητικό.

Η Ελλάδα στο πρόγραμμα X-BAT μέσω της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ

Η εξέλιξη με τη Raytheon αφορά και την ελληνική αμυντική βιομηχανία, καθώς στις 8 Οκτωβρίου 2026 η Shield AI ανακοίνωσε στρατηγική συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για τη διερεύνηση της δημιουργίας βιομηχανικής βάσης υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα.

Η συνεργασία περιλαμβάνει την προοπτική παραγωγής εξαρτημάτων, ολοκλήρωσης αεροσκαφών, συντήρησης και μακροχρόνιας τεχνικής υποστήριξης.

Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία εκπαιδευτικών και υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, με δυνατότητα εξυπηρέτησης όχι μόνο των ελληνικών αναγκών αλλά και χωρών της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της Κύπρου, των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η συμφωνία δεν ισοδυναμεί ακόμη με παραγγελία X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Αφορά τη δημιουργία προϋποθέσεων για συμμετοχή της Ελλάδας στη βιομηχανική και επιχειρησιακή υποστήριξη του προγράμματος.

Το Geopolitico.gr είχε παρουσιάσει την εξέλιξη στο ρεπορτάζ «Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου».

Η ελληνική Altus LSA «οπλίζει» το V-BAT με το KMB Hunter

Παράλληλα με το πρόγραμμα X-BAT, η Shield AI έχει ήδη αναπτύξει ουσιαστική συνεργασία με την ελληνική αμυντική βιομηχανία μέσω της Altus LSA.

Όπως είχε αποκαλύψει το Geopolitico.gr στις 27 Ιουλίου 2026, οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη οπλισμένης έκδοσης του μη επανδρωμένου αεροσκάφους V-BAT.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενσωμάτωση του ελληνικής ανάπτυξης KMB Hunter, σε συνδυασμό με το σύστημα διοίκησης και ελέγχου M3NTOR και την πλατφόρμα αυτονομίας Hivemind της Shield AI.

Το KMB Hunter αποτελεί μη επανδρωμένο όπλο υψηλής ταχύτητας, το οποίο σχεδιάζεται να προσβάλλει εναέριους, επίγειους και θαλάσσιους στόχους.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, τα KMB θα μεταφέρονται σε εξωτερικούς φορείς κάτω από τις πτέρυγες του V-BAT. Θα μπορούν να λαμβάνουν δεδομένα στοχοποίησης από τους αισθητήρες του αεροσκάφους, από επίγεια και ναυτικά ραντάρ ή από άλλες διασυνδεδεμένες πλατφόρμες.

Η συγκεκριμένη ολοκλήρωση επιδιώκει να προσδώσει στο V-BAT μια νέα δυνατότητα: να μην περιορίζεται στη συλλογή πληροφοριών, στην επιτήρηση και στην αναγνώριση, αλλά να μπορεί να συμμετέχει και στην άμεση εξουδετέρωση απειλών.

Η συνεργασία βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης και τεχνικής ολοκλήρωσης. Δεν έχει ανακοινωθεί ότι τα KMB Hunter έχουν ήδη πιστοποιηθεί επιχειρησιακά στα ελληνικά V-BAT.

Κατά την παρουσίαση της συμφωνίας, ο διευθύνων σύμβουλος της Altus LSA, Ζαχαρίας Σαρρής, είχε εξηγήσει τις δυνατότητες του ελληνικού συστήματος, ενώ ο περιφερειακός διευθυντής της Shield AI για την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, Τζέιμς Λίθγκοου, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης της συνεργασίας και σε μελλοντικά προγράμματα.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάστηκε αναλυτικά στο αποκλειστικό ρεπορτάζ του Geopolitico.gr για τη συνεργασία Altus LSA–Shield AI.

Ρόδος: Οι υποδομές για τα V-BAT και η αντίδραση της Τουρκίας

Η αυξανόμενη παρουσία των μη επανδρωμένων συστημάτων της Shield AI στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχει ήδη προκαλέσει τουρκικές αντιδράσεις.

Στις 27 Αυγούστου 2026, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας αντέδρασε στις πληροφορίες περί δημιουργίας μόνιμης βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο.

Το επίκεντρο των σχεδιαζόμενων υποδομών ήταν το στρατιωτικό αεροδρόμιο των Μαριτσών, όπου, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, προβλεπόταν η δημιουργία εγκαταστάσεων υποστήριξης και συντήρησης των V-BAT του Ελληνικού Στρατού.

Η Άγκυρα υποστήριξε ότι η ενδεχόμενη δημιουργία βάσης drones στη Ρόδο θα παραβίαζε το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης που επικαλείται για το νησί.

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έβλαπτε την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο, προσθέτοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα.

Η ελληνική πλευρά, πάντως, μέσω πηγών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, είχε διευκρινίσει ότι δεν υπήρχε σχέδιο δημιουργίας βάσης drones στη Ρόδο, αλλά ότι μη επανδρωμένα αεροσκάφη διατίθενται κατά περίπτωση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του νησιού, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.

Επομένως, η τουρκική αντίδραση αφορούσε τα V-BAT και όχι τα X-BAT, για τα οποία δεν έχει επιβεβαιωθεί σχεδιασμός εγκατάστασης στη Ρόδο.

Το Geopolitico.gr είχε καταγράψει αναλυτικά την υπόθεση στο ρεπορτάζ «Οι νυχτερίδες που τρομάζουν την Τουρκία στη Ρόδο», εξετάζοντας τόσο τις τουρκικές αντιδράσεις όσο και τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελληνικών V-BAT.

Η επιχειρησιακή σημασία για το Αιγαίο

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης των V-BAT και, μελλοντικά, των X-BAT έχει ιδιαίτερη σημασία για τη γεωγραφία του Αιγαίου.

Η ύπαρξη δεκάδων κατοικημένων νησιών, μικρών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και περιορισμένων αεροπορικών υποδομών δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για ευέλικτα συστήματα επιτήρησης και αεροπορικής υποστήριξης.

Τα V-BAT προσφέρουν ήδη στην Ελλάδα δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και θαλάσσιας επιτήρησης. Η συμφωνία προμήθειας πρόσθετων συστημάτων, που ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 2026, επιβεβαιώνει την πρόθεση ενίσχυσης αυτής της δυνατότητας.

Η προσθήκη του KMB Hunter θα μπορούσε, μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και της πιστοποίησής του, να επεκτείνει τις αποστολές τους και στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων απειλών.

Από την άλλη πλευρά, το X-BAT αφορά μια διαφορετική κατηγορία αεροπορικού συστήματος. Σχεδιάζεται ως αυτόνομο μαχητικό μεγαλύτερης ακτίνας δράσης, με δυνατότητες κρούσης και ηλεκτρονικού πολέμου.

Η συνεργασία Shield AI–Raytheon αποβλέπει στην ανάπτυξη των συστημάτων που απαιτούνται για να μπορέσει το X-BAT να εκτελεί αποστολές σε εναέριο χώρο με αυξημένες απειλές.

Για την Ελλάδα, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην πιθανή μελλοντική προμήθεια ενός τέτοιου συστήματος. Περιλαμβάνει και τη δυνατότητα συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή, στην ενσωμάτωση τεχνολογιών και στη μακροχρόνια υποστήριξή του.

Η συνεργασία της Shield AI με την Altus LSA για το V-BAT και με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το X-BAT αποτυπώνει δύο διαφορετικούς αλλά συμπληρωματικούς άξονες αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας.

Το ζητούμενο είναι η μετάβαση από τα μνημόνια συνεργασίας σε πιστοποιημένα συστήματα, συγκεκριμένα παραγωγικά προγράμματα και πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες.

Στο άρθρο του, που δημοσιεύθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2026 στη Yeni Şafak, ο Καραγκιούλ περιγράφει μια Μέση Ανατολή η οποία, κατά την εκτίμησή του, βρίσκεται στα πρόθυρα μιας πολύ ευρύτερης στρατιωτικής αναμέτρησης.

Το κεντρικό του επιχείρημα είναι ότι η Τουρκία δεν μπορεί πλέον να βασίζεται αποκλειστικά στη συμβατική στρατιωτική ισχύ της. Αντίθετα, υποστηρίζει πως πρέπει να αναζητήσει ένα νέο σύστημα στρατηγικής αποτροπής, με τη συμμετοχή του Πακιστάν, το οποίο διαθέτει πυρηνικά όπλα, και της Σαουδικής Αραβίας.

Ο αρθρογράφος συνδέει την πρότασή του με την προοπτική μιας νέας αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εναντίον του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η αναμέτρηση δεν θα περιοριστεί απαραίτητα στην Τεχεράνη.

Πρόκειται για ιδιαίτερα επιθετική γεωπολιτική αρθρογραφία, με σειρά προβλέψεων και καταγγελιών που δεν συνοδεύονται από ανεξάρτητη τεκμηρίωση. Δεν αποτελεί ανακοίνωση επίσημης αλλαγής της τουρκικής πυρηνικής πολιτικής.

«Ο Νετανιάχου μπορεί να προκαλέσει πυρηνικό πόλεμο»

Ο Καραγκιούλ επανέρχεται στις προηγούμενες προειδοποιήσεις του για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός θα μπορούσε να επιχειρήσει μια δραματική στρατιωτική κλιμάκωση προκειμένου να διατηρηθεί στην εξουσία.

Εκτιμά ότι ακόμη και μια εκλογική ήττα δεν αποκλείει μια τέτοια εξέλιξη, καθώς το χρονικό διάστημα έως τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να αξιοποιηθεί για στρατιωτική δράση.

Στο σημείο αυτό επικαλείται και τις δηλώσεις του Αμερικανού σχολιαστή Tucker Carlson, ο οποίος υποστήριξε στις 2 Νοεμβρίου ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται, υπό ισραηλινή πίεση, να διατάξει πυρηνική επίθεση εναντίον ιρανικής εγκατάστασης μέσα στις επόμενες ημέρες.

Οι δηλώσεις του Carlson έχουν καταγραφεί από διεθνή μέσα ενημέρωσης, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει αποφασίσει ή προετοιμάζει χρήση πυρηνικών όπλων.

Ο Καραγκιούλ προχωρά περισσότερο, θεωρώντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για πυρηνική κλιμάκωση και σε άλλα μέτωπα, από την Ουκρανία έως την Κορεατική Χερσόνησο.

«Μετά το Ιράν, στόχος η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του στην Τουρκία ως πιθανό επόμενο στόχο μιας ευρύτερης σύγκρουσης.

Ο αρθρογράφος επικαλείται δηλώσεις που αποδίδει στον Ιρανό αξιωματούχο Μοχσέν Ρεζαΐ, σύμφωνα με τις οποίες το Ισραήλ θα μπορούσε, μετά το Ιράν, να στραφεί εναντίον της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας.

Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι δεν γνωρίζει κατά πόσον οι συγκεκριμένες πληροφορίες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Παρ’ όλα αυτά, υποστηρίζει ότι οι στρατηγικές εξελίξεις δικαιολογούν την αντιμετώπιση ενός τέτοιου σεναρίου ως σοβαρής απειλής.

Κατά τον Καραγκιούλ, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με κινδύνους που υπερβαίνουν τη σύγκρουση με τους Χούθι στην Υεμένη.

Εκτιμά ότι θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εσωτερικές αντιπαραθέσεις, φυλετικές συγκρούσεις ή θρησκευτικές εντάσεις για την αποσταθεροποίηση του σαουδαραβικού κράτους.

Φτάνει μάλιστα στο σημείο να προειδοποιήσει για ενδεχόμενη συνωμοσία με στόχο τη Μέκκα και τη Μεδίνα, χωρίς να παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη τέτοιου σχεδίου.

Στην ίδια συλλογιστική εντάσσει και τις αεροπορικές επιδρομές της Ιορδανίας στο συριακό έδαφος, τις οποίες αντιμετωπίζει ως πιθανό μέρος μιας ευρύτερης περιφερειακής αναδιάταξης.

Το Ιράν και το ενδεχόμενο αντιποίνων ακόμη και στις ΗΠΑ

Ένα από τα πιο ακραία σενάρια του άρθρου αφορά την πιθανότητα ιρανικών πληγμάτων εναντίον αμερικανικών στόχων στην Ευρώπη ή ακόμη και στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι η ιρανική αντίσταση στις προηγούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις ανέτρεψε τις προσδοκίες για γρήγορη κατάρρευση της Τεχεράνης.

Κατά την εκτίμησή του, η αδυναμία επίτευξης των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων με συμβατικά μέσα ενδέχεται να οδηγήσει την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ στην εξέταση πιο καταστροφικών επιλογών.

Ισχυρίζεται επίσης ότι το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει αμερικανικές εγκαταστάσεις στη Βρετανία και στη Γερμανία, ακόμη και στόχους στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον.

Δεν προσκομίζει, ωστόσο, αποδείξεις ότι η Τεχεράνη διαθέτει επιχειρησιακά συστήματα ικανά να πραγματοποιήσουν τέτοιου είδους πλήγματα.

Ο αρθρογράφος διατυπώνει επίσης το υποθετικό σενάριο να διαθέτει το Ιράν πυρηνικό όπλο ή να έχει αποκτήσει τέτοια δυνατότητα από τρίτη χώρα. Το παρουσιάζει ως ενδεχόμενο και όχι ως επιβεβαιωμένη πληροφορία.

Το μεγάλο μήνυμα: Κοινή πυρηνική αποτροπή Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας

Το σημαντικότερο σημείο του άρθρου αφορά την πρόταση δημιουργίας ενός κοινού πυρηνικού αποτρεπτικού μηχανισμού από την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.

Ο Καραγκιούλ δεν περιορίζεται σε μια γενική αναφορά περί αμυντικής συνεργασίας, αλλά ζητά να συγκροτηθεί άμεσα μια κοινή στρατηγική πυρηνικής αποτροπής.

«Η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία πρέπει επειγόντως, χωρίς να χάσουν ούτε μία ημέρα, να δημιουργήσουν μια κοινή πυρηνική αποτροπή. Πρέπει να συγκροτήσουν μια κοινή πυρηνική αμυντική ασπίδα», γράφει χαρακτηριστικά.

Υποστηρίζει ότι η ισορροπία αποτροπής πρέπει να είναι αμοιβαία, ώστε οποιαδήποτε χώρα εξετάζει τη χρήση πυρηνικών όπλων να γνωρίζει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει ανάλογες συνέπειες.

Η πρόταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της συμμετοχής του Πακιστάν, το οποίο αποτελεί ήδη πυρηνική δύναμη, σε αντίθεση με την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.

Ωστόσο, ο Καραγκιούλ δεν εξηγεί πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει ένας τέτοιος μηχανισμός, ούτε εάν θα στηριζόταν σε κοινή διοίκηση, σε εγγυήσεις πυρηνικής προστασίας ή στην ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων.

Επομένως, η παρέμβασή του συνιστά πολιτική και στρατηγική πρόταση και όχι ανακοίνωση συμφωνίας μεταξύ των τριών χωρών.

Προειδοποίηση για τις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν

Ο Καραγκιούλ συνδέει την εξωτερική απειλή με τις εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία και τις συζητήσεις για εντάσεις στις σχέσεις Άγκυρας–Μπακού.

Αναφέρεται ειδικότερα σε οικονομικές και πολιτικές υποθέσεις που απασχολούν την τουρκική επικαιρότητα, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να καταναλώνει τις δυνάμεις της σε εσωτερικές συγκρούσεις την ώρα που διαμορφώνονται νέες απειλές στην περιοχή.

Στο ίδιο πλαίσιο τοποθετεί και τη συζήτηση περί τουρκικής και αζερικής έντασης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι εσωτερικές και περιφερειακές αντιπαραθέσεις δεν είναι άσχετες με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.

Δεν παρουσιάζει πάντως συγκεκριμένα στοιχεία που να τεκμηριώνουν οργανωμένη εξωτερική παρέμβαση στις συγκεκριμένες υποθέσεις.

«Τέλος στις εθνοτικές και θρησκευτικές διαμάχες»

Ένα ακόμη βασικό στοιχείο του άρθρου είναι το κάλεσμα για υπέρβαση των εθνοτικών και θρησκευτικών διαφορών στη Μέση Ανατολή.

Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι οι συγκρούσεις μεταξύ σουνιτών και σιιτών, όπως και οι εθνικές αντιπαραθέσεις, χρησιμοποιήθηκαν επί δεκαετίες για την αποδυνάμωση των κρατών της περιοχής.

Προειδοποιεί ότι η συνέχιση αυτών των διαχωρισμών σε μια περίοδο ενδεχόμενης γενικευμένης στρατιωτικής σύγκρουσης θα μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφική.

Με αυτή τη θέση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα κοινό πλαίσιο ασφαλείας που θα περιλαμβάνει χώρες με διαφορετικές πολιτικές και θρησκευτικές ταυτότητες, όπως η σιιτική Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, η σουνιτική Σαουδική Αραβία και η Τουρκία.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση συνδέεται με την ευρύτερη αντίληψη του αρθρογράφου περί γεωπολιτικής συσπείρωσης των κρατών της περιοχής απέναντι σε εξωτερικές απειλές.

«Η Τουρκία δεν μπορεί να ανεχθεί συγκαλυμμένες επιχειρήσεις στο εσωτερικό της»

Το άρθρο περιλαμβάνει επίσης αυστηρές προειδοποιήσεις για την εσωτερική ασφάλεια της Τουρκίας.

Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι η Άγκυρα οφείλει να αντιμετωπίσει αποφασιστικά τις οργανώσεις και τα δίκτυα που θεωρεί ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμοί αποσταθεροποίησης.

Αναφέρεται στους Χούθι, στη Σομαλιλάνδη και στην Αλ Σαμπάμπ, παρουσιάζοντάς τους ως παραδείγματα δυνάμεων που, κατά την άποψή του, μπορούν να αξιοποιούνται από τρίτους για την πρόκληση περιφερειακών κρίσεων.

Υποστηρίζει ότι η εποχή των συγκρούσεων μέσω ενδιάμεσων οργανώσεων σταδιακά αντικαθίσταται από την προοπτική απευθείας στρατιωτικών αντιπαραθέσεων μεταξύ κρατών.

Για τον λόγο αυτό ζητά από την τουρκική ηγεσία να επιλύσει γρήγορα τις εσωτερικές εκκρεμότητες και να εξουδετερώσει τις δραστηριότητες που θεωρεί απειλητικές για την εθνική ασφάλεια.

Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέει τη στρατιωτική προετοιμασία με την απαίτηση μεγαλύτερης εσωτερικής συνοχής και αυξημένης κρατικής κινητοποίησης.

«Ώρα να επιστρέψουμε στο έθνος-στρατό»

Το άρθρο ολοκληρώνεται με ένα κάλεσμα συνολικής εθνικής κινητοποίησης.

Ο Καραγκιούλ θεωρεί ότι η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή και ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση στην ενίσχυση της στρατιωτικής της ισχύος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.

Χρησιμοποιεί τη χαρακτηριστική τουρκική έκφραση Asker Millet, η οποία αποδίδεται ως «έθνος-στρατός» ή «στρατιωτικό έθνος» και παραπέμπει στην παραδοσιακή αντίληψη περί στενής σύνδεσης της στρατιωτικής ισχύος με την εθνική ταυτότητα.

Επαναλαμβάνει την απαίτησή του η Τουρκία να καταστεί επειγόντως πυρηνική δύναμη, χωρίς να προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.

Η καταληκτική του αναφορά είναι χαρακτηριστική:

«Ο ύπνος είναι αυτοκτονία. Η καθυστέρηση είναι αυτοκτονία. Η αναβολή είναι αυτοκτονία. Η Τουρκία πρέπει επειγόντως να γίνει πυρηνική δύναμη. Ήρθε η ώρα να επιστρέψουμε στο έθνος-στρατό!»

Η σημασία της παρέμβασης Καραγκιούλ

Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη δημοσιογραφική σημασία επειδή προέρχεται από έναν αρθρογράφο με στενή πολιτική συνάφεια προς το κυβερνητικό στρατόπεδο της Τουρκίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι θέσεις του αποτελούν επίσημη κυβερνητική πολιτική. Αποτυπώνουν, ωστόσο, μια αντίληψη στρατηγικής ασφάλειας που αντιμετωπίζει την ανάπτυξη πυρηνικής αποτροπής ως πιθανή απάντηση στις περιφερειακές απειλές.

Η πρόταση για συνεργασία με το πυρηνικά εξοπλισμένο Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία συνδυάζεται με το αίτημα συνολικής στρατιωτικής κινητοποίησης της Τουρκίας και την αντίληψη ότι οι μελλοντικοί πόλεμοι ενδέχεται να έχουν πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση.

Το άρθρο περιλαμβάνει επίσης ακραίους συλλογικούς χαρακτηρισμούς κατά του Ισραήλ και των Ισραηλινών, τους οποίους ο συγγραφέας συνδέει με τις εκτιμήσεις του για έναν ενδεχόμενο παγκόσμιο πόλεμο. Πρόκειται για ρητορική που πρέπει να διακρίνεται από την κριτική σε συγκεκριμένες κυβερνητικές ή στρατιωτικές αποφάσεις.

Το βασικό πολιτικό μήνυμα του Καραγκιούλ είναι σαφές: θεωρεί ότι η Τουρκία πρέπει να προετοιμαστεί για ένα περιβάλλον γενικευμένης στρατιωτικής αναμέτρησης και να αναζητήσει πυρηνική αποτροπή μέσω περιφερειακών συμμαχιών.